هي هڪ بهترين مضمون آهي. وڌيڪ تفصيل لاءِ ڪلڪ ڪيو.

تتر

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو

تتر کي انگريزي ۾ Partridge چئبو آهي. هن جا سنڌ ۾مک مقامي قسم هي آهن؛

ٻاٽيرو / ٻاٽيڀڙ نسل جا تتر جھڙا پکي؛ هن کي انگريزي ۾ Sandgrouse چئبو آهي.

سنڌ ۾ تتر ۽ ٻٽيري / ٻاٽيري جا قسم
نمبر شمار سنڌي نالو انگريزي نالو سائينسي نالو
1 بگڙو/ ڀورو تتر Gray Partridge Fraconlinus Pondicerianus
2 ڪارو تتر Black Francolin Partridge Fraconlinus Fraconlinus
3 سيسي تتر See-See Partridge Ammoperdix Giseogularis
4 پَٽَ تتر / سيسي سنگرس Close- Bared Sandgrouse Pterocles Lichtensteinii
5 پَٽَ تتر / ڳٽو/ ڊگوش Pin-Tailed Sandgrouse Pterocles Alchata
6 ڦلڦلو ڳٽو Spotted Sandgrouse Pterocles Senegallus
7 ٻاٽيڀر Cheastnut Bellied / Indian Sandgrouse Pterocles Exustus

انکان علاوه ايراني ۽ ٻيا غير مقامي قسم آهن.

کاڌ خوراڪ ۽ رهائش[سنواريو]

تتر جي مک خوراڪ اناج آهن پر هي ننڍڙا جيت پڻ کائيندا آهن. هن ٻچا شروعاتي 10 ڏينهن تائين صرف جيت هضم ڪري سگھندا آهن.

ڌاڃورو: ڌاڃورو، ڍانڍي گاهه جو هڪ قسم آهي، جنهن جي پاڙ ۾ گول، ڪارا ۽ خوشبودار داڻا ٿين ٿا، جيڪي ڏُٿ طور ڪم ايندا آهن. انهن داڻن کي خاص طرح تتر کوٽي کائيندا آهن. هيءَ گاهه سنڌ جي ڍنڍن ۾ به عام جام ٿيندو آهي. هي تتر عموماً جوڙين يا گروهن جي صورت ۾ هلندي نظر ايندا آهن. اڏامڻ جي ڀيٽ ۾ هلڻ کي ترجيح ڏيندا آهن. مختصر پنڌ تي ٿوري وقت لاءِ اڏامندا آهن.. تتر جي خوراڪ ڀاڄين، پنن، گاهن جي ٻج، وڻ جي ساين ٽارين، رسدار ميون (ٻيرن وغيره) ۽ جيتن تي مشتمل آهن. مقامي سيسي تتر، ٻين تترن ۽ چڪور وانگر اونهاري ۾ مٿانهن علائقن ڏانهن لڏپلاڻ ڪرڻ بدران اتي ئي رهڻ پسند ڪندا آهن.

عام طور هي تتر سڄو ڏينهن ٻوليندا آهن، پر صبح ۽ شام جي پهرن ۾ مسلسل ٻوليندا آهن. سيسي تتر ٽن کان چئن منٽن تائين لاڳيتو ٻولي سگهندا آهن.

نسل جي واڌويجھ[سنواريو]

مارچ ۽ اپريل اڪثر نر تتر ميلاپ لاءِ ٻوليندو آهي. ۽ مادي تتر اپريل ۽ مئي جي وچ ۾ آرو ڪندي آهي. 18 کان 19 ڏينهن ۾ ٻچا آنن مان نڪري ايندا آهن مادي تتر هڪ ئي وقت 8 کان 14 يا وڌ ۾ وڌ 16 بيضا لاهيندي آهي، جيڪي اڇاڻ مائل ملائي رنگ کان پيلسري ڦڪي رنگ جا ٿين ٿا. بيضن جي مٿاڇري سطح بي داغ هوندي آهي. هن جي آري جو عرصو ايڪيهه (21) ڏينهن هوندو آهي، جنهن دوران نر تتر، ماديءَ سان ويجهڙائيءَ ۾ رهندو آهي.

تتر بابت سنڌي ماڻهن ها سنوَڻ[سنواريو]

گهران نڪرڻ وقت جيڪڏهن کاٻي کان تتر جي تنوار ٻڌبي ته تمام سٺو ۽ جي ساڄي تتر ٻولي ته خراب سمجهيو ويندو آهي، ۽ پهچڻ واري جاءِ تي تتر جي ساڄي تنوار کي سٺو ۽ کاٻي تنوارخراب سمجهيو وڃي ٿو.

