آواران تعلقو
| آواران تعلقو تحصیل آواران | |
|---|---|
| تعلقو | |
  آواران تعلقو  آواران تعلقو | |
| متناسقات: 26°28′19″N 65°15′30″E / 26.47194°N 65.25833°E | |
| ملڪ |  پاڪستان
|
| صوبو |  بلوچستان، پاڪستان
|
| ڊويزن | قلات |
| ضلعو | آواران |
| بلندي | 529 ميل (1,736 ft) |
| آبادي (2023ع)[1] | |
| • ڪل | 45,774 |
آواران پاڪستان جي صوبي بلوچستان جي قلات ڊويزن جي ڏاکڻي حصي ۾ واقع ضلعي آواران[2] جي هڪ انتظامي ذيلي ورهاست يا تعلقو آهي. هي تعلقو لڳ ڀڳ 13,075 چورس ڪلوميٽر (5,048 چورس ميل) ايراضيءَ تي پکڙيل آهي. سال 2023ع ۾ آواران تعلقي جي آبادي 45,774 ڄاڻائي وئي، جيڪا 59 وستين ۾ ورهايل آهي.[3] آباديءَ جو لڳ ڀڳ ٻه ٽه (2/3) حصو تعلقي جي انتظامي مرڪز آواران شهر ۾ رهائش پذير آهي، جيڪو علائقي جو انتظامي، سماجي ۽ معاشي سرگرمين جو مرڪز پڻ آهي.
جاگرافي
[سنواريو]تعلقو آواران مڪرَان جي ساحلي جبلن جي سلسلي جي اترئين ڪنارن ۽ مڪران جي مرڪزي جبلن جي سلسلي جي ڍلانن جي وچ ۾ واقع آهي ۽ لڳ ڀڳ 13,075 چورس ڪلوميٽر (13,07,500 هيڪٽر) ايراضيءَ تي پکڙيل آهي. تعلقي آواران جي ڏکڻ پاسي اورماڙہ تعلقو واقع آهي، جڏهن ته اوڀر ۽ اولهه طرف هي علائقو گشڪور تعلقو کي ٻن حصن ۾ ورهائي ٿو۔ اتر-اولهه پاسي ان جون حدون هوشاب، گووارگو ۽ گچڪ تعلقن سان ملن ٿيون، جڏهن ته اتر ۾ ماشڪئي تعلقو ۽ اوڀر ۾ جهل جهائو تعلقو واقع آهن.[4] هي علائقو گهڻو ڪري غيرآباد، جابلو ۽ ٽڪرين تي ٻڌل آهي، جتي سراسري اوچائي لڳ ڀڳ 1٬000 ميٽر (3٬300 ft) آهي. زميني بناوت خشڪ ۽ بنجر نوعيت جي آهي، جتي گهڻو ڪري عارضي وهڪرا (موسمي نديون) ۽ خشڪ سالي کي برداشت ڪندڙ خشڪ مزاج ٻوٽا (Xerophyte) ملن ٿا. سال 2013ع ۾ آيل زلزلي سبب هن تعلقي ۾ وڏي پيماني تي ڍانچائي نقصان ٿيو، جنهن علائقي جي آبادي ۽ تعميراتي ڍانچي تي گهرو اثر ڇڏيو.[5]
آبادي
[سنواريو]| Year | Pop. | ±% p.a. |
|---|---|---|
| 1981 | ... | — |
| 1998 | 27,156 | — |
| 2017 | 30,345 | +0.59% |
| 2023 | 45,774 | +7.09% |
| [6] | — |
سن 2023ع جي قومي مردم شماري موجب، تحصيل آواران جي ڪُل آبادي 45,774 آهي، جنهن مان 16,994 ماڻهو ڳوٺاڻن علائقن ۾ ۽ 28,870 شهري علائقن ۾ رهن ٿا۔ تحصيل جو انتظامي مرڪز آواران شهر آهي۔ تحصيل ۾ ڪُل 6,471 گهرانا موجود آهن، جن مان 2,486 ڳوٺاڻن علائقن ۾ ۽ 3,985 شهري علائقن ۾ واقع آهن[7]. تحصيل آواران ۾ مجموعي خواندگي جي شرح 42.90٪ آهي، جنهن ۾ مردن جي خواندگي 50.90٪ ۽ عورتن جي 34.92٪ آهي۔ اهي انگ اکر خاص طور عورتن لاءِ تعليم جي ميدان ۾ موجود نمايان عدم مساوات کي ظاهر ڪن ٿا۔
ٻوليون
[سنواريو]
آوران تعلقي ۾ بلوچي ٻولي انتهائي غالب حيثيت رکي ٿي، جيڪا لڳ ڀڳ 99.76٪ آبادي ڳالهائي ٿي. ٻين ٻولين ۾ اردو (36 ڳالهائيندڙ، لڳ ڀڳ 0.08٪)، سنڌي ٻولي (23 ڳالهائيندڙ، لڳ ڀڳ 0.05٪) ـ جيڪا هتي خاص طور تي لاسي لهجي (Sindhi جي هڪ ساحلي لهجي) طور ڳالهائي وڃي ٿي ـ ۽ براهوئي ٻولي (22 ڳالهائيندڙ، لڳ ڀڳ 0.05٪) شامل آهن. هي ڳالهه قابلِ ذڪر آهي ته هتي “سنڌي” مان مراد گهڻو ڪري لاسي لهجو آهي، جيڪو سنڌي ٻولي جو هڪ جداگانہ علائقائي لهجو آهي ۽ خاص طور تي بلوچستان جي ساحلي علائقن ۾ ڳالهائجي ٿو[8].
حوالا
[سنواريو]- ↑ https://www.citypopulation.de/Pakistan-Balochistan.html?cityid=11413
- ↑ Tehsils & Unions in the District of Awaran - Government of Pakistan
- ↑ "Balochistan Mouza Census 2020", Pakistan Bureau of Statistics, 2020, ص: 63, حاصل ڪيل 19 August 2025۔
- ↑ Brinkhoff, Thomas (26 August 2024), "Awaran: Tehsil in Balochistan", citypopulation.de (ٻولي ۾ انگريزي), City Population, حاصل ڪيل 19 August 2025۔
- ↑ "Situation Analysis & Baseline Surveys For Poverty Reduction through Rural Development in KPK, FATA & Balochistan. Development Profile of Awaran District", www.ppaf.org.pk, Pakistan Poverty Alleviation Fund (PPAF), 3 January 2015, ص: 25, حاصل ڪيل 19 August 2025۔
- ↑ footnote=ذريعا: پاڪستان بيورو آف اسٽيٽسٽڪس:"Table 4: Area and Population of Administrative Units by Rural/Urban: 1951–1998 Censuses", Lahore School of Economics, Pakistan Bureau of Statistics, حاصل ڪيل 3 June 2025۔
- ↑ "Table 24: Housing Characteristics, Facilities of Toilet and Washroom Used by Households, Rural/Urban: Census 2023", pbs.gov.pk (ٻولي ۾ انگريزي), Pakistan Bureau of Statistics, 2023, حاصل ڪيل 19 August 2025۔
- ↑ Rasheed, Abdul; Ali*, Zahid; Khan, Khursheed Ahmed (19 June 2023). "A Morphosyntatic Analysis of Suffixation in Lasi and Sindhi" (en ۾). Pakistan Journal of Society, Education and Language 9 (2): 334–346. ISSN 2523-1227. https://pjsel.jehanf.com/index.php/journal/article/view/1177/873. Retrieved 19 August 2025.