ٻٽيرو
| ٻٽيرو | |
|---|---|
 | |
| ڀورو ٻٽير، ڪوٽرنڪس اِپسيلوفورا | |
| سائنسي درجا بندي | |
| ڪنگڊم: | جاندار |
| تقسم: | ڪورڊيٽا |
| درجو: | پکي |
| ترتيب: | گيليفارميز |
ٻٽيرو (انگريزي:Quail؛ عربي:سمان؛ فارسي:بلدرچین يا وردیج[1]تاجڪي:بيدانه ۽ افغان فارسي:بودنه) گيليفارميز (مرغي نما پکين) جي جماعت سان تعلق رکندڙ وچولي يا ننڍڙي قد وارن پکين جي ڪيترين ئي جنسن جو گڏيل نالو آهي. هي پکي زمين تي رهندڙ مرغي نما پکين جي سڀ کان وڌيڪ سڃاتل گروهن مان هڪ آهن.
ٻٽيرن کي ٻن وڏن گروهن ۾ ورهايو وڃي ٿو: پراڻي دنيا جا ٻٽير، جيڪي فيزيانِڊي (Phasianidae) ڪٽنب سان تعلق رکن ٿا، ۽ نئين دنيا جا ٻٽير، جيڪي اوڊانٽوفورِڊي (Odontophoridae) ڪٽنب ۾ شامل آهن.
ٻٽير ننڍڙي جسامت وارا پکي آهن ۽ زمين تي رهڻ کي ترجيح ڏين ٿا. اهي بنيادي طور ٻجن، حشرات ۽ ٻين ننڍن بي مهره جانورن تي گذارو ڪن ٿا. پنهنجا آکيرا زمين تي ٺاهين ٿا ۽ مختصر پر تيز اڏام ڪرڻ جي صلاحيت رکن ٿا. عام طور تي انهن جي عمر 2 کان 7 سال ٿيندي آهي.
ڪجهه نوعون، جهڙوڪ جاپاني ٻٽير ۽ عام ٻٽير، لڏپلاڻ ڪندڙ پکي آهن ۽ ڊگها فاصلا اڏامي سگهن ٿا. ڪيترن ئي ملڪن ۾ ٻٽيرن جون مختلف نوعون وڏي پيماني تي گوشت ۽ آنن جي پيداوار لاءِ فارمن تي پاليون وڃن ٿيون. ڪڏهن ڪڏهن انهن کي شڪارگاهن يا جهنگ ۾ پڻ ڇڏيو ويندو آهي ته جيئن جهنگلي آبادي ۾ واڌارو ٿئي يا سندن قدرتي رهائشي حد کان ٻاهر نون علائقن ۾ متعارف ڪرايو وڃي. ڪيترائي ماڻهو ٻٽير کي شوقيه پالتو پکي طور پڻ پاليندا آهن.
ٻٽير جا آنا مرغي جي آنن جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ پروٽين وارا سمجهيا وڃن ٿا ۽ انهن جو گوشت غذائيت سان ڀرپور ليکيو وڃي ٿو. هن پکيءَ جو شڪار پڻ وڏي پيماني تي ان جي گوشت ۽ کنڀن جي استعمال لاءِ ڪيو ويندو آهي. اڄڪلهه پاليل ٻٽيرن جي مشهور ۽ خوبصورت نسلن مان هڪ کي ٽڪسيڊو (Tuxedo) چيو ويندو آهي.[2]
ٻٽيرن جي هڪ گروهه لاءِ انگريزي ۾ اسم جمع طور flock، covey[3] يا bevy[4] استعمال ٿيندا آهن.
