مواد ڏانھن هلو

ڪيرالا

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
ڪيرالا
رياست
گھڙيالي چڪر وانگر مٿان کان هيٺ:
نياماسڀا مندرم, ڪتاند (Kuttanad) جا چانورن جا فصل,
ڪووالام بيچ، ڪاٿاڪالي, ڪرتب ڏيکاريندڙ , اٿراپيلي آبشار,
ٻيڙي وارو گھر
Official logo of ڪيرالا
سرڪاري نشان
Nickname(s): 
خدا جو پنھنجو ملڪ, انڊيا جو مصالحن جو باغ ، ناريلن جي سرزمين
ڪيرالا جو مقام
ڪيرالا جو مقام
Coordinates (ٿيروواناٿاپرم): 8°30′N 77°00′E / 8.5°N 77°E / 8.5; 77
ملڪ ڀارت
رياست جو درجو1956 نومبر 1؛ 69 سال اَڳُ (1-11-1956)
گاديٿيرووانانٿاپرم
ڪيرالا جا ٽوٽل ضلعا14
Government
 • Bodyڪيرالا جي حڪومت
 • گورنرراجندر آرليڪر[1]
 • وزيراعليپنارايي وجيين (سي پي آء (ايم))
 • مقننہھڪ ايواني (141 سيٽون)
 • پارليامينٽ ۾ نمائندگيراجيا سڀا ۾ 9 سيٽون
لوڪ سڀا ۾ 20 سيٽون
 • ھاء ڪورٽڪيرالا ھاء ڪورٽ ڪوچي
Area
 • Total
38,863 km2 (15,005 sq mi)
 • Rankپکيڙ ۾ انڊيا جي 22ھين وڏي رياست
Highest elevation
2,695 m (8,842 ft)
Population
 (2011)[2]
 • Total
33,387,677
 • Rankآبادي ۾ انڊيا جي تيرھين وڏي رياست
 • Density859.11/km2 (2,225.1/sq mi)
Demonym(s)ڪيرالائيٽ, ملايالي
GDP (2017–18)
[3][4]
 • ٽوٽل جي ڊي پي6.86 لک پائونڊ
ٻوليون
 • سرڪاريملايالم[5]
 • وڌيڪ ٻوليونانگريزي[6]
Time zoneUTC+05:30 (انڊيا جو معياري وقت)
ISO 3166 codeIN-KL
Vehicle registrationKL
ايڇ ڊي آء (2018) 0.784 (High) · انساني ترقي جي اشاريي مطابق انڊيا جي رياستن ۾ پھريون نمبر
خواندگي جي شرح (2011)94%[7]
انساني جنسي شرح (2011)1084 ♀/1000 ♂[7]
Websitekerala.gov.in
Page سانچو:Infobox region symbols/styles.css has no content.
علامتون جي علامتون
نشان ڪيرالا جي مھر
پکي
Great hornbill
مڇي
سائي ڪورمائيڊ
گل
ڪانيڪونا گل
ميوو
جيڪ فروٽ[8]
حشر
پپيليو ٻڌا[9]
وڻ
ناريل جو وڻ[10]

ڪيرالا(انگريزي: Kerala ) (/ˈkɛrələ/) ڏکڻ انڊياجي ھڪ رياست جيڪا ان جي ڏکڻ اولھ واري مالابار ساحل تي واقع آھي. اھا رياست پھرين نومبر 1956 ۾ اسٽيٽس ري آرگنائيزيشن ايڪٽ تحت ملايالم ٻولي ڳالهائيندڙ ماڻھن جي علائقن کي گڏائي قائم ڪئي وئي. ھن رياست جي پکيڙ 38,863 km2 (15,005 sq mi) آھي. ھن رياست جون حدون اتر ۽ اتر اوڀر ۾ ڪرناٽڪا، اوڀر ۽ ڏکڻ ۾ تامل ناڊو ۽ اولھ ۾ لڪشادويپ سمنڊ سان ملن ٿيون.[11] 2011 ۾ ان جي مردم شماري 33,387,677 آھي. ھن رياست ۾ 14 ضلعا آهن. رياست جو گاديءَ جو هنڌ ٿيرووانانٿاپرم شھر آھي. سرڪاري زبان ملايالم آھي.[12] ھن علائقي جي پھرين مشھور بادشاھي چيرا شاھي خاندان جي ھئي سن 3000 ق م کان ھي علائقو مصالحا برآمد ڪرڻ جي ڪري مشھور رھندو آيو آھي. انھن مصالحن جو واپار ئي پورچوگيزن کي ھتي وٺي آيو ۽ اھڙي طرح انڊيا ۾ يورپي بيٺڪن جو آغاز ٿيو. انڊيا جي آزادي وقت ھتي ٻہ وڏيون پرنسلي رياستون ھيون جن ۾ ڪيرالا ٽروانڪور رياست ۽ ڪوچين جي بادشاھت شامل آهن. 1949 ۾ انھن ٻنھي کي ملائي ٿيروڪوچي رياست قائم ڪئي وئي. ھن رياست جي اتر ۾ واقع مالابار خطو برٽش انڊيا جي مدراس پريزيڊنسي جو حصو جيڪو پوء ڪيرالا جو حصو بڻايو ويو. ڪيرالا انڊيا جي ٻارھين وڏي معيشت آھي.

