مواد ڏانھن هلو

ڊيرا غازي خان ضلعو

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
ڊيرا غازي خان ضلعو
ضلع دیرہ غازی خان
ضلعو
Dera Ghazi Khan District
مٿيان: ملا قائد شاهه جو مزار، هيٺيان: فورٽ منرو جي ٽيڪريون
ڊيرا غازي خان ضلعي جو نقشو
ڊيرا غازي خان ضلعي جو نقشو
ملڪ  پاڪستان
صوبو پنجاب، پاڪستان پنجاب
ڊويزن ڊيرا غازي خان ڊويزن
ضلعي گادي ڊيرا غازي خان
حڪومت
 • قسم ضلعي انتظاميه
 • ڊپٽي ڪمشنر سردار عبدالله دستي
 • آبادي 23,48,245
(2023ع جي آدمشماري مطابق)
 • ويب سائيٽ dgkhan.punjab.gov.pk
پکيڙ[1]
 • ضلعو 3,814 ڪ.م2 (1,473 ميل2)
آبادي (2023)[2]
 • ضلعو 2,348,245

ڊيرا غازي خان ضلعو (اردو: ضلع ڈيره غازى خان؛ سرائيڪي: ضلع دیرہ غازی خان) پاڪستان جي صوبي پنجاب جو هڪ ضلعو آهي. ان جو انتظامي گاديءَ جو هنڌ ڊيرا غازي خان شهر آهي.

ضلعو سنڌو درياءَ جي اولهه ۾ واقع آهي. سليمان جبل ضلعي جي اتر ۾ 10,000 فوٽ (3,000 ميٽر) جي اوچائي تي اڀرن ٿا. مشهور سياحتي منزلون فورٽ منرو، يڪبائي هِل اسٽيشن ۽ مبارڪ ٽاپ آهن.

انتظاميه

[سنواريو]

ضلعي کي ٻن تعلقن ۾ ورهايو ويو آهي،[3][4] جيڪا ڪل ملائي 60 يونين ڪائونسلن ۾ ورهايل آهن.[5]

***تعلقو[6] پکيڙ

(چورس ڪلوميٽر) [7]

 آبادي

(2023)

 گھاٽائي

(في چورس ڪلوميٽر)(2023)

 خواندگي جي شرح

(2023)[8]

 يونين ڪائونسلون
ڊيرا غازي خان 2,012 14,43,409 717.40 47.25% 41
ڪوٽ ڇٽه 1,802 9,04,836 502.13 38.61% 24

تاريخ

[سنواريو]
Captured on 2013
ڊيرا غازي خان بين الاقوامي هوائي اڏو

ڊيرا غازي خان جي چوڌاري، اهو علائقو، قديم زماني ۾ مليان ماڻهن جي آبادي هئي. پوءِ اهو وسيع ملتان علائقي جو حصو هو.[9] ٻڌ مت جا پهرين کان ٽين صدي عيسوي تائين جا آثار، ڪوٽ ڇٽه تعلقي ۾ دلو راءِ ۾ مليا آهن.[10]

ڊيرا غازي خان جو شهر 15هين صدي جي آخر ۾ قائم ٿيو ۽ نواب غازي خان ميراني، نواب حاجي خان ميراني جي پٽ جي نالي تي رکيو ويو هو. شهر جو بنياد تڏهن پيو جڏهن ملتان جي لانگهه سلطنت جو شاهه حسين بلوچ ماڻهن کي علائقي ۾ آباد ٿيڻ جي دعوت ڏني. ٻن ٻين ڊيرن (آبادين)، ڊيرا اسماعيل خان ۽ ڊيرا فتح خان سان گڏ، ان پنهنجو نالو ڊيراجات رکيو. ڊيراجات آخرڪار 1849ع ۾ سک جنگ کان پوءِ انگريزن جي قبضي ۾ آيا ۽ ٻن ضلعن: ڊيرا غازي خان ۽ ڊيرا اسماعيل خان ۾ ورهايو ويو. [11] ڊيراجات ضلعو انگريزن طرفان سال 1848-1849ع جي ٻي اينگلو-سک جنگ کان پوءِ، ان جي اڳوڻي سک حڪمرانن کان کٽيو ويو هو.[12] آزادي کانپوءِ، شهر جا ڪيترائي هندو رهواسي هندستان جي دهلي جي ڊيراوال نگر ڪالوني ۾ آباد ٿيا.[13] پوء راجن پور ضلعو ڊيرا غازي خان ضلعي مان ڌار ڪئي ٺاهيو ويو.