نالو
[سنواريو]
عام ٻٽيرو، پولينڊ جي هڪ جانورن جي باغ ۾
ايشيائي نيرو ٻٽيرو (Excalfactoria chinensis)
-1.JPG)
.jpg)
وچ اوڀر ۾ هن پکيءَ جي وسيع پکڙاءُ ۽ نسبتاً گهڻي موجودگي سبب فارسي ڳالهائيندڙن وٽ ان جا ڪيترائي مختلف نالا رائج رهيا آهن. ٻٽيري لاءِ استعمال ٿيندڙ فارسي نالو بلدرچين اصل ۾ ترڪي ٻوليءَ جو لفظ آهي، جيڪو بعد ۾ فارسيءَ ۾ داخل ٿيو. ان کان سواءِ وچ فارسي متنن، هراتي لهجي ۽ ڪردي ٻولي جي مختلف لهجن ۾ هن پکيءَ کي ڪَرَڪ چيو ويو آهي. لري ٻولي ۾ ان جا نالا بدبده ۽ ڪُوگ پور آهن، جڏهن ته روايتي فارسيءَ ۾ وَرتِج، وَرتيج يا وَرديج جا نالا پڻ استعمال ٿيندا رهيا آهن. مازندران، گيلان جي ڪجهه علائقن ۽ سمنان ۾ هن کي وَرده سڏيو وڃي ٿو.
گيلڪي ٻولي ۾ هن پکيءَ جو نالو وُشُم يا وُشوم آهي. آل زيار خاندان جي ٽئين بادشاهه کي ٻٽيري جي شڪار سان خاص شوق هئڻ سبب وشمگير سڏيو ويندو هو. عربي ٻولي ۾ هن پکيءَ لاءِ سُماني ۽ سَلوىٰ جا نالا استعمال ٿيندا آهن، جيڪي فارسيءَ ۾ پڻ رائج ٿي ويا. تاجڪ ٻولي جي وڪيپيڊيا تي هن پکيءَ جو نالو بيدانه ڏنل آهي. ان کان سواءِ تاجڪ ماڻهو هن پکيءَ لاءِ ورتيش، وريشڪ، ڪَرَڪ، سَلوىٰ ۽ وُشم جهڙا نالا پڻ استعمال ڪندا آهن.
ايران ۾ مرودشت، پاسارگاد ۽ خاص طور باصيري قبيلي جا ماڻهو هن پکيءَ کي ڪُوڪَهرِه (Kowkahre) يا ڪُوڪَر (Kowkar) چوندا آهن. ممڪن آهي ته اهو نالو هن پکيءَ جي ڪبڪ سان ظاهري مشابهت سبب پيو هجي. باصيري لهجي ۾، جيڪو فارسيءَ جي لهجن مان هڪ آهي، ڪبڪ کي ڪُوڪ (Kowk) چيو ويندو آهي، جڏهن ته ٻڪري جي ٻچڙي کي ڪَهرِه چيو ويندو آهي. تنهنڪري ڪُوڪ ڪَهرِه (ننڍو ڪبڪ) مان ڪُوڪَهرِه نالو وجود ۾ آيو، جنهن جو مطلب آهي "ننڍڙو ڪبڪ". لري ٻولي جي بويراحمدي لهجي ۾ هن پکيءَ کي بدبده يا ڪُوگ پور چيو ويندو آهي، جنهن جي معنيٰ آهي "اهو ڪبڪ جيڪو پاڻ کي سميٽي يا لڪائي ويٺو هجي". لري ٻوليءَ ۾ پوريدن جو مطلب آهي پاڻ کي گڏ ڪرڻ، لڪي وڃڻ يا نظرن کان اوجهل ٿيڻ.
