تمل ٻولي

تمل; Tamil
	தமிழ்
	; لفظ "تمل" تامل لپي ۾
اچار	tamil
ٻولي جو وطن	ڀارت; سري لنڪا;
خطو	* ڀارت تامل ناڊو; پدوچيري جو مرڪزي علائقو (پدوچيري ۽ ڪيرائيڪل ضلعا); ڪيرالا; ڪرناٽڪا (ڏکڻ); آنڌرا پرديش (ڏکڻ); انڊمان ۽ نڪوبار ٻي; ; سري لنڪا اتر صوبو; اوڀر صوبو; مرڪزي صوبو; ; سينگاپور;
نسل	* تمل سري لنڪا جا مسلمان (Moor);
ٻولي ڳالهائيندڙ	L1: 79 million (2011–2019); L2: 7.6 million (2011); Total: 86 million (2011–2019)
ٻولي جو خاندان	دراوڙي ڏاکڻي ڏاکڻي-I تَمِل-ڪَنَڙَ تمل-ڪوٽا تامل-ٽوڊا تمل-اِرولا تمل-ڪوداوا-ارالي تمل-مليالم تملائڊ تمل-پاليان تمل; Tamil; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ;
پراڻيون صورتون	پراڻي تمل وچين تمل ;
لھجو	*ايلام ماليسيات; بوناگور; آئينگر; ڪنگو; چينائي; مدورائي; تيرونيويلي; سيلوني; مرڪزي; برهمڻي; آروي; ملبار جي تمل (معدوم);
لپي	تمل رسم الخط; تمل-برهمڻي رسم الخط (تاريخي); گرنٿا رسم الخط (تاريخي); وٽيلوتو رسم الخط (تاريخي); پلوا رسم الخط (تاريخي); ڪوليزھوتو رسم الخط (تاريخي); عربي رسم الخط (اروي); انگريزي رسم الخط (غير رسمي); تمل بريل (ڀارتي);
نشانن جا نمونا en:Line-handling templates	اشاري واري تمل
سرڪاري حيثيت
سرڪاري ٻولي وغيره	ڀارت تامل ناڊو; پڊوچيري; سري لنڪا; سينگاپور;
اقليت جي ; ٻولي	ڏکڻ آفريڪا; ملائيشيا
ٻولي جا ڪوڊ
ISO 639-1	ta
ISO 639-2	tam
ISO 639-3	Either:; tam – جديد تمل; oty – قديم تمل
ٻولي جي فھرست	oty Old Tamil
گلوٽولوگ	tami1289 جديد; oldt1248 قديم تمل
لنگاسفيئر	49-EBE-a
	نيري رنگ ۾ تمل ٻولي جا علائقا
	This article contains IPA phonetic symbols. Without proper rendering support, you may see question marks, boxes, or other symbols instead of Unicode characters. For a guide to IPA symbols, see Help:IPA.

تَمِل (தமிழ்) هڪ دراوڙي ٻولي آهي،^[7] جيڪا ڏکڻ ايشيا جي تمل ماڻهن پاران ڳالهائي ويندي آهي. اها دنيا جي سڀ کان ڊگهي عرصي تائين زندهه رهندڙ ڪلاسيڪل ٻولين مان هڪ آهي،^[8]^[9] جن جو وجود 300 ق.م. کان تصديق ٿيل آهي.^[10]^[11]^[12]^[13]^[14]

تمل ڏکڻ هندستان ۾ شروعاتي سامونڊي واپارين لاءِ ٻولي هئي. ننڍي کنڊ کان ٻاهر انڊونيشيا، ٿائيلينڊ ۽ مصر ۾ تمل لکتون مليون آهن. تمل ادب جو سڀ کان پراڻو ڪم آھي سَنگَم اَدَب، جيڪو نہ سرف ھڪڙو قديم ادب آھي جيڪو 2000 نظمن تي مشتمل آھي پر ھڪ تاريخي دستاويز پڻ آھي. تمل رسم الخط تمل برهمي مان ترقي ڪيو ۽ پوء وٽيلوتو رسم الخط استعمال ڪيو ويو جيستائين موجوده رسم الخط کي معياري نه ڪيو ويو. ٻولي جي گڏجاڻي مورفولوجي سان هڪ الڳ ئي نحوي جوڙجڪ آهي، جيڪا پيچيده لفظن جي جوڙجڪ جي اجازت ڏئي ٿي.

تمل ڀارتي رياست تمل ناڊو ۽ پڊوچيري جي يونين علائقي جي سرڪاري ٻولي آهي، ان سان گڏوگڏ ٻه خودمختيار قومن، سينگاپور ۽ سري لنڪا جي سرڪاري ٻولين مان پڻ هڪ آهي. تمل ڳالهائيندڙ ڊاسپورا برادريون دنيا جي ڪيترن ئي ملڪن ۾ موجود آهن. تمل پهرين ٻولي هئي جنهن کي سال 2004ع ۾ مرڪزي حڪومت طرفان هندستان جي ڪلاسيڪل ٻولي طور تسليم ڪيو ويو.^[15]

