مواد ڏانھن هلو

مضمون (ادب)

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
(مضمون کان چوريل)
ميشيل ڊي مونتين جي Essais جو عنواني صفحو

مضمون (/ˈɛs.eɪ/, ESS-ay؛ انگريزي: Essay) عام طور تي نثري لکڻي جو اهڙو نمونو هوندو آهي، جنهن ۾ ليکڪ پنهنجو دليل، خيال يا نقطهٔ نظر پيش ڪندو آهي. بهرحال، ان جي تعريف مڪمل طور واضح ناهي، ڇاڪاڻ⁠تہ اها خط، تحقيقي مقالو، مقالو، پمفليٽ ۽ مختصر ڪهاڻي جهڙين صنفن سان جزوي طور ملي ٿي. مضمونن کي عام طور ٻن قسمن ۾ ورهايو ويندو آهي: رسمي مضمون ۽ غير رسمي مضمون. رسمي مضمون سنجيده مقصد، وقار، منطقي ترتيب ۽ نسبتاً مفصل انداز سان سڃاتو وڃي ٿو، جڏهن⁠تہ غير رسمي مضمون ۾ ذاتي تجربن، انفرادي پسند، بي تڪلف لهجي، مزاح، دلڪش اسلوب، آزاد ترتيب ۽ موضوع جي نواڻ کي وڌيڪ اهميت ڏني ويندي آهي.[1] مضمونن جو استعمال ادبي تنقيد، سياسي منشور، علمي دليل، روزمرهه زندگيءَ جي مشاهدي، يادگيرين ۽ ذاتي فڪري ويچار پيش ڪرڻ لاءِ وڏي پيماني تي ٿيندو آهي. جديد دور جا تقريباً سڀئي مضمون نثر ۾ لکيا ويندا آهن، پر شاعري ۾ لکيل ڪجهه تصنيفن کي پڻ مضمون سڏيو ويو آهي، جهڙوڪ اليگزينڊر پوپ جون تنقيد تي مضمون ۽ ماڻھو تي مضمون. جيتوڻيڪ اختصار مضمون جي اهم خصوصيت سمجهي وڃي ٿي، پر جان لاڪ جي انساني سمجھ متعلق مضمون ۽ ٿامس مالٿس جي آبادي جي اصول تي مضمون جهڙيون ڊگهيون تصنيفون ان جا نمايان استثنا آهن.[2]

ڪيترن ملڪن، جهڙوڪ آمريڪا ۽ ڪينيڊا ۾، مضمون رسمي تعليم جو هڪ اهم حصو بڻجي چڪو آهي.[3] ثانوي درجي جي شاگردن کي لکڻ جي مهارت بهتر بنائڻ لاءِ منظم مضمون نويسي سيکاري ويندي آهي، جڏهن⁠تہ داخلا مضمون يونيورسٽين ۾ اميدوارن جي چونڊ جو اهم ذريعو هوندا آهن. انسانيات ۽ سماجي علومن ۾ پڻ شاگردن جي ڪارڪردگيءَ جو جائزو وٺڻ لاءِ آخري امتحانن ۾ مضمون لکرايا ويندا آهن.[4][5]

وقت سان گڏ "مضمون" جو تصور لکڻي کان ٻاهر ٻين ابلاغي ذريعن تائين پڻ وڌي ويو آهي. فلمي مضمون اهڙي فلم کي چيو ويندو آهي، جيڪا گهڻو ڪري دستاويزي فلم سازيءَ جي انداز کي اختيار ڪندي ڪنهن موضوع يا خيال جي ارتقا تي ڌيان ڏئي ٿي. اهڙيءَ طرح تصويري مضمون ڪنهن موضوع کي پاڻ ۾ لاڳاپيل تصويرن جي سلسلي ذريعي پيش ڪندو آهي، جن سان وضاحتي متن يا تصويري عنوان پڻ شامل ٿي سگهن ٿا.

”مضمون“ (Essay) سنڌي ٻولي ءَ ۾ ڏاڍي گهري معنا رکي ٿو. ان جو استعمال ڪيترين معنائن ۾ ٿئي ٿو. مثال طور نثر جي ڪنهن به بياني لکت، ان جي موضوع، متن ، عنوان، مرڪزي خيال يا شعر جي مواد يا رُچ کي عام طور مضمون سڏيو ويندو آهي. اردو ۾ مضمون کي ’انشائيه‘ چيو ويندو آهي. جيتوڻيڪ ٻنهي اصطلاحن ۾ فرق به آهي. لفظ مضمون عربي ٻوليءَ جي لفظ ”ضمن“ مان ورتل آهي، جنهن جي معنا آهي”گڏ ڪرڻ“، ان ڪري ڪنهن به موضوع کي دليلن، مثالن ۽ حوالن سان سمجهاڻي، وضاحت، مناسب ترتيب ۽ ٺهڪندڙ لفظن کي پيش ڪرڻ کي مضمون چئبو آهي. لفظ مضمون جي وصف اسان وٽ انگريزي لفظ ايسي (Essay) مان آئي آهي. ”ايسي“ فرانسيسي ٻوليءَ جي لفظ ايسئي ”Essai“ مان ورتل آهي، جنهن جي معنا آهي جاکوڙ يا ڪوشش ڪرڻ. ان جو مطلب ٿيو ته مضمون ڪنهن موضوع تي لکڻ جي جاکوڙ جو نالو آهي، مضمون نگاريءَ جو بنياد فرانسيسي دانشور مائيڪل ڊي مانٽين (1533-1592ع) وڌو. سندس شروعاتي تخليقون 1650ع ڌاري مجموعن ۾ آيون. هن پنهنجي ذاتي تاثرن ۽ تخليقي جي روپ ۾ شايع ٿيل لکيڻن کي ”ايسز“ (Esais) جو نالو ڏنو. انگريزيءَ ۾ فرانسسز بيڪن (1561- 1626ع) هن صنف کي مشهور ڪيو. سنڌيءَ ۾ مضمون نگاري انگريز دَور کان زور ورتو. مرزا قليچ بيگ، ڏيارام گدومل، پرمانند ميوارام، ڀيرومل مهر چند، لعلچند، امر ڏنومل، ڄيٺمل پرسرام، ڊاڪٽر دائود پوٽي، ڊاڪٽر گربخشاڻي، عبدالحسين موسوي، عثمان علي انصاري، ڊاڪٽر بلوچ، محمد ابراهيم جويي، هيري ٺڪر، ڪيرت ٻاٻاڻي، مرليڌر جيٽلي، اي. جي. اُتم، ستيش روهڙا ۽ ڊاڪٽر فهميدا حسين ۽ ٻين مضمون جي صنف کي وڏي هٿي ڏني آهي.[6]