قسم
[سنواريو]
| جنس | سنڌي نالو | انگريزي نالو | سائنسي نالو |
|---|---|---|---|
| ٻٽيرو | عام ٻٽيرو | ڪامن ڪئيل | ڪوٽرنڪس ڪوٽرنڪس |
| جاپاني ٻٽيرو | جيپنيز ڪئيل | ڪوٽرنڪس جاپونيڪا | |
| ٻنيءَ جو ٻٽيرو | اسٽبل ڪئيل | ڪوٽرنڪس پيڪٽورالس | |
| نيوزيلينڊي ٻٽيرو | نيوزيلينڊ ڪئيل | ڪوٽرنڪس نووائيزيلينڊيئي | |
| برساتي ٻٽيرو | رين ڪئيل | ڪوٽرنڪس ڪورومينڊيليڪا | |
| هارليڪون ٻٽيرو | هارليڪون ڪئيل | ڪوٽرنڪس ڊيليگورگئي | |
| ڪينري ٻيٽن جو ٻٽيرو | ڪينري آئلينڊز ڪئيل | ڪوٽرنڪس گوميرائي | |
| ڀورو ٻٽيرو | برائون ڪئيل | ڪوٽرنڪس اِپسيلوفورا | |
| نيرو ٻٽيرو | ليو ڪئيل | ڪوٽرنڪس ايڊانسوني | |
| شاهي ٻٽيرو | ڪنگ ڪئيل | ڪوٽرنڪس ڪائينينسس | |
| اينيوروفيسس | برفيلي جبلن جو ٻٽيرو | سنو مائونٽينز ڪئيل | اينيوروفيسس مونورٿونڪس |
| پرڊيڪيولا | جهنگلي ٻٽيرو | جنگل بش ڪئيل | پرڊيڪيولا ايشياٽيڪا |
| پهاڙي جهنگلي ٻٽيرو | راڪ بش ڪئيل | پرڊيڪيولا آرگونڊا | |
| رنگين جهنگلي ٻٽيرو | پرنٽيڊ بش ڪئيل | پرڊيڪيولا ايرٿرورِنڪا | |
| مني پور جهنگلي ٻٽيرو | مني پور بش ڪئيل | پرڊيڪيولا منيپورينسس | |
| اوفريسيا | هماليائي ٻٽيرو | ھمالين ڪئيل | اوفريسيا سپرسيليوسا |
| ڊينڊرورٽڪس | ڏاڙهي وارو ڪاٺي ٻٽيرو | بيئرڊڊ وُڊ پارٽرج | ڊينڊرورٽڪس باربيٽس |
| ڊگهي پڇ وارو ڪاٺي ٻٽيرو | لانگ ٽيلڊ وُڊ پارٽرج | ڊينڊرورٽڪس ميڪرورا | |
| تاجدار ڀورو ڪاٺي ٻٽيرو | بَفي ڪرائونڊ وُڊ پارٽرج | ڊينڊرورٽڪس ليوڪوفرس | |
| اوريورٽڪس | جبلي ٻٽيرو | مائونٽن ڪئيل | اوريورٽڪس پڪٽس |
| ڪيليپيپلا | ڇلردار ٻٽيرو | اسڪيلڊ ڪئيل | ڪيليپيپلا اسڪواماٽا |
| نفيس ٻٽيرو | ايليگنٽ ڪئيل | ڪيليپيپلا ڊگلسي آئي | |
| ڪيليفورنيا ٻٽيرو | ڪيليفورنيا ڪئيل | ڪيليپيپلا ڪيليفورنيڪا | |
| گيمبل جو ٻٽيرو | گيمبلز ڪئيل | ڪيليپيپلا گيمبيلي آئي | |
| فائلورٽڪس | پٽيدار ٻٽيرو | بينڊڊ ڪئيل | فائلورٽڪس فيشياٽس |
| ڪولينس | اتر وارو باب وائيٽ ٻٽيرو | ناردرن باب وائيٽ ڪئيل | ڪولينس ورجينيانس |
| ڪاري ڳلي وارو باب وائيٽ ٻٽيرو | بليڪ ٿروٽيڊ باب وائيٽ ڪئيل | ڪولينس نائگروگيولارس | |
| چٽيل پيٽ وارو باب وائيٽ ٻٽيرو | اسپاٽ بيلڊ باب وائيٽ ڪئيل | ڪولينس ليوڪوپوگون | |