ڪيرالا جي انتظامي ورھاست

[سنواريو]
ڪوڊ[13] ضلعو صدر مقام[14] قيام [15] ذيلي ورھاست آبادي (2011)[14] پکيڙ [16] آبادي جي گھاٽائي (2011)
AL الاپوزا الاپوزا 17 آگسٽ 1957[17]

(ھريپاد)

 2,121,943 1,414 km2 (546 sq mi) 1,501/km2 (3,890/sq mi)
ER ايرناڪولام ڪاڪاند 1 اپريل 1958[18] 3,279,860 3,068 km2 (1,185 sq mi) 1,069/km2 (2,770/sq mi)
ID اڊوڪي پائناوو 26 جنوري 1972[20][21] 1,107,453 4,358 km2 (1,683 sq mi) 254/km2 (660/sq mi)
KN ڪانور ڪانور 1 جنوري 1957[22] 2,525,637 2,966 km2 (1,145 sq mi) 852/km2 (2,210/sq mi)
KS ڪساراگاد ڪساراگاد 24 مئي 1984[23][24] 1,302,600 1,992 km2 (769 sq mi) 654/km2 (1,690/sq mi)
KL ڪولام ڪولام 1 نومبر 1956[26]
( 1 July 1949)[27][28]		 2,629,703 2,491 km2 (962 sq mi) 1,056/km2 (2,740/sq mi)
KT ڪوٽايام ڪوٽايام 1 نومبر 1956[30]
(1 July 1949 )[27]		 1,979,384 2,208 km2 (853 sq mi) 896/km2 (2,320/sq mi)
KZ ڪوزھيڪودي ڪوزھيڪودي 1 جنوري 1957[32] 3,089,543 2,344 km2 (905 sq mi) 1,318/km2 (3,410/sq mi)
MA مالاپورام مالاپورام 16 جون 1969[34] 4,110,956 3,550 km2 (1,370 sq mi) 1,158/km2 (3,000/sq mi)
PL پالاڪاد پالاڪاد 1 جنوري 1957[35] 2,810,892 4,480 km2 (1,730 sq mi) 627/km2 (1,620/sq mi)
PT پاٿانامٿيتا پاٿانامٿيتا 1 نومبر 1982[37][38] 1,195,537 2,637 km2 (1,018 sq mi) 453/km2 (1,170/sq mi)
TV ٿيرووانانٿاپرم ٿيرووانانٿاپرم 1 نومبر 1956[40]
(1 July 1949)[27]		 3,307,284 2,192 km2 (846 sq mi) 1,509/km2 (3,910/sq mi)
TS ٿريسور ٿريسور 1 نومبر 1956[41]
(1 Jul 1949)[27]		 3,110,327 3,032 km2 (1,171 sq mi) 1,026/km2 (2,660/sq mi)
WA واياناد ڪالپيٽا 1 نومبر 1980[42] 816,558 2,131 km2 (823 sq mi) 383/km2 (990/sq mi)
ٽوٽل  —  —  —  — 33,387,677 38,863 km2 (15,005 sq mi) 859.11/km2 (2,225.1/sq mi)