وصفون

[سنواريو]
جان لاڪ جي 1690ع واري تصنيف انساني سمجھ متعلق مضمون

مضمون لاء انگريزي لفظ ايسي فرانسيسي مصدر essayer مان نڪتل آهي، جنهن جي معنيٰ آهي "ڪوشش ڪرڻ" يا "آزمائڻ". انگريزيءَ ۾ essay جو شروعاتي مطلب به "ڪوشش" يا "آزمائش" هو، ۽ اهو مطلب اڄ به متبادل طور استعمال ٿيندو آهي. فرانسيسي اديب ميشيل ڊي مونتين (1533–1592ع) پهريون ليکڪ هو، جنهن پنهنجي تحريرن کي Essay سڏيو. هن اهو اصطلاح پنهنجي خيالن کي تحرير جي صورت ۾ پيش ڪرڻ جي "ڪوششن" جي معنيٰ ۾ استعمال ڪيو.[4]

ان کان پوءِ ايسي جي مختلف وصفون ڏنيون ويون آهن. هڪ وصف موجب، اهو "ڪنهن مرڪزي موضوع تي ٻڌل نثري تصنيف" يا "ڊگهو، منظم ۽ مسلسل بحث" آهي.[7] بهرحال، مضمون کي ڪنهن هڪ ادبي صنف ۾ مڪمل طور شامل ڪرڻ ڏکيو آهي. مشهور مضمون نگار ايلڊس هڪسلي هن موضوع تي اهم رهنمائي فراهم ڪئي آهي.[8]

هڪسلي جي خيال موجب، "مضمون اهڙو ادبي ذريعو آهي، جنهن جي وسيلي تقريباً هر موضوع بابت تقريباً هر ڳالهه بيان ڪري سگهجي ٿي." هو وڌيڪ لکي ٿو ته "روايت موجب، بلڪه تعريف موجب، مضمون هڪ مختصر لکڻي هوندي آهي." سندس مطابق مضمون جي انتهائي گوناگون نوعيت کي سمجهڻ لاءِ ان کي ٽن بنيادي رخن جي روشنيءَ ۾ ڏسڻ وڌيڪ مناسب آهي.

اهي ٽي رخ هي آهن:

  • ذاتي ۽ سوانحي رخ: هن رخ جا مضمون نگار ذاتي تجربن ۽ سوانحي يادگيرين تي ٻڌل فڪري لکڻيون پيش ڪندا آهن ۽ دنيا کي واقعن ۽ بيانن جي ذريعي ڏسندا آهن.
  • معروضي، حقيقت پسند ۽ جزوي رخ: هن رخ جا مضمون نگار پنهنجي ذات تي سڌو سنئون گفتگو نٿا ڪن، پر ادبي، سائنسي يا سياسي موضوعن تي ڌيان ڏين ٿا. سندن فن لاڳاپيل حقيقتن کي پيش ڪرڻ، انهن تي راءِ ڏيڻ ۽ انهن مان عام نتيجا اخذ ڪرڻ ۾ هوندو آهي.
  • مجرد ۽ آفاقي رخ: هن رخ ۾ اهي مضمون نگار شامل آهن، جيڪي بلند درجي جي تجريدي خيالن جي دنيا ۾ ڪم ڪن ٿا. اهي گهڻو ڪري ذاتي حوالا نٿا ڏين ۽ نه ئي روزمرهه تجربن جي مخصوص حقيقتن جو گهڻو ذڪر ڪندا آهن.

هڪسلي آخر ۾ چوي ٿو ته سڀ کان وڌيڪ ڪامياب مضمون اهي آهن، جيڪي انهن ٽنهي رخن مان بهترين خوبيون گڏ ڪري پيش ڪن ٿا، نه رڳو ڪنهن هڪ يا ٻن رخن تي ڀاڙين ٿا.

تاريخ

[سنواريو]

مونتين

[سنواريو]

ميشيل ڊي مونتين جا "ڪوششون" (Essais) سندس عام نوٽ نويسي جي روايت مان جنم وٺندڙ هيون.[9] هو خاص طور پلوٽارڪ جي تصنيف Œuvres Morales (اخلاقي تصنيفون) کان متاثر ٿيو، جنهن جو فرانسيسي ترجمو تازو ئي جاڪ ايميو شايع ڪيو هو. مونتين 1572ع ۾ پنهنجا مضمون لکڻ شروع ڪيا، ۽ سندس پهريون مجموعو ايسيئس 1580ع ۾ ٻن جلدن ۾ شايع ٿيو.[10] زندگيءَ جي پڄاڻيءَ تائين هو اڳ شايع ٿيل مضمونن ۾ ترميمون ڪندو رهيو ۽ نوان مضمون به لکندو رهيو. سندس وفات کان پوءِ ٽيون جلد پڻ شايع ٿيو. گڏيل طور تي انهن سؤ کان وڌيڪ مضمونن کي جديد مضمون نگاريءَ جو بنياد تصور ڪيو وڃي ٿو.

يورپ

[سنواريو]

جيتوڻيڪ مونتين جي فڪر کي فرانس ۾ وڏي پذيرائي ملي ۽ ڪيترن ئي ماڻهن ان جي پيروي ڪئي، پر سندس ويجهن پوئلڳن مان ڪنهن به مضمون نويسيءَ کي مستقل ادبي صنف طور اختيار نه ڪيو. مونتين پاڻ سمجهندو هو ته سندس خاندان (Eyquem) جو تعلق انگلينڊ سان هو، تنهنڪري هو انگريزن کي پنهنجا "سوٽ" سڏيندو هو. سندس تصنيفون جلد ئي انگلينڊ ۾ پڙهيون ويون، خاص طور فرانسس بيڪن طرفان.[12]

بيڪن جا ايسيز، جيڪي 1597ع، 1612ع ۽ 1625ع ۾ ڪتابي صورت ۾ شايع ٿيا، انگريزي ٻوليءَ ۾ پهريون ڀيرو اهڙا ڪتاب هئا، جن پاڻ کي واضح طور "ايسي" سڏيو.[13] آڪسفورڊ انگريزي لغت موجب، 1609ع ۾ بين جانسن پهريون شخص هو، جنهن "ايسيئسٽ" (مضمون نگار) جو لفظ استعمال ڪيو.

انگريزيءَ جي ٻين مشهور مضمون نگارن ۾ سر وليم ڪارنوالس، رابرٽ برٽن ۽ سر ٿامس برائون شامل آهن. اٽلي ۾ بالداساري ڪاسٽيليوني درٻاري آداب بابت پنهنجي تصنيف Il ڪورٽيگيئانو لکي، جڏهن⁠تہ 17هين صديءَ ۾ هسپانوي يسوعي عالم بالتاسار گراسيان دانائي ۽ حڪمت جي موضوع تي مضمون لکيا.[14]

روشن خياليءَ جي دور ۾ انگلينڊ ۾ مضمون سياسي ۽ فڪري بحث جو اهم ذريعو بڻجي ويو. جوزف ايڊيسن، رچرڊ اسٽيل ۽ سيموئل جانسن رسالن وسيلي مضمون نويسيءَ کي وڏي اوج تي پهچايو. ايڊيسن ۽ اسٽيل پنهنجو رسالو ٽيٽلر (1709ع) مضمونن جي اشاعت لاءِ استعمال ڪيو، جڏهن⁠تہ جانسن جا مضمون 1750ع واري ڏهاڪي ۾ مختلف رسالن ۾ شايع ٿيندا رهيا.[15]