سال 2004-2005ع جي سروي جي بنياد تي، ڊيرا غازي خان ضلعو پاڪستان جي 20 غريب ترين ضلعن مان هڪ سمجهيو ويندو آهي. ان جي آبادي جو لڳ ڀڳ 51 سيڪڙو غربت جي لڪير کان هيٺ زندگي گذاري ٿو.[14]

آباديات

[سنواريو]

سال 2023ع جي آدمشماري مطابق، ڊيرا غازي خان ضلعي ۾ 2,92,658 گهر ۽ آبادي 23,48,245 آهي.[15] ضلعي ۾ جنس جو تناسب 100.71 مردن جي مقابلي ۾ 100 عورتن جو آهي، جڏهن ته خواندگي جي شرح %43.98 آهي،[16] جنهن م مردن لاءِ %47.78 ۽ عورتن لاءِ %35.64 جو شرح آهي.[17] سروي ڪيل آبادي جو 34.06 سيڪڙو (7,97,634) 10 سالن کان گهٽ عمر وارا آهن[18] ۽ 27.65 سيڪڙو (6,49,290) آبادي شهري علائقن ۾ رهندڙ هئي.[19]

مذهب

[سنواريو]

سال 2023ع جي مردم شماري جي مطابق، آبادي جي وڏي اڪثريت (تقريبن %99.62) مسلمان هئي. عيسائي سڀ کان وڏي اقليت (%0.30) هئا. ان کان پوءِ احمدي (%0.07) هئا. باقي هندو ۽ سک هئا.[20]

