مواد ڏانھن هلو

واشنگٽن رياست

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان


واشنگٽن
رياست
سائي جهنڊي جي وچ ۾ واشنگٽن جي گول مهر رکيل آهي.هڪ گول مهر، جنهن جي چوڌاري مٿي کان هيٺ تائين ”واشنگٽن رياست جي مهر، 1889“ لکيل آهي. وچ ۾ ڀورن وارن وارو هڪ شخص ڏيکاريل آهي.
Nickname(s):
”سدابهار رياست“ (عملي طور)
Motto(s):
Alki for اڳتي هلي
ترانو: ”واشنگٽن، منهنجو گهر“
واشنگٽن آمريڪا جي اولهندي سامونڊي ڪناري تي ان سرحد سان لڳ واقع آهي، جيڪا آمريڪا کي پاڙيسري ڪئناڊا کان جدا ڪري ٿي. رياست اولهه کان اوڀر تائين پکڙيل آهي. ان ۾ هڪ کاريءَ جي ٻئي پاسي ننڍو اپٻيٽ پڻ شامل آهي، جيڪو رياست جي باقي حصي کان جدا آهي، ۽ ڪئناڊا جي برٽش ڪولمبيا صوبي جي هيٺان هڪ غيرمعمولي جاگرافيائي حصو به موجود آهي.
گڏيل رياستن جي نقشي ۾ واشنگٽن کي نمايان ڏيکاريل
ملڪيونائيٽيڊ اسٽيٽس
رياست بڻجڻ کان اڳواشنگٽن علائقو
يونين ۾ شامل ٿيونومبر 11, 1889؛ 136 سال اَڳُ (1889-11-11)(42هين)
گاديءَ جو هنڌاولمپيا
سڀ کان وڏو شهرسيئٽل
سڀ کان وڏو ميٽرو علائقوسيئٽل
حڪومت
• گورنرباب فرگوسن (ڊيموڪريٽ)
• لفٽننٽ گورنرڊيني هيڪ (ڊيموڪريٽ)
ايراضي
• ڪل71,362 چورس ميل (184,827 چورس ڪلوميٽر)
• زمين66,636 چورس ميل (172,587 چورس ڪلوميٽر)
• پاڻي4,725 چورس ميل (12,237 چورس ڪلوميٽر) 6.6%
ايراضي درجو18هين
آبادي
 (2025)
• ڪلNeutral increase 8,001,020[1]
• درجو13هين
• ڪثافت39.6 في چورس ڪلوميٽر
• ڪثافتي درجو22هين
رهاڪو نالوواشنگٽني
ٻولي
وقتي علائقوUTC−08:00 (پئسفڪ)
 • اونهارو (ر.ب.و)UTC−07:00 (پي ڊي ٽي)
پوسٽل ڪوڊ
WA
آء ايس او 3166 ڪوڊUS-WA
ويڪرائي ڦاڪ45°33′ اتر کان 49° اتر تائين
ڊگھائي ڦاڪ116°55′ اولهه کان 124°46′ اولهه تائين
ڊيگھ ۽ ويڪر240 ميل (400 ڪلوميٽر) × 360 ميل (580 ڪلوميٽر)
ويب سائيٽwa.gov
رياست جون علامتون جي واشنگٽن
جهنڊو جو واشنگٽن
مهر جي واشنگٽن
جاندار علامتون
امفيبينپئسفڪ ڪورس ڏيڏر
پکيولِو گولڊفنچ
مڇياسٽيل هيڊ ٽرائوٽ
گلروڊوڊينڊرون
گھاسبليوبنچ ويٽ گراس
حشرسائو ڊارنر
مماليهمقامي: اولمپڪ مارموٽ
آبي: اورڪا
وڻاولهندي هيملاڪ
ڀاڄيمٺو بصر
غيرجاندار علامتون
رقصاسڪوائر ڊانس
ڊائناسورسوسيا سارس ريڪس
کاڌوصوف
فوسلڪولمبيائي ميمٿ
قيمتي پٿرپٿرايل ڪاٺ
جھازليڊي واشنگٽن
مٽيٽوڪل
راند (اسپورٽ)پڪل بال
ٽارٽنواشنگٽن رياست جو ٽارٽن
رياستي روٽ نشان
روٽ نشان
رياستي ڪوارٽر
واشنگٽن ڪوارٽر ڊالر سڪو
جاري ٿيو: 2007

واشنگٽن آمريڪا جي هڪ رياست آهي، جيڪا ملڪ جي پئسفڪ اتر اولهه واري علائقي ۾ واقع آهي. ان کي قومي گاديءَ واري شهر واشنگٽن ڊي سي کان الڳ سڃاڻڻ لاءِ اڪثر واشنگٽن رياست چيو ويندو آهي.[lower-alpha 1][2] ٻنهي هنڌن جا نالا جارج واشنگٽن جي نالي تان رکيا ويا، جيڪو آمريڪا جي باني اڳواڻن مان هڪ ۽ ملڪ جو پهريون صدر هو. واشنگٽن جي اولهه ۾ پئسفڪ سمنڊ، ڏکڻ ۾ اوريگن ۽ اوڀر ۾ آئيڊاهو واقع آهن؛ جڏهن ته اتر ۾ ان جي بين الاقوامي سرحد ڪئناڊا جي صوبي برٽش ڪولمبيا سان ملي ٿي. اولمپيا رياست جي گادي آهي، جڏهن ته سيئٽل ان جو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي.

واشنگٽن 71,362 چورس ميل (184,830 چورس ڪلوميٽر) ايراضيءَ سان آمريڪا جي 18هين وڏي رياست آهي، جڏهن ته 80 لک کان وڌيڪ آباديءَ سان 13هين سڀ کان وڌيڪ آبادي واري رياست آهي.[1] واشنگٽن جي گهڻائي آبادي سيئٽل ميٽروپوليٽن علائقي ۾ رهي ٿي، جيڪو پيوجٽ سائونڊ جي ڪناري تي ٽرانسپورٽ، واپار ۽ صنعت جو مرڪز آهي.[3][4] پيوجٽ سائونڊ پئسفڪ سمنڊ جو هڪ سامونڊي گهارو آهي، جنهن ۾ ڪيترائي ٻيٽ، اونها فيورڊ ۽ برفاني گليشيئرن جي کوٽائيءَ سان ٺهيل نارون شامل آهن. رياست جي باقي حصي ۾ اولهه طرف گهاٽا معتدل برساتي ٻيلا؛ اولهه، وچ، اتر اوڀر ۽ انتهائي ڏکڻ اوڀر ۾ جبلن جون قطارون؛ ۽ اوڀر، وچ ۽ ڏکڻ ۾ نيم خشڪ حوضي علائقو شامل آهي، جتي وڏي پيماني تي زراعت ڪئي وڃي ٿي. واشنگٽن آمريڪا جي اولهندي سامونڊي ڪناري ۽ اولهندي آمريڪا ۾ ڪيليفورنيا کان پوءِ ٻي سڀ کان وڌيڪ آبادي واري رياست آهي. مائونٽ رينيئر، جيڪو هڪ سرگرم تهه دار ٻرندڙ جبل آهي، 14,400 feet (4,389 meters) اوچائيءَ سان رياست جو سڀ کان اوچو هنڌ آهي،[5] ۽ آمريڪا جي لڳاتار ڳنڍيل رياستن ۾ سڀ کان وڌيڪ جاگرافيائي نمايان جبل آهي.

واشنگٽن ڪاٺ جي پيداوار ۾ آمريڪا جي اهم رياستن مان هڪ آهي. اهو صوفن، هاپس، ناشپاتين، بليوبيري، اسپيئرمنٽ تيل ۽ مٺين چيرين جو ملڪ ۾ سڀ کان وڏو پيدا ڪندڙ آهي، جڏهن ته خوبانين، اسپاراگس، سڪل کاڌي وارن مٽرن، انگورن، مسور، پيپرمنٽ تيل، پٽاٽن ۽ ڪڻڪ جي پيداوار ۾ پڻ نمايان درجو رکي ٿو.[6][7] چوپايو مال، مال مان حاصل ٿيندڙ پيداوار ۽ واپاري ماهيگيري—خاص طور سالمن، هاليبٽ ۽ تري وارين مڇين جي—پڻ رياست جي معيشت ۾ اهم حصو وجهن ٿيون.[8] واشنگٽن شراب جي پيداوار ۾ ملڪ اندر ٽئين نمبر تي آهي. رياست جي پيداواري صنعتن ۾ هوائي جهاز، ميزائل، جهاز سازي ۽ ٻيا ٽرانسپورٽ جا اوزار، خوراڪ جي پروسيسنگ، ڌاتو ۽ ڌاتوءَ جون شيون، ڪيميائي شيون ۽ مشينري شامل آهن.[9]

هي رياست واشنگٽن علائقي جي اولهندي حصي مان قائم ڪئي وئي. هن علائقي تي برطانوي سلطنت پنهنجون دعوائون 1846ع جي اوريگن معاهدي تحت ڇڏي ڏنيون. مستقبل جي واشنگٽن رياست بڻجندڙ زمين جو وڏو حصو علائقي جي مقامي ماڻهن 1854ع کان 1855ع تائين ٿيل اسٽيونس معاهدن تحت آمريڪي اختيارين حوالي ڪيو. واشنگٽن کي 1889ع ۾ وفاق ۾ 42هين رياست طور شامل ڪيو ويو. اها ملڪ جي امير ترين ۽ سڀ کان وڌيڪ سماجي طور آزاد خيال رياستن مان هڪ آهي.[10] واشنگٽن زندگيءَ جي اميد ۽ روزگار جي شرح جي لحاظ کان لڳاتار آمريڪا جي مٿين رياستن ۾ شمار ٿيندي رهي ٿي.[11] اها ڪولوراڊو سان گڏ انهن پهرين رياستن مان هئي، جن طبي ۽ تفريحي ڀنگ کي قانوني قرار ڏنو،[12] ۽ اها انهن پهرين رياستن مان پڻ هئي، جن هم جنس شادي کي متعارف ڪرايو.[13] رياست 1973ع واري رو بمقابله ويڊ فيصلي کان اڳ ئي درخواست تي قانوني اسقاط حمل جي اجازت ڏني هئي.[14]

نالي جو بنياد

[سنواريو]

واشنگٽن جو نالو 1853ع ۾ واشنگٽن علائقو قائم ڪرڻ وقت آمريڪي ڪانگريس جي هڪ قانون تحت صدر جارج واشنگٽن جي نالي تان رکيو ويو. هن علائقي جو نالو شروعاتي طور ڪولمبيا درياهه ۽ ڪولمبيا ضلعي جي نسبت سان ”ڪولمبيا“ رکڻ جو ارادو هو، پر ڪينٽڪي جي نمائندي رچرڊ ايڇ اسٽينٽن کي اهو نالو ڊسٽرڪٽ آف ڪولمبيا، يعني ملڪ جي گاديءَ واري علائقي، سان تمام گهڻو مشابهت رکندڙ لڳو. ان ڪري هن نئين علائقي جو نالو صدر واشنگٽن جي نالي پٺيان رکڻ جي تجويز ڏني.[15][16][17] اهڙيءَ طرح واشنگٽن آمريڪا جي واحد رياست آهي، جنهن جو نالو ڪنهن صدر جي نالي تان رکيو ويو آهي.[18]

واشنگٽن رياست ۽ واشنگٽن ڊي سي جي شهر جي نالن ۾ هڪجهڙائي سبب 1889ع ۾ واشنگٽن کي رياست جو درجو ڏيڻ واري عمل دوران نالو بدلائڻ جون ڪيتريون تجويزون پيش ڪيون ويون. انهن ۾ ڊيوڊ ڊڊلي فيلڊ ٻيون جي اها تجويز به شامل هئي ته نئين رياست جو نالو ”ٽاڪوما“ رکيو وڃي، پر انهن تجويزن کي ڪافي حمايت حاصل نه ٿي سگهي.[19] 21هين صديءَ ۾ واشنگٽن ڊي سي جي پنهنجي رياست بڻجڻ واري تحريڪ دوران ”واشنگٽن رياست، ڊگلس دولت مشترڪه“ نالو اختيار ڪرڻ جي تجويز به پيش ڪئي وئي، جيڪا موجوده واشنگٽن رياست جي نالي سان ٽڪراءَ جو سبب بڻجي سگهي ٿي.[20]

واشنگٽن جا رهواسي، جن کي ”واشنگٽني“ چيو وڃي ٿو، ۽ پئسفڪ اتر اولهه جا ماڻهو عام طور رياست کي رڳو ”واشنگٽن“ چوندا آهن، جڏهن ته قومي گاديءَ واري شهر کي ”واشنگٽن ڊي سي“، ”ٻيو واشنگٽن“[21] يا رڳو ”ڊي سي“ چيو ويندو آهي.

