ڪي ٽو

ڪي-ٽو (K2) Mount Godwin Austen ماؤنٽ گوڊون آسٽن، چوگوري، سيويج ماؤنٽين
چوٽي (ماؤنٽ)
ڪي-ٽو (ماؤنٽ گڊون-آسٽن)
فائل:GB.svg
ملڪ	پاڪستان ▪︎چين
پاڪستان جو صوبو/چين جو خودمختيار علائقو	گلگت بلتستان ▪︎سنڪيانگ
ضلعا/صوبا	شگر ضلعو ▪︎ ڪاشغر صوبو
آسان ترين رستو	ابروزي چڙهائي
جبل	بالتورو موزتاگ
جبلن جي قطار	قراقرم جبلن جي قطار
پهرين چڙهائي جي تاريخ	31 جولاءِ 1954ع آچيلي ڪمپگنوني ۽ لينو ليسيڊيلي پاران
ويٽي	35°52'53"N
ڊگھائي	76°30'49"E K2
اوچائي	8,611 ميٽر (26633 ft)

ڪي-ٽو چوٽي (K-2)، ماؤنٽ گڊون-آسٽن جي نالي سان پڻ سڃاتي وڃي ٿي، سمنڊ جي سطح کان 8,611 ميٽر (28,251 فوٽ) جي اوچائي تي، ماؤنٽ ايورسٽ 8,849 ميٽر (29,032 فوٽ) کان پوءِ، ڌرتيء تي ٻئي بلند ترين جبل جي چوٽي آهي. اها قراقرم جبلن جي سلسلي ۾، جزوي طور تي پاڪستان جي گلگت-بلتستان صوبي ۽ جزوي طور تي چين جي زنجيانگ ايغور خودمختيار علائقي جي انتظام هيٺ، ٽرانس-قراقرم جابلي علائقي ۾ تاشقرغان تاجڪ خودمختيار ڪائونٽي واقع آهي.

ڪي- 2 چوٽي (K-2) جنکي ڪوگير فينگ، چوگوري ۽ تاريخي طور تي ماؤنٽ گڊون-آسٽن جي نالي سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو, قراقرم جبل جي قطار ۾ هڪ چوٽي آهي (تنهنڪري اکر "K" ان جي نامزدگي ۾ استعمال ڪيو ويو آهي)، چين ۽ پاڪستان جي حد تي، گلگت بلتستان صوبي ۾ واقع آهي. 2,000 ميٽر جي آفيشيئل اوچائي سان، اها ماؤنٽ ايورسٽ کان پوءِ دنيا ۾ ٻئي نمبر بلند ترين چوٽي ۽ تنهن ڪري پاڪستان ۾ سڀ کان وڌيڪ اوچو نقطو آهي. ان جي چڙهڻ جي مشڪل جي ڪري ان کي "وحشي جبل" يا "بي رحم جبل" جو لقب ڏنو ويو آهي.

ان جي پهرين چڙهائي سال 1954ع ۾ اطالوي مهم جو، "اشيلي ڪمپگنوني" ۽ "لينو ليسيڊيلي" پاران حاصل ڪئي وئي هئي ۽ پهرين سياري جي چڙهائي سال 2021ع ۾ نيپالي مهم جوئن، "نرمل پورجا" ۽ "منگما شيرپا" جي اڳواڻي ۾ نيپالي ٽيم پاران حاصل ڪئي وئي هئي. سال 1990ع ۾ "ماؤنٽين وائلڊرنس ٽيم" پاران ڪي-ٽو جي ڍلون ۽ عام رستي جي بيس ڪيمپ کي صاف ڪيو ويو، هڪ آپريشن جنهن هماليه جي دور دراز هنڌن جي تباهي کي اجاگر ڪيو، جنهن کي چڙهائي ڪندڙن پاران گهڻو استعمال ڪيو ويو، جن مان اڪثريت پرڏيهي هئا.

ڪي ٽو چوٽي، سمنڊ جي سطح کان 8،611 ميٽر (28،251 فوٽ)، ماونٽ ايورسٽ کان 8،848 ميٽر (29،029 فوٽ) کانپوءِ دنيا جي ٻيو نمبر بلند ترين چوٽي آهي. اها پاڪستان جي گلگت بلتستان واري علائقي ۾ غذر ٽائون شپ ۽ چين جي زنجيانگ ايغور خودمختيار علائقي جي خودمختيار ڪائونسل، تاشقرغان تاجڪ خودمختيار ڪائونسل جي وچ ۾ سرحد تي واقع آهي. ڪي-ٽو چوٽي قراقرم جبلن جي سلسلي جو سڀ کان وڏو نقطو ۽ پاڪستان ۽ سنڪيانگ ٻنهي جو بلند ترين نقطو آهي.