ارڙهين ۽ اوڻيهين صديءَ ۾ ايڊمنڊ برڪ ۽ سيموئل ٽيلر ڪولرج عام پڙهندڙن لاءِ مضمون لکيا. اوڻيهين صديءَ جي شروعات ۾ وليم هيزلٽ، چارلس ليمب، لي هنٽ ۽ ٿامس ڊي ڪوئنسي مختلف موضوعن تي وڏي تعداد ۾ مضمون تحرير ڪيا، جنهن سان مضمون نگاريءَ جي خوبصورت روايت ٻيهر زنده ٿي. ٿامس ڪارلائل جا مضمون پڻ انتهائي اثرائتا ثابت ٿيا، ۽ سندس پڙهندڙ رالف والڊو ايمرسن پاڻ به هڪ نمايان مضمون نگار بڻيو. صديءَ جي آخر ۾ رابرٽ لوئس اسٽيونسن هن صنف کي وڌيڪ ادبي وقار عطا ڪيو.[17]

ويهين صديءَ ۾ ٽي. ايس. ايليٽ، ورجينيا وولف، ايڊمنڊ ولسن ۽ چارلس ڊو بوس مضمونن جي ذريعي ادب، فن ۽ ثقافت جي نون رجحانن تي روشني وڌي ۽ ادبي تنقيد کي نئين اوج تي پهچايو.[14]

فرانس ۾ پڻ ڪيترن ئي ليکڪن essai جي عنوان سان ڊگهيون تصنيفون لکيون، جيتوڻيڪ اهي روايتي مضمون نه هيون. ان هوندي به اوڻيهين صديءَ جي وچ ڌاري شارل آگسٽين سينٽ بوو جي اخبار ۾ شايع ٿيندڙ ڪازريز ڊيو لنڊي ادبي مضمونن جا نمايان مثال سمجهيا وڃن ٿا. بعد ۾ ٿيوفيل گوتييه، اناتول فرانس، جول لوميتر ۽ ايميل فاگي پڻ هن روايت کي اڳتي وڌايو.[18]

جاپان

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو زئيھتسو

جاپان ۾ مضمون نويسي يورپ کان ڪيترائي صديون اڳ موجود هئي. هتي زئيھتسو (Zuihitsu) نالي ادبي صنف رائج هئي، جنهن ۾ پاڻ ۾ هلڪي لاڳاپي وارا مضمون ۽ منتشر خيال شامل هوندا هئا. زويهتسو جاپاني ادب جي شروعاتي دور کان موجود آهي. جاپاني ادب جون ڪيتريون ئي مشهور شروعاتي تصنيفون هن صنف سان واسطو رکن ٿيون، جن ۾ درٻاري خاتون سي شوناگون جو دي پلو بڪ (تقريباً 1000ع) ۽ ٻڌ ڌرم جي راهب يوشيدا ڪينڪو جو تسوريزوريگوسا (1330ع) نمايان آهن.

ڪينڪو پنهنجي مختصر تحريرن کي مونتين وانگر "بيڪار وقتن ۾ لکيل بي ترتيب خيال" قرار ڏنو. يورپ جي ڀيٽ ۾ جاپان ۾ عورتن جو مضمون نويسيءَ ۾ نمايان ڪردار رهيو، جيتوڻيڪ ان دور ۾ مردن جون چيني اثر هيٺ لکيل وڌيڪ رسمي تحريرون وڌيڪ اهم سمجهيون وينديون هيون.

چين

[سنواريو]

اٺ ڀاڱن وارو مضمون (八股文؛ bāgǔwén، لفظي معنيٰ: "اٺ حصن وارو متن") چين ۾ منگ ۽ چنگ سلطنت جي دور ۾ شاهي امتحانن ۾ استعمال ٿيندڙ مضمون جو هڪ معياري انداز هو.

سرڪاري نوڪرين لاءِ ٿيندڙ انهن امتحانن ۾ اميدوارن کي ڪنفيوشسي فڪر ۽ چار ڪتاب ۽ پنج ڪلاسيڪي ڪتاب بابت پنهنجي ڄاڻ هن مخصوص انداز ۾ پيش ڪرڻي پوندي هئي. اميدوارن کي تخليقي يا نواڻ ڀريو انداز اختيار ڪرڻ جي اجازت نه هوندي هئي، بلڪه انهن کي مقرر ڪيل قاعدن جي پابندي ڪرڻي پوندي هئي. انهن امتحانن ۾ مربوط انداز سان لکڻ، منطقي استدلال پيش ڪرڻ ۽ مقرر موضوع تي شاعري ڪرڻ جهڙيون صلاحيتون پڻ پرکيون وينديون هيون، جيتوڻيڪ وقت سان گڏ شاعريءَ کي امتحانن مان خارج ڪيو ويو.

چيني ادب جي تاريخ ۾ عام طور اهو خيال ظاهر ڪيو ويندو آهي ته اٺ ڀاڱن واري مضمون جي سخت پابندين سبب اوڻيهين صديءَ تائين چين جي ثقافتي جمود ۽ معاشي پٺتي رهجي وڃڻ ۾ به ڪجهه ڪردار ادا ٿيو.[19]

صورتون ۽ اسلوب

[سنواريو]

هن ڀاڱي ۾ مضمون نويسيءَ جون مختلف صورتون ۽ اسلوب بيان ڪيا ويا آهن، جيڪي يونيورسٽيءَ جي شاگردن کان وٺي پيشه ور مضمون نگارن تائين ڪيترن ئي ليکڪن پاران استعمال ڪيا وڃن ٿا.

سبب ۽ نتيجو

[سنواريو]

سبب ۽ نتيجو واري مضمون جي بنيادي خاصيت اها آهي ته ان ۾ سببن ۽ نتيجن جي هڪٻئي سان ڳنڍيل زنجير پيش ڪئي ويندي آهي. اهڙي مضمون ۾ محتاط ٻولي، وقتوار ترتيب يا اهميت موجب ترتيب اختيار ڪئي ويندي آهي. هن اسلوب کي اختيار ڪندڙ ليکڪ کي موضوع چونڊڻ، مقصد طئي ڪرڻ، پڙهندڙن کي نظر ۾ رکڻ، مختلف سببن يا نتيجن تي تنقيدي ويچار ڪرڻ، بنيادي دعويٰ (ٿيسز) قائم ڪرڻ، مضمون جي حصن کي ترتيب ڏيڻ، مناسب ٻولي چونڊڻ ۽ آخر ۾ نتيجو اخذ ڪرڻو پوندو آهي.[20]

درجابندي ۽ ورهاست

[سنواريو]

درجابندي (Classification) ۾ شين کي سندن گڏيل خاصيتن جي بنياد تي وڏن گروهن ۾ رکيو ويندو آهي، جڏهن ته ورهاست (Division) ۾ ڪنهن وڏي موضوع يا شئي کي ننڍن حصن ۾ ورهايو ويندو آهي.[21]

ڀيٽ ۽ فرق

[سنواريو]