ڊيرا غازي خان ضلعي ۾ موجود مذهبي تناسب
مذهبي گروهه*** 1941[21] 2017[22] 2023[23]
آبادي % آبادي % آبادي %
اسلام 192,278 85.94% 1,979,213 99.85% 2,332,785 99.62%
هندومت 31,052 13.88% 198 0.01% 138 ~0%
عيسائيت 37 0.02% 310 0.02% 6,946 0.30%
قاديانيت N/A N/A 2,371 0.12% 1,607 0.07%
***ٻيا 368 0.16% 102 ~0% 162 0.01%
ڪل آبادي 223,735 100% 1,982,194 100% 2,341,638 100%
نوٽ: 1941 جي مردم شماري جو ڊيٽا اڳوڻي ڊيرا غازي خان ضلعي جي ڊيرا غازي خان تحصيل لاءِ آهي، جيڪو تقريباً موجوده ڊيرا غازي خان ضلعي سان مطابقت رکي ٿو. ضلعي ۽ تحصيل جون سرحدون 1941 کان تبديل ٿي چڪيون آهن.
برطانوي پنجاب صوبي جو دور ۾ ڊيرا غازي خان ضلعي ۾ مذهبي گروهه
مذهبي گروهه***** 1881[24][25][26] 1891[27] 1901[28] 1911[29][30] 1921[31] 1931[32] 1941[21]
آبادي % آبادي % آبادي % آبادي % Pop. % Pop. % Pop. %
اسلام 315,240 86.76% 349,587 86.52% 412,012 87.45% 442,234 88.47% 411,431 87.72% 432,911 88.16% 512,678 88.19%
هندو مت 46,697 12.85% 52,903 13.09% 57,815 12.27% 56,485 11.3% 56,346 12.01% 57,217 11.65% 67,407 11.59%
سک مذهب 1,326 0.36% 1,424 0.35% 1,027 0.22% 1,042 0.21% 932 0.2% 760 0.15% 1,072 0.18%
عيسائيت 82 0.02% 117 0.03% 152 0.03% 76 0.02% 47 0.01% 31 0.01% 87 0.01%
جين مت 0 0% 0 0% 143 0.03% 23 0% 296 0.06% 125 0.03% 106 0.02%
زرتشتي مذهب (پارسي) 0 0% 0 0% 0 0% 0 0% 0 0% 0 0% 0 0%
ٻڌ مت 0 0% 0 0% 0 0% 0 0% 0 0% 0 0% 0 0%
يهوديت N/A N/A 0 0% 0 0% 0 0% 0 0% 0 0% 0 0%
ٻيا 1 0% 0 0% 0 0% 0 0% 0 0% 0 0% 0 0%
ڪل آبادي 363,346 100% 404,031 100% 471,149 100% 499,860 100% 469,052 100% 491,044 100% 581,350 100%
Note: British Punjab province era district borders are not an exact match in the present-day due to various bifurcations to district borders — which since created new districts — throughout the historic Punjab Province region during the post-independence era that have taken into account population increases.
Religion in the Tehsils of Dera Ghazi Khan District (1921)[31]
Tehsil Islam Hinduism Sikhism Christianity Jainism Others[lower-alpha 1] Total
Pop. % Pop. % Pop. % Pop. % Pop. % Pop. % Pop. %
Dera Ghazi Khan Tehsil 167,687 86.53% 25,272 13.04% 507 0.26% 27 0.01% 296 0.15% 0 0% 193,789 100%
Sanghar Tehsil 74,548 87.95% 10,207 12.04% 4 0% 0 0% 0 0% 0 0% 84,759 100%
Rajanpura Tehsil 94,148 89.66% 10,444 9.95% 415 0.4% 1 0% 0 0% 0 0% 105,008 100%
Jampur Tehsil 75,048 87.78% 10,423 12.19% 6 0.01% 19 0.02% 0 0% 0 0% 85,496 100%
Note: British Punjab province era tehsil borders are not an exact match in the present-day due to various bifurcations to tehsil borders — which since created new tehsils — throughout the historic Punjab Province region during the post-independence era that have taken into account population increases.
Religion in the Tehsils of Dera Ghazi Khan District (1941)[21]
Tehsil Islam Hinduism [lower-alpha 2] Sikhism Christianity Jainism Others[lower-alpha 3] Total
Pop. % Pop. % Pop. % Pop. % Pop. % Pop. % Pop. %
Dera Ghazi Khan Tehsil 192,278 85.94% 31,052 13.88% 221 0.1% 37 0.02% 106 0.05% 41 0.02% 223,735 100%
Sanghar Tehsil 97,234 89.08% 11,875 10.88% 34 0.03% 6 0.01% 0 0% 0 0% 109,149 100%
Rajanpura Tehsil 122,849 90.18% 12,591 9.24% 791 0.58% 0 0% 0 0% 0 0% 136,231 100%
Jampur Tehsil 100,317 89.38% 11,889 10.59% 26 0.02% 3 0% 0 0% 0 0% 112,235 100%
Note1: British Punjab province era tehsil borders are not an exact match in the present-day due to various bifurcations to tehsil borders — which since created new tehsils — throughout the historic Punjab Province region during the post-independence era that have taken into account population increases.

Note2: Tehsil religious breakdown figures for Christianity only includes local Christians, labeled as "Indian Christians" on census. Does not include Anglo-Indian Christians or British Christians, who were classified under "Other" category.