ڪي-ٽو کي "وحشي جبل" (Savage Mountain) جي نالي سان پڻ سڃاتو ويو، جڏهن جارج بيل (ڪي-ٽو کي سر ڪرڻ واري مهم جو ميمبر) چيو ته"اهو هڪ وحشي جبل آهي جيڪو توهان کي مارڻ جي ڪوشش ڪري ٿو." دنيا جي پنج بلند ترين جبلن مان، ڪي-ٽو ڊگهي عرصي کان سڀ کان وڌيڪ خطرناڪ رهيو آهي. سال 2021ع کان اڳ، لڳ ڀڳ 800 ماڻهن ڪي-ٽو تي چڙهائي ڪئي آهي، جن ۾ چڙهڻ جي ڪوشش دوران 96 موت واقع ٿيا آهن.

ڪي-ٽو کي "جبل جو بادشاهه" ۽ انهي سان گڏ "جبلن جو جبل" (هڪ جملو، جيڪو اطالوي چڙهائي ڪندڙ، "رين هولڊ ميسنر" پنهنجي ڪتاب، "ڪي-ٽو" تي مشهور ڪيو) سڏيو ويندو آهي. جيتوڻيڪ ايورسٽ جي چوٽي وڌيڪ اوچائي تي آهي، ڪي-ٽو هڪ وڌيڪ ڏکيو ۽ خطرناڪ چڙهائي آهي. جزوي طور تي ان جي وڌيڪ اتر واري جڳهه جي ڪري آهي، جتي خراب موسم وڌيڪ عام آهن. چوٽي پهريون ڀيرو اطالوي چڙهائي ڪندڙن لينو ليسيڊيلي ۽ اشيلي ڪمپگنوني پاران سال 1954ع ۾ آرڊيٽو ڊيسيو جي اڳواڻي ۾ هڪ اطالوي مهم تي پهتو.

گهڻا چڙهائي جولاءِ ۽ آگسٽ جي مهينن، عام طور تي سال جا گرم ترين وقت، دوران ڪئي ويندي آهي. جنوري 2021ع ۾ ڪي-ٽو،"نرمل پورجا" ۽ "منگما گيالجي شيرپا" جي اڳواڻي ۾ نيپالي چڙهائي ڪندڙن جي هڪ ٽيم پاران سر ڪيئن کانپوء، سياري ۾ چوٽي سر ڪرڻ لاءِ آخري اٺ هزار چوٽي بڻجي ويو.

ڪي-ٽو جو اوڀر وارو رخ اڃا تائين، جزوي طور تي ان جي برف ۽ برف جي بناوتن جي عدم استحڪام سان لاڳاپيل خطرن جي ڪري، چڙهائي نه سگهيو آهي.

اوچائي

نقشن ۽ انسائيڪلوپيڊيا تي ڏنل ڪي-ٽو جي اوچائي 8,611 ميٽر (28,251 فوٽ) آهي. سال 2014ع جي اونهاري ۾، ڪي-ٽو ڏانهن هڪ پاڪستاني-اطالوي مهم، جنهن کي "K2 60 سال بعد" سڏيو ويو، ڪي-ٽو جي پهرين چڙهائي جي 60هين سالگرهه جي ياد ۾ منعقد ڪئي وئي. مهم جو هڪ مقصد سيٽلائيٽ نيويگيشن استعمال ڪندي جبل جي اوچائي کي صحيح طور تي ماپڻ هو. هن مهم دوران ماپيل ڪي-ٽو جي اوچائي 8,609.02 ميٽر (28,244.8 فوٽ) هئي.

فلمون

• ڪي-ٽو (1991ع): پيٽرڪ ميئرز جي هڪ ايڊونچر ڊراما فلم موافقت.
• ورٽيڪل لمٽ (2000ع): مارٽن ڪيمپبل پاران هدايت ڪيل هڪ آمريڪي بقا ٿرلر فلم.
• ڪي-ٽو: سائرن آف دي هماليا (2012ع): ڊيو اوهلسن پاران هدايت ڪيل هڪ آمريڪي دستاويزي فلم.
• دي سمٽ (2012ع): 2008ع جي ڪي-ٽو آفت بابت هڪ دستاويزي فلم، نڪ ريان پاران هدايت ڪيل.
• ڪي-ٽو: دي امپوسيبل ڊيسنٽ (2020ع): پولش اسڪائي جبل تي سوار اينڊريز بارگيل جي 2018 جي ​​K2 چڙهڻ ۽ اسڪائي تي لهڻ بابت هڪ دستاويزي فلم.

آفتون

• سال 1986ع جي ڪي-ٽو آفت
• سال 1995ع جي ڪي-ٽو آفت
• سال 2008ع جي ڪي-ٽو آفت
• سال 2021ع جي ڪي-ٽو آفت

پڻ ڏسو

• قراقرم
• گلگت-بلتستان
• ماؤنٽ ايورسٽ
• شگر ضلعو
• شڪسگام ندي
• ٽرانس-قراقرم ٽريڪ
• پاڪستان جي جبلن جي سلسلن جي فهرست
• ڪنچن جنگا (ايورسٽ ۽ K2 کان پوءِ ٽيون نمبر بلند)
• پاڪستان ۾ جبلن جي فهرست
• ممتاز چوٽين جي فهرست
• شمسي نظام ۾ بلند ترين جبلن جي فهرست