چاڙهيڪو (تتر جي شڪار جو طريقو)[سنواريو]

شڪار جو هڪ طريقو، جيڪو شام جو واهيري مهل يا صبح جو ساجھر ٿيندو آهي. صبح جي وقت پکي وڻن تي آرام ۾ هوندا آهن، جن کي شڪاري بندوق کڻي اچي ماريندا آهن. هن شڪار ۾ ڪارڙا تتر ماربا آهن. هڪ پاليل ڪارڙو تتر پڃري ۾ وجھي جھنگ ۾ وڃي رکبو آهي. اهو ٻوليندو آهي ته جھنگلي تتر ان جي ٻولي ٻڌي ساڻس وڙهڻ ايندا آهن. شڪاري بندوق سان ڀرسان لڪو ويٺو هوندو آهي ۽ اهڙن جھنگلي تترن جو شڪار ڪندو آهي. - ٿر واري پاسي، ڀِِٽن يا ٽؤنڪن تي چڙهي، وڃايل مال جي ڳولا ڪرڻ کي به چاڙهيڪو چوندا آهن.

مارِي/ شڪاري هن پکيءَ جو شڪارڪن ٿا. ماري/ شڪاري، ٻٽير کي ٻٽير جي رڪارڊ ٿيل ٻوليءَ رستي ڌوڪي سان ڦاسائين ٿا. سنڌ کانپوءِ هيءُ پکي مڪران جي ساحل کان ٿيندو عمان ڏانهن هليو وڃي ٿو. سيسي تتر(See See- Partridge) به ڦاسايو وڃي ٿو ۽ ان جو ڪراچيءَ سميت ٻين ڪيترن شهرن ۾ سرعام وڪرو ڪيو وڃي ٿو.

تتر (Imperial sandgrouse) هتان جو مقامي پکي آهي. پٽ تتر (Spotted Sandgrouse) ۽ ٻاٽيٻڙ (chestnut bellied sandgrouse) نه رڳو ٻين جنسن کان سرس ٿئي ٿو، بلڪ سڄيءَ سنڌ جي خشڪ علائقن ۾ چڱو خاصو ٿئي ٿو، جيتوڻيڪ پٽ تتر جون هي ٻئي جنسون سولائيءَ سان واڌويجھه ڪري سگهنديون هيون، پر هنن جي تعداد ۾ تمام گھڻي گھٽتائي ٿي آهي، جنهن جو ڪنهن حد تائين هڪ سبب لاڳيتي خشڪسالي به آهي، جنهنڪري پاڻيءَ جا تلاءَ سُڪي ويا آهن ۽ ٻيو ڪارڻ هن جو لاڳيتو شڪار پڻ آهي.

تتر جو گوشت[سنواريو]

ڪارو ۽ اڇو تتر جن کي شڪاري لذيذ گوشت سبب وڏي شوق سان شڪار ڪندا آهن. ڪنهن زماني ۾ هي تتر عامجام ٿيندا هئا، جڏهن ته هاڻي ڪجھه وقت کان وٺي انهن جي انگ ۾ وڏي گھٽتائي آئي آهي ۽ ڪيترن هنڌن تان ته بلڪل ختم ٿي ويا آهن، جنهن جا ڪيترائي ڪارڻ آهن، جن ۾ خاص طور غير قانوني شڪار ۽ انهن جا ماڳ ختم ٿي وڃڻ آهي. ڪارو تتر گھڻي ڀاڱي پوکي راهيءَ وارن هنڌن، خاص ڪري ڪمند جي آسپاس جام ٿيندو آهي. اهڙن هنڌن تي جيئن ته جيت مار دوائن جو ججهو استعمال ڪيو وڃي ٿو ۽ ڪارڙوتتر جيتخور هئڻ ڪري مرندڙ جيت ۽ ڪيئان کائي ٿو، جنهنڪري انهن دوائن جو زهر، پکيءَ جي وَهه/ چرٻيءَ يا جنمي سرشتي (reproductive system) ۾ گڏ ٿي، ان جي واڌويجھه (Infertility) ختم ڪري ڇڏي ٿو. جيتمار دوائن ۾ موجود ڪينسري مادا آنن تي اهڙو اثر ڪن ٿا، جو ٻچن جي ڦٽڻ کان اڳ ۾ ئي آني جو ٻاهريون خول ٽٽي پوي ٿو.