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ سانچو:Cite newspaper
  2. ↑ "Kerala Population Census data 2011". Census 2011. Retrieved 12 November 2015.
  3. ↑ "Gross State Domestic Product of Kerala". Department of Economics and Statistics, Government of Kerala. Retrieved 9 June 2019.
  4. ↑ "STATE WISE DATA" (PDF). esopb.gov.in. Economic and Statistical Organization, Government of Punjab. Retrieved 24 June 2018.
  5. ↑ "52nd report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India (July 2014 to June 2015)" (PDF). Ministry of Minority Affairs (Government of India). 29 March 2016. p. 132. Archived from the original (PDF) on 25 May 2017. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)
  6. ↑ Jacob, Aneesh (27 November 2015). "Malayalam to be only official language in state". Mathrubhumi.
  7. 1 2 "Census 2011 (Final Data) - Demographic details, Literate Population (Total, Rural & Urban)" (PDF). planningcommission.gov.in. Planning Commission, Government of India. Retrieved 3 October 2018.
  8. ↑ "Jackfruit to be Kerala’s state fruit; declaration on March 21". The Indian Express. PTI. 17 March 2018. http://indianexpress.com/article/india/jackfruit-to-be-keralas-state-fruit-declaration-on-march-21-5101170/.
  9. ↑ Jacob, Aneesh. "‘Budha Mayoori’ to be named Kerala’s state butterfly" (en ۾). Mathrubhumi. Archived from the original on 2019-03-30. https://web.archive.org/web/20190330094056/https://english.mathrubhumi.com/technology/science/budha-mayoori-to-be-named-kerala-s-state-butterfly-1.3305480. Retrieved 2019-06-20.
  10. ↑ "Kerala Symbols". ENVIS Centre: Kerala. Retrieved 21 March 2018.
  11. ↑ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Retrieved 7 February 2010.
  12. ↑ "Kerala - Principal Language". Government of India. Retrieved 27 November 2018.
  13. ↑ "NIC Policy on format of e-mail Address: Appendix (2): Districts Abbreviations as per ISO 3166–2" (PDF). Ministry Of Communications and Information Technology, Government of India. 2004-08-10. pp. 5–10. Archived from the original (PDF) on 2008-09-11. Retrieved 2008-11-24. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)
  14. 1 2 "Districts : Kerala". Government of India portal. Retrieved 2009-03-11.
  15. ↑ Here 'Established' means the year of establishment as a district of Kerala. If the district was formed earlier than the formation of the state of Kerala, 1 Nov 1956 will be considered as the day of establishment of the district.
  16. ↑ "Part I: state" (PDF). Government of India Census portal. Retrieved 2015-12-08.
  17. 1 2 "Alappuzha : History". alappuzha.nic.in. Archived from the original on 2009-04-10. Retrieved 2009-03-11. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)
  18. ↑ "History of Ernakulam". ernakulam.nic.in ( Ministry of Communication & Information Technology, Govt. of India). Retrieved 2009-03-11.
  19. ↑ "Taluks — Ernakulam District". ernakulam.nic.in. Archived from the original on 2009-02-27. Retrieved 2009-03-11. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)
  20. ↑ "IDUKKI : History". idukki.nic.in ( Ministry of Communication & Information Technology, Govt. of India). Retrieved 2009-03-11.
  21. ↑ as per Government notification No 54131/C2/71/RD dated 24 January 1972, Government of Kerala
  22. ↑ "Kannur district : Administration". knr.kerala.gov.in ( Govt. of Kerala). Archived from the original on 2009-04-21. Retrieved 2009-03-11. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)
  23. ↑ "DISTRICT CAME INTO EXISTENCE..." kasargod.nic.in. Retrieved 2009-03-11.
  24. ↑ As per GO.(MS)No.520/84/RD dated 19.05.1984 , Government of Kerala
  25. ↑ "Kasaragod District> taluks". kasargod.nic.in. Retrieved 2009-03-11.
  26. ↑ "Short History of Kollam". kollam.nic.in. Retrieved 2009-03-11.
  27. 1 2 3 4 Note: This date means the day when the district was initially formed, even before the formation of the state of Kerala. Hence 1 Nov 1956 will be considered as the day of formation of district in the state of Kerala
  28. ↑ پاراوور، ڪولا
  29. ↑ "Taluks and Villages". Kollam.nic.in. Retrieved 2009-03-11.
  30. ↑ "District Handbooks of Kerala KOTTAYAM" (PDF). kerala.gov.in. Archived from the original (PDF) on 2009-03-19. Retrieved 2009-03-11. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)
  31. ↑ "KOTTAYAM : Short History". Kerala.gov.in. Retrieved 2009-03-12.
  32. ↑ "Kozhikode: History". kozhikode.nic.in. Archived from the original on 2007-04-02. Retrieved 2009-03-12. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)
  33. ↑ "Kozhikode: Administration". kozhikode.nic.in. Archived from the original on 2009-02-07. Retrieved 2009-03-12. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)
  34. ↑ "Malappuram: HISTORY". malappuram.nic.in. Retrieved 2009-03-12.
  35. ↑ "Welcome to Palghat". palghat.net. Retrieved 2009-03-12.
  36. ↑ web|url=http://palakkad.nic.in/basicstats.htm%7Ctitle=BASIC STATISTICS of PALAKKAD|publisher=palakkad.nic.in|accessdate=2009-03-12|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090410023946/http://palakkad.nic.in/basicstats.htm%7Carchivedate=2009-04-10%7Cdf=}}
  37. ↑ "Pathanamthitta : History". pathanamthitta.nic.in. Archived from the original on 2009-04-10. Retrieved 2009-03-12. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)
  38. ↑ As per GO (MS) No.1026/82/(RD) dated 29.10.1982, Government of Kerala
  39. ↑ "Pathanamthitta : Administration". pathanamthitta.nic.in. Archived from the original on 2009-04-10. Retrieved 2009-03-12. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)
  40. ↑ "THIRUVANANTHAPURAM". Archived from the original on 2009-02-07. Retrieved 2009-03-12. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)
  41. 1 2 "Thrissur At A Glance". thrissur.nic.in. Retrieved 2009-03-12.
  42. 1 2 "Wayanad :profile". wayanad.nic.in. Retrieved 2009-03-12.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=ڪيرالا&oldid=351830" تان ورتل