ٻوليون

[سنواريو]

سال 2023ع جي آدمشماري جي مطابق، آبادي جو 87.90 سيڪڙو سرائيڪي، 7.68 سيڪڙو بلوچڪي ۽ 3.40 سيڪڙو اردو کي پنهنجي مادري ٻولي طور ڳالهائيندو هو.[33]

قابل ذڪر ماڻهو

[سنواريو]
  • غازي خان: شهر جو باني
  • فاروق خان لغاري: پاڪستان جو اڳوڻو صدر
  • حافظ عبدالڪريم: اڳوڻو سينيٽر ۽ وفاقي وزير
  • سردار ذوالفقار علي خان کوسه: پنجاب جو اڳوڻو گورنر
  • زرتاج گل زرين: اڳوڻي وزير ۽ ميمبر قومي اسيمبلي، سينيئر ميمبر پاڪستان تحريڪ انصاف
  • سردار دوست محمد کوسه: پنجاب جو اڳوڻو نگران وڏو وزير
  • سردار اويس خان لغاري: مسلم ليگ (ن) جو سينيئر ميمبر، وفاقي وزير برائي پيٽروليئم ۽ توانائي
  • سردار جمال خان لغاري: اڳوڻو ميمبر پنجاب صوبائي اسيمبلي

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "D.G.Khan | Punjab Portal"۔
  2. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named 2023table1
  3. ↑ "Tehsils & Unions in the District of D.G. Khan – Government of Pakistan", Nrb.gov.pk, اصل کان 9 February 2012 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 24 March 2012۔
  4. ↑ Pakistan Government – List of Tehsils آرڪائيو ڪيا ويا 5 March 2010 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  5. ↑ Tehsils & Unions in the District of D.G. Khan آرڪائيو ڪيا ويا 9 February 2012 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  6. ↑ Divisions/Districts of Pakistan آرڪائيو ڪيا ويا 2006-09-30 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. Note: Although divisions as an administrative structure has been abolished, the election commission of Pakistan still groups districts under the division names
  7. ↑ "TABLE 1 : AREA, POPULATION BY SEX, SEX RATIO, POPULATION DENSITY, URBAN POPULATION, HOUSEHOLD SIZE AND ANNUAL GROWTH RATE, CENSUS-2023, PUNJAB"۔
  8. ↑ "LITERACY RATE, ENROLMENT AND OUT OF SCHOOL POPULATION BY SEX AND RURAL/URBAN, CENSUS-2023"۔
  9. ↑ Durrani, Ashiq Muhammad Khān (1991) (en ۾). History of Multan: From the Early Period to 1849 A.D.. Vanguard. ISBN 978-969-402-045-7. https://books.google.com/books?id=mucqAAAAIAAJ.
  10. ↑ Durrani, Ashiq Muhammad Khān (1991) (en ۾). History of Multan: From the Early Period to 1849 A.D.. Vanguard. ISBN 978-969-402-045-7. https://books.google.com/books?id=mucqAAAAIAAJ.
  11. ↑  Chisholm, Hugh, وڪي نويس (1911), "Dera Ghazi Khan", Encyclopædia Britannica 8 (11th ڇاپو), Cambridge University Press, ص: 64
  12. ↑ Durrani, Ashiq Muhammad Khān (1991) (en ۾). History of Multan: From the Early Period to 1849 A.D.. Vanguard. ISBN 978-969-402-045-7. https://books.google.com/books?id=mucqAAAAIAAJ.
  13. ↑ "Colonies, posh and model in name only!", NCR Tribune, حاصل ڪيل 16 ڊسمبر 2007۔
  14. ↑ Haroon Jamal (June 2007), Income Poverty at District Level: An Application of Small Area Estimation Technique, Social Policy and Development Centre, صص: 15–18, اصل کان 1 February 2014 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 28 January 2014۔
  15. ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 20", Pakistan Bureau of Statistics۔
  16. ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 1", Pakistan Bureau of Statistics۔
  17. ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 12", Pakistan Bureau of Statistics۔