بگڙو / ڀورو تتر[سنواريو]

براء the South Asian species ڏسو، Grey francolin.

بگڙو / ڀورو تتر
Perdix perdix (Marek Szczepanek).jpg
سائنسي درجا بندي e
Unrecognized taxon (fix): Perdix
جنس: Template:Taxonomy/PerdixP. perdix
حياتياتي نالو
سانچو:Str letter/trim perdix
(Linnaeus, 1758)
Subspecies

8, see text

Verbreitungskarte Rebhuhn.jpg
Range of P. perdix سانچو:Leftlegendسانچو:Leftlegend
هم معنيٰ

Tetrao perdix Linnaeus, 1758

28 کان 32 سينٽي ميٽر قد بت واري هن پکي سينٽي ميٽر قد بت واري هن پکيءَ ۾ نر ۽ ماد لڳ ڀڳ هڪجهڙا ٿين ٿا. سرمائي ناسي ڀورو ۽ اخروٽي رنگ جي پٺي ۽ پرن تي ناسي رنگ جي کرڙي ڪجهه وڌيڪ ٿئي ٿي. پيٽ ۽ ڇاتيءَ جو رنگ ڪجهه هلڪو هوندو اٿس. ڳچيءَ وارو حصو ڪاري ليڪ سان ميرانجهڙو هيڊو هلڪو ٿئس ٿو. چهنب ڪاري ۽ پير ڳاڙها ٿينس ٿا. سٺو ٻوليندڙ آهي. ٻوليندو آهي ان کي"ڪِيڙو ڪِيڙو" چوندا آهن. هن تتر جي نر ٻوليءَ کي "ٺهڪو" چئبو آهي ۽ مادي جا ساڻس سر جھلائيندي آهي ان کي "کيتو" چئبو آهي. پنهنجي رنگ سبب پٿريلي ۽ ٻُوڙن سان ڀريل ماحول ۾ چڱيءَ طرح لڪي وڃي ٿو.

سڄي هندستان ۾ سري لنڪا تائين موجود آهي. خشڪ کليل ميدانن ۽ ڇڏن ٻيلن ۾ رهي ٿو. تتر ڊوڙ جو سٺو هوندو آهي. انڪري خطري مهل اڏامڻ بدران ڊوڙ کي ترجيح ڏيندو آهي ۽ پوءِ پر تي ڀڙڪو ڏيئي اڏامي پري وڃي لهندو ۽ غائب ٿي ويندو آهي يا وري خطري وقت ٻوڙن ۾ لڪي ويندو آهي پر جيڪڏهن خطرو سڌو ٻوڙن طرف اچي ته پوءِ ولر جي صورت ۾ ڀڙڪو ڏيئي اڏرندو ۽ زمين سان هيٺاهين اڏام اڏامندو پري هليو ويندو آهي. ڀورو تتر ماڻهو سان جلدي هري ويندو آهي انڪري عام طرح پاليو به ويندو آهي۽ هنن کي پاڻ ۾ وڙهائيندا آهن.

گيلري[سنواريو]



ڪارو / ڪارڙو تتر[سنواريو]

ڪارو / ڪارڙو تتر
Black Francolin.jpg
سائنسي درجا بندي e
Unrecognized taxon (fix): Francolinus
جنس: Template:Taxonomy/FrancolinusF. francolinus
حياتياتي نالو
سانچو:Str letter/trim francolinus
(Linnaeus, 1766)
هم معنيٰ

Tetrao francolinus Linnaeus, 1766

ھي خوبصورت تتر بنيادي طرح ڪارو آھي پر ان تي اڇا ۽ اخروٽي ھيڊا چِٽ ٿين ٿا. ڳچيءَ ۾ تيز اکروٽي ناسي پٽو ھوندو اٿس. پاسڙن تي کنڀن کي ھيڊيون ڌاريون، چھنب ۽ ٽنگون ڳاڙھيون ۽ سِسي مڪمل ڪاري ٿئيس ٿي. ڪاري سِسيءَ تي اک ھيٺان ۽ ڪنن مٿان پاپڙيءَ تي سفيد کنڀ اٿس. مادي به لڳ ڀڳ ساڳي ھوندي آھي پر سِسي ڪاري ڪونه ٿيندي اٿس ۽ نه وري اڇي پاپڙي اٿس. ڪنڌ تي ناسيپٽو اڌورو ھوندو آھيس. ماديءَ جي ڳچي اڇي ٿئي ٿي. ڪارڙي تتر جي ماديءَ کي ’ڪَٻي‘ يا ’ڪٻوهڙي ‘ سڏيندا آهن.