ڀيٽ ۽ فرق واري مضمون ۾ ٻن يا وڌيڪ شين جي هڪجهڙائين ۽ اختلافن جو جائزو ورتو ويندو آهي. اهڙي مضمون ۾ ڀيٽ جو بنياد، ڀيٽ جا نڪتا ۽ مشابهتون اهم هونديون آهن. مضمون کي يا ته شين جي بنياد تي يا مختلف نقطن جي بنياد تي ترتيب ڏئي سگهجي ٿو. ليکڪ کي مقصد، پڙهندڙ، ڀيٽ جا معيار، بنيادي دعويٰ، ترتيب ۽ نتيجي تي ڌيان ڏيڻ ضروري هوندو آهي.[22]

تشريحي

[سنواريو]

تشريحي مضمون (ايڪسپوزٽري ايسي) ڪنهن موضوع بابت ڄاڻ ڏيڻ، وضاحت ڪرڻ يا تشريح ڪرڻ لاءِ لکيو ويندو آهي. اهڙي مضمون ۾ حقيقتن جي بنياد تي پڙهندڙ کي موضوع بابت سمجهايو ويندو آهي. عام طور تي اهو ٽئين شخص ۾ لکيو ويندو آهي ۽ ان ۾ رسمي ٻولي استعمال ڪئي ويندي آهي. مثال طور، طبي يا حياتياتي حالت، سماجي يا ٽيڪنالاجي عمل، يا ڪنهن مشهور شخص جي زندگيءَ ۽ شخصيت بابت مضمون. ان جي تياريءَ ۾ خيال گڏ ڪرڻ، تحقيق ڪرڻ، بنيادي دعويٰ تيار ڪرڻ، تمهيد، متن ۽ نتيجو لکڻ شامل هوندو آهي.[23] تشريحي مضمون اڪثر SAT ۽ ٻين معياري امتحانن سان گڏ هاءِ اسڪول ۽ ڪاليج جي اسائنمينٽن ۾ پڻ ڏنا ويندا آهن.

بياني

[سنواريو]

بياني مضمون ۾ حواسن سان لاڳاپيل اهڙيون تفصيلون ڏنيون وينديون آهن جيڪي پڙهندڙ جي جسماني، جذباتي يا ذهني احساسن کي متاثر ڪن. اهڙي مضمون ۾ مقصد، پڙهندڙ، بنيادي تاثر، بياني ٻولي ۽ ترتيب اهم هوندي آهي. بيان عام طور جاءِ جي ترتيب موجب ڪيو ويندو آهي، پر وقتوار يا اهميت موجب به ٿي سگهي ٿو. هن اسلوب ۾ صريح معنا، ضمني معنا، تمثيلي ٻولي، استعارو ۽ تشبيهه جهڙا ادبي وسيلا استعمال ڪيا ويندا آهن.[24] هڪ يونيورسٽيءَ جي مضمون نويسي رهنما موجب، بياني لکڻي ڪنهن واقعي يا موضوع بابت رڳو بيان مهيا ڪندي آهي.[25] غنائي مضمون به بياني مضمونن جي اهم صورت آهي.

جدلياتي

[سنواريو]

جدلياتي مضمون، جيڪو خاص طور فلسفي ۾ استعمال ٿيندو آهي، ان ۾ ليکڪ پهرين پنهنجو موقف ۽ دليل پيش ڪندو آهي، پوءِ ان تي ممڪن اعتراض بيان ڪندو آهي ۽ آخر ۾ ان اعتراض جو جواب نئين دليل سان ڏيندو آهي. هي اسلوب مختلف پاسن کي پيش ڪرڻ ۽ ممڪن خامين جو ازالو ڪرڻ لاءِ فائديمند هوندو آهي. اهڙي قسم جي مضمون کي ڪڏهن ڪڏهن اخلاقيات جو مقالو پڻ چيو ويندو آهي.[26]

مثالن وارو

[سنواريو]

مثالن تي ٻڌل مضمون ۾ ڪنهن عام خيال يا دعويٰ جي وضاحت مناسب ۽ معتبر مثالن، واقعن يا مختصر روايتن ذريعي ڪئي ويندي آهي. ليکڪ کي موضوع، مقصد، پڙهندڙ، مناسب مثالن جي چونڊ ۽ مضمون جي ترتيب تي ڌيان ڏيڻو پوندو آهي.[27]

مانوس

[سنواريو]

مانوس مضمون (فيميلر ايسي) اهڙو مضمون هوندو آهي جنهن ۾ ليکڪ هڪ ڄڻا پڙهندڙ سان گفتگو جي انداز ۾ پنهنجن ذاتي تجربن يا مخصوص موضوعن بابت لکي ٿو. اين فيڊيمن موجب، هن صنف جو عروج اوڻيهين صديءَ جي شروعات ۾ هو ۽ ان جو وڏو نمائندو چارلس ليمب هو.[28]

تاريخي (ٿيسز)

[سنواريو]

تاريخي مضمون، جنهن کي ڪڏهن ٿيسز مضمون پڻ چيو ويندو آهي، هڪ يا وڌيڪ تاريخي واقعن بابت ڪنهن دعويٰ يا موقف کي ثبوتن، دليلن ۽ حوالن سان ثابت ڪندو آهي ۽ پڙهندڙ کي سمجهائيندو آهي ته اهو موقف ڇو درست آهي.[29]

بيانيه

[سنواريو]

بيانيه مضمون ۾ واپسي وارو منظر، اڳواٽ منظر ۽ مختلف قسمن جا انتقال استعمال ڪيا ويندا آهن، جيڪي گهڻو ڪري عروج (Climax) تائين پهچندا آهن. هن قسم جي مضمون جو مرڪز واقعي جي پلاٽ هوندو آهي. ليکڪ کي مقصد، پڙهندڙ، نقطه نظر، گفتگو ۽ ترتيب جو خيال رکڻو پوندو آهي. اهڙو مضمون گهڻو ڪري وقتوار ترتيب ۾ لکيو ويندو آهي.[30]

استدلالي

[سنواريو]

استدلالي مضمون تنقيدي نوعيت جو مضمون هوندو آهي، جنهن جو مقصد ڪنهن هڪ موضوع جو معروضي تجزيو پيش ڪرڻ هوندو آهي. ان ۾ مثبت يا منفي موقف جي حمايت ۾ دليل ڏنا ويندا آهن، جن جي پٺڀرائي تحقيق، منطقي استدلال ۽ منظم ترتيب سان ڪئي ويندي آهي. ان جي جوڙجڪ ۾ تمهيد، بنيادي دعويٰ، دليلن تي ٻڌل متن، ممڪن اعتراضن جو جواب ۽ نتيجو شامل هوندو آهي.

عملي طريقي وارو

[سنواريو]

عملي طريقي وارو مضمون ڪنهن ڪم کي ڪرڻ يا ڪنهن شيءِ جي تياريءَ يا ٽوڙڻ جي مرحليوار وضاحت لاءِ لکيو ويندو آهي. اهو اڪثر وقتوار يا انگوار ترتيب سان لکيو ويندو آهي ته جيئن هر قدم واضح ٿي سگهي. هن قسم جي مضمون ۾ فني دستاويز جون گهڻيون خاصيتون موجود هونديون آهن، پر اهو اڪثر بياني انداز ۾ لکيو ويندو آهي.[31]

معاشي

[سنواريو]

معاشي مضمون ڪنهن بنيادي دعويٰ يا موضوع سان شروع ٿي سگهي ٿو. اهو بياني، تشريحي يا استدلالي صورت اختيار ڪري سگهي ٿو. تمهيد کان پوءِ ليکڪ اقتصادي مسئلي جي وضاحت، تجزيو، جائزو ۽ نتيجو پيش ڪندو آهي. جيڪڏهن مضمون بياني انداز اختيار ڪري ته هر پهلو اهڙي نموني بيان ڪيو ويندو آهي جو پڙهندڙ لاءِ سمجهڻ آسان ٿئي.

