مواد ڏانھن هلو

ڪيپلر 37

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان

مڪانيت: آسماني نقشو 18h 56m 14.32s, +44° 31′ 05.3″

{{#if:|

ڪيپلر 37

ڪيپلر-37 نظام جي سيارن، چنڊ ۽ شمسي نظام جي سيارن جو تقابلي ڏيک.
مشاھداتي ڄاڻ
خاص زمانو J2000      اعتدالي نقطو(آسماني بيھڪ) J2000
جھرمٽ جبارا (برج)[1]
درست عروج  18h 56m 14.30760s[2]
زوال +44° 31′ 05.3896″[2]
ظاھري قدقامت  (V) 9.710[3]
خصوصيتون
ارتقائي مرحلو {{{نوعيت}}}
ستارن جي درجابندي {{{درجو}}}
آسٽروميٽري
شعاعي رفتار (Rv)−30.92±0.20[2] km/s
باقاعده حرڪت (μ) RA: −60.396[2] mas/yr
Dec.: 48.657[2] mas/yr
ستاري جو زاويائي فرق (π)15.6253 ± 0.0105[2] mas
فاصلو سانچو:ErrorBar2 ly
(سانچو:ErrorBar2 pc)
تفصيل
ستاري جو مايو{{{مايو }}} سانچو:Solar mass
دائرو0.789+0.0064
−0.0056[4] سانچو:Solar radius
حرارت 5357±68[4] K
ڌات جي موجودگي [Fe/H]−0.36±0.05[4] dex
محوري ڦيري جي رفتار (v sin i)1.1 (± 1.1)[5] km/s
{{#if:| |

-->

ٻيون تعريفون
KOI-245، KIC 8478994،[3] TYC 3131-1199-1، BD+44 3020، 2MASS J18561431+4431052، GSC 03131-01199، Gaia DR2 2106674071344722688[6]
معلوماتي حوالا
سمباد(انگريزي: SIMBAD)data
آسماني ڄاڻ جو رڪارڊ data
ايڪسٽرا سولر پلانيٽز
انسائيڪلوپيڊيا 		data
KICdata

ڪيپلر-37، جيڪو UGA-1785 جي نالي سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو،[7][8][9] جبارا (برج) ۾ واقع هڪ G-قسم جو مکيه تسلسل وارو تارو آهي، جيڪو ڌرتيءَ کان لڳ ڀڳ 209 light-years (64 parsecs) جي مفاصلي تي واقع آهي. هن تاري جي چوڌاري شمسي نظام کان ٻاهر وارا سيارا ڪيپلر-37b، ڪيپلر-37c، ڪيپلر-37d ۽ ممڪن طور ڪيپلر-37e گردش ڪن ٿا، جيڪي سڀئي هن تاري جي تمام ويجهو مدار ۾ آهن.

ڪيپلر-37 جو ماس سج جي ماس جو لڳ ڀڳ 80.3 سيڪڙو، جڏهن ته ان جو قطر سج جي قطر جو تقريباً 77 سيڪڙو آهي.[5] هن جو سطحي گرمي پد 5,357 ڪيلون آهي، جيڪو سج کان ڪجهه گهٽ آهي. هن تاري ۾ سج جي ڀيٽ ۾ تقريباً اڌ ڌاتويت (Metallicity) موجود آهي. ان جي عمر لڳ ڀڳ 6 ارب سال آهي،[10] جيڪا سج کان ٿوري وڌيڪ آهي، پر اهو اڃا تائين مکيه تسلسل وارو تارو آهي. جنوري 2015ع تائين، ستاري جي اندروني ارتعاشن جي مطالعي (Asteroseismology) ذريعي ماپيل سڀني تارن مان ڪيپلر-37 سڀ کان ننڍو تارو هو.[11]

