هيروڊوٽس

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
(هيرودوت کان چوريل)
ڏانھن ٽپ ڏيو: رھنمائي, ڳولا
هيرودوت
Herodotus
هيرودوت
پيدائش 484 قبل مسيح
ھيليڪرناسس, اناطوليہ
وفات 425 قبل مسيح (عمر تقريبا 60 سال)
ڪيترائي مقام،
پيشو مؤرخ

هيروڊوٽس (489 ق.م _ 420 ق. م) يونان جو مشهور عالم، سياح، تاريخدادن ۽ مهم جو شخص ٿي گذريو آهي. ايشيا مائز جي شهر، فئليڪارناسز ۾ 489 ق.م ۾ ڄائو ۽ سن 420 ق. م ۾ ديهانت ڪيائين. هيروڊوٽس ڄائو، نپنيو، پَليو ۽ وڏو اُتي ئي ٿيو. پر پوءِ سياسي حالتون ڏسي اُتان لڏي ويو ۽ ايران جي شهنشاهه دارا اعظم (اول) جو ڌاڪو ٻُڌي، ان وٽ آيو ۽ دارا لاءِ ڪم ڪرڻ شروع ڪيائين.

ايران جا سنڌ سان پراڻي زماني کان سياسي ۽ واپاري لاڳاپا هئا. دارا اعظم (اول) 519 ق.م ۾، سنڌ فتح ڪري، پنهنجي ايراني شهنشاهيت ۾ شامل ڪيو. ان کان پوءِ سنڌ ۾ ايرانين جو اچڻ وڌي ويو. 380 ق.م ۾ بهمن بن اسفنديار، سندو نديءَ جي لوهاڻي شاخ تي بهمن آباد ۽ اقليم، سنڌ جي ڪڇِي صوبي ۾ قندابيل شهر اڏايا.

فردوسي شاهنامي ۾ ڄاڻائي ٿو ته سنڌ جا ست راجا، ڪابل، سنڌ، هند، ساندل، چندل، ڪشمير ۽ ملتان ايران کي ڍل ڀريندا هئا.

سائرس اعظم 530 ق.م کان 558 ق.م جي دوران سنڌ ملڪ بلخ تائين فتح ڪيو. جڏهن دارا سنڌ تي قبضو ڪيو ته، تڏهن هيروڊوٽس به هن سان گڏ آيو. هن سنڌ کي دارا اعظم جي اُڻٽيهين ولايت ڄاڻايو آهي. هن، ان وقت جيڪي سنڌ رياست جا پرڳڻا جيڪي ايراني سلطنت جي هيٺ هئا، تن جا يوناني نالا ڏنا آهن.

  • ساڪا يعني ساڪستان يا سستان
  • ماڪا
  • ست گيدائي
  • گنداروئي
  • ٿاتاگو
  • داديڪائي (ڪشمير ۽ چترال)
  • اپاريتائي (هندوڪش ۽ ڪابل)
  • ڪسپوئي (ساڪا وارن جا پاڙيسري)
  • ٿامايوئي (وچ افغانستان)
  • پڪٽائي (پشتو، ڪوئيٽا ۽ پشين)

دارا اعظم سنڌ مان ڪيترائي نوجوان ايراني لشڪر ۾ ڀرتي ڪيا. دارا اعظم (اول) 486 ق.م ۾ جڏهن يونان تي حملو ڪيو، تڏهن سندس لشڪر سان گڏ هڪ سنڌي فوجي دستو به شامل هو. تنهن جنگ ۾ هن سنڌ جا هاٿي به ڪتب آندا هئا.[1]

حوالا[سنواريو]

  1. ڪتاب: سنڌ گهمندڙ سيلاني، سنڌي ادبي بورڊ