عڪاسي وارو

[سنواريو]

عڪاسي وارو مضمون (رفليڪٽو ايسي) اهڙي تجزياتي لکڻي آهي جنهن ۾ ليکڪ ڪنهن حقيقي يا خيالي واقعي، منظر، يادگيري يا تجربي جو بيان ڪرڻ سان گڏ ان جي پنهنجي زندگيءَ تي پوندڙ اثر بابت به ويچار پيش ڪندو آهي. تنهنڪري ان جو مقصد صرف بيان نه، پر ذاتي سکيا ۽ تجربن جو تجزيو پڻ هوندو آهي.

ٻيون منطقي جوڙجڪون

[سنواريو]

مضمون جي منطقي ترتيب ۽ فڪري اڳڀرائي ڪيترين ئي صورتن ۾ ٿي سگهي ٿي. انهن مختلف منطقي ڍانچن کي سمجهڻ سان مضمون جي هم آهنگي، قوتِ استدلال ۽ اثرائتي انداز ۾ نمايان واڌارو اچي ٿو. ڪيترن ئي متبادل منطقي ڍانچن کي خاڪن جي صورت ۾ به پيش ڪيو ويو آهي، جيڪي دليلن جي تعمير ۾ آساني سان اختيار يا ترتيب ڏئي سگهجن ٿا.[32]

علمي لکڻيءَ ۾ پهرئين شخص جا ضمير

[سنواريو]

علمي ۽ پيشه ورانه لکڻيءَ ۾ پهرئين شخص جا ضمير (جهڙوڪ مان ۽ اسان) ليکڪ جي نقطه نظر کي ظاهر ڪرڻ لاءِ استعمال ٿيندا آهن، پر انهن جو استعمال مختلف علمي شعبن موجب مختلف هوندو آهي. ڊيوڪ يونيورسٽي جي ٿامپسن رائيٽنگ پروگرام موجب، مان جي استعمال بابت فيصلو لاڳاپيل شعبي، پڙهندڙن ۽ بيان بازي جي مقصد تي دارومدار رکي ٿو.[33] مضمون نويسيءَ جي ماهرن جو خيال آهي ته پهرئين شخص جا ضمير ليکڪ جي علمي گفتگو ۾ پنهنجي جڳهه واضح ڪرڻ جو ذريعو آهن، جڏهن ته تدريسي تجربا ڏيکارين ٿا ته استاد انهن ضميرن جي استعمال کي ليکڪ جي آواز ۽ موقف جي تربيت جو حصو سمجهن ٿا.[34][35]

علمي مضمون

[سنواريو]
يونيورسٽي جا شاگرد، جيئن هتي يونيورسٽيءَ جي لائبريريءَ ۾ تحقيق ڪندڙ شاگرد، اڪثر اهڙا مضمون لکڻ لاءِ مقرر ڪيا ويندا آهن ته جيئن هو پڙهيل مواد جو تجزيو ڪري سگهن.
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو آزاد جوابي سوال

آمريڪا ۽ برطانيه جهڙن ملڪن ۾ مضمون رسمي تعليم جو هڪ اهم حصو بڻجي چڪا آهن، خاص طور آزاد جوابي سوالن جي صورت ۾. انهن ملڪن ۾ ثانوي درجي جي شاگردن کي مضمون نويسيءَ جا منظم ڍانچا سيکاريا ويندا آهن ته جيئن سندن لکڻ جي صلاحيت بهتر ٿئي، ۽ يونيورسٽيون به داخلا لاءِ درخواست ڏيندڙن جي چونڊ ۾ مضمونن کي اهميت ڏينديون آهن (ڏسو داخلا جو مضمون). ثانوي ۽ اعليٰ تعليم ٻنهي ۾ مضمونن وسيلي شاگردن جي موضوع تي عبور ۽ سمجهه جو جائزو ورتو ويندو آهي. شاگردن کان مطالبو ڪيو ويندو آهي ته هو ڪنهن مطالعي واري موضوع جي وضاحت، تبصرو يا تنقيدي جائزو مضمون جي صورت ۾ پيش ڪن. ڪجهه ڪورسن ۾ يونيورسٽيءَ جي شاگردن کي ڪيترن هفتن يا مهينن دوران هڪ يا وڌيڪ مضمون مڪمل ڪرڻا پوندا آهن. ان کان سواءِ، انسانيات ۽ سماجي سائنسن جهڙن شعبن ۾ وچ مدي ۽ آخري امتحانن ۾ به اڪثر شاگردن کي ٻن يا ٽن ڪلاڪن اندر مختصر مضمون لکڻو پوندو آهي.[حوالو گهربل]

انهن ملڪن ۾ علمي مضمون، جن کي پيپر پڻ چيو ويندو آهي، عام ادبي مضمونن جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ رسمي هوندا آهن.[حوالو گهربل] انهن ۾ ليکڪ کي پنهنجو موقف پيش ڪرڻ جي گنجائش هوندي آهي، پر اهو منطقي ۽ حقيقتن تي ٻڌل انداز ۾ پيش ڪيو ويندو آهي، ۽ اڪثر پهريون شخص استعمال ڪرڻ کان پاسو ڪيو ويندو آهي. ڊگها علمي مضمون (جن جي لفظن جي حد عام طور 2,000 کان 5,000 لفظن تائين هوندي آهي)[حوالو گهربل] وڌيڪ تفصيلي بحث تي ٻڌل هوندا آهن. اهي گهڻو ڪري ڪنهن موضوع بابت اڳ ۾ ٿيل علمي ڪم جي مختصر تجزيي سان شروع ٿيندا آهن، جنهن کي ادبي جائزو (Literature review) چيو ويندو آهي.[حوالو گهربل]

ڊگهن مضمونن ۾ ڪڏهن تمهيدي صفحو پڻ شامل هوندو آهي، جنهن ۾ مضمون جي موضوع سان لاڳاپيل اهم لفظن ۽ اصطلاحن جون وصفون ڏنيون وينديون آهن. اڪثر علمي ادارا اهو لازمي قرار ڏيندا آهن ته مضمون ۾ بيان ڪيل سڀئي اهم حقيقتون، حوالا ۽ ٻيو مددگار مواد آخر ۾ حوالا يا استعمال ڪيل ماخذ واري فهرست ۾ درج ڪيو وڃي. هي علمي روايت ٻين پڙهندڙن، جهڙوڪ استادن يا محققن، کي اهو سمجهڻ ۾ مدد ڏئي ٿي ته ليکڪ پنهنجي دليلن جي حمايت لاءِ ڪهڙا ماخذ استعمال ڪيا آهن. حوالن جي فهرست پڙهندڙن کي اهو به پرکڻ ۾ مدد ڪري ٿي ته دليل ڪيتري حد تائين ثبوتن سان سهارويل آهي ۽ انهن ثبوتن جو معيار ڪهڙو آهي. علمي مضمون شاگرد جي منظم انداز ۾ خيال پيش ڪرڻ جي صلاحيت ۽ سندس علمي قابليت جو امتحان هوندو آهي.

