چيڪ جمهوريا

چيڪ جمهوريه
Czech Republic
چيڪ جمهوريه; Czech Republic; Česká republika (Czech)
جھنڊو	Coat of arms
	شُعار: '; Pravda vítězí (Czech); "Truth prevails"
	ترانو: ; Kde domov můj (Czech); "Where My Home Is";
	مڪانيت the چيڪ جمهوريا (ڳاڙهو سائو) – يورپ ۾ (سائو & ڳاڙهو گري); – in يورپي يونين ۾ (سائو) – [Legend]
گادي جو هنڌ	پراگ; 50°05′N 14°28′E / 50.083°N 14.467°E
سڀ کان وڏو شهر	گاديءَ جو شهر
سرڪاري ٻولي	چيڪ ٻولي
نسلي گروھ (2021)	89% چيڪ; %3.3 موراوين; %0.9 سلوواڪ; %0.7 يوڪريني; %2.1% ٻيا; %4.0 ٻه قوميتون;
مذهب (2021)	56.9% ڪو به مذهب نه آهي; 11.7% عيسائيت; 1.2% ٻيا; 30.1% جواب نه ڏنو ويو;
مقامي آبادي	چيڪ
حڪومت	وحداني، پارلياماني جمهوريه
• صدر	پيٽر پاول
• وزيراعظم	پيٽر فيالا
مقننه	پارليامينٽ
• مٿيون ایوان	سينيٽ
• ھيٺيون ایوان	ڊپٽيز جو چيمبر
قائم ڪرڻ
• ڊچي آف بوهيميا	ت. 870ع
• بوهيميا جي بادشاهت	1198ع
• چيڪوسلواڪيا	28 آڪٽوبر 1918ع
• چيڪ ريپبلڪ	1 جنوري 1993ع
پکيڙ
• جملي	78٬871 km2 (30٬452 sq mi) (115th)
• پاڻي (%)	2.16 (as of 2022)
آبادي
• 2023 اندازو	10,900,555 (85th)
• 2021 مردم شماري	10,524,167
• گھاٽائي	133 /km2 (344.5 /sq mi) (91هون)
جِي ڊي پي (مساوي قوت خريد )	2023 لڳ ڀڳ
• ڪل	539.318 ارب آمريڪي ڊالر (46th)
• في سيڪڙو	49,025 آمريڪي ڊالر (39th)
جِي. ڊي. پي (رڳو نالي ۾ )	2023 لڳ ڀڳ
• ڪل	335.243 ارب آمريڪي ڊالر (47th)

چيڪ جمهوريه (انگريزي: Czech Republic؛ چيڪ ٻولي: Česka republika)،^[6] جن کي "چيڪيا" (Czechia)^[7] پڻ چيو ويندو آهي، مرڪزي يورپ ۾ هڪ زمين سان گھريل ملڪ آهي. اها تاريخي طور تي "بوهيميا" جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو.^[8] ان جي حد ڏکڻ ۾ آسٽريا، اولهه ۾ جرمني، اتر اوڀر ۾ پولينڊ ۽ ڏکڻ اوڀر ۾ سلوواڪيا سان ملن ٿيون.^[9] چيڪ ريپبلڪ، گهڻو ڪري معتدل براعظمي ۽ سامونڊي آبهوا سان، هڪ جابلو ملڪ آهي جيڪو 78,871 چورس ڪلوميٽر (30,452 چورس ميل) جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي. ان گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر پراگ آهي. ٻين وڏن شهرن ۽ شهري علائقن ۾ برنو، اوستراوا، پلازين ۽ لبريڪ شامل آهن.

يورپ جو هڪ وڏو ملڪ آهي جنهن جي گاديءَ جو هنڌ پراگ شهر آهي. سال 2011ع جي مردمشماريءَ مطابق هن ملڪ جي آبادي هڪ ڪروڙ، 4 لک، 36 هزار 560 آهي. هن ملڪ جي پکيڙ 78،866 چورس ڪلوميٽر آهي. ريپبلڪ جن کي چيڪيا پڻ چيو ويندو آهي، مرڪزي يورپ ۾ هڪ زمين سان گھريل ملڪ آهي. تاريخي طور تي بوهيميا جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. ان جي سرحد ڏکڻ ۾ آسٽريا سان آهي. اولهه ۾ جرمني. اتر اوڀر ۾ پولينڊ ۽ ڏکڻ اوڀر ۾ سلوواڪيا سان. چيڪ ريپبلڪ ۾ هڪ جبل وارو نظارو آهي جيڪو 78,871 چورس ڪلوميٽر (30,452 چورس ميل) جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي. گهڻو ڪري معتدل براعظمي ۽ سامونڊي آبهوا سان. گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر پراگ آهي. ٻين وڏن شهرن ۽ شهري علائقن ۾ برنو، اوستراوا، پلازين ۽ لبريڪ شامل آهن.