تاريخ

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو واشنگٽن رياست جي تاريخ

اوائلي تاريخ

[سنواريو]
اتر-مرڪزي واشنگٽن ۾ ريورسائيڊ ڀرسان هڪ زرعي کيت ۽ سنسان ٽڪريون

ڪيني وِڪ ماڻهو جا هڏا، جيڪي اتر آمريڪا مان مليل سڀ کان پراڻن ۽ مڪمل انساني باقيات مان شمار ٿين ٿا، 1996ع ۾ واشنگٽن مان دريافت ٿيا. ريڊيو ڪاربن تاريخ بندي موجب اهي موجوده وقت کان لڳ ڀڳ 8,400 کان 8,690 سال پراڻا آهن.[22]

هي علائقو هزارين سالن کان ڪيترن ئي منظم مقامي قبيلن جو وطن رهيو آهي. اهي پنهنجي نفاست سان اڪريل ڀليڪار ڪندڙ مجسمن، ٻيڙين، ڊگهن گهرن ۽ نقابن جي ڪري مشهور هئا. سندن اهم معاشي سرگرمين ۾ سالمن مڇيءَ جو شڪار، ۽ خاص طور ماڪاه قبيلي ۾ وهيل مڇين جو شڪار شامل هئا.[23][24] رياست جي اندرين علائقن ۾ رهندڙ ماڻهن جي گذر سفر واري ثقافت مختلف هئي، جيڪا شڪار، خوراڪ گڏ ڪرڻ، ڪجهه قسمن جي زراعت، ۽ ڪولمبيا درياهه توڙي ان جي معاون ندين مان ملندڙ سالمن مڇين تي ڀاڙيندي هئي.

هي علائقو ماضيءَ ۾ ميگا ٿرسٽ زلزلن جو مرڪز پڻ رهيو آهي، جن مان آخري وڏو واقعو 1700ع وارو ڪاسڪيڊيا زلزلو هو.[25]

يورپي ڳولا

[سنواريو]
اصل مضمون/مضمونن جي لاءِ ڏسو اوريگن ملڪ ۽ ڪولمبيا ضلعو

واشنگٽن جي سامونڊي ڪناري تي ڪنهن يورپي جي پهرين دستاويزي لهڻ جو واقعو 1775ع ۾ ٿيو، جڏهن اسپيني ڪپتان ڊان برونو دي هيسيٽا اڄوڪي پوائنٽ گرينويل وٽ لٿو.[26][27] هو سانتياگو نالي جهاز تي سوار هو، جيڪو سونورا سان گڏ ٻن جهازن واري فلوٽيلا جو حصو هو. هيسيٽا پرنس وليم سائونڊ تائين سامونڊي ڪناري واري زمين تي اسپين جي دعويٰ ڪئي. اها دعويٰ ٽورڊيسيلاس جي معاهدي هيٺ سندن مبينا حقن تي ٻڌل هئي، جنهن موجب اسپينين پئسفڪ سمنڊ کي ”اسپيني ڍنڍ“ ۽ ان جي سڀني ڪنارن کي اسپيني سلطنت جو حصو سمجهيو. ٿوري ئي عرصي کان پوءِ 1770ع واري ڏهاڪي ۾ چيچڪ جي وبا مقامي آباديءَ کي وڏي پيماني تي تباهه ڪري ڇڏيو.[28]

1778ع ۾ برطانوي ڳولا ڪندڙ ڪپتان جيمس ڪڪ، خوان دي فوڪا آبنائي جي داخلي هنڌ وٽ ڪيپ فليٽري ڏٺو، پر کيس اهو احساس نه ٿيو ته اتي ڪا آبنائي موجود آهي.[29] اها آبنائي 1787ع ۾ امپيريل ايگل جي ڪپتان چارلس وليم بارڪلي ڏٺي.[29] ان کان پوءِ اسپيني ڳولا ڪندڙ مانوئل ڪوئمپر 1790ع ۾ ۽ فرانسسڪو دي اليزا 1791ع ۾ ان آبنائي جي وڌيڪ ڳولا ڪئي،[30][31] جڏهن ته 1792ع ۾ برطانوي ڳولا ڪندڙ جارج وينڪوور پڻ ان علائقي جو جائزو ورتو.[32]

يورپي آبادڪاري

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو اوريگن جي علمبردارن جي تاريخ

1790ع واري برطانوي–اسپيني نوٽڪا ٺاهه اسپين جي ان دعويٰ کي ختم ڪري ڇڏيو ته اتر اولهندي سامونڊي ڪناري تي فقط ان جو ئي خاص حق آهي، ۽ هن علائقي کي ٻين قومن جي ڳولا ڪندڙن ۽ واپارين لاءِ کوليو، جن ۾ خاص طور برطانيا، روس ۽ نئون قائم ٿيل آمريڪا شامل هئا.[33][34] ان کان پوءِ آمريڪي ڪپتان رابرٽ گري، جنهن جي نالي تان گريز هاربر ڪائونٽي جو نالو رکيو ويو، ڪولمبيا درياهه جو ڇوڙ دريافت ڪيو. هن درياهه جو نالو پنهنجي جهاز ڪولمبيا جي نالي تان رکيو.[35] 1792ع کان گري سامونڊي اودبلاؤ جي کلن جي واپار جو بنياد وڌو. ليوس ۽ ڪلارڪ مهم 10 آڪٽوبر 1805ع تي موجوده واشنگٽن واري علائقي ۾ داخل ٿي.[36]

ڳولا ڪندڙ ڊيوڊ ٿامپسن، ڪولمبيا درياهه مان هيٺ لهندي، 9 جولاءِ 1811ع تي سنيڪ درياهه ۽ ڪولمبيا درياهه جي سنگم وٽ ڪئمپ هنئي،[37] جتي هن هڪ ٿنڀو ۽ اعلان لڳائي علائقي تي برطانيا جي دعويٰ ڪئي، ۽ اهو به ڄاڻايو ته نارٿ ويسٽ ڪمپني هتي واپاري چوڪي قائم ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي.

1841ع ۾ فورٽ نيز پرسيس وٽ کلن جو واپار

برطانيا ۽ آمريڪا 1818ع واري اينگلو-آمريڪي ٺاهه تحت براعظمي پاڻي ورهاڱي کان اولهه طرف پئسفڪ سمنڊ تائين زمينن جي اهڙي بندوبست تي متفق ٿيا، جنهن کي پوءِ ”گڏيل قبضي“ جي نالي سان بيان ڪيو ويو. هن ٺاهه ليڪ آف دي ووڊز کان راڪي جبلن تائين 49هين اتر ويڪرائي ڦاڪ کي بين الاقوامي سرحد مقرر ڪيو.[38] پئسفڪ سمنڊ تائين اولهندي علائقن جي حدن ۽ معاهدن بابت مسئلن جو حتمي فيصلو بعد لاءِ ملتوي ڪيو ويو. 1819ع ۾ اسپين 42هين اتر ويڪرائي ڦاڪ کان اتر پنهنجا حق آمريڪا حوالي ڪري ڇڏيا.[39]

ايندڙ ڪيترن ڏهاڪن دوران برطانيا سان ٿيندڙ ڳالهين ۾ ڪا گڏيل سرحد طئي نه ٿي سگهي، ۽ اوريگن سرحدي تڪرار برطانيا ۽ آمريڪا وچ ۾ سخت سياسي مسئلو بڻيل رهيو. ٻنهي ملڪن جو تڪراري گڏيل قبضو ڪيترن ڏهاڪن تائين جاري رهيو. جڏهن آمريڪي آبادڪار وڏي تعداد ۾ اوريگن ملڪ ڏانهن اچڻ لڳا، تڏهن هڊسن بي ڪمپني، جيڪا اڳ کلن جي واپار سان ٽڪراءَ سبب آبادڪاريءَ جي همت افزائي نه ڪندي هئي، ڪولمبيا ضلعي تي برطانوي قبضي کي برقرار رکڻ لاءِ پنهنجي پاليسي بدلائي ڇڏي.[40]

کلن جي شڪاري ۽ واپاري جيمس سنڪليئر، هڊسن بي ڪمپني جي گورنر سر جارج سمپسن جي حڪم تي، 1841ع ۾ ريڊ ريور ڪالوني مان لڳ ڀڳ 200 آبادڪارن کي اولهه ڏانهن وٺي ويو، جيئن اهي فورٽ وينڪوور ڀرسان هڊسن بي ڪمپني جي کيتن تي آباد ٿين.[41] هن ٽولي راڪي جبلن کي پار ڪري، موجوده ريڊيم هاٽ اسپرنگز ڀرسان ڪولمبيا وادي ۾ داخل ٿيو، پوءِ ڪوٽني درياهه ۽ ڪولمبيا درياهه سان گڏ ڏکڻ اولهه طرف روانو ٿيو. انهن ڪوششن باوجود برطانيا آخرڪار 15 جون 1846ع تي اوريگن معاهدي تحت 49هين ويڪرائي ڦاڪ کان ڏکڻ سڀني زمينن تان پنهنجون دعوائون ڇڏيون.[42]

1836ع ۾ مبلغن جي هڪ ٽولي، جنهن ۾ مارڪس وِٽمين به شامل هو، ڪيترائي مذهبي مرڪز قائم ڪيا، ۽ وِٽمين پنهنجو وسندڙو ”وائلاتپو“ قائم ڪيو. اهو علائقو اڄوڪي ڏکڻ اوڀر واشنگٽن ۾، موجوده والا والا ڪائونٽي ڀرسان، ڪائيوس ۽ نيز پرس قبيلن جي سرزمين تي واقع هو.[43] وِٽمين جي وسندي 1843ع ۾ اوريگن پيچرو، يعني اولهه ڏانهن زميني لڏپلاڻ واري واٽ، کي قائم ڪرڻ ۾ مددگار ثابت ٿي، جنهن وسيلي ايندڙ ڏهاڪن ۾ هزارين مهاجر اولهه پهتا. وِٽمين مقامي ماڻهن کي طبي علاج ڏيندو هو، پر جڏهن نون ”يورپي“ مرضن خلاف قدرتي مزاحمت نه رکندڙ مقامي مريض وڏي تعداد ۾ مرڻ لڳا، جڏهن ته ڪيترائي اڇا مريض بچي ويا، تڏهن مقامي ماڻهن ”حڪيم“ مارڪس وِٽمين کي ذاتي طور ذميوار سمجهيو ۽ 1847ع ۾ وِٽمين سميت ٻارهن ٻين اڇن آبادڪارن کي قتل ڪيو. هي واقعو وِٽمين قتل عام جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو.[44] هن واقعي آبادڪارن ۽ مقامي ماڻهن وچ ۾ ڪائيوس جنگ کي جنم ڏنو.

فورٽ نسڪوالي، جيڪو هڊسن بي ڪمپني جو کيت ۽ واپاري مرڪز هو، پيوجٽ سائونڊ واري علائقي ۾ پهرين يورپي وسندي طور 1833ع ۾ قائم ڪيو ويو.[45] ڪاري نسل جي علمبردار جارج واشنگٽن بش ۽ سندس اڇي زال ازابيلا جيمس بش، جيڪي ترتيبوار مسوري ۽ ٽينيسي سان تعلق رکندا هئا، چار اڇن خاندانن کي علائقي ۾ وٺي آيا ۽ 1846ع ۾ نيو مارڪيٽ نالي وسندي قائم ڪئي، جيڪا اڄ ٽم واٽر سڏجي ٿي.[46] انهن واشنگٽن ۾ آباد ٿيڻ جو فيصلو اوريگن جي ڪارن ماڻهن کي خارج ڪرڻ واري قانون کان بچڻ لاءِ ڪيو، جيڪو افريقي آمريڪي ماڻهن کي علائقي ۾ داخل ٿيڻ کان روڪيندو هو، جڏهن ته ساڳئي وقت غلامي تي به پابندي هئي.[47][48] انهن کان پوءِ ڪيترائي وڌيڪ آبادڪار اوريگن پيچري وسيلي زميني لڏپلاڻ ڪندي اتر طرف وڌيا ۽ پيوجٽ سائونڊ واري علائقي ۾ آباد ٿيا.

اسپين ۽ روس جون علائقي بابت دعوائون اوڻيهين صديءَ جي شروعات ۾ مختلف معاهدن ذريعي ختم ٿيون. اسپين 1819ع وارو ايڊمز–اونيس معاهدو ڪيو، جڏهن ته روس 1824ع وارو روسي-آمريڪي معاهدو ۽ 1825ع وارو سينٽ پيٽرزبرگ معاهدو ڪيو.

