گڏيل جنسي تعليم

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو
گڏيل تعليم پاران: چارلس الئن ونٽر، 1915ع

گڏيل جنسي تعليم يا گڏيل تعليم يا ڪو-ايجوڪيشن (انگريزي: Mixed gender education) يا (Mixed sex education) يا (Co-education) تعليم جو ھڪ اھڙو نظام آھي جنھن ۾ ڇوڪرا ۽ ڇوڪريون گڏجي تعليم حاصل ڪندا آهن. يونائيٽيڊ ڪنگڊم يا برطانيا ۾ ان نظام لاء مڪسڊ لفظ استعمال ٿيندو آهي. اڻويھين صدي عيسويءَ کان پهرين دنيا ۾ ھڪ جنسي تعليمي نظام وڌيڪ مروج ھيو جنھن بعد مغرب ۾ مخلوط تعليمي نظام ھڪ معيار بڻجي ويو. ھڪ جنسي تعليمي نظام اڪثر مسلمان ملڪن ۾ قائم رھيو. دنيا جو قديم مخلوط تعليمي نظام وارو اسڪول آرچبشپ ٽينيسن واري چرچ جو انگلينڊ ھاء اسڪول آھي جيڪو 1714ع ۾ يونائيٽيڊ ڪنگڊم جي شھر ڪروئيڊن ۾ قائم ٿيو جتي اڄ تائين مخلوط تعليمي نظام جاري آهي.[1] دنيا جو سڀ کان پراڻو بورڊنگ وارو مخلوط تعليمي نظام وارو اسڪول ڊالر اڪيڊمي اسڪاٽلينڊ جي ڊالر نالي پارش ۾ واقع آهي جيڪو 1818 ۾ قائم ٿيو ۽ جتي 1250 کن 5 کان 18 سالن تائين عمر جا ڇوڪرا ۽ ڇوڪريون پڙھن ٿا.[2] دنيا جي پھرين مخلوط تعليم واري ڪاليج اوبرلن ڪاليجيئيٽ جي انسٽيٽيوٽ آھي جيڪا آمريڪا جي رياست اوھيو جي شھر اوبرلن ۾ 3 ڊسمبر 1933 ۾ قائم ٿي. [3]. برطانيا جي پھرين مڪسڊ تعليم واري يونيورسٽي برسٽل يونيورسٽي ھئي جيڪا 1876 کان مخلوط تعليم ڏئي رھي آھي جنھن کي شروع ۾ يونيورسٽي ڪاليج، برسٽل سڏيندا هئا.[4].

تاريخ[سنواريو]

سورھين صدي عيسويءَ ۾ رومن ڪيٿولڪ چرچ جي اٽلي جي شهر ٽرينٽو ۾ ٽرينٽ واري ڪائونسل ٻارن جا مفت پرائمري اسڪول قائم ڪيا جتي ھر طبقي جي ٻارن کي گڏيل تعليم ڏني وئي.[5] اصلاحتن بعد اولھ يورپ ۾ مخلوط يا گڏيل تعليم متعارف ٿيڻ شروع ٿي. ان وقت پروٽيسٽنٽ عيسائين ڇوڪرن سان گڏوگڏ ڇوڪرين کي بہ بائيبل پڙھائڻ تي زور ڏنو. اھا روايت اتر انگلينڊ ۾ زور وٺي وئي ۽ گڏوگڏ اسڪاٽلينڊ ۽ انگلينڊ جي ٻيٺڪن ۾ پڻ گڏيل تعليم کي فروغ مليو. آمريڪا ۾ پڻ انقلاب بعد چرچ طرفان قائم ڪيل تعليمي ادارا گڏيل تعليمي نظام وارا ھيا. 1900 تائين آمريڪا جا پبلڪ ھاء اسڪول اڪثر گڏيل تعليمي نظام وارا ھيا.[6] ويھين صديءَ جي شروعات ۾ گڏيل تعليمي نظام دنيا جي ڪيترن ئي ملڪن ۾ جاري ٿي چڪو ھيو. فرانس ۾ 1957 ۾ مخلوط تعليم ملڪ جي سمورن پرائمري اسڪولن ۾ لازمي ڪئي وئي ۽ 1975 ۾ اھا ملڪ جي سموري يونيورسٽين ۾ پڻ لازمي ڪئي وئي[7] آمريڪا جي پھرين مڪسڊ تعليم واري سرڪاري يونيورسٽي 1855 ۾ قائم ٿي جنھن جو نالو يونيورسٽي آف آئيووا آهي.[8].

حوالا[سنواريو]

  1. "Archbishop’s school, 300 years later". The Church Times. حاصل ڪيل 27 November 2019. 
  2. "About Dollar". Dollar Academy. حاصل ڪيل June 10, 2017. 
  3. "History | About Oberlin | Oberlin College". Oberlin College and Conservatory. حاصل ڪيل 2016-05-17. 
  4. Bristol, University of. "History of the University - About the University - University of Bristol". www.bristol.ac.uk. 
  5. "Coeducation." (n.d.): Funk & Wagnalls New World Encyclopedia. Web. 23 October 2012.
  6. "coeducation". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc., 2012. Web. 23 October 2012.
  7. "Réflexions sur la mixité scolaire en France" (ٻولي ۾ French). Ettajdid.org. حاصل ڪيل 2013-09-16. 
  8. May, A.J. "University of Rochester History"