| تاجدار باب وائيٽ ٻٽيرو | ڪريسٽيڊ باب وائيٽ ڪئيل | ڪولينس ڪرسٽيٽس | |
| اوڊانٽوفورس | سنگ مرمري جهنگلي ٻٽيرو | ماربلڊ وُڊ ڪئيل | اوڊانٽوفورس گويانينسس |
| چٽيل پرن وارو جهنگلي ٻٽيرو | اسپاٽ وِنگڊ وُڊ ڪئيل | اوڊانٽوفورس ڪيپوئيرا | |
| ڪارن ڪنن وارو جهنگلي ٻٽيرو | بليڪ ايئرڊ وُڊ ڪئيل | اوڊانٽوفورس ميلانوٽس | |
| ڳاڙهي چهري وارو جهنگلي ٻٽيرو | روفس فرنٽيڊ وُڊ ڪئيل | اوڊانٽوفورس ايرٿروپس | |
| ڪاري چهري وارو جهنگلي ٻٽيرو | بليڪ فرنٽيڊ وُڊ ڪئيل | اوڊانٽوفورس ايٽريفرانس | |
| شاهه بلوطي جهنگلي ٻٽيرو | چيسٽنٽ وُڊ ڪئيل | اوڊانٽوفورس هائپرايرٿرس | |
| ڪاري پٺ وارو جهنگلي ٻٽيرو | ڊارڪ بيڪڊ وُڊ ڪئيل | اوڊانٽوفورس ميلانونوٽس | |
| ڳاڙهي سيني وارو جهنگلي ٻٽيرو | روفس بريسٽڊ وُڊ ڪئيل | اوڊانٽوفورس اسپيشيوسس | |
| ٽاڪارڪونا جهنگلي ٻٽيرو | ٽاڪارڪونا وُڊ ڪئيل | اوڊانٽوفورس ڊائليوڪوس | |
| ڳچيءَ جي پٽي وارو جهنگلي ٻٽيرو | گورجٽيڊ وُڊ ڪئيل | اوڊانٽوفورس اسٽروفيم | |
| وينزويلا جو جهنگلي ٻٽيرو | وينيزويليَن وُڊ ڪئيل | اوڊانٽوفورس ڪولمبيانس | |
| ڪاري سيني وارو جهنگلي ٻٽيرو | بليڪ بريسٽڊ وُڊ ڪئيل | اوڊانٽوفورس ليوڪوليمس | |
| پٽيدار چهري وارو جهنگلي ٻٽيرو | اسٽرائپ فيسٽ وُڊ ڪئيل | اوڊانٽوفورس باليوياني | |
| تارن جهڙي چٽن وارو جهنگلي ٻٽيرو | اسٽارڊ وُڊ ڪئيل | اوڊانٽوفورس اسٽيليٽس | |
| چٽيل جهنگلي ٻٽيرو | اسپاٽڊ وُڊ ڪئيل | اوڊانٽوفورس گٽيٽس | |
| ڊيڪٽائيلورٽڪس | ڳائيندڙ ٻٽيرو | سنگنگ ڪئيل | ڊيڪٽائيلورٽڪس ٿوراڪيڪس |
| سرٽونڪس | مونٽيزوما ٻٽيرو | مونٽيزوما ڪئيل | سرٽونڪس مونٽيزومي |
| اک جهڙن چٽن وارو ٻٽيرو | اوسيليٽيڊ ڪئيل | سرٽونڪس اوسيليٽس | |
| رنڪورٽڪس | ڀوري چهري وارو ٻٽيرو | ٽاني فيسٽ ڪئيل | رنڪورٽڪس سنڪٽس |
روايتي طب ۾ استعمال
[سنواريو]
روايتي طب ۾ ٻٽير بابت مختلف شفائي خاصيتون بيان ڪيون ويون آهن، پر انهن مان گهڻيون جديد سائنسي تحقيق سان ثابت ٿيل ناهن. شريف ادريسي موجب، «ٻٽير جي پت کي چٽڻ مرگي جي علاج لاءِ فائديمند آهي، ان جو رت سور واري ڪن ۾ وجهڻ سان ڪن جو سور ختم ٿئي ٿو، ۽ ان جو گوشت مسلسل کائڻ سان سخت دل نرم ٿئي ٿي. اهو پڻ چيو ويو آهي ته اها خاصيت رڳو ان جي دل ۾ موجود هوندي آهي.»