اوريگن سوال برطانيا ۽ آمريڪا وچ ۾ تڪراري رهيو، تان جو 1846ع واري اوريگن معاهدي برطانوي اتر آمريڪا ۽ آمريڪا جي وچ ۾ جارجيا آبنائي تائين 49هين ويڪرائي ڦاڪ تي سرحد مقرر ڪئي.[42] معاهدي جي غير واضح لفظن سبب سين جوان ٻيٽن جي ملڪيت بابت شڪ برقرار رهيو. نام نهاد سور واري جنگ دوران ٻنهي ملڪن ٻيٽن تي گڏيل فوجي قبضي تي اتفاق ڪيو.[49] جرمن سلطنت جي شهنشاهه ولهيلم پهريون کي تڪرار جي حل لاءِ ثالث چونڊيو ويو، ۽ ٽن ميمبرن واري ڪميشن 1872ع ۾ آمريڪا جي حق ۾ فيصلو ڏنو. اوريگن معاهدي سان قائم ٿيل ۽ 1872ع واري ثالثي سان حتمي بڻايل سرحد اڄ به واشنگٽن ۽ برٽش ڪولمبيا جي وچ واري حد آهي.

رياستي حيثيت

[سنواريو]
1887ع ۾ سيئٽل جي ييسلر وي

ڪولمبيا درياهه جي اتر ۾ واقع اوريگن علائقي جي وڌندڙ آباديءَ هڪ نئين علائقي جي قيام لاءِ باضابطه درخواست ڪئي. موجوده ڪاولٽز ڪائونٽي ۾ ٿيل مونٽيسيلو ڪنوينشن جي نتيجي ۾ آمريڪي ڪانگريس واشنگٽن علائقو قائم ڪرڻ لاءِ قانون منظور ڪيو. صدر ملارڊ فلمور 2 مارچ 1853ع تي ان قانون تي صحيح ڪئي.[50][17] واشنگٽن علائقي جون شروعاتي حدون موجوده رياست کان وڌيڪ اوڀر تائين پکڙيل هيون، جن ۾ اڄوڪو آئيڊاهو جو پين هينڊل ۽ اولهندي مونٽانا جا ڪجهه حصا شامل هئا. جڏهن اوريگن کي رياست جو درجو ڏنو ويو، تڏهن ڏکڻ اوڀر ۾ رهجي ويل ڪجهه زمين پڻ واشنگٽن علائقي ۾ شامل ڪئي وئي. 1863ع ۾ آئيڊاهو علائقو قائم ٿيڻ سان واشنگٽن جي موجوده اوڀرندي سرحد مقرر ٿي.[51]

واشنگٽن رياست جو آئين 1878ع ۾ تيار ڪري منظور ڪيو ويو، پر ان کي ڪڏهن به سرڪاري طور نافذ نه ڪيو ويو.[52] جيتوڻيڪ آمريڪي ڪانگريس ان جي منظوري نه ڏني، پر 1878ع وارو آئين هڪ اهم تاريخي دستاويز آهي، جيڪو ان دور جي سياسي سوچ کي ظاهر ڪري ٿو. 1889ع واري واشنگٽن رياستي آئين جي مسودي تيار ڪرڻ دوران ان مان وڏي پيماني تي فائدو ورتو ويو. 1889ع وارو آئين ئي واشنگٽن رياست جو واحد سرڪاري آئين آهي. واشنگٽن 11 نومبر 1889ع تي آمريڪا جي 42هين رياست بڻيو.[53]

نئين رياست جي شروعاتي اهم صنعتن ۾ زراعت ۽ ڪاٺ جي پيداوار شامل هئا. اوڀرندي واشنگٽن ۾ ياڪيما درياهه جي وادي صوفن جي باغن جي ڪري مشهور ٿي،[54] جڏهن ته خشڪ پوک جي طريقن سان ڪڻڪ جي پوک خاص طور گهڻي پيداواري ثابت ٿي. ڪاسڪيڊ جبلن جي اولهه ۾ وڏي برسات سبب گهاٽا ٻيلا پيدا ٿيا، ۽ پيوجٽ سائونڊ جي ڪنارن وارا بندرگاهه ڪاٺ ۽ ڪاٺي شين جي تياري ۽ برآمد، خاص طور ڊگلس فر جي واپار، سبب خوشحال ٿيا. رياست ۾ ترقي ڪندڙ ٻين صنعتن ۾ ماهيگيري، سالمن جي ڊٻابندي ۽ کاڻ کوٽائي شامل هيون.[8][55]

رياستي حيثيت کان پوءِ

[سنواريو]
لڳ ڀڳ 1942ع ۾ تيار ٿيندڙ بوئنگ بي-17اي فلائنگ فورٽريس بمبار جهاز
مائونٽ سينٽ هيلينز جو شروعاتي ڦاٽڻ

گهڻي عرصي تائين ٽاڪوما ۾ وڏا ڌاتو ڳارڻ وارا ڪارخانا موجود هئا، جتي سون، چاندي، ٽامي ۽ سيهي جي معدنيات کي صاف ۽ پروسيس ڪيو ويندو هو.[56] سيئٽل الاسڪا ۽ ملڪ جي ٻين حصن سان واپار لاءِ مکيه بندرگاهه هو، ۽ ڪجهه عرصي تائين اتي وڏي جهاز سازي واري صنعت پڻ موجود رهي. اوڀرندي پيوجٽ سائونڊ جي ڀرپاسي واري علائقي ۾ پهرين عالمي جنگ ۽ ٻي عالمي جنگ سميت ان دور دوران ڳري صنعت ترقي ڪئي، ۽ بوئنگ ڪمپني علائقي جي سڃاڻپ بڻجي وئي.[57]

عظيم معاشي بحران دوران بجليءَ جي پيداوار وڌائڻ واري منصوبي تحت ڪولمبيا درياهه تي ڪيترائي پن بجلي بند تعمير ڪيا ويا. هي منصوبو 1941ع ۾ گرانڊ ڪولي بند جي مڪمل ٿيڻ سان پنهنجي اوج تي پهتو؛ اهو ان وقت آمريڪا جي سڀ کان وڏي ڪنڪريٽي اڏاوت ۽ تعمير وقت دنيا جو سڀ کان وڏو بند هو.[58]

ٻي عالمي جنگ دوران رياست جنگي صنعتن جو اهم مرڪز بڻجي وئي. بوئنگ ڪمپني ڪيترائي ڳرا بمبار جهاز تيار ڪيا، جڏهن ته سيئٽل، بريمرٽن، وينڪوور ۽ ٽاڪوما جا بندرگاهه جنگي ٻيڙين جي تعمير لاءِ استعمال ٿيا. سيئٽل پئسفڪ محاذ ڏانهن ويندڙ ڪيترن سپاهين جي روانگيءَ جو مرڪز هو، جن مان ڪيترائي فورٽ لاٽن ۾ ترسايا ويا؛ اهو هنڌ بعد ۾ ڊسڪوري پارڪ بڻيو.[59] اوڀرندي واشنگٽن ۾ هينفورڊ ورڪس جو ايٽمي توانائي ڪارخانو 1943ع ۾ کوليو ويو، جنهن ايٽم بم ٺاهڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو.[60]

ٻي عالمي جنگ جي پڄاڻيءَ ۽ شهري حقن جي تحريڪ جي شروعات کان پوءِ رياست جي وڌندڙ ڪاري يا افريقي آمريڪي آباديءَ جون اجرتون قومي سراسريءَ کان 53 سيڪڙو وڌيڪ هيون. عظيم لڏپلاڻ سبب واشنگٽن جي آباديءَ ۾ اوائلي تنوع پيدا ٿيو، جنهن ڪم جي هنڌن تي امتيازي سلوڪ گهٽائڻ وارين ڪامياب ڪوششن کي هٿي ڏني.[61][62] 1950ع ۾ رياستي قانونساز اسيمبلي لاءِ سيئٽل جو پهريون ڪارو نمائندو چونڊيو ويو. 1970ع واري آمريڪي آدمشماري ۾ ڪاري آبادي رياست جي ڪل آباديءَ جو 7.13 سيڪڙو ٿي وئي.[63]

1970ع ۾ واشنگٽن آمريڪا جي انهن صرف چئن رياستن مان هڪ هئي، جتي 1973ع ۾ آمريڪا جي سپريم ڪورٽ جي رو بمقابله ويڊ واري فيصلي کان اڳ ئي قانوني اسقاط حمل جي سهولت موجود هئي؛ انهيءَ فيصلي سڄي ملڪ ۾ اسقاط حمل بابت قانونن کي نرم ڪيو.[14][64]

18 مئي 1980ع تي شديد لوڏن ۽ ننڍن ڦاٽن جي هڪ عرصي کان پوءِ مائونٽ سينٽ هيلينز جو اتر وارو پاسو سخت ڌماڪي سان ڦاٽڻ کان اڳ، درج ٿيل تاريخ جي سڀ کان وڏي زميني سرڪڻ ۾ هيٺ لهي ويو، جنهن ٻرندڙ جبل جي چوٽيءَ جو وڏو حصو تباهه ڪري ڇڏيو. ڦاٽڻ سبب ٻرندڙ جبل کان اتر طرف 12 mi (20 ڪلوميٽر) تائين ٻيلا سڌا ٿي ويا، 57 ماڻهو مارجي ويا، ڪولمبيا درياهه ۽ ان جي معاون ندين ۾ راک ۽ گپ ڀرجي وئي، ۽ واشنگٽن جي اوڀرندي حصي توڙي ڀرپاسي جي ٻين رياستن جا وڏا علائقا راک سان ڍڪجي ويا، جنهن سبب ڏينهن رات جهڙو ٿي ويو.[65][66]

جاگرافي

[سنواريو]
واشنگٽن جا اهم شهر
واشنگٽن جو جسماني نقشو، جنهن ۾ بيلنگهيم، ايوريٽ، سيئٽل، ٽاڪوما، اولمپيا، وينڪوور، اسپوڪين، ياڪيما ۽ ڪينيوِڪ شهر ڏيکاريل آهن.
ويسٽپورٽ وٽ پئسفڪ سامونڊي ڪنارو

واشنگٽن، متصل آمريڪا (Contiguous United States) جي سڀ کان اتر اولهه واري رياست آهي. ان جي اوڀر ۾ آئيڊاهو واقع آهي، جنهن سان سرحد گهڻو ڪري ان ميريڊيئن تي ٻڌل آهي، جيڪو سنئڪ درياهه ۽ ڪليئرواٽر درياهه جي سنگم کان اتر طرف وڃي ٿو (تقريباً 117°02′23″ اولهه)، سواءِ ڏاکڻي حصي جي، جتي سرحد سنئڪ درياهه جي وهڪري سان گڏ هلي ٿي. ڏکڻ ۾ اوريگن آهي، جتي ڪولمبيا درياهه سرحد جو اولهه وارو حصو ٺاهي ٿو، جڏهن ته 46هين متوازي (46th parallel) اوريگن–واشنگٽن سرحد جو اوڀر وارو حصو بڻائي ٿي. واشنگٽن کي اوريگن کان الڳ ڪرڻ وقت شروعاتي رٿا موجب سرحد ڪولمبيا درياهه سان گڏ اوڀر طرف سنئڪ درياهه تائين وڃي ها، پوءِ سنئڪ درياهه سان گڏ اوڀر طرف وڌي ها، پر بعد ۾ اها رٿ تبديل ڪئي وئي ته جيئن والا والا جي زرخيز زرعي زمين واشنگٽن ۾ رهي.

واشنگٽن جي اولهه ۾ پئسفڪ سمنڊ واقع آهي.[67] ان جي اترين سرحد گهڻي ڀاڱي 49هين متوازي اتر سان گڏ هلي ٿي، پوءِ سامونڊي حدن ذريعي جارجيا آبنائي، هارو آبنائي ۽ خوان ڊي فوڪا آبنائي مان گذري ٿي، جتي اتر ۾ ڪينيڊا جو صوبو برٽش ڪولمبيا واقع آهي.[68]

واشنگٽن پئسفڪ اتر اولهه نالي علائقي جو حصو آهي. هي اصطلاح هميشه گهٽ ۾ گهٽ واشنگٽن ۽ اوريگن لاءِ استعمال ٿيندو آهي، جڏهن ته استعمال جي حوالي سان ان ۾ آئيڊاهو، اولهندي مونٽانا، اتر ڪيليفورنيا، برٽش ڪولمبيا ۽ الاسڪا پڻ شامل ٿي سگهن ٿا.

