وفاقي منتظم شده قبائلي علائقا

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
(فاٽا کان چوريل)
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو
پاڪستان جو نقشو، قبائلي علائقا ڳاڙھي رنگ ۾ پڌرا آھن

وفاقي منتظم شده قبائلي علائقا، پاڪستان جا قبائلي علائقا چئني صوبن کان الڳ حيثيت رکن ٿا ۽ ھي وفاق جي زير انتظام  آھن۔ قبائلي علاقا 27 ھزار 220 چورس ڪلوميٽرن جي علائقي تي پکڙيل آھن جيڪي صوبي خيبر پختونخوا سان لڳن ٿا۔

اولھ ۾ قبائلي علائقن جي سرحد افغانستان سان ملي ٿي جتي ڊيورنڊ لائين انھن کي افغانستان کان جدا ڪري ٿي۔ قبائلي علائقن جي اوڀر ۾ پنجاب ۽ صوبو سرحد ۽ ڏکڻ ۾ بلوچستان صوبو آھي۔

2000ع جي مطابق قبائلي علائقن جي ڪل آبادي 33 لک 41 ھزار 70 آھي، جيڪا پاڪستان جي ڪل آبادي جو تقريبن 2 سيڪڙو ٿئي ٿي۔

ھي علائقا پاڪستان جو حصو ته آهن پر ھن وقت تائين صوبي جي حيثيت حاصل نہ اٿن. ھي پاڪستان جي ٻن وفاقي ايڪائين مان ھڪ آھي (ٻي اڪائي اسلام آباد آھي).

قبائلي علائقا مختلف پشتون قبيلن ۾ ورھايل آھي. علاقائي گاديء جو ھنڌ پاراچنار آھي . ھنن علائقن کي مختلف ايجنسين ۾ ورھايو ويو آھي.

قبائلي علائقن جو ايجنسيون[سنواريو]

وفاق جي زير انتظام قبائلي علائقا

قبائلي علائقا ھنن 7 ايجنسين/ضلعن تي مشتمل آھن:

  • خيبر ايجنسي
  • ڪرم ايجنسي
  • باجوڙ ايجنسي
  • مھمند ايجنسي
  • اورڪزئي ايجنسي
  • اتر وزيرستان
  • ڏکڻ وزيرستان

ان کان علاوه پشاور، ٽانڪ، بنون، ڪوھاٽ ۽ ڊيرا اسماعيل خان سان ملندڙ 6 سرحدي علائقا به موجود آھن۔

  • سرحدي علائقو بنون
  • سرحدي علائقو ڊيرا اسماعيل خان
  • سرحدي علائقو ڪوھاٽ
  • سرحدي علائقو لڪي مروت
  • سرحدي علائقو پشاور
  • سرحدي علائقو ٽانڪ

قبائلي علائقن جي اھم شھرن ۾ پاره چنار، ميران شاھ ميرعلی، باجوڙ، وانا ۽ دره بازار شامل آھن۔

تعليم[سنواريو]

ھن وقت پاڪستان جا حڪمران پنھنجي دولت وڌائڻ ۾ ڪا ڪسر اٹھا نٿا ڇڏين ته ٻي طرف ھنن انھن غريب ماڻھن کي تعليمي سھولتن کان به پري رکيو آھي. نه ئي انھن جي لاءِ اسڪول ۽ نہ ئي ڪاليج بڻايا ويا آھن اھا ئي وجھه آڳ تہ ھنن ماڻھن جي نسبت پاڪستان جي ٻين علائقن جا ماڻھو خصوصاً پختونخوا ۽ پنجاب تعليم ۾ قبيلن کان تمام اڳتي آھن پر قبائلي جيڪي پاڪستاني قوم جو باقاعدو حصو آھن ھو انھن سھولتن کان محروم رھيا آھن.

فائل:Literacy Rate Tribal Areas 2007 FATA excl FRs.jpg

لاڳاپيل مضمون[سنواريو]

  • پاٽا (صوبائي منتظم شده علائقا)
  • پاڪستان جون انتظامي ايڪائيون
  • گلگت بلتستان
فاٽا
Flag of FATA.svg
نشان
ايراضي: 27,220 km²
آبادي: 5,600,000