يونيورسٽين کي درپيش هڪ اهم مسئلو اهو به آهي ته ڪڏهن ڪڏهن شاگرد مضمون مل (Essay mill) يا پيپر مل مان خريد ڪيل مضمون پنهنجي نالي سان جمع ڪرائي ڇڏيندا آهن. مضمون مل هڪ ڀوت ليکڪي (گھوسٽ رائيٽنگ) خدمت آهي، جيڪا يونيورسٽي ۽ ڪاليج جي شاگردن کي اڳواٽ تيار ڪيل مضمون وڪرو ڪري ٿي. ڇاڪاڻ⁠تہ سرقو علمي بدديانتي يا علمي فراڊ جي صورت آهي، تنهنڪري يونيورسٽيون ۽ ڪاليج اهڙن مضمونن جي جاچ سرقي جي سڃاڻپ وارو سافٽويئر استعمال ڪري ڪندا آهن، جيڪو مضمونن کي اڳ ۾ موجود مضمونن جي ڊيٽابيس سان ڀيٽي ٿو. ڪجهه ادارا شاگردن کان سندن مضمون بابت زباني سوال پڻ ڪندا آهن ته جيئن پڪ ڪري سگهجي ته مضمون واقعي انهن پاڻ لکيو آهي.[36]

رسالو يا اخبار

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڊگهي صورت واري صحافت

مضمون اڪثر رسالن ۾ شايع ٿيندا آهن، خاص طور اهڙن رسالن ۾ جيڪي علمي يا فڪري نوعيت جا هجن، جهڙوڪ دي ائٽلانٽڪ ۽ هارپرز ميگزين. رسالن ۽ اخبارن ۾ ڇپجندڙ مضمونن ۾ مضمون نويسيءَ جون اهي ئي گهڻيون صورتون استعمال ٿينديون آهن، جن جو ذڪر صورتون ۽ اسلوب واري ڀاڱي ۾ ڪيو ويو آهي، جهڙوڪ بياني، قصي تي ٻڌل ۽ تشريحي مضمون وغيره. ڪجهه اخبارون پنهنجي اداريي جي سامهون وارو صفحو (Op-ed) واري حصي ۾ پڻ مضمون شايع ڪنديون آهن.

1895ع ۾ شايع ٿيل هارپرز ميگزين جي سرورق، جيڪو آمريڪا جو هڪ رسالو آهي ۽ هر اشاعت ۾ ڪيترائي مضمون شايع ڪندو آهي.

روزگار

[سنواريو]


ڪجهه نوڪرين، خاص طور آمريڪا جي سرڪاري ملازمتن لاءِ درخواست ڏيندي، اميدوارن کان اهڙا مضمون گهريا ويندا آهن، جن ۾ هو پنهنجي لاڳاپيل پيشه ورانه شعبي جو تجربو بيان ڪندا آهن. آمريڪي وفاقي حڪومت جي ڪجهه عهدن لاءِ درخواست ڏيندي علم، صلاحيتون ۽ قابليتون (Knowledge, Skills, and Abilities – KSA) ۽ ايگزيڪيوٽو بنيادي اهليتون (ايگزيڪيوٽو ڪور ڪئاليفڪيشنس – ECQ) نالي مضمون پڻ لازمي هوندا آهن.

KSA (علم، صلاحيتون ۽ قابليتون) وضاحتي بيانن جو هڪ سلسلو هوندو آهي، جيڪو آمريڪي وفاقي حڪومت جي نوڪرين لاءِ درخواست ڏيندي جمع ڪرائڻو پوندو آهي. KSA کي حياتي نامي (سوانح عمري) سان گڏ استعمال ڪيو ويندو آهي ته جيئن هڪ ئي عهدي لاءِ اهل ڪيترن ئي اميدوارن مان بهترين اميدوار چونڊيو وڃي. هر ملازمت جي اشتهار ۾ اُن عهدي لاءِ گهربل علم، صلاحيتون ۽ قابليتون بيان ڪيل هونديون آهن. KSA عام طور مختصر ۽ مرڪوز مضمون هوندا آهن، جن ۾ درخواست ڏيندڙ پنهنجي تعليمي ۽ پيشه ورانه پسمنظر کي اهڙي نموني بيان ڪندو آهي، جنهن مان ظاهر ٿئي ته هو ان عهدي جون ذميواريون نڀائڻ جي اهليت رکي ٿو.

ECQ (ايگزيڪيوٽو بنيادي اهليتون) هڪ وضاحتي بيان هوندو آهي، جيڪو آمريڪي وفاقي حڪومت جي سينيئر ايگزيڪيوٽو سروس جي عهدن لاءِ درخواست ڏيندي پيش ڪرڻو پوندو آهي. KSA وانگر ECQ به حياتي نامي سان گڏ استعمال ڪيو ويندو آهي ته جيئن اهل اميدوارن مان موزون شخص جي چونڊ ٿي سگهي. آفيس آف پرسنل مئنيجمينٽ پنج بنيادي انتظامي اهليتون مقرر ڪيون آهن، جن جو مظاهرو هر اُن اميدوار کي ڪرڻو پوندو آهي، جيڪو سينيئر ايگزيڪيوٽو سروس ۾ شامل ٿيڻ چاهي.

غير ادبي قسم

[سنواريو]

فلم

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو فلمي مضمون
فائل:Häxan (1922).webm
هيڪسان (1922ع)، جادوگريءَ جي تاريخي پاڙن ۽ ان سان لاڳاپيل وهمن بابت هڪ خوفناڪ فلمي مضمون.

فلمي مضمون ، جنهن کي مضموني فلم يا سينيمائي مضمون پڻ چيو ويندو آهي، اهڙي فلم هوندي آهي جنهن جو مرڪز روايتي ڪهاڻي (پلاٽ) بدران ڪنهن موضوع يا خيال جي تدريجي واڌ ويجهه هوندي آهي، يا وري فلم هڪ مضمون پڙهندڙ راوي جي بيان سان سينيمائي انداز ۾ گڏ پيش ڪئي ويندي آهي.[37] ٻئي رخ کان، فلمي مضمون کي اهڙي دستاويزي فلم به چئي سگهجي ٿو، جنهن ۾ بصري مواد سان گڏ اهڙي تبصري جو امتزاج هوندو آهي، جنهن ۾ خودنگاريءَ بدران خود تصويري (سيلف-پورٽيٽ) جا عنصر شامل هوندا آهن، ۽ فلمساز جي ذاتي سڃاڻپ سندس زندگيءَ جي ڪهاڻي بدران سندس تخليقي انداز مان ظاهر ٿيندي آهي. فلمي مضمون ۾ اڪثر دستاويزي فلم، افسانوي فلم ۽ تجربي واري فلم جا عنصر مختلف اندازن ۽ تدوين جي طريقن سان گڏيل صورت ۾ پيش ڪيا ويندا آهن.[38]