حوالا

1 2 3 سانچو:Ethnologue28
↑ Official languages of Tamil Nadu, Tamil Nadu Government, اصل کان 21 October 2012 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 1 May 2007۔
↑ سانچو:Singapore legislation, s7.
↑ "Constitution of the Republic of South Africa, 1996 – Chapter 1: Founding Provisions", www.gov.za (South African Government)۔
↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin et al., eds (2016). "Tamil". Glottolog 2.7. Jena: Max Planck Institute for the Science of Human History. http://glottolog.org/resource/languoid/id/tami1289.
↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin et al., eds (2016). "قديم تمل". Glottolog 2.7. Jena: Max Planck Institute for the Science of Human History. http://glottolog.org/resource/languoid/id/oldt1248.
↑ "Tamil, n. and adj.", OED Online, Oxford University Press, حاصل ڪيل 24 January 2023۔
↑ Stein, B. (1977), "Circulation and the Historical Geography of Tamil Country", The Journal of Asian Studies 37 (1): 7–26, جي ايس ٽي او آر 2053325, ڊي او آئي:10.2307/2053325۔ . "Tamil is one of the two longest-surviving classical languages in India" (p. 7).
↑ Steever 1998, p. 6. "one of India's two classical languages, alongside the more widely known Indo-Aryan language Sanskrit".
↑ سانچو:Usurped
↑ Abraham, S.A. (2003), "Chera, Chola, Pandya: Using Archaeological Evidence to Identify the Tamil Kingdoms of Early Historic South India", Asian Perspectives 42 (2): 207, ڊي او آئي:10.1353/asi.2003.0031۔
↑ Zvelebil 1992, p. 12: "...the most acceptable periodisation which has so far been suggested for the development of Tamil writing seems to me to be that of A Chidambaranatha Chettiar (1907–1967): 1. Sangam Literature – 200BC to AD 200; 2. Post Sangam literature – AD 200 – AD 600; 3. Early Medieval literature – AD 600 to AD 1200; 4. Later Medieval literature – AD 1200 to AD 1800; 5. Pre-Modern literature – AD 1800 to 1900"
↑ Maloney, C. (1970), "The Beginnings of Civilization in South India", The Journal of Asian Studies 29 (3): 603–616, جي ايس ٽي او آر 2943246, ڊي او آئي:10.2307/2943246۔ at p. 610
↑ Subramaniam, T.S. (29 August 2011), "Palani excavation triggers fresh debate", The Hindu (Chennai, India)۔
↑ "Haryana's South connect: When it made Telugu second language in school", The Indian Express (انگريزي ٻولي ۾), 06 فيبروري 2019, حاصل ڪيل 02 مارچ 2025۔

[Ethnologue28|tam-1] 1 2 3 سانچو:Ethnologue28

[TN-2] Official languages of Tamil Nadu, Tamil Nadu Government, اصل کان 21 October 2012 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 1 May 2007۔

[statutes.agc.gov.sg-3] سانچو:Singapore legislation, s7.

[4] "Constitution of the Republic of South Africa, 1996 – Chapter 1: Founding Provisions", www.gov.za (South African Government)۔

[Glottolog-5] Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin et al., eds (2016). "Tamil". Glottolog 2.7. Jena: Max Planck Institute for the Science of Human History. http://glottolog.org/resource/languoid/id/tami1289.

[Glottolog2-6] Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin et al., eds (2016). "قديم تمل". Glottolog 2.7. Jena: Max Planck Institute for the Science of Human History. http://glottolog.org/resource/languoid/id/oldt1248.

[7] "Tamil, n. and adj.", OED Online, Oxford University Press, حاصل ڪيل 24 January 2023۔

[Circulation_and_the_Historical_Geog2-8] Stein, B. (1977), "Circulation and the Historical Geography of Tamil Country", The Journal of Asian Studies 37 (1): 7–26, جي ايس ٽي او آر 2053325, ڊي او آئي:10.2307/2053325۔ . "Tamil is one of the two longest-surviving classical languages in India" (p. 7).

[9] Steever 1998, p. 6. "one of India's two classical languages, alongside the more widely known Indo-Aryan language Sanskrit".

[10] سانچو:Usurped

[11] Abraham, S.A. (2003), "Chera, Chola, Pandya: Using Archaeological Evidence to Identify the Tamil Kingdoms of Early Historic South India", Asian Perspectives 42 (2): 207, ڊي او آئي:10.1353/asi.2003.0031۔

[companion-12] Zvelebil 1992, p. 12: "...the most acceptable periodisation which has so far been suggested for the development of Tamil writing seems to me to be that of A Chidambaranatha Chettiar (1907–1967): 1. Sangam Literature – 200BC to AD 200; 2. Post Sangam literature – AD 200 – AD 600; 3. Early Medieval literature – AD 600 to AD 1200; 4. Later Medieval literature – AD 1200 to AD 1800; 5. Pre-Modern literature – AD 1800 to 1900"

[Maloney1970-13] Maloney, C. (1970), "The Beginnings of Civilization in South India", The Journal of Asian Studies 29 (3): 603–616, جي ايس ٽي او آر 2943246, ڊي او آئي:10.2307/2943246۔ at p. 610

[Palani-14] Subramaniam, T.S. (29 August 2011), "Palani excavation triggers fresh debate", The Hindu (Chennai, India)۔

[15] "Haryana's South connect: When it made Telugu second language in school", The Indian Express (انگريزي ٻولي ۾), 06 فيبروري 2019, حاصل ڪيل 02 مارچ 2025۔

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]