ڪاري تتر جي ٻولي ”ڪَر... ڪَر... ڪِي ... ڪَي ... ڪِي“ ٿئي ٿي جنھن کي سنڌي ماڻھو ”خضر پير ... خضر پير ..“ ســان تشبــيھه ڏيــندا آھــن. اڪثر اڪيلو، جوڙيءَ ۾ يا ننڍڙي گروھه ۾ رھندو آھي. گھاٽن ٻُوڙن ۾ آرام ڪندو آھي. ڊپ جي صورت ۾ ڊوڙي ڀڄي ويندو آھي يا تيزيءَ سان ڀڙڪو ڏيئي اڏامي ويندو آھي. صبح جو سوير يا شام جو سرگرم نظر ايندو آھي. لَڳ جي مند ۾ ڏينھن جو ڪنھن به وقت ڪنھن وڻ يا ٿُـڙتان ٻوليندو آھي. پوکن ۾، ٻِج دار کيتن ۾، وڏي گاھه ، واھن ، ندين جي وھڪرن، ميدان، ۽ ٽڪرين ۾ ملندو آھي. 1200 ميٽرن جي اوچائيءَ تائين رھي ٿو.

گيلري[سنواريو]

پَٽَ تتر / سيسي سنگرس [سنواريو]

پَٽَ تتر / سيسي سنگرس
Pterocles lichtensteinii 1921.jpg
P. l. arabicus illustrated by H. Grönvold
سائنسي درجا بندي e
Unrecognized taxon (fix): Pterocles
جنس: Template:Taxonomy/PteroclesP. lichtensteinii
حياتياتي نالو
سانچو:Str letter/trim lichtensteinii
Temminck, 1825

هي تتر جو قسم آهي. 25 سينٽي ميٽر جسامت جي پٿريلي رنگت واري هن ٽاڪرو پَٽ تتر کي سڄي بت تي ڪاري رنگ جون ويجھيون ويجھيون ليڪون هونديون آهن. نر ۽ ماد جي رنگن ۾ ڪجھ فرق آهي. ان جو رنگ ڳاڙهسرو هيڊو يا هلڪو سروٽي آهي. پُڇ ڊگھو ۽ نوڪدار اٿس. پيٽ جو وچون حصو ڪارو، ڳچيءَ ۽ اکين تي سرمائي پٽا، پَرن، جا پويان حصا پٽاپٽي ٿين ٿا. ماديءَ کي پٺن تي، ڇاتيءَ تي ۽ مٿي چوٽيءَ تي ڪارا چِٽ چِٽ ٿين ٿا. نر کي مٿي ۽ ڇاتيءَ تي ميٽوڙي ۽ ڪارين پٽين جون آرائشي ليڪون ٿين ٿيون. باقي پيٽ تتر کرڙي اٿس. مادي ڱي مٿي ۽ پيٽ تي ليڪون ڪونه ٿين. هي پکي سنڌ بلوچستان کان سواءِ يمن ۽ اتر آفريڪا ۾ به ٿئي ٿو، جيڪي نيم صحرائي علائقا آهن. خود هن پکيءَ کي پٿريلا علائقا پسند آهي. جتي ٻوڙن کي پناھ گاھ ٺاهي ٿو. اڪثر ٻجن ٻٻر ۽ ٻين ٻوڙن تي پلجي ٿو. ڏينهن جي گرم وقت ۾ ٻوڙن ۾ لڪي آرام ڪندو آهي. اڃ اجھائڻ لاءِ روز صبح جو سوير يا سج لهڻ کان پوءِ پاڻيءَ تي اچي ٿو. ان جو آکيرو اڪثر حالتن ۾ پاڻيءَ ۾ ٻوڙي ڀري کڻي ايندو آهي. ان جو آکيرو اگھاڙي فرش تي هلڪو کڏو هوندو آهي. جنهن ۾ ڪنهن به شيءَ جو ڀراءُ ڪونه هوندو آهي.