ڪيپلر 37 (Kepler-37) ھڪ جي-ٽائيپ مکيہ ترتيب وارو ستارو آھي جيڪو لائرا نالي ستارن جي جھرمٽ ۾ واقع آهي ۽ زمين کان 209 نوري سال پري آھي. ھن ستاري جي وسعت اسان جي سج جي 80.3 سيڪڙو جيتري آھي ۽ ان جو قطر سج جي قطر جو 77 سيڪڙو آهي.[5] ان جي گرمي جو پد سج جي گرميءَ پد کان معمولي گھٽ آھي ۽ ان جي عمر ھن وقت ڇھ ارب سال آھي.[10]

سياريائي نظام

[سنواريو]

سانچو:OrbitboxPlanet begin سانچو:OrbitboxPlanet سانچو:OrbitboxPlanet سانچو:OrbitboxPlanet سانچو:OrbitboxPlanet hypothetical سانچو:Orbitbox end

ڪيپلر-37بي، ڪيپلر-37 جي سڀ کان ويجهو گردش ڪندڙ سيارو آهي. فيبروري 2013ع ۾ ان جي دريافت وقت اهو سڀ کان ننڍو معلوم شمسي نظام کان ٻاهر وارو سيارو هو.[12] ان جو قطر 3,865 ڪلوميٽر (2,402 mi) آهي، جيڪو چنڊ کان ٿورو وڏو آهي.[12] اهو تقريباً 0.1 فلڪياتي ايڪي (AU) جي فاصلي تي هر 13 ڏينهن ۾ هڪ ڀيرو ڪيپلر-37 جي چوڌاري گردش ڪري ٿو.[5] ڪيپلر-37بي جي سطح پٿرائتي آهي، ۽ اهو سمجهيو وڃي ٿو ته اهو ايترو ننڍو ۽ پنهنجي تاري جي ايترو ويجهو آهي جو نه پاڻي برقرار رکي سگهي ٿو ۽ نه ئي ڪنهن فضا کي قائم رکي سگهي ٿو.[12] ان جي مٿاڇري جو اندازي موجب گرمي پد 700 K (427 °C; 800 °F) آهي.[11]

ڪيپلر-37سي جو قطر ڌرتيءَ جي قطر جو لڳ ڀڳ ٽي چوٿون حصو آهي، ۽ اهو تقريباً هر 21 ڏينهن ۾ 0.14 فلڪياتي ايڪي کان ٿورو گهٽ فاصلي تي پنهنجي تاري جي چوڌاري گردش ڪري ٿو. ڪيپلر-37ڊي جو قطر ڌرتيءَ جي ڀيٽ ۾ لڳ ڀڳ ٻيڻو آهي. اهو تقريباً هر 40 ڏينهن ۾ لڳ ڀڳ 0.21 فلڪياتي ايڪي جي فاصلي تي گردش ڪري ٿو.[5] اهي ٻئي سيارا به ڪيپلر-37 جي تمام ويجهو هجڻ سبب مائع پاڻي جي موجودگي لاءِ موزون ناهن.[12]

2021ع جي هڪ مطالعي ۾ شعاعي رفتار (Radial Velocity) جي ذريعي ڪيپلر-37ڊي جي سڃاڻپ ڪئي وئي، جنهن موجب ان جو جرم تقريباً سانچو:Earth mass هو.[13] پر 2023ع جي هڪ مطالعي ۾ ان جي جرم جي مٿين حد صرف سانچو:Earth mass ڄاڻائي وئي.[4] ٻنهي حالتن ۾ اهو پٿرائتو سيارو نه پر گهٽ ڪثافت وارو اهڙو سيارو آهي، جيڪو اڏامندڙ مرڪبن سان مالا مال آهي. اندروني ٽنهي سيارن جا مداري دور 5:8:15 واري مداري گونج (Mean-motion Resonance) جي نسبت سان هڪ سيڪڙو جي اندر ويجها آهن.

