خرطوم

خرطوم
Khartoum

الخرطوم
خرطوم; Khartoum; الخرطوم
گادي وارو شھر
	Seal
	Seal
	Nickname(s): "ٽڪنڊي وارو گادي جو شھر"
	Coordinates: 15°36′N 32°30′E / 15.6°N 32.5°E
Country	سوڊان
State	Khartoum
ايراضي
• گادي وارو شھر	1,010 km2 (390 sq mi)
آبادي (urban 2021, all others 2013)
• ڪل	639,598
• شهري	6,017,000
• ميٽرو	6,344,348
رهاڪو نالا	Khartoumese, Khartoumian (the latter more properly designates a Mesolithic archaeological stratum)سانچو:Clarification needed[حوالو گهربل]
وقتي علائقو	UTC+2 (CAT)

خرطوم (Khartoum) سوڊان جي راڄڌاني آهي. اهو ان جاءِ تي واقع آهي جتي اچو ء نیرو نیل دریاھ ملن ٿا. اچو نیل درياهه يوگنڊا مان سفر ڪري ٿو، جڏهن ته نیرو نیل دریاھہ ايٿوپيا مان سفر ڪري ٿو، جتي اهو نيل درياء بڻجي ٿو ۽ پوءِ مصر مان وهي ميڊيٽرينين سمنڊ ۾ وڃي ٿو.هن شهر جي آبادي 20 لک کان مٿي آهي، اهو ملڪ جو ٻيو نمبر وڏو شهر آهي، پر اتر خرطوم (خرطوم البحري) ۽ ام درمان جي ڀرپاسي وارن مضافات جي گڏ, خرطوم ميٽروپوليٽن علائقي جي آبادي 6,344,348 آهي, جيڪو سوڊان ۾ سڀ کان وڏو ميٽروپوليٽن علائقو آهي.

خرطوم وائيٽ نيل جي سنگم تي واقع آهي - وڪٽوريا ڍنڍ کان اتر ۾ وهندو آهي - ۽ نيلو نيل، ايٿوپيا ۾ ڍنڍ تانا کان اولهه طرف وهندو آهي. نيل جي انهن ٻن حصن ۾ ورهايل، خرطوم ميٽروپوليٽن ايريا هڪ ٽي طرفي شهر آهي جيڪو خرطوم مناسب تي مشتمل آهي ۽ اتر ۾ خرطوم البحري ۽ ام درمان اولهه ڏانهن پلن سان ڳنڍيل آهي. اها جاءِ جتي ٻه نيل ملن ٿا، ان کي المقرن (سنڌي:سنگم؛ انگريزي: "The Confluence") چيو وڃي ٿو. خرطوم جو بنياد 1821ع ۾ قديم شهر سوبا جي اتر ۾ پيو. 1882ع ۾ برطانوي سلطنت مصري حڪومت تي قبضو ڪري ورتو، سوڊان جو انتظام مصرين جي هٿن ۾ ڇڏي ويو. مهدي جنگ شروع ٿيڻ تي، انگريزن سوڊان مان اينگلو-مصري فوجن کي ڪڍڻ جي ڪوشش ڪئي پر 1884ع ۾ خرطوم جي محاصري جي نتيجي ۾ مهدي فوج شهر تي قبضو ڪيو ۽ دفاعي اينگلو-مصري فوجن جو قتل عام ڪيو. 1898ع ۾ ان تي برطانوي فوجن پاران ٻيهر قبضو ڪيو ويو، ۽ 1956ع تائين اينگلو-مصري سوڊان جي حڪومت جو سيٽ رهيو.^[5] 1956 ۾، شهر کي آزاد سوڊان جي راڄڌاني طور نامزد ڪيو ويو. 1973ع ۾ خرطوم ۾ سعودي سفارتخاني تي حملي دوران ٽي يرغمالي مارجي ويا هئا. 2008 ۾، انصاف ۽ برابري واري تحريڪ شهر ۾ جنگ ۾ مصروف سوڊاني هٿياربند فوجن سان دارفور ۾ جنگ جي حصي طور. خرطوم قتل عام 2019 ۾ سوڊاني انقلاب دوران ٿيو. هن شهر 2023 سوڊان جي هٿياربند فوجن ۽ ريپڊ سپورٽ فورسز (RSF) جي وچ ۾ ويڙهه دوران وسيع ويڙهه ڏٺو، خرطوم انٽرنيشنل ايئرپورٽ ۽ ٻين نازڪ ماڳن کي متاثر ڪيو.^[6]

خرطوم اتر آفريڪا ۾ هڪ اقتصادي ۽ واپاري مرڪز آهي، جيڪو پورٽ سوڊان ۽ ايل-عبيد کان ريل لائينن سان گڏ آهي. اهو خرطوم انٽرنيشنل ايئرپورٽ پاران نئين خرطوم انٽرنيشنل ايئرپورٽ جي تعمير هيٺ آهي. خرطوم ۽ ان جي ميٽروپوليٽن علائقي ۾ ڪيترائي قومي ۽ ثقافتي ادارا آهن، جن ۾ سوڊان جو نيشنل ميوزيم، خليفا هائوس ميوزيم، خرطوم يونيورسٽي، ۽ سوڊان يونيورسٽي آف سائنس ۽ ٽيڪنالاجي شامل آهن.

حوالا

↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "watlas".
↑ "Sudan: States, Major Cities, Towns & Agglomeration - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information". www.citypopulation.de. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 12 April 2020 تي محفوظ ڪيل. 11 September 2021 تي حاصل ڪيل.
↑ "Sudan Facts on Largest Cities, Populations, Symbols - Worldatlas.com". www.worldatlas.com (انگريزي ۾). 7 April 2017. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 February 2018 تي محفوظ ڪيل. 9 February 2018 تي حاصل ڪيل.
↑ Demographia World Urban Areas (PDF) (17th ڇاپو). Demographia. May 2021. ص. 42. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 5 August 2011 تي محفوظ ڪيل. 8 May 2021 تي حاصل ڪيل.
↑ "Khartoum | Location, Facts, & History". Encyclopedia Britannica (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 26 June 2015 تي محفوظ ڪيل. 2020-04-28 تي حاصل ڪيل.
↑ Leiro, Roberto (2023-04-15). "Sudan's RSF Clashes with Army in Khartoum Airport". Airways (آمريڪي انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 16 April 2023 تي محفوظ ڪيل. 2023-04-16 تي حاصل ڪيل.

[watlas-1] حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "watlas".

[2] "Sudan: States, Major Cities, Towns & Agglomeration - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information". www.citypopulation.de. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 12 April 2020 تي محفوظ ڪيل. 11 September 2021 تي حاصل ڪيل.

[worldatlas-3] "Sudan Facts on Largest Cities, Populations, Symbols - Worldatlas.com". www.worldatlas.com (انگريزي ۾). 7 April 2017. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 February 2018 تي محفوظ ڪيل. 9 February 2018 تي حاصل ڪيل.

[4] Demographia World Urban Areas (PDF) (17th ڇاپو). Demographia. May 2021. ص. 42. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 5 August 2011 تي محفوظ ڪيل. 8 May 2021 تي حاصل ڪيل.

[5] "Khartoum | Location, Facts, & History". Encyclopedia Britannica (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 26 June 2015 تي محفوظ ڪيل. 2020-04-28 تي حاصل ڪيل.

[6] Leiro, Roberto (2023-04-15). "Sudan's RSF Clashes with Army in Khartoum Airport". Airways (آمريڪي انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 16 April 2023 تي محفوظ ڪيل. 2023-04-16 تي حاصل ڪيل.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]