مواد ڏانھن هلو

آتم ڪٿا جي نالي ۾

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
آتم ڪٿا جي نالي ۾
ليکڪموتيلال جوتواڻي
ملڪڀارت
ٻوليسنڌي ٻولي
موضوعخود نوشت، ادبي تنقيد، ثقافتي تجزيو
صنفسوانح عمري
ڇپيو1994ع


هيءُ ڪتاب، سنڌي ٻوليءَ جي مشهور اديب ۽ عالم موتي لال جوتواڻيءَ جي آتم ڪهاڻي آهي، جيڪا 1994ء ۾ دهليءَ (ڀارت) مان ڇپجي پڌري ٿي. هن ڪتاب ۾ ليکڪ زندگيءَ جي لاهن چاڙهن جا تجربا، جيڪي کيس پيش آيا، سي جيئن جو تيئن بيان ڪيا آهن، ۽ ائين ئي آتم ڪهاڻيءَ جي صورت ۾ ڇپيا ويا آهن. هن آتم ڪٿا ۾ تاريخي، ثقافتي، ادبي، تنقيدي ۽ سياسي پهلو شامل آهن.[1]. آتَم ڪَٿا جي نالي ۾ (1994ع) سنڌي عالم ۽ ليکڪ موتيلال جوتواڻي جي خودنوشت آهي. هي ڪتاب روايتي درجابنديءَ کي چئلينج ڪري ٿو، ڇاڪاڻ⁠ته ان ۾ خودنوشت، سفرنامي، تاريخ، ثقافت ۽ ادبي تنقيد جا عنصر هڪ ٻئي سان ملي وڃن ٿا[2].

جوڙجڪ ۽ انداز

[سنواريو]

اشاعت ڪندڙن جي بيان موجب، هي ڪتاب بنيادي طور خودنوشت آهي، جنهن ۾ ليکڪ پنهنجي زندگيءَ جي گذريل واقعن کي ٻيهر ترتيب ڏئي، خيالن ۽ راين، قصن ۽ افواهن—پر حقيقت تي ٻڌل—ذريعي پاڻ کي “ڊي ڪنٽرڪٽ” ڪري پيش ڪري ٿو. ڪتاب جو مرڪزي ڌاڳو ليکڪ جي ذاتي زندگي ۽ سندس ادب جي وچ ۾ ٿيندڙ لاڳاپن ۽ اثرن کي نمايان ڪري ٿو. هر باب جي شروعات هڪ نظم سان ٿئي ٿي، جيڪو ان باب جي لهجي ۽ فڪري مزاج کي مقرر ڪري ٿو.

موضوع ۽ فڪري رُخ

[سنواريو]

موتيلال جوتواڻي پنهنجي تجربن جو بي لاگ ۽ بي باڪ جائزو وٺي ٿو؛ پاڻ تي رحم ڪرڻ سندس ترجيحن ۾ شامل ناهي. هي خوداحتسابيءَ وارو انداز ورهاڱي کان پوءِ سنڌي فڪري زندگيءَ جي عڪاسي ڪري ٿو ۽ اُن خود احتسابي واري (introspective) روايت سان هم آهنگ آهي، جيڪا ڪلا پرڪاش جي آرسيءَ-اَ آڏو يا گوبند مالهي جي سماجي تبصرن ۾ ڏسڻ ۾ اچي ٿي.

اهميت

[سنواريو]

آتَم ڪَٿا جي نالي ۾ سنڌي ادب ۾ خودنوشت جي صنف کي نئين وسعت ڏئي ٿو، جتي ذاتي ارتقا، ثقافتي تحفظ، ۽ ادبي شعور گڏجي پيش ٿين ٿا. هي ڪتاب نه رڳو هڪ فرد جي زندگيءَ جو احوال آهي، پر ورهاڱي کان پوءِ سنڌي دانشورانه دنيا جي فڪري تحريڪ ۽ ثقافتي بقا جي ڪوششن جو پڻ معتبر دستاويز آهي.

حوالا

[سنواريو]
  1. آتم ڪٿا جي نالي ۾ : (Sindhianaسنڌيانا)
  2. A DICTIONARY OF SINDHI : Jt. LITERATURE MOTILAL JOTWANIFirst Edition : 13 January, 1996 New Delhi, page:2