ڪاسڪيڊ جبلن جو سلسلو اتر کان ڏکڻ تائين پکڙيل آهي ۽ رياست کي ٻن حصن ۾ ورهائي ٿو. اولهندي واشنگٽن ۽ اوڀرندي واشنگٽن کان علاوه، مقامي ماڻهو انهن ٻنهي حصن کي "ويسٽ سائيڊ" (Westside) ۽ "ايسٽ سائيڊ" (Eastside)، يا "ويٽ سائيڊ" (Wet Side) ۽ "ڊرائي سائيڊ" (Dry Side)، يا وري "ٽمبرلينڊ" (Timberland) ۽ "ويٽ لينڊ" (Wheatland) به سڏين ٿا. آخري ٻه نالا خاص طور علائقائي ڪاروبارن ۽ ادارن جي نالن ۾ وڌيڪ استعمال ٿيندا آهن. اهي اصطلاح ڪاسڪيڊ جبلن جي ٻنهي پاسن جي جاگرافي، آبهوا ۽ معاشي سرگرمين جي فرق کي ظاهر ڪن ٿا.

اولهندو واشنگٽن

[سنواريو]
واشنگٽن جا اهم ٻرندڙ جبل
واشنگٽن جو جسماني نقشو، جنهن ۾ مائونٽ بيڪر، گليشيئر پيڪ، مائونٽ رينيئر، مائونٽ ايڊمز ۽ مائونٽ سينٽ هيلينز جا ٻرندڙ جبل ڏيکاريل آهن.
مائونٽ بيڪر–سنوڪوالمي قومي ٻيلو

ڪاسڪيڊ جبلن کان اولهه طرف پکڙيل اولهندي واشنگٽن ۾ گهڻو ڪري ڀونوچ سمنڊ واري آبهوا ملي ٿي، جنهن ۾ گرمي پد نرم، سيارو، سرءُ ۽ بهار آلا، جڏهن ته اونهارا نسبتاً خشڪ هوندا آهن. ڪاسڪيڊ سلسلي ۾ ڪيترائي ٻرندڙ جبل آهن، جيڪي ڀرپاسي جي ٻين جبلن کان گهڻو وڌيڪ اوچائيءَ تائين پهچن ٿا. اتر کان ڏکڻ تائين انهن اهم ٻرندڙ جبلن ۾ مائونٽ بيڪر، گليشيئر پيڪ، مائونٽ رينيئر، مائونٽ سينٽ هيلينز ۽ مائونٽ ايڊمز شامل آهن. اهي سڀئي سرگرم ٻرندڙ جبل آهن.[69]

مائونٽ رينيئر، جيڪو رياست جو سڀ کان اوچو جبل آهي،[70] سيئٽل شهر کان 50 miles (80 ڪلوميٽر) ڏکڻ ۾ واقع آهي ۽ شهر مان چٽيءَ طرح ڏسڻ ۾ اچي ٿو. آمريڪي جيولوجيڪل سروي، 14,400-foot-tall (4,389 m) اوچي مائونٽ رينيئر کي سيئٽل ميٽروپوليٽن علائقي جي ويجهڙائيءَ سبب ڪاسڪيڊ سلسلي جو سڀ کان خطرناڪ ٻرندڙ جبل سمجهي ٿي، جڏهن ته ڏهاڪي جي ٻرندڙ جبلن واري فهرست موجب اهو براعظمي آمريڪا جو به سڀ کان خطرناڪ ٻرندڙ جبل آهي.[71] ان تي متصل 48 آمريڪي رياستن جي ڪنهن به ٻي چوٽيءَ کان وڌيڪ برفاني برف موجود آهي.[72]

اولهندي واشنگٽن جي انتهائي اولهه ۾ اولمپڪ اپٻيٽ تي اولمپڪ جبل پڻ واقع آهن، جيڪي مخروطي وڻن جي گهاٽن ٻيلن ۽ معتدل برساتي ٻيلن جي علائقن کي سهارو ڏين ٿا. انهن گهاٽن ٻيلن مان هو برساتي ٻيلو جهڙا ٻيلا براعظمي آمريڪا ۾ موجود تمام ٿورن برساتي ٻيلن مان آهن.[73] جيتوڻيڪ اولهندي واشنگٽن ۾ سالياني برسات جي ڪل مقدار هميشه تمام گهڻي نه هوندي آهي، پر هتي ملڪ جي گهڻن ٻين هنڌن جي ڀيٽ ۾ هر سال برسات وارا ڏينهن لڳاتار وڌيڪ ٿيندا آهن.[74]

اوڀرندو واشنگٽن

[سنواريو]
ڏکڻ اوڀرندو واشنگٽن

اوڀرندو واشنگٽن، يعني ڪاسڪيڊ جبلن کان اوڀر وارو رياستي حصو، اولهندي حصي جي ڀيٽ ۾ نمايان طور وڌيڪ خشڪ آبهوا رکي ٿو. هتي ڪاسڪيڊ جبلن جي برساتي پاڇي ۾ نيم خشڪ اسٽيپ جا وسيع علائقا ۽ ڪجهه حقيقي ريگستان پڻ موجود آهن. هينفورڊ رزرويشن ۾ سالياني سراسري برسات رڳو 6 to 7 inches (150 to 180 mm) آهي. محدود برسات باوجود، اوڀرندي واشنگٽن جي وڏي حصي ۾ زراعت هڪ انتهائي اهم معاشي سرگرمي آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ هتان جي مٽي تمام زرخيز آهي ۽ ڪولمبيا درياهه تي ٺهيل بندن جي مدد سان آبپاشي وڏي پيماني تي ڪئي وڃي ٿي.[75] اوڀرندي واشنگٽن ۾ آباديءَ جي ورڇ گهڻو ڪري پاڻيءَ تائين رسائيءَ تي دارومدار رکي ٿي، خاص طور درياهن تي. سڀئي مکيه شهر درياهن يا ڍنڍن جي ڪنارن تي واقع آهن، ۽ انهن مان گهڻن جا نالا به ڀر واري درياهه يا ڍنڍ تان رکيل آهن.

وڌيڪ اوڀر طرف آبهوا گهٽ خشڪ ٿيندي وڃي ٿي، ۽ سالياني برسات وڌندي وڌندي واشنگٽن–آئيڊاهو سرحد ڀرسان پُلمن ۾ 21.2 inches (540 mm) تائين پهچي ٿي.[76] اوڪانوگن اوچايون، اوکاڻين ڪيٽل درياهه واري جبلن جي قطار ۽ سيلڪرڪ جبل رياست جي اتر اوڀر واري حصي جو وڏو علائقو ڍڪين ٿا. واشنگٽن جي ڏکڻ اوڀر ۾ واقع پالوس علائقو اڳ ۾ گاهه وارو ميدان هو، پر هاڻي ان جو گهڻو حصو زرعي زمين ۾ تبديل ٿي چڪو آهي، ۽ اهو علائقو نيرن جبلن تائين پکڙيل آهي.[77]

آبهوا

[سنواريو]
1991–2020ع جي آبهوا جي معمولي قدرن تي ٻڌل واشنگٽن جا ڪوپن آبهوا جا قسم.
4 آڪٽوبر 2009ع تي اوڀرندي واشنگٽن جي خشڪ علائقن ۾ خشڪ زمين واري پوک سبب هڪ وڏو مٽيءَ جو طوفان پيدا ٿيو. بشڪريه: ناسا/جي ايس ايف سي، موڊس ريپڊ ريسپانس.[78]

واشنگٽن رياست جي آبهوا معتدل آهي. واشنگٽن جي اوڀرندي اڌ ۾ نيم خشڪ آبهوا کان وٺي گرم اونهاري واري ڀونوچ سمنڊ جي آبهوا تائين آبهوا ملي ٿي. رياست جي اولهندي حصي ۽ سامونڊي علائقن ۾ ٿڌي سامونڊي آبهوا يا گرم اونهاري واري ڀونوچ سمنڊ جي آبهوا آهي. واشنگٽن جي آبهوا مقرر ڪندڙ بنيادي عنصرن ۾ اتر پئسفڪ سمنڊ جا وڏا نيم مستقل گهٽ دٻاءُ ۽ وڏي دٻاءَ جا نظام، اتر آمريڪا جا براعظمي هوائي ماس، ۽ اولمپڪ توڙي ڪاسڪيڊ جبل شامل آهن. بهار ۽ اونهاري ۾ اتر پئسفڪ سمنڊ تي وڏي دٻاءَ وارو مخالف طوفان نظام غالب هوندو آهي، جنهن سبب هوا گهڙيال جي سُئين واري رخ ۾ ٻاهر ڏانهن ڦرندي آهي. واشنگٽن لاءِ ان جو مطلب اهو آهي ته اتر اولهه کان هلندڙ غالب هوائون نسبتاً ٿڌي هوا ۽ اڳڪٿي جوڳي خشڪ موسم آڻين ٿيون.[79][حوالي ۾ موجود ناهي]

سرءُ ۽ سياري ۾ اتر پئسفڪ سمنڊ تي گهٽ دٻاءَ وارو طوفاني نظام، جنهن کي اليوشيئن لو چيو وڃي ٿو، غالب ٿي وڃي ٿو. هوا جي گهڙيال جي سُئين جي ابتڙ رخ ۾ اندر ڏانهن ڦرڻ سبب واشنگٽن جون غالب هوائون ڏکڻ اولهه کان اچن ٿيون ۽ ٿڌي، جهڙالي موسم سان گڏ اڳڪٿي جوڳي آلي موسم آڻين ٿيون. اصطلاح ”پائن ايپل ايڪسپريس“ عام ڳالهه ٻولهه ۾ انهن فضائي درياهه وارن واقعن لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي، جن ۾ بار بار ايندڙ طوفاني نظام هن مستقل طوفان جي اثر هيٺ اڀرندي پئسفڪ جي گرم علائقن کان تمام ڊگهو فاصلو طئي ڪري پئسفڪ اتر اولهه ڏانهن رخ ڪن ٿا. اولهندو واشنگٽن سرءُ، سياري ۽ بهار جي شروعاتي مهينن جي وڏي حصي دوران تمام گهڻو جهڙالو رهي ٿو. سيئٽل ۾ آمريڪا جي ڪنهن به وڏي شهر جي ڀيٽ ۾ سراسري طور سڀ کان گهٽ سج جي روشنيءَ وارا ڪلاڪ ٿين ٿا.[80]

اولهندي واشنگٽن جي سامونڊي آبهوا يورپ جي ڪيترن سامونڊي شهرن جهڙي آهي، پر ان جا ڪجهه استثنا پڻ آهن، جهڙوڪ 1880ع، 1881ع، 1893ع ۽ 1916ع جا ”وڏي برفباري“ وارا واقعا،[81][82] ۽ 1883–1884ع، 1915–1916ع، 1949–1950ع ۽ 1955–1956ع سميت ٻيا ”گهري ڄمڻ“ وارا سيارا.[83] انهن واقعن دوران اولهندي واشنگٽن ۾ 6 feet (1.8 m) تائين برفباري ٿي، گرمي پد ڪاٽو (−18 °C) کان هيٺ لهي ويو، زمين تي ٽي مهينا برف ڄميل رهي، ۽ ڍنڍون توڙي درياهه ڪيترن هفتن تائين ڄميل رهيا.[82] سيئٽل ۾ سرڪاري طور درج ڪيل سڀ کان گهٽ گرمي پد 0 °F (−18 °C) آهي، جيڪو 31 جنوري 1950ع تي درج ٿيو، پر سيئٽل کان لڳ ڀڳ ٽن ڪلاڪن جي فاصلي تي گهٽ اوچائي وارن علائقن ۾ −48 °F (−44 °C) تائين گرمي پد درج ڪيو ويو آهي.[84]

ڏاکڻي ڦيرڦار ٿڌي موسم دوران هوا تي گهرو اثر وجهي ٿي. ايل نينو واري مرحلي ۾ جيٽ وهڪرو ڪيليفورنيا مان گذري آمريڪا ۾ وڌيڪ ڏکڻ طرف داخل ٿئي ٿو؛ ان ڪري سرءُ جي آخر ۽ سياري ۾ عام کان گهٽ برسات ۽ گهٽ برفاني ذخيرو ٿيندو آهي. لا نينا وارو مرحلو پئسفڪ اتر اولهه مان گذرندڙ جيٽ وهڪري کي وڌيڪ مضبوط ڪري ٿو، جنهن سبب واشنگٽن ۾ سراسري کان وڌيڪ مينهن ۽ برف پوي ٿي.[85]

2006ع ۾ واشنگٽن يونيورسٽي جي ڪلائيميٽ امپيڪٽس گروپ واشنگٽن جي معيشت تي آبهوا جي تبديليءَ جا اثر نالي رپورٽ شايع ڪئي، جيڪا عالمي گرمي پد ۾ واڌ ۽ ان جي واشنگٽن رياست تي ممڪن اثرن سان لاڳاپيل خطرن ۽ موقعن جو شروعاتي جائزو هئي.[86]

برساتي پاڇي جا اثر

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو برساتي پاڇو
واشنگٽن ۾ برسات جي مقدار ۾ تمام وڏو علائقائي فرق ملي ٿو.