بوهيميا جي ڊچي 9هين صدي جي آخر ۾ گريٽ موراويا جي تحت قائم ڪئي وئي. ان کي باضابطه طور تي 1002ع ۾ پوتر رومن سلطنت جي شاهي رياست طور تسليم ڪيو ويو ۽ سال 1198ع ۾ هڪ بادشاهت بڻجي ويو.^[10] ^[11] 1526ع ۾ موهاڪس جي جنگ کان پوءِ، بوهيميا جون سڀئي زمينون هيبسبرگ جي بادشاهت ۾ ضم ٿي ويون. لڳ ڀڳ سو سال پوء پروٽسٽنٽ بوهيميا بغاوت ٽيهه سالن جي جنگ جو سبب بڻي. وائيٽ ماؤنٽين جي جنگ کان پوءِ، هيبسبرگ پنهنجي حڪمراني کي مضبوط ڪيو. سال 1806ع ۾ پوتر رومي سلطنت جي خاتمي سان، تاج زمينون آسٽريائي سلطنت جو حصو بڻجي ويون.

19هين صدي ۾، چيڪ زمينون وڌيڪ صنعتي ٿي ويون ۽ سال 1918ع ۾ ان جو گهڻو حصو پهرين چيڪوسلواڪ جمهوريه جو حصو بڻجي ويو.^[12] پهرين عالمي جنگ کان پوءِ آسٽريا-هنگري جي خاتمي کان پوءِ، چيڪوسلواڪيا وچ ۽ اوڀر يورپ ۾ واحد ملڪ هو جيڪو جنگ جي سڃي عرصي ۾ پارليماني جمهوريت رهيو.^[13] سال 1938ع ۾ ميونخ معاهدي کان پوءِ، نازي جرمني منظم طريقي سان چيڪ زمينن تي ڪنٽرول ڪري ورتو.

چيڪوسلواڪيا ٻئي مهاڀاري جنگ کانپوء 1945ع ۾ بحال ٿيو ۽ ٽن سالن پوء سال 1948ع ۾ هڪ بغاوت کانپوءِ هڪ اوڀر بلاڪ جي ڪميونسٽ رياست بڻجي ويو. سال 1968ع ۾ پراگ اسپرنگ دوران ملڪ تي سوويت جي اڳواڻي ۾ حملي ذريعي حڪومت ۽ معيشت کي آزاد ڪرڻ جي ڪوششن کي دٻايو ويو. نومبر 1989ع ۾، مخمل انقلاب ملڪ ۾ ڪميونسٽ راڄ کي ختم ڪيو ۽ جمهوريت بحال ڪيو. 31 ڊسمبر 1992ع تي، چيڪوسلواڪيا پر امن طريقي سان ٻن خودمختيار رياستن؛ چيڪ ريپبلڪ ۽ سلوواڪيا ۾ تقسيم ٿي ويو.

چيڪ ريپبلڪ هڪ وحداني پارلياماني جمهوريه ۽ ترقي يافته ملڪ آهي، جن ۾ هڪ ترقي يافته، اعليٰ آمدني واري سماجي مارڪيٽ معيشت آهي. اها هڪ يورپي سماجي ماڊل، عالمگير صحت جي سار سنڀال ۽ مفت ٽيوشن يونيورسٽي جي تعليم سان هڪ فلاحي رياست آهي. اها انساني ترقي جي انڊيڪس ۾ 32هين نمبر تي آهي. ملڪ گڏيل قومن، نيٽو، يورپي يونين، او اي سي ڊي، او ايس سي اي، ڪائونسل آف يورپ ۽ ويزگراڊ گروپ جو ميمبر آهي.