2015ع ۾ سيگن پلينيٽ واڪ کي وڌيڪ وڌائڻ لاءِ هڪ امدادي رقم منظور ڪئي وئي، جنهن تحت چنڊ تي 384,500 ڪلوميٽر (238,900 mi) جي مفاصلي تي ڪيپلر-37ڊي لاءِ هڪ اسٽيشن قائم ڪرڻ جي رٿا تيار ڪئي وئي.[14]

دريافت

[سنواريو]

ڪيپلر-37 جي سيارن جي دريافت سيپٽمبر 2012ع ۾ فلڪياتي لنگهه (Transit) جي واقعن جي مدد سان ڪئي وئي، جيڪي ڪيپلر خلائي دوربين ذريعي مشاهدو ڪيا ويا هئا. انهن جي سرڪاري اعلان فيبروري 2013ع ۾ ڪيو ويو.[5] ڪمپيوٽر نقالي (Simulation) جي ذريعي ٻين اهڙن فلڪياتي واقعن کي رد ڪيو ويو جيڪي سياري جي لنگهه جهڙو تاثر پيدا ڪري سگهن ها، ۽ هر امڪاني سياري لاءِ غلطي جو امڪان 0.05٪ (3σ) کان گهٽ ثابت ٿيو. ان کان علاوه، نقالي مان اهو پڻ ظاهر ٿيو ته تجويز ڪيل سياريائي نظام جوڙجڪ مستحڪم هئي.[5] اهي شمسي نظام کان ٻاهر وارا سيارا اڳ ۾ معلوم ٿيل سڀني سيارن کان گهڻا ننڍا هئا، جنهن تي سائنس ورلڊ رپورٽس لکيو ته ان سان "دوربين جي ٽيڪنالاجي ۾ هڪ وڏي اڳڀرائي" حاصل ٿي هئي.[12]

ڪيپلر خلائي دوربين واري ٽيم جي فلڪيات دان ٿامس بارڪلي چيو ته هي دريافت رهائش لائق سيارن جي ڳولا لاءِ "واقعي تمام سٺي خبر" هئي، ڇاڪاڻ⁠تہ ان مان ثابت ٿيو ته هي دوربين ڌرتيءَ جي جسامت وارن سيارن کي به ڳولي سگهي ٿي.[15] تنهن هوندي به، سندس خيال موجب ڪيپلر-37بي جهڙا انتهائي ننڍا سيارا گهڻي تعداد ۾ نه ملندا، ڇاڪاڻ⁠تہ اهي پنهنجي تاري جي روشنيءَ جو تمام ٿورو حصو ئي لڪائيندا آهن.[15]

ناسا جي سائنسدان جيڪ جے ليسائر موجب، ڪيپلر-37بي جي دريافت مان ظاهر ٿئي ٿو ته اهڙا ننڍا سيارا عام آهن، ۽ جيئن جيئن وڌيڪ مشاهدي جا انگ اکر گڏ ۽ تجزيو ڪيا ويندا، تيئن تيئن وڌيڪ حيرت انگيز سيارا سامهون ايندا.[11] ڪيلٽيڪ يونيورسٽي جي فلڪيات دان جان جانسن چيو ته ڪجهه سال اڳ اهڙي دريافت "تصور کان ٻاهر" هئي، ۽ هن دوربين فلڪياتين جي ڪائنات بابت تصور کي بنيادي طور تبديل ڪري ڇڏيو آهي.[15]

اسٽيروسيزمولوجي (Asteroseismology) سان لاڳاپيل تحقيق جي مالي سهائتا جزوي طور نان پرافٽ ايڊاپٽ اي اسٽار پروگرام ذريعي ڪئي وئي، جيڪو وائيٽ ڊوارف ريسرچ ڪارپوريشن پاران هلندڙ عوامي چندي تي ٻڌل هڪ غير منافع بخش ادارو آهي.[16]

2014ع ۾ 51 ڏينهن واري مداري دور سان هڪ چوٿين سياري (ڪيپلر-37اي) جي رپورٽ لنگهه-وقت تبديلي (Transit Timing Variations) جي بنياد تي پيش ڪئي وئي.[17] اڳ ۾ هن سگنل کي گهٽ سگنل-ٽو-نائيس تناسب سبب غلط مثبت نتيجو سمجهيو ويو هو، ۽ پوءِ وارن مطالعي ۾ نه لنگهه ۽ نه ئي TTV سگنل جي تصديق ٿي سگهي. 2021ع جي هڪ مطالعي پڻ ڏيکاريو ته TTV جا انگ اکر سيارو "اي" جي موجودگيءَ جي حمايت نٿا ڪن، ۽ سفارش ڪئي ته ان کان "تصديق ٿيل سياري" جو درجو واپس ورتو وڃي.[13]:3–4,18–19