واشنگٽن ۾ اوڀر کان اولهه طرف ويندي برسات جي مقدار ۾ نمايان تبديلي اچي ٿي. اولمپڪ اپٻيٽ جي اولهندي پاسي سالياني برسات 160 inches (4,100 mm) تائين پهچي ٿي، جنهن سبب اهو متصل 48 آمريڪي رياستن جو سڀ کان وڌيڪ آلو علائقو ۽ هڪ معتدل برساتي ٻيلو آهي. ڪڏهن ڪڏهن ڪيترائي هفتا صاف ڏينهن کان سواءِ گذري سگهن ٿا. ڪاسڪيڊ سلسلي جي اولهندي ڍلانن تي ملڪ جي سڀ کان وڏي سالياني برفباريءَ مان ڪجهه ٿيندي آهي، جيڪا ڪن هنڌن تي پاڻيءَ جي برابر مقدار ۾ 200 inches or 5,100 millimeters کان وڌيڪ هوندي آهي. ڪاسڪيڊ جبلن کان اوڀر واري برساتي پاڇي واري علائقي ۾ سالياني برسات رڳو 6 inches (150 mm) آهي. ان کان پوءِ آئيڊاهو سرحد کان لڳ ڀڳ 120 miles (190 ڪلوميٽر) اوڀر، راڪي جبلن ڏانهن ويندي برسات ٻيهر وڌڻ لڳي ٿي.

اولمپڪ جبل ۽ ڪاسڪيڊ سلسلو پئسفڪ سمنڊ کان اندروني علائقن ڏانهن ايندڙ هوائي ماسن کي مٿي چڙهڻ تي مجبور ڪري هن آبهوا واري نموني کي وڌيڪ نمايان ڪن ٿا؛ نتيجي ۾ جبلن جي هوائن سامهون واري پاسي تي گهڻي برسات ۽ پٺئين پاسي تي گهٽ برسات پوي ٿي. اهو اثر خاص طور اولمپڪ جبلن ۽ ڪاسڪيڊ سلسلي جي چوڌاري تمام گهڻو نمايان آهي. ٻنهي هنڌن تي ڏکڻ اولهه ڏانهن منهن ڪندڙ هوائن سامهون وارين ڍلانن تي گهڻي برسات ۽ نرم، ٿڌو گرمي پد ملي ٿو.[87]

پيوجٽ سائونڊ جا هيٺانهان ميدان سياري ۾ جهڙ ۽ مينهن جي ڪري مشهور آهن. ڪاسڪيڊ جبلن جي اولهندي ڍلانن تي وڌيڪ وسڪارو ٿئي ٿو، جيڪو اوچين هنڌن تي اڪثر برف جي صورت ۾ پوي ٿو.[88] رياست جي اترين سرحد ڀرسان مائونٽ بيڪر دنيا جي سڀ کان وڌيڪ برفباري وارن هنڌن مان هڪ آهي. 1999ع ۾ اتي هڪ ئي موسم دوران 1,140 inches (95 ft; 29 m) برفباريءَ جو عالمي رڪارڊ قائم ٿيو.[89]

ڪاسڪيڊ جبلن کان اوڀر هڪ وسيع علائقو شديد برساتي پاڇي جي اثر هيٺ آهي. اوڀرندي واشنگٽن جي وڏي حصي ۾ نيم خشڪ حالتون ملن ٿيون، جڏهن ته مرڪزي ڪولمبيا پليٽو جي نسبتاً گهٽ اوچائي وارن علائقن ۾ برساتي پاڇي جو اثر سڀ کان وڌيڪ آهي، خاص طور ڪولمبيا درياهه جي بلڪل اوڀر کان سنئڪ درياهه ۽ اوڪاناگن اوچاين تائين. تنهنڪري برساتي ٻيلن بدران اوڀرندي واشنگٽن جو وڏو حصو خشڪ گاهه وارن ميدانن، جهاڙي اسٽيپ ۽ واريءَ جي دڙن سان ڍڪيل آهي.

گرمي پد

[سنواريو]

سالياني سراسري گرمي پد پئسفڪ سامونڊي ڪناري تي 51 °F (11 °C) کان وٺي اتر اوڀر ۾ 40 °F (4 °C) تائين رهي ٿو. رياست ۾ درج ڪيل سڀ کان گهٽ گرمي پد ونٿراپ ۽ مزما ۾ −48 °F (−44 °C) هو. رياست جو سڀ کان وڌيڪ درج ڪيل گرمي پد 29 جون 2021ع تي هينفورڊ ۾ 120 °F (49 °C) هو.[90][91] ٻئي رڪارڊ ڪاسڪيڊ جبلن جي اوڀر ۾ قائم ٿيا.

اولهندو واشنگٽن پنهنجي نرم آبهوا، گهڻي ڪوهيڙي، بار بار جهڙ، سياري ۾ ڊگهي هلڪي برسات ۽ گرم پر معتدل اونهارن جي ڪري مشهور آهي. اوڀرندو علائقو پئسفڪ سمنڊ جي عام نرم ڪندڙ اثر کان محروم هجڻ سبب ڪڏهن ڪڏهن انتهائي آبهوا جو تجربو ڪري ٿو. سياري ۾ آرڪٽڪ ٿڌا محاذ ۽ اونهاري ۾ گرميءَ جون لهرون غيرمعمولي نه آهن. اولهندي علائقي ۾ جون 2021ع جي گرميءَ جي لهر دوران ميپل ويلي ۾ گرمي پد 118 °F (48 °C) تائين پهتو،[92] جڏهن ته لانگ ويو ۾ −6 °F (−21 °C)[93] ۽ سئمميش ۾ −8 °F (−22 °C) تائين گهٽ گرمي پد درج ٿيو آهي.[94]

موسمي رڪارڊ : واشنگٽن رياست (1895–2015)
مھينو جنور: فبرو: مارچ اپريل مئي جون جولاء آگسٽ سيپ: آڪٽو: نومبر ڊسمبر سال
وڌ ۾ وڌ رڪارڊ°F (°C) 74
(23)		 83
(28)		 95
(35)		 103
(39)		 107
(42)		 120
(49)		 118
(48)		 118
(48)		 111
(44)		 99
(37)		 83
(28)		 74
(23)		 120
(49)
وڌ۾وڌ سراسري°F (°C) 60
(16)		 64
(18)		 73
(23)		 86
(30)		 94
(34)		 102
(39)		 109
(43)		 106
(41)		 98
(37)		 84
(29)		 67
(19)		 60
(16)		 112
(44)
اوچي پد جي
سراسري°F (°C)		 34.8
(1.6)		 40.6
(4.8)		 47.7
(8.7)		 55.9
(13.3)		 63.6
(17.6)		 69.9
(21.1)		 78.0
(25.6)		 77.3
(25.2)		 69.4
(20.8)		 57.2
(14)		 43.2
(6.2)		 36.2
(2.3)		 56.15
(13.43)
گھٽ پد جي
سراسري°F (°C)		 23.0
(−5)		 26.0
(−3.3)		 29.6
(−1.3)		 34.2
(1.2)		 40.1
(4.5)		 45.7
(7.6)		 50.5
(10.3)		 50.0
(10)		 44.7
(7.1)		 37.2
(2.9)		 29.9
(−1.2)		 25.3
(−3.7)		 36.35
(2.42)
گھٽ ۾ گھٽ
جي سراسري°F (°C)		 −19
(−28)		 −8
(−22)		 −2
(−19)		 14
(−10)		 21
(−6)		 26
(−3)		 31
(−1)		 31
(−1)		 24
(−4)		 16
(−9)		 2
(−17)		 −8
(−22)		 −20
(−29)
گھٽ ۾ گھٽ
رڪارڊ°F (°C)		 −42
(−41)		 −40
(−40)		 −25
(−32)		 −7
(−22)		 11
(−12)		 20
(−7)		 22
(−6)		 20
(−7)		 11
(−12)		 −5
(−21)		 −29
(−34)		 −48
(−44)		 −48
(−44)
سراسري پرسپييئيشن انچ (cm) 6.08
(154.4)		 4.61
(117.1)		 4.23
(107.4)		 2.87
(72.9)		 2.31
(58.7)		 1.89
(48)		 0.85
(21.6)		 1.02
(25.9)		 1.93
(49)		 3.67
(93.2)		 6.22
(158)		 6.52
(165.6)		 42.2
(1,071.8)
Source #1: "Office of the Washington State Climatologist". OWSC. اصل نسخو مان October 20, 2019 تي محفوظ ڪيل. July 27, 2016 تي حاصل ڪيل.

ذريعو #2: "Comparative Data for the Western States". WRCC. اصل نسخو مان July 29, 2016 تي محفوظ ڪيل. July 27, 2016 تي حاصل ڪيل.

واشنگٽن جي شهرن ۽ ٻين هنڌن ۾ سراسري روزاني وڌ ۽ گهٽ گرمي پد °F (°C) ۾
سراسري گرمي پد موجب رنگيل ۽ ترتيب ڏيڻ جوڳو جدول
هنڌ جنوري فيبروري مارچ اپريل مئي جون جولاءِ آگسٽ سيپٽمبر آڪٽوبر نومبر ڊسمبر
بيلنگهيم[95] 48 / 36
(9 / 2)		 50 / 36
(10 / 2)		 54 / 39
(12 / 4)		 59 / 42
(15 / 6)		 64 / 47
(18 / 8)		 69 / 51
(21 / 11)		 73 / 54
(23 / 12)		 74 / 54
(23 / 12)		 68 / 50
(20 / 10)		 59 / 45
(15 / 7)		 51 / 39
(11 / 4)		 46 / 35
(8 / 2)
ايفراٽا[96] 35 / 22
(2 / −6)		 43 / 26
(6 / −3)		 54 / 32
(12 / 0)		 63 / 38
(17 / 3)		 72 / 46
(22 / 8)		 80 / 54
(27 / 12)		 88 / 60
(31 / 16)		 87 / 59
(31 / 15)		 78 / 50
(26 / 10)		 62 / 39
(17 / 4)		 45 / 29
(7 / −2)		 34 / 21
(1 / −6)
فورڪس[97] 47 / 36
(8 / 2)		 49 / 35
(9 / 2)		 51 / 37
(11 / 3)		 55 / 39
(13 / 4)		 60 / 43
(16 / 6)		 63 / 48
(17 / 9)		 67 / 51
(19 / 11)		 69 / 51
(21 / 11)		 66 / 47
(19 / 8)		 58 / 42
(14 / 6)		 50 / 38
(10 / 3)		 46 / 35
(8 / 2)
پيراڊائز[98] 35 / 23
(2 / −5)		 36 / 22
(2 / −6)		 38 / 24
(3 / −4)		 42 / 26
(6 / −3)		 49 / 32
(9 / 0)		 55 / 36
(13 / 2)		 63 / 43
(17 / 6)		 65 / 44
(18 / 7)		 58 / 40
(14 / 4)		 48 / 33
(9 / 1)		 37 / 25
(3 / −4)		 34 / 21
(1 / −6)
رچلينڊ[99] 41 / 29
(5 / −2)		 47 / 30
(8 / −1)		 58 / 35
(14 / 2)		 65 / 41
(18 / 5)		 73 / 48
(23 / 9)		 80 / 54
(27 / 12)		 88 / 59
(31 / 15)		 88 / 58
(31 / 14)		 78 / 50
(26 / 10)		 64 / 40
(18 / 4)		 49 / 34
(9 / 1)		 38 / 27
(3 / −3)
سيئٽل[100] 47 / 37
(8 / 3)		 50 / 37
(10 / 3)		 54 / 39
(12 / 4)		 59 / 42
(15 / 6)		 65 / 47
(18 / 8)		 70 / 52
(21 / 11)		 76 / 56
(24 / 13)		 76 / 56
(24 / 13)		 71 / 52
(22 / 11)		 60 / 46
(16 / 8)		 51 / 40
(11 / 4)		 46 / 36
(8 / 2)
اسپوڪين[101] 35 / 24
(2 / −4)		 40 / 25
(4 / −4)		 49 / 31
(9 / −1)		 57 / 36
(14 / 2)		 67 / 43
(19 / 6)		 74 / 50
(23 / 10)		 83 / 55
(28 / 13)		 83 / 55
(28 / 13)		 73 / 46
(23 / 8)		 58 / 36
(14 / 2)		 42 / 29
(6 / −2)		 32 / 22
(0 / −6)
وينڪوور[102] 47 / 33
(8 / 1)		 51 / 33
(11 / 1)		 56 / 37
(13 / 3)		 60 / 40
(16 / 4)		 67 / 45
(19 / 7)		 72 / 50
(22 / 10)		 78 / 54
(26 / 12)		 79 / 53
(26 / 12)		 75 / 48
(24 / 9)		 63 / 41
(17 / 5)		 52 / 37
(11 / 3)		 46 / 32
(8 / 0)
ونٿراپ[103] 31 / 15
(−1 / −9)		 39 / 18
(4 / −8)		 51 / 26
(11 / −3)		 62 / 32
(17 / 0)		 71 / 40
(22 / 4)		 78 / 46
(26 / 8)		 86 / 50
(30 / 10)		 86 / 49
(30 / 9)		 78 / 41
(26 / 5)		 62 / 32
(17 / 0)		 42 / 25
(6 / −4)		 29 / 14
(−2 / −10)
ياڪيما[104] 39 / 23
(4 / −5)		 46 / 26
(8 / −3)		 56 / 30
(13 / −1)		 64 / 34
(18 / 1)		 72 / 42
(22 / 6)		 80 / 48
(27 / 9)		 88 / 53
(31 / 12)		 87 / 52
(31 / 11)		 78 / 44
(26 / 7)		 64 / 34
(18 / 1)		 48 / 27
(9 / −3)		 36 / 21
(2 / −6)