هي صنف مڪمل طور واضح طور تي مقرر ٿيل نه آهي، پر ان ۾ شروعاتي سوويتي فلمساز ڊزيگا ويرتوف جون تبليغي فلمون، ۽ جديد فلمسازن جهڙوڪ ڪرس مارڪر، مائيڪل مور، ايرول مورس، مورگن اسپرلاڪ ۽ اگنيس واردا جا ڪم شامل سمجهيا ويندا آهن.[39] ژان-لڪ گوڊار پنهنجي ڪيترن ئي جديد فلمن کي فلمي مضمون قرار ڏنو آهي.[40] فلمي مضمون جي شروعاتي ارتقا ۾ جارج ميليئس ۽ برٽولٽ بريخت جا ڪم اهم اڳواڻ سمجهيا وڃن ٿا. ميليئس جي مختصر فلم ايڊورڊ ستون جي تاجپوشي (1902ع) ۾ حقيقي منظرن سان گڏ ٻيهر پيش ڪيل منظر شامل هئا، جڏهن ته بريخت پنهنجي ڊرامن ۾ فلمي منظر شامل ڪرڻ جا تجربا ڪيا.[41] اورسن ويلز 1974ع ۾ ايف فار فيڪ نالي فلمي مضمون تيار ڪيو، جنهن ۾ فن جي جعلسازي، دوکي ۽ اصليت جهڙن موضوعن تي بحث ڪيو ويو.

ڊيوڊ ونڪس گري پنهنجي مقالي دي ايسي فلم ان ايڪشن ۾ لکي ٿو ته فلمي مضمون 1950ع ۽ 1960ع واري ڏهاڪي ۾ فلم سازيءَ جي هڪ سڃاڻپيل صورت بڻيو. سندس خيال موجب ان کان پوءِ فلمي مضمون هميشه روايتي فلم سازيءَ جي حاشيي تي رهيو آهي. هن موجب، جيئن لکت وارا مضمون مختلف آوازن کي گڏ ڪري ليکڪ جي ذاتي آواز سان ملائيندا آهن، تيئن فلمي مضمون به هدايتڪار جي ذاتي بيان کي ٻين ڪيترن ئي آوازن سان گڏ پيش ڪندو آهي.[42] وسڪانسن يونيورسٽي جي سينيمٿيڪ پڻ فلمي مضمون کي اهڙي صنف قرار ڏئي ٿي، جيڪا افسانوي ۽ دستاويزي فلم جي وچ واري حد تي بيهي نوان ۽ انفرادي تخليقي تجربا پيش ڪري ٿي.[43]

ايڪويهين صديءَ ۾ ڊجيٽل وڊيو ٽيڪنالاجي ۽ آن لائين ورهاست جي ذريعن جي ترقيءَ سان فلمي مضمون وڌيڪ ترقي ڪئي آهي. ڊجيٽل اوزارن جي آسان دستيابي سبب وڌيڪ فلمساز هن صنف ۾ تجربا ڪرڻ لڳا آهن.[44] جديد فلمي مضمونن ۾ دستاويزي ۽ افسانوي انداز جي حدون گهڻو ڪري ختم ٿي وڃن ٿيون، ۽ اهي ٻنهي صنفن جا عنصر پاڻ ۾ ملائي هڪ گڏيل صورت اختيار ڪن ٿا.[45] انهن ۾ اڪثر ذاتي ۽ عڪاسيءَ وارو انداز اختيار ڪيو ويندو آهي، جتي هدايتڪار پهرئين شخص جي نقطه نظر يا خودنويسيءَ تي ٻڌل مواد ذريعي پنهنجي ذاتي تجربن کي سماجي يا سياسي موضوعن سان ڳنڍيندو آهي.[46]

وڊيو

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو وڊيو مضمون

وڊيو مضمون اڀرندڙ ميڊيا جي هڪ صورت آهي، جيڪا فلمي مضمون سان گهڻي مشابهت رکي ٿي. يوٽيوب تي ڪنهن به ڊيگهه جون وڊيوز مفت اپلوڊ ڪرڻ جي سهولت سبب وڊيو مضمونن کي وڏي مقبوليت حاصل ٿي آهي. ڪجهه وڊيو مضمون ڊگهي دستاويزي انداز جا هوندا آهن، جن ۾ ڪنهن موضوع جي تاريخ ۽ تحقيق جو تفصيلي جائزو پيش ڪيو ويندو آهي، جڏهن ته ڪجهه هڪ استدلالي مضمون وانگر هڪ ئي دليل کي سڄي وڊيو ۾ ترقي ڏيندا آهن. اهڙي انداز جا وڊيو مضمون خاص طور بريڊ ٽيوب جي تخليقڪارن، جهڙوڪ ڪانٽرا پوائنٽس ۽ فلاسفي ٽيوب، جي ڪم ۾ نمايان نظر اچن ٿا.[47]

موسيقي

[سنواريو]

موسيقيءَ جي دنيا ۾ موسيقار سيموئل باربر آرڪيسٽرا لاءِ مضمون جي نالي سان موسيقيءَ جا مجموعا تيار ڪيا، جن ۾ ٻڌندڙ جي رهنمائي لاءِ ڪنهن ٻاهرئين ڪهاڻي بدران موسيقيءَ جي بناوت ۽ مواد تي ڀروسو ڪيو ويو.

فوٽوگرافي

[سنواريو]
اسڪول کان پوءِ اسٽنگري کي پڪڙي ٻيهر ڇڏڻ سبب راند ۾ آيل رڪاوٽ هڪ وقتوار ترتيب تي ٻڌل تصويري مضمون آهي.

تصويري مضمون ڪنهن موضوع کي پاڻ ۾ لاڳاپيل تصويرن جي هڪ سلسلي ذريعي پيش ڪرڻ جي ڪوشش ڪندو آهي. تصويري مضمون صرف تصويرن تي ٻڌل به ٿي سگهي ٿو، يا تصويرن سان گڏ مختصر وضاحتون، ڪيپشن يا تفصيلي متن پڻ شامل ڪري سگهجي ٿو. ڪجهه تصويري مضمون هڪ مقرر ترتيب سان ڏسڻ لاءِ تيار ڪيا ويندا آهن، جڏهن ته ڪجهه اهڙا هوندا آهن، جن جون تصويرون ڪنهن به ترتيب سان ڏسي سگهجن ٿيون. هر تصويري مضمون تصويرن جو مجموعو هوندو آهي، پر هر تصويرن جو مجموعو تصويري مضمون نه هوندو آهي. اهڙا مضمون اڪثر ڪنهن خاص مسئلي کي اجاگر ڪرڻ يا ڪنهن هنڌ يا واقعي جي خاص نوعيت کي پيش ڪرڻ لاءِ تيار ڪيا ويندا آهن.