ڇهين صدي هجريءَ جي اندلسي طبيب عبدالملڪ بن زهر پڻ لکيو آهي ته «ٻٽيري جو گوشت گردي ۽ مثاني جي پٿري کي ڀڃڻ ۾ مددگار آهي ۽ پيشاب آور (مدر) آهي.»
ڪجهه قديم طبيبن ۽ ڪيترن عام ماڻهن جو اهو به عقيدو رهيو آهي ته ٻٽير جا آنا انسان جي ڳالهائڻ جي صلاحيت وڌائين ٿا ۽ ٻارن کي وقت کان اڳ ڳالهائڻ ۾ مدد ڏين ٿا. هيءُ عقيدو غالباً ان مشاهدي مان پيدا ٿيو ته ٻٽير پنهنجي ننڍڙي جسامت جي ڀيٽ ۾ تمام گهڻو ۽ تيز آواز ڪندو آهي، جنهن کي ماڻهن فصاحت سان منسوب ڪيو.
هيٺ ڏنل جدولن ۾ 100 گرام ٻٽير جي گوشت ۽ آنن جي غذائي جوڙجڪ ڏيکاريل آهي:[5][6]
100 گرام ٻٽيري جي گوشت جي غذائي جوڙجڪ
[سنواريو]| جز | سراسري مقدار |
|---|---|
| پاڻي | 62–65٪ |
| چرٻي | 3٪ |
| پروٽين | 26٪ |
| معدني جزا | 3–6٪ |
| توانائي | 80 ڪلوڪيلوري / 100 گرام |
100 گرام ٻٽيري جي آنن جي غذائي جوڙجڪ
[سنواريو]| جز | سراسري مقدار |
|---|---|
| پاڻي | 73.8–74.3٪ |
| چرٻي | 11.1–12.4٪ |
| پروٽين | 11.6–13.1٪ |
| معدني جزا | 1.1٪ |
| توانائي | 161 ڪلوڪيلوري / 100 گرام |
| ڪوليسٽرول | 844 mg/dL |
پاليل جاپاني ٻٽير جو ورتاءُ
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو جاپاني ٻٽيرو
پاليل جاپاني ٻٽيرو (Coturnix japonica) جي فطري عادتن ۾ مٽيءَ جا وهنجڻ، پنهنجي ماحول جي جاچ ڪرڻ، زمين کي کوٽي خوراڪ (جهڙوڪ ٻج، لاروا، حشرات ۽ ٻوٽا) ڳولڻ، زمين يا گاهه ۾ آکيرو ٺاهڻ ۽ رات جو آرام ڪرڻ شامل آهن. هي عام طور تي پرسڪون پکي آهي، جيتوڻيڪ ڪڏهن ڪڏهن، خاص طور نرن جي وچ ۾، جهيڙا به ٿيندا آهن. جاپاني ٻٽير انسان کان گهڻو نٿو ڊڄي ۽ انساني موجودگيءَ کي آسانيءَ سان قبول ڪري ٿو. پالڻ جي ڪيترين ئي نسلن ۾ جهنگلي جبلت تقريباً ختم ٿي چڪي آهي، تنهنڪري مادي عام طور آنا نه سيئي ٿي ۽ نه ئي پنهنجي ٻچن جي سنڀال ڪندي آهي.