گيلري[سنواريو]

پَٽَ تتر ڊگوش[سنواريو]

Pin-tailed sandgrouse
Pin-tailed sandgrouse (Pterocles alchata).jpg
سائنسي درجا بندي e
Unrecognized taxon (fix): Pterocles
جنس: Template:Taxonomy/PteroclesP. alchata
حياتياتي نالو
سانچو:Str letter/trim alchata
(Linnaeus, 1766)
هم معنيٰ

Tetrao alchata Linnaeus, 1766

سنڌ ۾ ھي پکي پٽ تتر جو هڪ ٻيو نسل آھي. ھن پٽ تتر کي اکين کان ٻاهر ڪجل جھڙي ڪاري ليڪ نڪتل ٿئي ٿي. هن جي پٺيءَ تي گول چٽ ۽ ڳچيءَ تي سُرخ پٽو هوندو آهي، جنهن کي هيٺان ۽ مٿان ڪاريون ليڪون هونديون آهن. هن ڊگهه پُڇي پَٽ تتر جي سِسِي ڳچيءَ تائين هلڪي ڳاڙهسري پيلي هوندي آهي ۽ ڇاتيءَ تي اڇا کنڀ هوندا آهن. هن جي ماديءَ جورنگ ڪجهه مختلف ٿئي ٿو. هن پکيءَ جي رهائش وارا علائقا سنڌ، بلوچستان، ڪوهه قاف، ايران ۽ اتر آفريڪا آهي.

گيلري[سنواريو]

پٽ تتر ڊِگوش Pin-tailed Sandgrouse/ Pterocles alchata:

زمرو:dmy تاريخون استعمال Dmy تاريخون استعمال

سيسي تتر
See-see Partridge, Ammoperdix griseogularis (5829563744).jpg
سائنسي درجا بندي e
Unrecognized taxon (fix): Ammoperdix
جنس: Template:Taxonomy/AmmoperdixA. griseogularis
حياتياتي نالو
سانچو:Str letter/trim griseogularis
Brandt, 1843

سيسي تتر[سنواريو]

هن پکيءَ جي جسماني ڊيگهه 23 کان 27 سينٽي ميٽر، پرن جي پکيڙ 39 کان 42 سينٽي ميٽر ٿئي ٿي، جڏهن ته وزن (بالغ پکيءَ جو) اٽڪل 190 کان 225 گرام ٿيندو آهي. جسامت ۽ ظاهري ڏيک ۾ هيءُ تتر گلابي سرخي مائل ميٽائي رنگ جي بخملي بدن، کنڀن ۽ ڦڪي رنگ جي هيٺاهين حصي سان ننڍي چڪور جهڙو لڳندو آهي. نر تتر جو مٿو نيراڻ مائل سرمائي رنگ جو هوندو آهي. هن جي اکين تي اڇي ۽ ڪاري رنگ جون ويڪريون پٽيون ٿين ٿيون، جيڪي اڳينءَ ڪلنگيءَ کان ويڪريون ۽ اک جي پٺئين پاسي کان سوڙهيون ٿينديون آهن. هنن جي ڪنن جو هيٺيون حصو ڪاراڻ مائل سليٽي رنگ جو، ڳچيءَ جا ٻئي پاسا اڇي ۽ سليٽي رنگ جي ننڍن ٽٻڪن سان ڀريل، ڇاتيءَ جو مٿيون حصو معمولي گهرو گلابي ۽ پيٽ جو هيٺئين حصي کان ويندي ڪک ۽ پاسن تائين، ڊگهائيءَ ۾ عمودي ڪارين حاشين سان سرخي مائل ملائي رنگ جو ٿيندو آهي. ڪاري رنگ جون هي لڪيرون افقي سطح تي وڌيڪ چٽيون ڏسڻ ۾ اينديون آهن. مادي سيسي تتر جو رنگ ڪلنگيءَ وٽان ڳاڙهاڻ مائل ڀورو، پٺيون پاسو آرپار ليڪن کانسواءِ سليٽي رنگ جو، نڙگهٽ ۽ ڳچيءَ جا ٻئي پاسا اڇا ۽ گهري سليٽي داغن سان، ڇاتي گلابي ميٽائين رنگ جي، جنهن تي نر جي مقابلي ۾ ماديءَ کي ڪک تائين ليڪون گهٽ هونديون آهن. مادي تتر کي دنب وٽ هڪ نمايان ڪاري ليڪ هوندي آهي. نر ۽ مادي ٻنهي جي چهنب، ڄنگهون ۽ چنبا تيز گيڙو رنگ جا ٿين ٿا ۽ اک جي پتليءَ جو رنگ چمڪيلو پيلسرو هوندو آهي. آرام جي وقت هيءُ پکي ننڍن گولائي دار پرن کي گهڻي ڀاڱي بازو پوش ۾ لڪائي ويهندو آهي. ساڳيءَ ريت ننڍي گولائين پڇ کي پڻ ڍڪي ويهندو آهي، پر اڏام وقت سندس پڇ مسلسل نظر ايندو آهي.