نباتات ۽ حيوانات

[سنواريو]
واشنگٽن جا قومي ٻيلا
ڪاري پڇ وارو هرڻ اولمپڪ قومي پارڪ جي ڊيئر پارڪ ۾ چرندي

ٻيلا رياست جي زميني ايراضيءَ جي لڳ ڀڳ اڌ حصي کي ڍڪين ٿا، خاص طور اترين ڪاسڪيڊ جبلن جي اولهه ۾. واشنگٽن جي ٻيلن واري ايراضيءَ مان لڳ ڀڳ ٻه ٽها حصو عوامي ملڪيت ۾ آهي، جنهن ۾ وفاقي زمين جو 64 سيڪڙو شامل آهي.[105] علائقي جي عام وڻن ۽ ٻوٽن ۾ ڪيمس، ڊگلس فر، هيملاڪ، پينسٽيمون، پونڊيروسا پائن، اولهندو ڳاڙهو ديودار ۽ فرن جون ڪيتريون ئي جنسون شامل آهن.[106] رياست جا جهنگلي علائقا پناهه گاهون مهيا ڪن ٿا، جتي سامونڊي ڪنارن وارن پکين ۽ سامونڊي ٿڻائتن جون وڏي تعداد ۾ آباديون رهن ٿيون. سين جوان ٻيٽن جي چوڌاري پئسفڪ سامونڊي علائقو قاتل وهيل، ڀوري وهيل ۽ همپ بيڪ وهيلن سان گهڻو آباد آهي.[107]

اوڀرندي واشنگٽن جي نباتات گهڻي حد تائين مختلف آهي. ٽمبل ويڊ ۽ سيج برش ٻهراڙيءَ جي وڏن حصن تي غالب آهن. روسي زيتون ۽ ٻيا وڻ درياهن جي ڪنارن تي عام آهن. درياهي ڪنارن کان سواءِ، اوڀرندي واشنگٽن جا وڏا علائقا قدرتي طور وڻن کان مڪمل خالي آهن، جيتوڻيڪ ماڻهن ڪيترائي وڻ پوکيا آهن ۽ انهن کي آبپاشي ڪئي وڃي ٿي. نيرن جبلن ۽ ڪاسڪيڊ جبلن جي اوڀرندي پاسن تي نباتات جو وڌيڪ وسيع تنوع ملي ٿو.

رياست جا مقامي ٿڻائتا جانور چمڙو، ڪارو ڀالو، باب ڪيٽ، ڪوگر، ڪائيوٽي، هرڻ، ايلڪ، ڀورو بگهڙ، هير، موس، جبلن وارو بيور، مسڪ ريٽ، اوپوسم، پاڪيٽ گوفر، خرگوش، ريڪون، درياهي اودبلاؤ، اسڪنڪ ۽ وڻن واري ڳلهري شامل آهن.[108] جاگرافيءَ جي وڏي تنوع سبب واشنگٽن ۾ ڪيترائي مختلف ماحولي علائقا آهن، جيڪي پکين جي گهڻين جنسن لاءِ مناسب رهائش مهيا ڪن ٿا. انهن ۾ شڪاري پکي، سامونڊي ڪنارن جا پکي، ٻيلن جا پکي، گاهه وارن ميدانن جا پکي، بدڪون ۽ ٻيون جنسون شامل آهن.[109] ارڙهين صديءَ جي شروعات کان وٺي واشنگٽن ۾ وڏي تعداد ۾ ٻاهران آندل جنسون پڻ متعارف ڪرايون ويون آهن، جن ۾ گهوڙا ۽ گڏهه شامل آهن.[110]

چينل ڪيٽ فش، ليمپري ۽ اسٽرجن واشنگٽن ۾ ڄاتل لڳ ڀڳ 400 مٺي پاڻيءَ وارين مڇين مان آهن.[111][112] ڪاسڪيڊ ڏيڏر سان گڏ نانگن جون ڪيتريون ئي جنسون رياست جي نمايان رينگڻن ۽ ٻه حياتي جانورن ۾ شامل آهن.[113][114] سامونڊي نارون ۽ ٻيٽ اڪثر شيل فش ۽ وهيلن جي گهڻائي سان آباد آهن. سالمن جون پنج جنسون آنن ڏيڻ لاءِ وهڪرن مان مٿي چڙهي اولهندي واشنگٽن جي علائقي ۾ اچن ٿيون.[107]

واشنگٽن ۾ قومي پارڪ سروس جا مختلف انتظامي علائقا موجود آهن. انهن ۾ الٽا ليڪ رياستي پارڪ، ليڪ روزويلٽ قومي تفريحي علائقو، سين جوان ٻيٽ قومي جهنگلي جيوت پناهه گاهه ۽ ٽي قومي پارڪ—اولمپڪ قومي پارڪ، اتر ڪاسڪيڊ قومي پارڪ ۽ مائونٽ رينيئر قومي پارڪ—شامل آهن.[115] اهي ٽي قومي پارڪ 1899ع کان 1968ع جي وچ ۾ قائم ڪيا ويا. اولمپڪ قومي پارڪ جي لڳ ڀڳ 95 سيڪڙو ايراضي، يعني 876,517 ايڪڙ، 354,714 هيڪٽر يا 3,547.14 چورس ڪلوميٽر، قومي جهنگلي علائقن جي تحفظ واري نظام تحت جهنگلي علائقو قرار ڏنل آهي.[116]

رياست ۾ 143 رياستي پارڪ ۽ 9 قومي ٻيلا آهن، جن جو انتظام ترتيبوار واشنگٽن رياستي پارڪ نظام ۽ آمريڪي ٻيلي سروس وٽ آهي.[117] اوڪانوگن قومي ٻيلو آمريڪا جي اولهندي سامونڊي ڪناري جو سڀ کان وڏو قومي ٻيلو آهي، جنهن جي ايراضي 1,499,023 ايڪڙ (606,633 ha) آهي. ان جو گڏيل انتظام اوڪانوگن–ويناچي قومي ٻيلو طور ڪيو وڃي ٿو، جنهن جي گڏيل ايراضي لڳ ڀڳ 3,239,404 ايڪڙ (1,310,940 ha) آهي.[118]

انتظامي ورهاست

[سنواريو]

واشنگٽن ۾ 39 ڪائونٽيون ۽ 281 قانوني طور قائم ڪيل ميونسپلٽيون آهن، جيڪي شهرن ۽ ننڍن شهرن ۾ ورهايل آهن.[119] رياست جي گهڻائي آبادي اولهندي واشنگٽن جي سيئٽل ميٽروپوليٽن علائقي ۾ رهي ٿي. سيئٽل هن ميٽروپوليٽن علائقي ۽ اولهندي واشنگٽن جو مکيه شهر آهي؛ 2020ع جي آدمشماري موجب ان جي آبادي 737,015 هئي.[120]

 
واشنگٽن جا وڏا شھر يا ٽائون
ذريعو:[121]
درجو ڪائونٽي آبادي
1سيئٽلڪنگ737,015
2اسپوڪيناسپوڪين228,989
3ٽاڪوماپئرس219,346
4وينڪوورڪلارڪ190,915
5بيل ويوڪنگ151,854
6ڪينٽڪنگ136,588
7ايوريٽسنوهومش110,629
8رينٽنڪنگ106,785
9اسپوڪين ويلياسپوڪين102,976
10فيڊرل ويڪنگ101,030

آبادي ۽ سماج

[سنواريو]
تاريخي آبادي
مردم شماريPop.%±
18501,201—
186011,594865.4%
187023,955106.6%
188075,116213.6%
1890357,232375.6%
1900518,10345.0%
19101,141,990120.4%
19201,356,62118.8%
19301,563,39615.2%
19401,736,19111.1%
19502,378,96337.0%
19602,853,21419.9%
19703,409,16919.5%
19804,132,15621.2%
19904,866,69217.8%
20005,894,12121.1%
20106,724,54014.1%
20207,705,28114.6%
2025 (اندازو)8,001,020[122]19.0%
ذريعو: 1910–2020[123][124]
واشنگٽن رياست جو آباديءَ جو هرم

آبادي

[سنواريو]

2020ع واري آمريڪي آدمشماري موجب واشنگٽن جي آبادي 7,705,281 هئي،[124] جيڪا 2010ع واري آمريڪي آدمشماري کان 14.6 سيڪڙو وڌيڪ هئي.[125] 2020ع ۾ رياست مجموعي آباديءَ جي لحاظ کان ملڪ ۾ 13هين نمبر تي هئي، جڏهن ته مسيسيپي درياهه جي اولهه ۾ ڪيليفورنيا ۽ ٽيڪساس کان پوءِ ٽين سڀ کان وڌيڪ آبادي واري رياست هئي.[126] پئسفڪ اتر اولهه جي رياستن ۾ واشنگٽن سڀ کان وڌيڪ آبادي ۽ سڀ کان وڌيڪ آباديءَ جي گهڻائي رکي ٿي؛ ان کان پوءِ ترتيبوار اوريگن ۽ آئيڊاهو اچن ٿا. واشنگٽن رياست جي مالي انتظام واري دفتر اندازو لڳايو ته 1 اپريل 2025ع تي رياست جي آبادي 8,115,100 هئي.[127]

سيئٽل–ٽاڪوما–بيل ويو ميٽروپوليٽن علائقي جي آبادي 2020ع جي آدمشماريءَ ۾ 4,018,762 هئي، جيڪا رياست جي ڪل آباديءَ جي اڌ کان وڌيڪ هئي.[128] 2010ع ۾ واشنگٽن جي آباديءَ جو مرڪز 47°20′N 121°37′W / 47.33°N 121.62°W / 47.33; -121.62 تي، ڪاسڪيڊ جبلن جي هڪ غير آباد حصي ۾ واقع هو. اهو هنڌ اوڀرندي ٻهراڙي واري ڪنگ ڪائونٽي ۾، نارٿ بينڊ جي ڏکڻ اوڀر، اينم ڪلا جي اتر اوڀر ۽ سنوڪوالمي پاس جي اولهه ۾ آهي.[129]

2020ع ۾ واشنگٽن جي آباديءَ مان پنجن سالن کان گهٽ عمر وارن جو حصو 5.7 سيڪڙو، 18 سالن کان گهٽ عمر وارن جو 21.8 سيڪڙو، جڏهن ته 65 سالن يا ان کان وڌيڪ عمر وارن جو حصو 16.3 سيڪڙو هو.[130]

ايڇ يو ڊي جي 2022ع واري ڪانگريس ڏانهن سالياني بي گهر ماڻهن بابت جائزي واري رپورٽ موجب واشنگٽن ۾ اندازاً 25,211 بي گهر ماڻهو موجود هئا.[131][132] 2023ع واري هڪ مطالعي جا انگ اکر واشنگٽن رياست جو سرڪاري تعليم جي نگران جو دفتر جاري ڪيا، جن موجب رياست جا 42,436 شاگرد بي گهريءَ جي مختلف وصفن تي پورا لٿا؛ اهو انگ شاگردن جي ڪل آباديءَ جو 3.8 سيڪڙو هو.[133] 2022–2023ع واري هڪ رپورٽ، جيڪا بي گهر ماڻهن جي حقن لاءِ ڪم ڪندڙ قومي تنظيم اسڪول هائوس ڪنيڪشن تيار ڪئي، موجب 13,876 ٻار ۽ ٽوڊلر بي گهريءَ جي ڪنهن نه ڪنهن صورت جو تجربو ڪري رهيا هئا، جيڪو رياست جي انهيءَ عمر واري آباديءَ جو لڳ ڀڳ 4 سيڪڙو کان وڌيڪ هو.[134]