فرانس ۾ پاليل لڳ ڀڳ 90 سيڪڙو ٻٽيرن کي انتھائي پالڻ (انٽينسو فارمنگ) واري نظام ۾ رکيو وڃي ٿو. انهن کي تمام گهڻي گهاٽائي سان رکيو ويندو آهي، جتي آنا ڏيندڙ ٻٽيرن لاءِ هڪ چورس ميٽر ۾ 80 کان وڌيڪ ۽ گوشت لاءِ پاليل ٻٽيرن لاءِ 100 کان وڌيڪ پکي رکيا ويندا آهن، ڇاڪاڻتہ مرغي پالڻ بابت لاڳو ڪيترائي ضابطا ٻٽيرن تي لاڳو ناهن ٿيندا. اهڙي پالڻ هيٺ مادي ٻٽير سال ۾ 300 تائين آنا ڏئي سگهي ٿي، جڏهنتہ جهنگلي ٻٽير عام طور سال ۾ رڳو 7 کان 14 آنا ڏيندا آهن.
انتھائي پالڻ واري نظام ۾ ٻٽيرن کي هڪ ٻئي جي چهنبن سان زخمي ڪرڻ (picage) جا مسئلا پڻ پيش اچن ٿا. ڪجهه پکين جي مٿي يا ٽنگن ۾ گلٽيون يا چمڙيءَ جون بيماريون پيدا ٿي سگهن ٿيون، ۽ ڪي پکي ذبح خاني ڏانهن موڪلڻ کان اڳ ئي مري ويندا آهن.[7]
ڏند ڪٿائون
[سنواريو]
عهد عتيق (خروج جو ڪتاب 16:13، اعداد جو ڪتاب 11:31–33) موجب، ٻٽيرو انهن آسماني نعمتن مان هڪ هو، جيڪي يهوه مصر مان نڪرڻ کان پوءِ بيابان ۾ سرگردان اسرائيلي قوم لاءِ نازل ڪيون. هن واقعي جو ذڪر قرآن پاڪ ۾ پڻ موجود آهي (سورة البقرة: 57، الأعراف: 160 ۽ طه: 80). هن روايت جي وضاحت ٻٽيرن جي ميڊيٽرينين واري علائقي مان ٿيندڙ موسمي لڏپلاڻ سان پڻ ڪئي وڃي ٿي. اهي پکي هر سال بهار جي موسم ۾ وڏي تعداد ۾ سينائي رڻ مان گذرندي آفريڪا کان يورپ ۽ ايشيا ڏانهن لڏپلاڻ ڪندا آهن ۽ سرءُ جي موسم ۾ وري ساڳئي رستي واپس موٽندا آهن. ڇاڪاڻتہ اهي پکي زمين جي ويجهو اڏامندا آهن، جلد ٿڪجي پوندا آهن ۽ زمين تي لهي ويهندا آهن، تنهنڪري انهن جو شڪار ڪرڻ نسبتاً آسان هوندو آهي.[8]
ڪجهه پراڻن ڪتابن، جهڙوڪ برهان قاطع، ۾ ٻٽيري بابت هڪ ڏند ڪٿا بيان ٿيل آهي، جنهن موجب هن پکيءَ جي اصل سمنڊ مان ڄائي هجڻ ٻڌائي وئي آهي. مرتضى زبيدي لکي ٿو: «سُماني (ٻٽيرو) لڏپلاڻ ڪندڙ پکين مان آهي، پر اهو معلوم ناهي ته ڪٿان اچي ٿو. ڪي ماڻهو چون ٿا ته اهو کارو سمنڊ مان نڪري ٿو، ۽ ڏٺو ويو آهي ته هڪ پر پاڻيءَ ۾ ٻڏل ۽ ٻيو ٻيڙيءَ جي سڙهه وانگر پاڻيءَ جي مٿان ڦهليل رکي سمنڊ جي سطح تي اڏامندو آهي…»
هيءَ ڏند ڪٿا شايد ان حقيقت مان پيدا ٿي ته ٻٽير ڊگهي اڏام جي جسماني سگهه نٿو رکي، تنهنڪري لڏپلاڻ دوران موافق هوائن جي مدد وٺندو آهي. سرءُ جي موسم ۾ ٻٽيرن جا وڏا ولر يورپ کان اتر آفريڪا ۽ اوڀر رومي سمنڊ ڏانهن لڏپلاڻ ڪندا آهن ۽ بهار ۾ وري يورپ موٽي ايندا آهن. رومي سمنڊ پار ڪندي اهي گهڻو ڪري ٿڪجي سمنڊ تي ڪري پوندا آهن ۽ زبيدي جي بيان ڪيل طريقي مطابق، «هڪ پر پاڻيءَ ۾ ٻڏل ۽ ٻيو سڙهه وانگر ڦهليل» رکي پاڻ کي ڪناري تائين پهچائيندا آهن. 1940ع واري ڏهاڪي تائين هر سال بهار ۽ سرءُ ۾ ميڊيٽرينين جي ڪنارن تي اهڙيءَ ريت لکين ٻٽير پڪڙيا ويندا هئا، پر ان کان پوءِ سندن تعداد ۾ نمايان گهٽتائي آئي.[9]
روايتي عربي ٻوليءَ ۾ هن پکيءَ کي «قَتِيلُ الرَّعد» (يعني "گجگوڙ جو ماريل") به چيو ويندو آهي، ڇاڪاڻتہ اهو عقيدو موجود هو ته هي گجگوڙ جي آواز کان ڊڄي مري ويندو آهي.