2023ع جي هڪ مطالعي ۾ نظام جا ٻه نمونا تيار ڪيا ويا؛ هڪ 51 ڏينهن واري امڪاني سياري سان ۽ ٻيو ان کان سواءِ. جيڪڏهن تقريباً 51 ڏينهن واري دائروي مدار وارو سيارو موجود هجي ته شعاعي رفتار جي ذريعي هڪ ذيلي-نيپچون جرم واري سياري جا محدود ثبوت مليا. ان کان علاوه، وڌيڪ ڊگهي مداري دور واري هڪ ٻئي امڪاني سياري جا به اشارا مليا. بهرحال، اڃا تائين ڪنهن به اضافي سياري جي تصديق نه ٿي آهي، ۽ هي نظام اڃا تائين صرف ٽن تصديق ٿيل سيارن تي مشتمل آهي.[18]:37–38

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Roman1987".
  2. 1 2 3 4 5 6 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "GaiaDR3".
  3. 1 2 "Kepler Host Star Characteristics". Archive for Space Telescopes. STSI. 2012-02-24. 2013-02-21 تي حاصل ڪيل.
  4. 1 2 3 4 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Bonomo2023".
  5. 1 2 3 4 5 6 7 Barclay, T.; Rowe, J. F.; Lissauer, J. J.; Huber, D.; Fressin, F.; Howell, S. B.; Bryson, S. T.; Chaplin, W. J. et al. (2013-02-20). "A sub-Mercury-sized exoplanet". Nature 494 (7438): 452–4. doi:10.1038/nature11914. ISSN 0028-0836. PMID 23426260. Bibcode: 2013Natur.494..452B. http://www.nature.com/nature/journal/vaop/ncurrent/full/nature11914.html. Retrieved 2013-02-21.
  6. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Simbad".
  7. ↑ Planets in Kepler-37 star system designated ‘UGA-1785’ by NASA
  8. ↑ 211 light years away, star system named for UGA
  9. ↑ Kepler-37, Open Exoplanet catalogue
  10. 1 2 Smallest Alien Planet Kepler-37b Explained (Infographic) حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; name "spacecomkepler37b" defined multiple times with different content.
  11. 1 2 3 "NASA's Kepler Mission Discovers Tiny Planet System" (Press release). NASA. February 20, 2012. اصل نسخو مان September 8, 2018 تي محفوظ ڪيل. February 21, 2012 تي حاصل ڪيل.
  12. 1 2 3 4 5 Catherine Griffin (February 21, 2013). "Tiniest Planet Yet Discovered by NASA Outside our Solar System". Science World Report. February 21, 2013 تي حاصل ڪيل.
  13. 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Rajpaul2021".
  14. ↑ "Tompkins County Strategic Tourism Planning Board" (PDF). Tompkins County NY. April 15, 2015. اصل نسخو (PDF) مان December 27, 2016 تي محفوظ ڪيل. March 5, 2016 تي حاصل ڪيل.
  15. 1 2 3 Eryn Brown (February 21, 2013). "NASA, using Kepler space telescope, finds smallest planet yet". LA Times. February 21, 2013 تي حاصل ڪيل.
  16. ↑ Phil Plait (February 20, 2013). "Astronomers Find the Tiniest Exoplanet Yet". Bad Astronomy blog. Slate. February 21, 2013 تي حاصل ڪيل.
  17. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "HaddenLithwick2014".
  18. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Weiss2024".

مڪانيت: آسماني نقشو 18h 56m 14.32s, +44° 31′ 05.3″

"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=ڪيپلر_37&oldid=399962" تان ورتل