خرطوم

خرطوم
Khartoum

الخرطوم
خرطوم; Khartoum الخرطوم
گادي وارو شھر
	Seal
	Seal
	Nickname: "ٽڪنڊي وارو گادي جو شھر"
	Interactive map of خرطوم; Khartoum
	Coordinates: 15°36′N 32°30′E / 15.6°N 32.5°E
Country	سوڊان
State	Khartoum
Area
• گادي وارو شھر	1,010 km2 (390 sq mi)
Elevation	381 m (1,250 ft)
Population (urban 2021, all others 2013)
• گادي وارو شھر	639,598
• Urban	6,017,000
• Metro	6,344,348
Demonym(s)	Khartoumese, Khartoumian (the latter more properly designates a Mesolithic archaeological stratum)سانچو:Clarification needed[حوالو گهربل]
Time zone	UTC+2 (CAT)

خرطوم (Khartoum) سوڊان جي راڄڌاني آهي. اهو ان جاءِ تي واقع آهي جتي اچو ء نیرو نیل دریاھ ملن ٿا. اچو نیل درياهه يوگنڊا مان سفر ڪري ٿو، جڏهن ته نیرو نیل دریاھہ ايٿوپيا مان سفر ڪري ٿو، جتي اهو نيل درياء بڻجي ٿو ۽ پوءِ مصر مان وهي ميڊيٽرينين سمنڊ ۾ وڃي ٿو.هن شهر جي آبادي 20 لک کان مٿي آهي، اهو ملڪ جو ٻيو نمبر وڏو شهر آهي، پر اتر خرطوم (خرطوم البحري) ۽ ام درمان جي ڀرپاسي وارن مضافات جي گڏ, خرطوم ميٽروپوليٽن علائقي جي آبادي 6,344,348 آهي, جيڪو سوڊان ۾ سڀ کان وڏو ميٽروپوليٽن علائقو آهي.

خرطوم وائيٽ نيل جي سنگم تي واقع آهي - وڪٽوريا ڍنڍ کان اتر ۾ وهندو آهي - ۽ نيلو نيل، ايٿوپيا ۾ ڍنڍ تانا کان اولهه طرف وهندو آهي. نيل جي انهن ٻن حصن ۾ ورهايل، خرطوم ميٽروپوليٽن ايريا هڪ ٽي طرفي شهر آهي جيڪو خرطوم مناسب تي مشتمل آهي ۽ اتر ۾ خرطوم البحري ۽ ام درمان اولهه ڏانهن پلن سان ڳنڍيل آهي. اها جاءِ جتي ٻه نيل ملن ٿا، ان کي المقرن (سنڌي:سنگم؛ انگريزي: "The Confluence") چيو وڃي ٿو. خرطوم جو بنياد 1821ع ۾ قديم شهر سوبا جي اتر ۾ پيو. 1882ع ۾ برطانوي سلطنت مصري حڪومت تي قبضو ڪري ورتو، سوڊان جو انتظام مصرين جي هٿن ۾ ڇڏي ويو. مهدي جنگ شروع ٿيڻ تي، انگريزن سوڊان مان اينگلو-مصري فوجن کي ڪڍڻ جي ڪوشش ڪئي پر 1884ع ۾ خرطوم جي محاصري جي نتيجي ۾ مهدي فوج شهر تي قبضو ڪيو ۽ دفاعي اينگلو-مصري فوجن جو قتل عام ڪيو. 1898ع ۾ ان تي برطانوي فوجن پاران ٻيهر قبضو ڪيو ويو، ۽ 1956ع تائين اينگلو-مصري سوڊان جي حڪومت جو سيٽ رهيو.^[5] 1956 ۾، شهر کي آزاد سوڊان جي راڄڌاني طور نامزد ڪيو ويو. 1973ع ۾ خرطوم ۾ سعودي سفارتخاني تي حملي دوران ٽي يرغمالي مارجي ويا هئا. 2008 ۾، انصاف ۽ برابري واري تحريڪ شهر ۾ جنگ ۾ مصروف سوڊاني هٿياربند فوجن سان دارفور ۾ جنگ جي حصي طور. خرطوم قتل عام 2019 ۾ سوڊاني انقلاب دوران ٿيو. هن شهر 2023 سوڊان جي هٿياربند فوجن ۽ ريپڊ سپورٽ فورسز (RSF) جي وچ ۾ ويڙهه دوران وسيع ويڙهه ڏٺو، خرطوم انٽرنيشنل ايئرپورٽ ۽ ٻين نازڪ ماڳن کي متاثر ڪيو.^[6]

خرطوم اتر آفريڪا ۾ هڪ اقتصادي ۽ واپاري مرڪز آهي، جيڪو پورٽ سوڊان ۽ ايل-عبيد کان ريل لائينن سان گڏ آهي. اهو خرطوم انٽرنيشنل ايئرپورٽ پاران نئين خرطوم انٽرنيشنل ايئرپورٽ جي تعمير هيٺ آهي. خرطوم ۽ ان جي ميٽروپوليٽن علائقي ۾ ڪيترائي قومي ۽ ثقافتي ادارا آهن، جن ۾ سوڊان جو نيشنل ميوزيم، خليفا هائوس ميوزيم، خرطوم يونيورسٽي، ۽ سوڊان يونيورسٽي آف سائنس ۽ ٽيڪنالاجي شامل آهن.

حوالا

1 2 "Where is Khartoum, The Sudan?". worldatlas.com. 2018. Archived from the original on 29 January 2018. Retrieved 2018-01-28.
↑ "Sudan: States, Major Cities, Towns & Agglomeration - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information". www.citypopulation.de. Archived from the original on 12 April 2020. Retrieved 11 September 2021.
↑ "Sudan Facts on Largest Cities, Populations, Symbols - Worldatlas.com". www.worldatlas.com (in انگريزي). 7 April 2017. Archived from the original on 9 February 2018. Retrieved 9 February 2018.
↑ Demographia World Urban Areas (17th ed.). Demographia. May 2021. p. 42. http://www.demographia.com/db-worldua.pdf. Retrieved 8 May 2021.
↑ "Khartoum | Location, Facts, & History". Encyclopedia Britannica (in انگريزي). Archived from the original on 26 June 2015. Retrieved 2020-04-28.
↑ Leiro, Roberto (2023-04-15). "Sudan's RSF Clashes with Army in Khartoum Airport". Airways (in آمريڪي انگريزي). Archived from the original on 16 April 2023. Retrieved 2023-04-16.

[watlas-1] 1 2 "Where is Khartoum, The Sudan?". worldatlas.com. 2018. Archived from the original on 29 January 2018. Retrieved 2018-01-28.

[2] "Sudan: States, Major Cities, Towns & Agglomeration - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information". www.citypopulation.de. Archived from the original on 12 April 2020. Retrieved 11 September 2021.

[worldatlas-3] "Sudan Facts on Largest Cities, Populations, Symbols - Worldatlas.com". www.worldatlas.com (in انگريزي). 7 April 2017. Archived from the original on 9 February 2018. Retrieved 9 February 2018.

[4] Demographia World Urban Areas (17th ed.). Demographia. May 2021. p. 42. http://www.demographia.com/db-worldua.pdf. Retrieved 8 May 2021.

[5] "Khartoum | Location, Facts, & History". Encyclopedia Britannica (in انگريزي). Archived from the original on 26 June 2015. Retrieved 2020-04-28.

[6] Leiro, Roberto (2023-04-15). "Sudan's RSF Clashes with Army in Khartoum Airport". Airways (in آمريڪي انگريزي). Archived from the original on 16 April 2023. Retrieved 2023-04-16.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]