رياست جي آباديءَ جا چار پنجون حصا پاڻ کي اڇي نسل يا يورپي آمريڪي سڃاڻپ سان وابسته ڪن ٿا. آمريڪي رياستن مان واشنگٽن ۾ مقامي آمريڪي ۽ ايشيائي آباديءَ جا ڪجهه سڀ کان وڏا حصا موجود آهن، جڏهن ته افريقي آمريڪي آباديءَ جو تناسب نسبتاً ننڍو آهي. واشنگٽن جي هسپانوي برادري ويهين صديءَ جي آخر ۾ تيزيءَ سان وڌڻ شروع ٿي.[107] 2018ع ۾ واشنگٽن ڏانهن ايندڙ مهاجرن جا پنج مکيه اصل ملڪ ميڪسيڪو، ڀارت، چين، فلپائن ۽ ويتنام هئا.[135] رياست ۾ وفاقي حڪومت پاران سڃاتل مقامي آمريڪي قبيلن جو تعداد 29 آهي، جن مان گهڻا اولهندي واشنگٽن ۾ رهن ٿا؛ ان کان سواءِ ڪجهه غير تسليم ٿيل گروهه پڻ موجود آهن.[136]

2020ع واري آدمشماري موجب واشنگٽن جي آباديءَ جي نسلي جوڙجڪ هن ريت هئي:

ڪائونٽي موجب واشنگٽن جي نسلي ۽ هسپانوي اصليت؛ رنگ وسيلي نسل ڏيکاريل آهي، جڏهن ته رنگ جي مختلف ڇانورن سان غير هسپانوي ۽ هسپانوي اصليت کي الڳ ڪيو ويو آهي. ڪائونٽي جي آبادي دائري جي ماپ ۽ ليبل سان ڏيکاريل آهي. هيٺئين نقشي ۾ ساڳيا انگ اکر پهرين غير هسپانوي ۽ هسپانوي اصليت موجب، پوءِ رنگ جي ڇانورن وسيلي نسل موجب ورهايل آهن.[137]
مٿي ڏنل ساڳيا نسلي ۽ اصليت وارا انگ اکر، پر هتي پهرين هسپانوي اصليت موجب گروهه بندي ۽ پوءِ نسل موجب ورهاست ڪئي وئي آهي. پهريون نقشو هسپانوي اصليت رکندڙ ماڻهن جي نسلي تنوع کي نمايان ڪري ٿو، جڏهن ته ٻيو نقشو مجموعي هسپانوي آباديءَ جي وڌيڪ واضح تصوير ڏئي ٿو.[137]
2020ع واري آمريڪي آدمشماري موجب نسلي ۽ قومي اڪثريت جي بنياد تي واشنگٽن رياست جي ڪائونٽين جو نقشو
2020ع واري آدمشماري موجب واشنگٽن رياست جي هر ڪائونٽي ۾ اڪيلي يا ڪنهن ميلاپ ۾ سڀ کان وڏي قومي اصليت
2020ع جي آدمشماري موجب نسلي جوڙجڪ
نسل ۽ قومي سڃاڻپ[138] رڳو هڪ نسل مجموعي
اڇا، غير هسپانوي 63.8%63.8
 
 70.0%70
 
هسپانوي يا لاطيني[lower-alpha 2] — 13.7%13.7
 
ايشيائي 9.4%9.4
 
 11.8%11.8
 
افريقي آمريڪي، غير هسپانوي 3.8%3.8
 
 5.3%5.3
 
مقامي آمريڪي 1.2%1.2
 
 3.2%3.2
 
پئسفڪ ٻيٽن جا رهواسي 0.8%0.8
 
 1.4%1.4
 
ٻيا 0.6%0.6
 
 1.7%1.7
 
واشنگٽن جي تاريخي نسلي جوڙجڪ
نسلي جوڙجڪ 1990ع[139] 2000ع[140] 2010ع[141] 2020ع[130]
اڇا 88.5% 81.8% 77.3% 66.6%
ايشيائي 4.3% 5.5% 7.2% 9.5%
ڪارا يا افريقي آمريڪي 3.1% 3.2% 3.6% 4.0%
آمريڪي انڊين ۽ الاسڪا جا مقامي ماڻهو 1.7% 1.6% 1.5% 1.6%
مقامي هوائي ۽ پئسفڪ جي ٻين ٻيٽن جا رهواسي – 0.4% 0.6% 0.8%
ٻيو نسل 2.4% 3.9% 5.2% 6.7%
ٻه يا وڌيڪ نسل – 3.6% 4.7% 10.9%
واشنگٽن رياست جي نسلي ۽ قومي جوڙجڪ
نوٽ: آمريڪي آدمشماري هسپانوي يا لاطيني سڃاڻپ کي قومي درجي طور شمار ڪري ٿي. هن جدول ۾ لاطيني ماڻهن کي نسلي درجن مان الڳ ڪري هڪ جدا درجي ۾ رکيو ويو آهي. هسپانوي يا لاطيني ماڻهو ڪنهن به نسل سان واسطو رکي سگهن ٿا.
نسل يا قومي سڃاڻپ (NH = غير هسپانوي) آبادي 2000ع[142] آبادي 2010ع[143] آبادي 2020ع[144] سيڪڙو 2000ع سيڪڙو 2010ع سيڪڙو 2020ع
رڳو اڇا (غير هسپانوي) 4,652,490 4,876,804 4,918,820 78.93% 72.52% 63.84%
رڳو ڪارا يا افريقي آمريڪي (غير هسپانوي) 184,631 229,603 296,170 3.13% 3.41% 3.84%
رڳو مقامي آمريڪي يا الاسڪا جا مقامي ماڻهو (غير هسپانوي) 85,396 88,735 91,191 1.45% 1.32% 1.18%
رڳو ايشيائي (غير هسپانوي) 319,401 475,634 723,062 5.42% 7.07% 9.38%
رڳو پئسفڪ ٻيٽن جا رهواسي (غير هسپانوي) 22,779 38,783 62,490 0.39% 0.58% 0.81%
رڳو ٻيو نسل (غير هسپانوي) 11,989 11,838 43,221 0.20% 0.18% 0.56%
گڏيل يا گهڻ نسلي (غير هسپانوي) 175,926 247,353 511,114 2.98% 3.68% 6.63%
هسپانوي يا لاطيني، ڪنهن به نسل جا 441,509 755,790 1,059,213 7.49% 11.24% 13.75%
ڪل 5,894,121 6,724,540 7,705,281 100.00% 100.00% 100.00%

2016ع واري آمريڪي ڪميونٽي سروي موجب واشنگٽن جي آباديءَ جو 12.1 سيڪڙو ڪنهن به نسل سان واسطو رکندڙ هسپانوي يا لاطيني اصل جو هو. ان ۾ ميڪسيڪي 9.7 سيڪڙو، پورٽو ريڪي 0.4 سيڪڙو، ڪيوبائي 0.1 سيڪڙو ۽ ٻين هسپانوي يا لاطيني اصلن جا ماڻهو 1.8 سيڪڙو هئا.[145] پنج سڀ کان وڏا نسلي اصليت وارا گروهه جرمن 17.8 سيڪڙو، آئرش 10.8 سيڪڙو، انگريز 10.4 سيڪڙو، نارويجي 5.4 سيڪڙو ۽ آمريڪي 4.6 سيڪڙو هئا.[146]

پيدائش جا انگ اکر

2011ع ۾ واشنگٽن جي هڪ سال کان گهٽ عمر واري آباديءَ مان 44.3 سيڪڙو نسلي اقليتن سان واسطو رکندا هئا.[147]

نوٽ: جدول ۾ ڄمڻ وارن ٻارن جا انگ گڏ ڪرڻ سان ڪل تعداد نه ٺهندو، ڇاڪاڻ⁠تہ هسپانوي ماڻهن کي سندن قومي سڃاڻپ ۽ نسل ٻنهي موجب شمار ڪيو ويو آهي، جنهن سبب مجموعي انگ وڌيڪ نظر اچي ٿو.

ماءُ جي هڪڙي نسل يا قومي سڃاڻپ موجب زنده ڄمڻ وارا ٻار
نسل 2014ع[148] 2015ع[149] 2016ع[150] 2017ع[151] 2018ع[152] 2019ع[153] 2020ع[154] 2021ع[155] 2022ع[156] 2023ع[157] 2024ع[158]
غير هسپانوي اڇا ماڻهو 55,872 (63.1%) 55,352 (62.2%) 53,320 (58.9%) 50,679 (57.9%) 49,019 (56.9%) 47,435 (55.9%) 46,199 (55.6%) 46,187 (55.0%) 44,084 (52.9%) 42,237 (52.2%) 42,258 (50.8%)
ايشيائي 10,306 (11.6%) 10,611 (11.9%) 8,875 (9.8%) 8,836 (10.1%) 8,729 (10.1%) 8,856 (10.4%) 8,429 (10.1%) 8,817 (10.5%) 9,159 (11.0%) 9,032 (11.1%) 9,587 (11.5%)
ڪارا 5,254 (5.9%) 5,302 (6.0%) 3,862 (4.3%) 3,944 (4.5%) 3,922 (4.6%) 3,813 (4.5%) 3,841 (4.6%) 3,698 (4.4%) 3,797 (4.6%) 3,653 (4.5%) 3,780 (4.5%)
پئسفڪ ٻيٽن جا رهواسي ... ... 1,183 (1.3%) 1,164 (1.3%) 1,159 (1.3%) 1,204 (1.4%) 1,231 (1.5%) 1,181 (1.4%) 1,284 (1.5%) 1,348 (1.7%) 1,357 (1.6%)
آمريڪي انڊين 2,059 (2.3%) 2,036 (2.3%) 1,309 (1.4%) 1,112 (1.3%) 1,166 (1.4%) 1,018 (1.2%) 1,002 (1.2%) 928 (1.1%) 861 (1.0%) 828 (1.0%) 868 (1.0%)
هسپانوي، ڪنهن به نسل جا 15,779 (17.8%) 16,073 (18.1%) 16,533 (18.3%) 15,973 (18.2%) 16,073 (18.7%) 16,161 (19.0%) 16,020 (19.3%) 16,260 (19.4%) 17,190 (20.6%) 17,145 (21.2%) 18,140 (21.8%)
ڪل 88,585 (100%) 88,990 (100%) 90,505 (100%) 87,562 (100%) 86,085 (100%) 84,895 (100%) 83,086 (100%) 83,911 (100%) 83,333 (100%) 80,932 (100%) 83,118 (100%)
  • 2016ع کان پوءِ اڇي هسپانوي اصل وارن ڄمڻ جي واقعن جا انگ الڳ گڏ نٿا ڪيا وڃن، پر انهن کي هڪ گڏيل هسپانوي درجي ۾ شامل ڪيو وڃي ٿو؛ هسپانوي اصل جا ماڻهو ڪنهن به نسل سان واسطو رکي سگهن ٿا.

آباديءَ جي مرڪوز علائقن

[سنواريو]
واشنگٽن جي آباديءَ جي گهڻائيءَ جو نقشو

پئسفڪ اتر اولهه ۾ افريقي آمريڪي آبادي، آمريڪا جي مجموعي آباديءَ جي ڀيٽ ۾ گهٽ نمائندگي رکي ٿي. واشنگٽن جي ڪاري آبادي گهڻو ڪري سيئٽل جي سائوٿ اينڊ ۽ سينٽرل ڊسٽرڪٽ وارن علائقن، ۽ اندروني ٽاڪوما ۾ مرڪوز آهي.[159] 1858ع ۾ سيئٽل جي ڪاري برادري رڳو هڪ شخص، مانوئل لوپس، تي مشتمل هئي، جڏهن ته 1900ع تائين اها آبادي وڌي 406 ٿي وئي.[160] ٻي عالمي جنگ دوران ۽ ان کان پوءِ هن برادريءَ ۾ تيزيءَ سان واڌ آئي، جڏهن جنگي صنعتن ۽ آمريڪي هٿياربند فوجن ڏکڻ اوڀر آمريڪا مان هزارين افريقي آمريڪن کي روزگار ۽ فوجي ڀرتي لاءِ آندو. اهي عظيم لڏپلاڻ جي ٻي لهر دوران اولهه ڏانهن منتقل ٿيا، جنهن 1960ع واري ڏهاڪي ۾ اولهندي سامونڊي ڪناري جي راڪ موسيقي، آر اينڊ بي ۽ سول موسيقي تي گهرو اثر ڇڏيو. ان ۾ سيئٽل جو رهواسي جيمي هينڊرڪس پڻ شامل هو، جيڪو هارڊ راڪ جو اهم اڳواڻ هو ۽ افريقي آمريڪي، ۽ مبينا طور چيروڪي نسل سان واسطو رکندو هو.

