پٽنا

Patna
Patna पटना ; پٹنہ Metropolis
	Anticlockwise from top: South-West Gandhi Maidan Marg, Stupa of Buddha Smriti Park, Skyline near Biscomaun Bhawan, Patna Museum, Statue of Mahatma Gandhi in Gandhi Maidan, Mithapur Flyover and river Ganges
Country	ڀارت
State	Bihar
Region	Magadha
Division	Patna
District	Patna
Ward	72 wards
Founded by	Ajatashatru
Government
• Type	Mayor–Council
• Body	Patna Municipal Corporation
• Mayor	Afzal Imam
• Municipal commissioner	Abhishek Singh
Area (2001)
• Urban	135.79 ڪ.م2 (52.43 ميل2)
• Metro	234.70 ڪ.م2 (90.62 ميل2)
• City	99.45 ڪ.م2 (38.40 ميل2)
	↑ "CDP Patna", Infrastructure Professionals Enterprise (P) Ltd, C – 2, Green Park Extension, New Delhi – 110016, INDIA., PATNA — Urban Development Department, July 2006, صص: 20, 21 (area) 52 (metropolis), 31 (geography), اصل کان 4 March 2016 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 28 October 2016۔; ↑ "Bihar Cabinet OKs Patna master plan, paves way for big bulidings, new airport", Economics Times, 15 May 2015, اصل کان 7 August 2016 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 28 October 2016۔; ↑ "Master Plan for Patna, 2031.", Center for Environmental Planning and Technology, Urban Development & Housing Department, Govt. of Bihar, 13 August 2015, اصل کان 9 June 2016 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 28 October 2016۔;

پٽنا (انگريزي ٻولي: Ptana) هندستان جي صوبي بهار جو شهر پٽنا، جيڪو اجاتا ساترو (Ajata Satru) نالي سان 459 کان 491 ق. م تائين موريا خاندان جي چندر گپتا ۽ اشوڪا جي گاديءَ جو هنڌ رهيو آهي ۽ هاڻي به رياست بهار جي گاديءَ جو هنڌ آهي. پٽنا کي ڪنهن وقت پتل پترا جي نالي سان به سڃاتو ويندو هو، جيڪو هن نالي سان هزار سال اڳ پتل پترا برصغير جو هڪ اهم شهر سمجهيو ويندو هو.^[1]

تاريخ

سورهين صديءَ ۾ جڏهن شير شاهه همايون کي شڪست ڏني ته پاڻ هن شهر کي گاديءَ جو هنڌ بڻايائين. 1764ع ۾ بڪسار جي جنگ کانپوءِ پنجين صديءَ ڌاري آباد ٿيو. ٽين صدي قبل مسيح ڌاري مهاراجا اشوڪا هن کي گاديءَ جو هنڌ بنايو هو. 400ع کان پوءِ هن شهر جو زوال شروع ٿيو. 1935ع ۾ هي شهر بهار رياست جي گاديءَ جو هنڌ بنيو. هي شهر انگريزن جي قبضي ۾ اچي ويو.^[1]

آبادي

1997ع جي آدم شماري رپورٽ موجب هن شهر جي آبادي 1285470 آهي.^[1]

مک ماڳ

هي شهر گنگا نديءَ جي ڏکڻ ۾ 15 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي واقع آهي. هن شهر ۾ گانڌي ميدان هڪ اهم بندرگاهه آهي. هن شهر جي اهم مارڪيٽ اشوڪ راج پاٿ جي نالي سان مشهور آهي. هن شهر ۾ هڪ بهترين عجائب گهر ’پٽنا ميوزيم‘ آهي، جنهن ۾ ڌاتو ۽ پٿرن جا ٺهيل مجسما رکيل آهن، جيڪي ٽي يا چار سؤ سال پراڻا آهن. پٽنا جي ڏکڻ طرف ’ڪمهار‘ نالي ماڳ موجود آهي. جنهن جي کوٽائي ڪئي وئي آهي، هن شهر جي اوڀر ۾ سکن جو ’هُر مندر’ آهي، جيڪو اڇي ماربل سان جڙيل آهي. سکن جو ڏهون ۽ آخري گرو 1660ع تي هن جاءِ تي پيدا ٿيو هو. هن شهر ۾ قلعا هائوس (جلان ميوزيم) به مشهور ماڳ آهي، جنهن کي ’شير شاهه جو قلعو‘ سڏيو ويندو هو. هن قلعي کي شير شاهه تعمير ڪرايو. هن قلعي جا آثار اڄ به هن شهر ۾ موجود آهن. ان کانسواءِ ’اورينٽل لائبرري‘ به هن شهر جي مکيه ماڳن ۾ شمار ٿئي ٿي، جنهن جو بنياد 1900ع ڌاري رکيو ويو هو. هن لائبرريءَ ۾ عربي، فارسي ٻولين ۾ مغلن ۽ راجپوتن جا شهپارا به موجود آهن.^[1]

حوالا

1 2 3 4 انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا، جلد ٽيون. سنڌي لئنگئيج اٿارٽي، حيدرآباد.

↑ The metropolis comprises PRDA area,^[1] also includes Hajipur and Sonepur^{[lower-alpha 1]}

حوالي جي چڪ: "A" نالي جي حوالن جي لاءِ ٽيگ <ref> آهن، پر لاڳاپيل ٽيگ <references group="A"/> نہ مليو

↑ Master plan for Patna (2031), approved by Bihar Cabinet on 27 October 2016.^[2] The draft master plan for Patna metropolitan area proposes that Patna Metropolitan Region would incorporate Bihta, Danapur, Khagaul, Daniyawan, Danaura, Fatuha, Khusrupur, Maner, Masaurhi, Naubatpur, Phulwari Sharif, Punpun and Sampatchak blocks of Patna district, areas of Vaishali and Saran districts are excluded.^[3]

حوالي جي چڪ: "lower-alpha" نالي جي حوالن جي لاءِ ٽيگ <ref> آهن، پر لاڳاپيل ٽيگ <references group="lower-alpha"/> نہ مليو

[area-1] "CDP Patna", Infrastructure Professionals Enterprise (P) Ltd, C – 2, Green Park Extension, New Delhi – 110016, INDIA., PATNA — Urban Development Department, July 2006, صص: 20, 21 (area) 52 (metropolis), 31 (geography), اصل کان 4 March 2016 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 28 October 2016۔

[2] "Bihar Cabinet OKs Patna master plan, paves way for big bulidings, new airport", Economics Times, 15 May 2015, اصل کان 7 August 2016 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 28 October 2016۔

[3] "Master Plan for Patna, 2031.", Center for Environmental Planning and Technology, Urban Development & Housing Department, Govt. of Bihar, 13 August 2015, اصل کان 9 June 2016 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 28 October 2016۔

[سنڌيانا-6] 1 2 3 4 انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا، جلد ٽيون. سنڌي لئنگئيج اٿارٽي، حيدرآباد.

[PRDA-5] The metropolis comprises PRDA area,^[1] also includes Hajipur and Sonepur^{[lower-alpha 1]}

[4] Master plan for Patna (2031), approved by Bihar Cabinet on 27 October 2016.^[2] The draft master plan for Patna metropolitan area proposes that Patna Metropolitan Region would incorporate Bihta, Danapur, Khagaul, Daniyawan, Danaura, Fatuha, Khusrupur, Maner, Masaurhi, Naubatpur, Phulwari Sharif, Punpun and Sampatchak blocks of Patna district, areas of Vaishali and Saran districts are excluded.^[3]

[A 1]

[1]

[1]

[lower-alpha 1]

[2]

[3]