نالو

تاريخ

جاگرافي

حڪومت ۽ سياست

معيشت

آباديات

ثقافت

پڻ ڏسو

Česká republika جمهوريہ چيڪ



گاديءَ جو هنڌ	پراگ
ملڪ جي پکيڙ	78866 km²
آبادي	10،538،275

حوالا

↑ "Czech language", Czech Republic – Official website, Ministry of Foreign Affairs of the Czech Republic, اصل کان 6 November 2011 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 14 November 2011۔
1 2 "Land use (as at 31 December)", Public database, Czech Statistical Office, حاصل ڪيل 11 May 2023۔
↑ "Population – CZSO", Czech Statistical Office, 23 March 2024۔
↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named census2021
1 2 3 "World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Czechia)", IMF.org, International Monetary Fund, 10 October 2023, حاصل ڪيل 11 October 2023۔
↑ "Publications Office — Interinstitutional style guide — 7.1. Countries — 7.1.1. Designations and abbreviations to use", Publications Office, اصل کان 12 April 2023 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 13 October 2023۔
↑ "the Czech Republic", The United Nations Terminology Database, اصل کان 16 June 2023 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 28 November 2023۔
↑ Šitler, Jiří (12 July 2016), "From Bohemia to Czechia", Czech Radio, حاصل ڪيل 1 June 2021۔
↑ "Information about the Czech Republic", Czech Foreign Ministry, اصل کان 3 April 2016 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 25 March 2016۔
↑ Mlsna, Petr; Šlehofer, F.; Urban, D. (2010), "The Path of Czech Constitutionality", 1st edition (ٻولي ۾ cs, en), Praha: Úřad Vlády České Republiky (The Office of the Government of the Czech Republic), صص: 10–11, اصل کان 16 January 2013 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 31 October 2012۔
↑ Čumlivski, Denko (2012), "800 let Zlaté buly sicilské" (ٻولي ۾ چيڪ), National Archives of the Czech Republic (Národní Archiv České Republiky), اصل کان 28 November 2012 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 31 October 2012۔
↑ Dijk, Ruud van; Gray, William Glenn; Savranskaya, Svetlana; Suri, Jeremi; Zhai, Qiang (2013). Encyclopedia of the Cold War. Routledge. p. 76. ISBN 978-1135923112. https://books.google.com/books?id=QgX0bQ3Enj4C&pg=PA76. Retrieved 13 December 2017.
↑ Timothy Garton Ash The Uses of Adversity Granta Books, 1991 ISBN 0-14-014038-7 p. 60

[1] "Czech language", Czech Republic – Official website, Ministry of Foreign Affairs of the Czech Republic, اصل کان 6 November 2011 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 14 November 2011۔

[landuse-2] 1 2 "Land use (as at 31 December)", Public database, Czech Statistical Office, حاصل ڪيل 11 May 2023۔

[3] "Population – CZSO", Czech Statistical Office, 23 March 2024۔

[census2021-4] حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named census2021

[IMFWEO.CZ-5] 1 2 3 "World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Czechia)", IMF.org, International Monetary Fund, 10 October 2023, حاصل ڪيل 11 October 2023۔

[6] "Publications Office — Interinstitutional style guide — 7.1. Countries — 7.1.1. Designations and abbreviations to use", Publications Office, اصل کان 12 April 2023 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 13 October 2023۔

[7] "the Czech Republic", The United Nations Terminology Database, اصل کان 16 June 2023 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 28 November 2023۔

[8] Šitler, Jiří (12 July 2016), "From Bohemia to Czechia", Czech Radio, حاصل ڪيل 1 June 2021۔

[9] "Information about the Czech Republic", Czech Foreign Ministry, اصل کان 3 April 2016 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 25 March 2016۔

[The_Path2-10] Mlsna, Petr; Šlehofer, F.; Urban, D. (2010), "The Path of Czech Constitutionality", 1st edition (ٻولي ۾ cs, en), Praha: Úřad Vlády České Republiky (The Office of the Government of the Czech Republic), صص: 10–11, اصل کان 16 January 2013 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 31 October 2012۔

[11] Čumlivski, Denko (2012), "800 let Zlaté buly sicilské" (ٻولي ۾ چيڪ), National Archives of the Czech Republic (Národní Archiv České Republiky), اصل کان 28 November 2012 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 31 October 2012۔

[12] Dijk, Ruud van; Gray, William Glenn; Savranskaya, Svetlana; Suri, Jeremi; Zhai, Qiang (2013). Encyclopedia of the Cold War. Routledge. p. 76. ISBN 978-1135923112. https://books.google.com/books?id=QgX0bQ3Enj4C&pg=PA76. Retrieved 13 December 2017.

[Ash02-13] Timothy Garton Ash The Uses of Adversity Granta Books, 1991 ISBN 0-14-014038-7 p. 60

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]