  18. ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 5", Pakistan Bureau of Statistics۔
  19. ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 1", Pakistan Bureau of Statistics۔
  20. ↑ "Population by Sex, Religion and Rural/Urban, Census-2023", Pakistan Bureau of Statistics, 2023, حاصل ڪيل 2 Aug 2024۔
  21. 1 2 3 "Census of India, 1941. Vol. 6, Punjab", 1941, ص: 42, جي ايس ٽي او آر saoa.crl.28215541, حاصل ڪيل 29 March 2024۔
  22. ↑ "Population by Sex, Religion and Rural Urban", Pakistan Bureau of Statistics, 2017, حاصل ڪيل 2 Aug 2024۔
  23. ↑ "Population by Sex, Religion and Rural/Urban, Census-2023", Pakistan Bureau of Statistics, 2023, حاصل ڪيل 2 Aug 2024۔
  24. ↑ "Census of India, 1881 Report on the Census of the Panjáb Taken on the 17th of February 1881, vol. I.", 1881, جي ايس ٽي او آر saoa.crl.25057656, حاصل ڪيل 26 December 2024۔
  25. ↑ "Census of India, 1881 Report on the Census of the Panjáb Taken on the 17th of February 1881, vol. II.", 1881, ص: 14, جي ايس ٽي او آر saoa.crl.25057657, حاصل ڪيل 26 December 2024۔
  26. ↑ "Census of India, 1881 Report on the Census of the Panjáb Taken on the 17th of February 1881, vol. III.", 1881, ص: 14, جي ايس ٽي او آر saoa.crl.25057658, حاصل ڪيل 26 December 2024۔
  27. ↑ "The Punjab and its feudatories, part II--Imperial Tables and Supplementary Returns for the British Territory", 1891, ص: 14, جي ايس ٽي او آر saoa.crl.25318669, حاصل ڪيل 26 December 2024۔
  28. ↑ "Census of India 1901. [Vol. 17A]. Imperial tables, I-VIII, X-XV, XVII and XVIII for the Punjab, with the native states under the political control of the Punjab Government, and for the North-west Frontier Province.", 1901, ص: 34, جي ايس ٽي او آر saoa.crl.25363739, حاصل ڪيل 29 March 2024۔
  29. ↑ "Census of India 1911. Vol. 14, Punjab. Pt. 2, Tables.", 1911, ص: 27, جي ايس ٽي او آر saoa.crl.25393788, حاصل ڪيل 29 March 2024۔
  30. ↑ Kaul, Harikishan (1911), "Census Of India 1911 Punjab Vol XIV Part II", ص: 27, حاصل ڪيل 23 March 2024۔
  31. 1 2 "Census of India 1921. Vol. 15, Punjab and Delhi. Pt. 2, Tables.", 1921, ص: 29, جي ايس ٽي او آر saoa.crl.25430165, حاصل ڪيل 29 March 2024۔
  32. ↑ "Census of India 1931. Vol. 17, Punjab. Pt. 2, Tables.", 1931, ص: 277, جي ايس ٽي او آر saoa.crl.25793242, حاصل ڪيل 29 March 2024۔
  33. ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 11", Pakistan Bureau of Statistics۔

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

پڻ ڏسو

[سنواريو]
ڊيرا غازي خان ضلعو
District Dera Ghazi Khan

ملڪ:پاڪستان
صوبو:پنجاب
ضلعي گاديء جو ھنڌ :ڊيرا غازي خان
ايراضي:چورس ڪلوميٽر
آبادي:1643118
ٻولي:ڊيري
تعلقا:4
يونين ڪائونسلون:59
  1. ↑ Including Buddhism, Zoroastrianism, Judaism, Tribals, others, or not stated
  2. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ad-dharmi
  3. ↑ Including Anglo-Indian Christians, British Christians, Buddhism, Zoroastrianism, Judaism, Tribals, others, or not stated
حوالي جي چڪ: "lower-alpha" نالي جي حوالن جي لاءِ ٽيگ <ref> آهن، پر لاڳاپيل ٽيگ <references group="lower-alpha"/> نہ مليو
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=ڊيرا_غازي_خان_ضلعو&oldid=343447" تان ورتل