بصري فنون

[سنواريو]

بصري فنون ۾ مضمون مان مراد اهڙو ابتدائي خاڪو يا رُوپريکا هوندو آهي، جيڪو ڪنهن آخري مصوري يا مجسمي سازيءَ جي تياريءَ لاءِ آزمائشي صورت ۾ ٺاهيو ويندو آهي. هن معنيٰ ۾ لفظ مضمون پنهنجي اصل مفهوم ڪوشش يا آزمائش سان لاڳاپيل آهي.

پڻ ڏسو

[سنواريو]

نوٽ

[سنواريو]
  1. ↑ Holman, William (2003). A Handbook to Literature (9 ڇاپو). New Jersey: Prentice Hall. ص. 193.
  2. ↑ "What is an essay?" (PDF). University of Babylon.
  3. ↑ Owens, Derek (1996). "Essay". Keywords in Composition Studies. Portsmouth, NH: Boynton/Cook. ص. 85–88. ISBN 0-86709-399-4.
  4. 1 2 "Essay | Definition, Types, Examples, & Facts | Britannica". Encyclopedia Britannica (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 18 March 2026 تي محفوظ ڪيل. 2026-04-11 تي حاصل ڪيل.
  5. ↑ "Essay Writing - Purdue OWL® - Purdue University". owl.purdue.edu. 2026-04-11 تي حاصل ڪيل.
  6. ↑ مضمون | Online Sindhi Dictionaries | آن لائين سنڌي ڊڪشنريون[مئل ڳنڍڻو]
  7. ↑ "Essay". Glossary. Gale.cengage.com. اصل نسخو مان 25 April 2010 تي محفوظ ڪيل. 23 March 2011 تي حاصل ڪيل.
  8. ↑ Huxley, Aldous (1960). "Preface". Collected Essays. London: Harper and Brothers. ص. v.
  9. ↑ "Book Use Book Theory: 1500–1700: Commonplace Thinking". Lib.uchicago.edu. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 1 August 2013 تي محفوظ ڪيل. 10 August 2013 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ de Montaigne, Michel (1580). Essais de messire Michel de Montaigne,... livre premier et second (I ڇاپو). impr. de S. Millanges (Bourdeaus). 22 November 2019 تي حاصل ڪيل – Gallica وسيلي.
  11. 1 2 3 Gosse 1911, p. 777.
  12. ↑ [11]
  13. ↑ [11]
  14. 1 2 "Essay (literature)". Britannica Online Encyclopedia. اصل نسخو مان 4 December 2009 تي محفوظ ڪيل. 22 March 2011 تي حاصل ڪيل.
  15. ↑ [11]
  16. 1 2 Gosse 1911, p. 778.
  17. ↑ [16]
  18. ↑ [16]
  19. ↑ Elman, Benjamin A. (2009). "Eight-Legged Essay" (PDF). In Cheng, Linsun (ed.). Berkshire Encyclopedia of China. Berkshire Publishing Group. pp. 695–989. ISBN 9780190622671.
  20. ↑ Glenn 2005, ch. 7: Cause and Effect
  21. ↑ Glenn 2005, ch. 5: Classification and Division
  22. ↑ Glenn 2005, ch. 6: Comparison and Contrast
  23. ↑ "Expository Essay" (PDF). Tutoring and Testing Center. Nova Southeastern University.
  24. ↑ Glenn 2005, ch. 2: Description
  25. ↑ "CNS Essay Handbook" (PDF). Simon Fraser University. Section 2.1.
  26. ↑ "How to Write an Ethics Paper".
  27. ↑ Glenn 2005, ch. 4: Exemplification
  28. ↑ Fadiman 2008, pp. x–xi
  29. ↑ History Essay Format & Thesis Statement (February 2010)
  30. ↑ Glenn 2005, ch. 3: Narration
  31. ↑ "Examples and Definition of Process Essay".
  32. ↑ "'Mission Possible' by Dr. Mario Petrucci".
  33. ↑ "The First Person in Academic Writing" (PDF). Thompson Writing Program, Duke University. 13 April 2026.
  34. ↑ McKinney, Jack; Maddalena, Rebecca (2010). I Need You to Say 'I': Why First-Person Writing Is Important.
  35. ↑ Ball, Cheryl; Loewe, Crew (2017). Bad Ideas About Writing.
  36. ↑ Khomami, Nadia (20 February 2017). "Plan to crack down on websites selling essays to students announced". The Guardian. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 27 April 2017 تي محفوظ ڪيل.
  37. ↑ Rascaroli, Laura (2008). "The Essay Film: Problems, Definitions, Textual Commitments". Framework: The Journal of Cinema and Media 49 (2): 24–47. doi:10.1353/frm.0.0019.
  38. ↑ Thompson, Peter (12 November 2005). "Cinematic Essay Film Genre". Chicago Media Works.
  39. ↑ Lim, Dennis (31 July 2012). "Chris Marker, 91, Pioneer of the Essay Film". The New York Times.
  40. ↑ "Discussion of film essays". Chicago Media Works.
  41. ↑ Thompson, Peter. "Cinematic Essay Film Genre". Chicago Media Works.
  42. ↑ Gray, David Winks (30 January 2009). "The Essay Film in Action". San Francisco Film Society.
  43. ↑ "Talking Pictures: The Art of the Essay Film". University of Wisconsin–Madison Cinematheque.
  44. ↑ Schindel, Dan (3 January 2025). "Expanded Screens: The Video Essay". Reverse Shot.
  45. ↑ Alter, Nora M. (2018). The Essay Film After Fact and Fiction. Columbia University Press.
  46. ↑ Sandhu, Sukhdev (3 August 2013). "Vagrancy and Drift: The Rise of the Roaming Essay Film". The Guardian.
  47. ↑ Schindel, David (29 December 2023). "The Best Video Essays of 2023". Polygon.

حوالا

[سنواريو]

وڌيڪ مطالعو

[سنواريو]
  • Adorno, Theodor W. (2000). "The Essay as Form". The Adorno Reader. Blackwell Publishers.
  • Beaujour, Michel (1980). Miroirs d'encre: Rhétorique de l'autoportrait (فرانسيسي ۾). Paris: Seuil.
    • Beaujour, Michel (1991). Poetics of the Literary Self-Portrait. Milos, Yara پاران ترجمو ڪيل. New York: NYU Press.
  • Bensmaïa, Reda (1987). The Barthes Effect: The Essay as Reflective Text. Fedkiew, Pat پاران ترجمو ڪيل. Minneapolis: University of Minnesota Press.
  • D'Agata, John, مرتب (2009). The Lost Origins of the Essay. St Paul: Graywolf Press.
  • Giamatti, Louis (1975). "The Cinematic Essay". Godard and the Others: Essays in Cinematic Form. London: Tantivy Press.
  • Lopate, Phillip (1998). "In Search of the Centaur: The Essay-Film". ۾ Warren, Charles (مرتب). Beyond Document: Essays on Nonfiction Film. Wesleyan University Press. ص. 243–270.
  • Warburton, Nigel (2006). The Basics of Essay Writing. Routledge. ISBN 0-415-24000-X.

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

سانچو:Academic publishing

"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=مضمون_(ادب)&oldid=394259" تان ورتل