سيسي تترن جو وڏو انگ بلوچستان جي مٿانهن علائقن، سنڌ ۾ ڪوهستان، کيرٿر ۽ ٻين غيرآباد جابلو علائقن، پنجاب ۾ لوڻ جبلن ۽ خيبر پختونخوا ۾ ڪوٽاهه جي ڏکڻ طرف سخت جابلو علائقن ۾ ٿئي ٿو. سنڌ ۾ هي پکي، ڪراچي (گڏيجي آبشار) جي اتر اولهه ۾ موجوده کيرٿر جبل ۽ ان سان لاڳاپيل سلسلي جو مقامي پکي آهي. ان کانسواءِ بلوچستان جي ڏاکڻي علائقي نوشڪيءَ (nushki) جي آسپاس ۽ بلوچستان جي اولهه طرف جابلو علائقي ٽوباڪاڪڙ (Tobakakar) ۾ ڪثير تعداد ۾ ملن ٿا. هن کي ڳوٺن ۽ شهرن ۾ ماڻهو گهرن ۾ پاليندا آهن.

ڦلڦلو ڳٽو[سنواريو]

ڦلڦلو ڳٽو
Pterocles senegallus 1921.jpg
سائنسي درجا بندي e
Unrecognized taxon (fix): Pterocles
جنس: Template:Taxonomy/PteroclesP. senegallus
حياتياتي نالو
سانچو:Str letter/trim senegallus
(Linnaeus, 1771)

ڊيگھ ۾ 28 سيٽي ميٽر جسامت جي هن پت تتر ٻاٽيڀي جي نر مادي جي رنگن ۾ فرق آهي. ان جو رنگ هلڪو ڳاڙهسرو يا هلڪو سروٽي آهي. پڇ ڊگھو ۽ نوڪدار هوندو آهي. پيٽ جو وچون حصو ڪارو، ڳچي ۽ اکين تي سُرمائي پٽو ۽ پرن جا پويان حصا ڌار يدار ٿين ٿا. ماديءَ کي پٺيءَ تي ڪارا چٽ چٽ ٿين ٿا، جنهن ڪري ان ڪري ان کي ڦلڦلو چوندا آهن.

گيلري[سنواريو]

ٻاٽيڀر[سنواريو]

ٻاٽيڀر / ٻاٽيرو/ ٻٽيرو
Chestnut-bellied sandgrouse (Pterocles exustus).jpg
سائنسي درجا بندي e
Unrecognized taxon (fix): Pterocles
جنس: Template:Taxonomy/PteroclesP. exustus
حياتياتي نالو
سانچو:Str letter/trim exustus
(Temminck, 1825)

هي پکي 29 سينٽي ميٽرجسامت جو ٿئي ٿو. نر ۽ ماديءِ جو رنگ جو ٿئي ٿو. نر کي ڇاتيءَ تي ڳاني نما ڪاري ليڪ ٿئي ٿي ۽ پڇ ڊگھو ۽ نوڪدار هوندو اٿس. ميرانجھڙي پُٺيءَ تي ڪارڙا چِٽ ٿينس ٿا. ماديءَ جو پيٽ اخروٽي ٿئي ٿو ۽ ڪاريون پٽيون ٿينس ٿيون. ڳچيءَ ۽ مٿي تي ڪارا پٽيءَ تي تتر کرڙي ڌاريون ۽ سنهو نوڪدار پڇ ٿئيس ٿو. جيڪو اڏامڻ مهل اڃا به واضح نظر ايندو آهي.

گيلري[سنواريو]

ٻيا قسم[سنواريو]

ڀاڙو: تتر جو ھڪ قسم، جيڪو قد جو ننڍو ۽ رنگ جو ميرانجھو ٿيندو آھي، ان جي بدن تي چِٽ ٿيندا آھن. نر تترجي ڳچيءَ ۾ ڪارو ليڪو ٿيندو آھي، هن کي ’ڀونئتريو‘ به چوندا آهن.


  1. سانچو:IUCN
  2. سانچو:IUCN
  3. سانچو:IUCN
  4. سانچو:IUCN
  5. 5.0 5.1 سانچو:IUCN حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; name "IUCN" defined multiple times with different content
  6. سانچو:IUCN