مواد ڏانھن هلو

ليما

بيھڪ: 12°03′36″S 77°02′15″W / 12.06000°S 77.03750°W / -12.06000; -77.03750
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
سلجھائپ صفحن جي لاءِ معاونت نظر ھيٺ مضمون the capital of Peru تي آهي. ٻين استعمالن جي لاءِ ليما (سلجھائپ) ڏسو.
لیما
Ciudad de Los Reyes
(بادشاھن جو شھر)
گاديء وارو شھر
لیما
جھنڊو
{{{official_name}}}}}
قومي نشان
عرفيت: Ciudad de los Reyes
(بادشاھن جو شھر)
La Tres Veces Coronada Villa (تی بار تاجپوشی وارو شھر)
La Perla del Pacífico
(پئسیفڪ جو موتی)
نعرو: Hoc Signum Vere Regum Est (Latin)
"This is the real sign of the Kings")
Map
Interactive map of Lima
جاگرافي بيهڪ: 12°03′36″S 77°02′15″W / 12.06000°S 77.03750°W / -12.06000; -77.03750
ملڪ پيرو
صوبو لیما
قیام 18 جنوري، 1535ع
قيام فرانسسڪو پیزارو
حڪومت
 • مئیر رافیل لوپیز الیاگا
پکيڙ
 • شھر 2,672.3 ڪ.م2 (1,031.8 ميل2)
 • شھري 800 ڪ.م2 (300 ميل2)
 • ميٽرو 2,819.3 ڪ.م2 (1,088.5 ميل2)
بلندي[1] 0–1,550 ميل (0–5,090 ft)
آبادي (2023ع)[3]
سرڪاري نالو Historic Centre of Lima
قسم Cultural
معيار iv
عهدو 1988, 1991 (12th, 15th sessions)
حوالا نمبر. 500
Region Latin America and the Caribbean

ليما ( /ˈlmə/ LEE-mə ؛ Spanish pronunciation: [ˈlima])، بنياد سال 1535ع ۾ سيوداد دي لاس ريئس Ciudad de) los Reyes) ( "بادشاهن جو شهر" لاءِ اسپينش لفظ)، پيرو جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي. اهو ملڪ جي مرڪزي ساحلي حصي جي ريگستاني علائقي ۾، پئسفڪ سمنڊ کي نظر ڪندي، چلون (Chillon)، ريماڪ (Rímac) ۽ لورین (Lurín) ندين جي وادين ۾ واقع آهي. هن شهر کي پيرو جو سياسي، ثقافتي، مالي ۽ تجارتي مرڪز سمجهيو ويندو آهي. ان جي جيو اسٽريٽجڪ اهميت جي ڪري، گلوبلائيزيشن ۽ ورلڊ سٽيز ريسرچ نيٽورڪ ان کي "بيٽا" ٽائر سٽي طور درجه بندي ڪيو آهي.

قانوني طور تي، ميٽروپوليس خاص طور تي ليما جي صوبي اندر ۽ هڪ ننڍڙي حصي ۾، اولهه ڏانهن، آئيني صوبي ڪالاو Callao جي اندر، جتي ڪایو (Cayo) جي بندرگاهه ۽ جارج شاويز ايئرپورٽ واقع آهن. ٻنهي صوبن کي سال 2002ع کان علائقائي خودمختياري حاصل آهي. 2023 جي مردم شماري جي پروجئشن مان ظاهر ٿئي ٿو ته ليما جي شهر جي آبادي اندازي مطابق 1,00,92,000 آبادي آهي، اهو ملڪ جو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي، ۽ ساؤ پولو کان پوءِ آمريڪا ۾ ٻيو نمبر سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي.[5] [6] ڪالائو جي سامونڊي ڪناري واري شهر سان گڏ، اهو هڪ متضاد شهري علائقو ٺاهي ٿو جيڪو ليما ميٽروپوليٽن ايريا جي نالي سان مشهور آهي، جيڪو مجموعي طور تي 1,01,51,200 باشندن تي مشتمل آهي.[7] جڏهن ڪالائو جي آئيني صوبي تي غور ڪيو وڃي، مجموعي طور تي 1,13,42,100 باشندن جي آبادي تائين پهچي ٿي، ليما ڏکڻ آمريڪا کنڊ جي وڏن شهرن مان هڪ آهي ۽ دنيا جي 30 سڀ کان وڌيڪ آبادي واری شهري مجموعن مان هڪ آهي.[8]

ليما جو نالو زرعي علائقي ۾ رهندڙن طرفان رکيو ويو هو، جنهن کي مقامي پيروين لیماق (Limaq) جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. اهو پيرو جي وائسراءِلیٹی ۾ راڄڌاني ۽ سڀ کان اهم شهر بڻجي ويو. پيرو جي آزاديءَ جي جنگ کان پوءِ، اها جمهوريه پيرو (República del Perú) جي راڄڌاني بڻجي وئيو. قومي آبادي جو تقريباً ٽيون حصو هاڻي ان جي ميٽروپوليٽن علائقي ۾ رهي ٿو. آڪٽوبر 2013 ۾، ليما کي سال 2019ع پين آمريڪن گيمز جي ميزباني لاءِ چونڊيو ويو؛ اهي رانديون ليما ۾ ۽ ان جي آس پاس جي جڳهن تي منعقد ڪيون ويون، ۽ ملڪ پاران منعقد ڪيل راندين جو سڀ کان وڏو واقعو هو. هن 2008ع ۽ 2016ع جي اپیڪ (APEC) جي گڏجاڻين، آڪٽوبر 2015ع ۾ بين الاقوامي مالیاتي فنڊ ۽ ورلڊ بئنڪ گروپ جي سالياني اجلاسن، ڊسمبر 2014 ۾ گڏيل قومن جي موسمياتي تبديلي ڪانفرنس ۽ مس يونيورس 1982 جي مقابلي جي ميزباني پڻ ڪئي.

حوالا

[سنواريو]
  1. "Peru Altitude". حاصل ڪيل 28 July 2014. 
  2. "Lima Population 2023". worldpopulationreview.com. حاصل ڪيل 7 April 2023. 
  3. "INEI: Lima cuenta con 9 millones 752 mil habitantes". larepublica.pe (ٻولي ۾ Spanish). La República. حاصل ڪيل 1 April 2020. [مئل ڳنڍڻو]
  4. "TelluBase—Peru Fact Sheet (Tellusant Public Service Series)" (PDF). Tellusant. حاصل ڪيل 2024-01-11. 
  5. "America: Population Statistics in Maps and Charts for Cities, Agglomerations and Administrative Divisions of all Countries in America". www.citypopulation.de. 
  6. "America: Population Statistics in Maps and Charts for Cities, Agglomerations and Administrative Divisions of all Countries in America". www.citypopulation.de. 
  7. INEI (Instituto Nacional de Estadística e Informática) 2023, p. 23
  8. "La población de Lima supera los nueve millones y medio de habitantes". inei.gob.pe (ٻولي ۾ Spanish). INEI. وقت 2022-04-08 تي اصل کان آرڪائيو ٿيل. حاصل ڪيل June 17, 2021.