فارسيءَ ۾ ٻٽير کي «بَدبَده» پڻ سڏيو ويو آهي، ڇاڪاڻتہ هڪ ايراني ڏند ڪٿا موجب هن پکيءَ هڪ ننڍڙي ٻار جو ڪڻڪ جو داڻو ناحق کائي ورتو. پوءِ پنهنجي ان خراب عمل تي پڇتاءُ ڪندي سدائين «بَد بَده» (يعني "بُرو ڪم، بُرو آهي") چوندو رهي ٿو. حقيقت ۾ ٻٽيري جي آواز ۾ «بدبد» جهڙي ورجاءُ واري ڌُن ٻڌڻ ۾ اچي ٿي، جنهن مان هيءَ ڏند ڪٿا جنم ورتو.
کاڌن ۾ استعمال
[سنواريو]ٻٽيرو مسلمانن ۾ حلال پکي آھي. دنيا جي مختلف حصن ۾ ان جو گوشت کاڌو ويندو آهي. ايشيا، يورپ ۽ اتر آمريڪا ۾ ٻٽيري جا آنا بہ شوق سان کاڌا ويندا آھن. ٻٽيري جا آنا سائيز ۾ ننڍا ھوندا آھن. چپاني کاڌن ۾ ان جو استعمال گھڻو ٿيندو آهي.
حوالا
[سنواريو]- ↑ https://www.iranbirds.com/galliformes/item/61-بلدرچین.html
- ↑ آرڪائيو ڪاپي, اصل نسخو مان 2025-06-25 تي محفوظ ڪيل, 2026-08-06 تي حاصل ڪيل
- ↑ "USGS - Animal congregations, or What do you call a group". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2015-03-20 تي محفوظ ڪيل. 2014-01-26 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Bevy آرڪائيو ڪيا ويا 2013-12-20 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.", Merriam-Webster.com.
- 1 2 سانچو:یادکرد وب
- ↑ سانچو:یادکرد وب
- ↑ {{safesubst:#if:{{subst:ns:0}}
| Match, Paris (21/03/2019). "L214 dénonce l'élevage intensif des cailles".
{{cite web}}: Check date values in:|date=(مدد); Cite has empty unknown parameters:|urltrad=,|dead-url=,|chapterurl=,|subscription=, and|coauthors=(مدد); Text "{{cite web|title=L214 dénonce l’élevage intensif des cailles|url=https://www.parismatch.com/Actu/Societe/L214-denonce-l-elevage-intensif-des-cailles-1614191|last=Match|first=Paris|language=fr|date=}}" ignored (مدد) - ↑ Jewish Encyclopedia QUAIL
- ↑ اعلم، هوشنگ. بلدرچین. دانشنامهٔ جهان اسلام
ٻاهريان ڳنڍڻا
[سنواريو] |
وڪيميڊيا العام ۾ سان لاڳاپيل ميڊيا ٻٽيرو. |