مقامي آمريڪي مختلف انڊين محفوظ علائقن يا قبيلائي اختيار وارن علائقن ۾ رهندا هئا، جهڙوڪ ڪول وِل انڊين محفوظ علائقو، جنهن ۾ ڪيترائي اندروني ساليش قبيلا شامل آهن، ماڪاه محفوظ علائقو، مڪل شوٽ انڊين محفوظ علائقو، ڪيناولٽ، اسپوڪين انڊين محفوظ علائقو ۽ ياڪاما انڊين محفوظ علائقو. رياست جي انتهائي اولهندي ۽ پئسفڪ سامونڊي ڪناري وارن علائقن ۾ گهڻو ڪري مقامي آمريڪي برادريون رهن ٿيون، جهڙوڪ چينوڪن ماڻهو، لمي ماڻهو ۽ سامونڊي ڪناري جا ساليش ماڻهو. ٻي عالمي جنگ کان پوءِ سيئٽل ۾ انڊين معاملن وارو بيورو جي لڏپلاڻ وارن پروگرامن تحت قائم ٿيل شهري انڊين برادرين ڪيترن مختلف مقامي آمريڪي گروهن کي هن گهڻ ثقافتي شهر ۾ آندو. 1850ع واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ جڏهن يورپي آمريڪي پيوجٽ سائونڊ واري علائقي ۾ آباد ٿيا، تڏهن شهر جو نالو سردار سيئٽل جي نالي تان رکيو ويو.

سيئٽل ۾ چيني نئون سال، 2011ع

ايشيائي آمريڪي گهڻو ڪري سيئٽل–ٽاڪوما ميٽروپوليٽن علائقي ۾ مرڪوز آهن. سيئٽل، بيل ويو ۽ ريڊمنڊ، جيڪي سڀ ڪنگ ڪائونٽي ۾ آهن، وڏيون چيني برادريون رکن ٿا، جن ۾ تائيواني آمريڪي پڻ شامل آهن، ۽ گڏوگڏ اهم ڀارتي آمريڪي ۽ جاپاني آمريڪي برادريون پڻ موجود آهن. سيئٽل جو چائنا ٽائون–انٽرنيشنل ڊسٽرڪٽ 1860ع واري ڏهاڪي کان چيني آباديءَ جي تاريخ رکي ٿو، جن مان گهڻا ڏاکڻي چين جي گوانگ ڊونگ صوبي مان لڏي آيا هئا. اڄ اهو علائقو اوڀر ۽ ڏکڻ اوڀر ايشيا جي گهڻ نسلي برادرين جو گهر آهي.

ڪوريائي آمريڪي وڏي تعداد ۾ ڏکڻ طرف واقع مضافاتي شهرن فيڊرل وي ۽ آبرن، ۽ اتر طرف لن وڊ ۾ رهن ٿا. ٽاڪوما ۾ هزارين ڪمبوڊيائي آمريڪي آباد آهن، ۽ لانگ بيچ، ڪيليفورنيا ۽ لوويل، ميساچوسٽس سان گڏ اهو آمريڪا جي سڀ کان وڏين ڪمبوڊيائي آمريڪي برادرين مان هڪ رکي ٿو.[161] واشنگٽن جي ويتنامي آمريڪي ۽ فلپائني آمريڪي آبادي گهڻو ڪري سيئٽل ميٽروپوليٽن علائقي ۾ مرڪوز آهي.[162]

واشنگٽن رياست ۾ پئسفڪ ٻيٽن سان تعلق رکندڙ ماڻهن جو تناسب آمريڪي مکيه زمين جي رياستن مان يوٽا کان پوءِ ٻيو سڀ کان وڌيڪ آهي. 2009ع ۾ سيئٽل–ٽاڪوما علائقي ۾ ساموائي نسل جا 15,000 کان وڌيڪ ماڻهو رهندا هئا، جيڪي گهڻو ڪري ڏکڻ اوڀر سيئٽل، ٽاڪوما، فيڊرل وي ۽ سي ٽيڪ ۾ آباد هئا.[163][164]

نسلي، نه ته خالص نسل واري، درجي ۾ سڀ کان وڏو گروهه لاطيني ماڻهو آهن، جيڪي واشنگٽن جي آباديءَ جو لڳ ڀڳ 11 سيڪڙو آهن. ميڪسيڪي آمريڪي چي هيلس وادي، اسڪيگٽ وادي، ياڪيما وادي جي زرعي علائقن ۽ اوڀرندي واشنگٽن ۾ هڪ وڏو نسلي گروهه بڻيا. سندن موجودگي گهٽ ۾ گهٽ اوڻيهين صديءَ تائين ڏسڻ ۾ اچي ٿي.[165] بهرحال، ويهين صديءَ جي آخر ۾ ميڪسيڪو مان وڏي پيماني تي لڏپلاڻ ۽ ٻين لاطيني برادرين جي آبادڪاري سيئٽل جي ڏاکڻين مضافات ۾ وڌي، جڏهن ته 1980ع ۽ 1990ع واري ڏهاڪي دوران ملڪيت ۽ تعميراتي واڌ جي نتيجي ۾ ڪنگ، پئرس ۽ سنوهومش ڪائونٽين ۾ پڻ محدود مرڪز ٺهيا.

واشنگٽن ۾ هڪ وڏي ايٿوپيائي آمريڪي برادري پڻ موجود آهي، جنهن سان گڏ ڪيترائي ايريٽريائي آمريڪي به رهن ٿا.[166] اهي ٻئي برادريون 1960ع واري ڏهاڪي جي آخر ۾ ظاهر ٿيون ۽ 1980ع کان پوءِ وڌيڪ ترقي ڪنديون رهيون.[167] 2010ع ۾ اندازاً 30,000 صومالي آمريڪي مهاجر سيئٽل واري علائقي ۾ رهندا هئا.[168]

ٻوليون

[سنواريو]
واشنگٽن ۾ ڳالهائجندڙ مٿيون 10 غير انگريزي ٻوليون
ٻولي آباديءَ جو سيڪڙو
(2010ع موجب)[169]
اسپيني 7.79%
چيني[lower-alpha 3] 1.19%
ويتنامي 0.94%
ٽيگالوگ 0.84%
ڪوريائي 0.83%
روسي 0.80%
جرمن 0.55%
جاپاني 0.39%
فرانسيسي 0.33%
يوڪريني 0.27%

2010ع ۾ واشنگٽن جي پنجن سالن يا ان کان وڌيڪ عمر وارن رهواسين مان 82.51 سيڪڙو، يعني 5,060,313 ماڻهو، گهر ۾ بنيادي ٻولي طور انگريزي ڳالهائيندا هئا. 7.79 سيڪڙو، يعني 477,566 ماڻهو، اسپيني ڳالهائيندا هئا؛ 1.19 سيڪڙو، يعني 72,552 ماڻهو، چيني ڳالهائيندا هئا، جنهن ۾ ڪينٽوني ۽ معياري چيني شامل آهن؛ 0.94 سيڪڙو، يعني 57,895 ماڻهو، ويتنامي؛ 0.84 سيڪڙو، يعني 51,301 ماڻهو، ٽيگالوگ؛ 0.83 سيڪڙو، يعني 50,757 ماڻهو، ڪوريائي؛ 0.80 سيڪڙو، يعني 49,282 ماڻهو، روسي؛ ۽ 0.55 سيڪڙو، يعني 33,744 ماڻهو، جرمن ڳالهائيندا هئا. مجموعي طور واشنگٽن جي پنجن سالن يا ان کان وڌيڪ عمر واري آباديءَ مان 17.49 سيڪڙو، يعني 1,073,002 ماڻهو، انگريزيءَ کان سواءِ ٻي مادري ٻولي ڳالهائيندا هئا.[169]

مذهب

[سنواريو]

2022ع ۾ پبلڪ رليجن ريسرچ انسٽيٽيوٽ جي American Values Atlas موجب واشنگٽن ۾ مذهبي سڃاڻپ.[170]

  غير مذهبي / ڪنهن به مذهب سان لاڳاپيل نه (43%)
  پروٽيسٽنٽ (33%)
  ڪيٿولڪ (13%)
  مورمن ازم (3%)
  جيهووا جا شاهد (1%)
  نيو ايج (3%)
  ٻڌمت (2%)
  هندومت (1%)
  يهوديت (1%)

2015ع ۾ واشنگٽن جي رهواسين جون اهم مذهبي وابستگيون هيٺين ريت هيون:[171]

2010ع ۾ پيروڪارن جي تعداد جي لحاظ کان سڀ کان وڏا مذهبي فرقا هي هئا: رومن ڪيٿولڪ چرچ، جنهن جا 784,332 پيروڪار هئا؛ چرچ آف جيسس ڪرائسٽ آف ليٽر ڊي سينٽس، جنهن جا 282,356 پيروڪار هئا؛[172] ۽ اسمبليز آف گاڊ، جنهن جا 125,005 پيروڪار هئا.[173]

ايڪويرين ٽيبَرنيڪل چرچ ملڪ جو سڀ کان وڏو وِڪا (Wiccan) چرچ آهي.[174]

آمريڪا جي اولهه سامونڊي ڪناري جي ٻين رياستن وانگر، واشنگٽن ۾ پاڻ کي "غير مذهبي" سڏيندڙ ماڻهن جو تناسب قومي سراسري کان وڌيڪ آهي.

معيشت

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو واشنگٽن (رياست) جي معيشت
مائڪروسافٽ ڪارپوريشن جو صدر دفتر ريڊمنڊ ۾، جيڪو سيئٽل جو ايسٽ سائيڊ مضافاتي علائقو آهي

آمريڪي اقتصادي تجزيي واري بيورو موجب 2025ع ۾ واشنگٽن رياست جي رياستي مجموعي پيداوار 894.9 ارب آمريڪي ڊالر ۽ في ماڻهو ذاتي آمدني 89,396 آمريڪي ڊالر هئي.[175] جون 2025ع مطابق رياست جي بيروزگاري جي شرح 4.5 سيڪڙو هئي، جيڪا آمريڪا ۾ 37هين سڀ کان گهٽ شرح هئي؛[176] اها شرح جون 2024ع کان اڻبدليل رهي.[177]

2010ع واري ڏهاڪي جي آخر ۾ واشنگٽن جي معيشت آمريڪا ۾ سڀ کان تيزيءَ سان وڌندڙ معيشت هئي ۽ ملڪ جي ڏهين وڏي رياستي معيشت بڻجي چڪي هئي.[178] 2017ع ۾ گهٽ ۾ گهٽ اجرت 11 آمريڪي ڊالر مقرر ڪئي وئي ۽ ان کان پوءِ ان ۾ هر سال رهڻي ڪهڻي جي خرچ واري اشاري جي بنياد تي واڌ ڪئي وئي؛ 1 جنوري 2024ع کان اها 16.28 آمريڪي ڊالر في ڪلاڪ ٿي، جيڪا ڪنهن به آمريڪي رياست ۾ سڀ کان وڌيڪ هئي.[179] 2024ع مطابق ڪيترن شهرن ۾ ان کان به وڌيڪ گهٽ ۾ گهٽ اجرت لاڳو هئي، جيئن وڏن ملازمن لاءِ سيئٽل ۾ 19.97 آمريڪي ڊالر ۽ ٽڪولا ۾ 20.29 آمريڪي ڊالر في ڪلاڪ.[180][181]

2025ع ۾ ننڍا ڪاروبار واشنگٽن جي ڪل ڪاروبارن جو 99.5 سيڪڙو هئا ۽ رياست جي پورهيت قوت مان 48.7 سيڪڙو ماڻهن کي روزگار فراهم ڪندا هئا.[182] 2024ع ۾ نيشنل پارٽنرشپ فار وومين اينڊ فيمليز جي هڪ مطالعي موجب رياست ۾ عورتن جي سالياني اجرت مردن جي ڀيٽ ۾ 18,545 آمريڪي ڊالر گهٽ هئي، جيڪا آمريڪا ۾ ٻيو سڀ کان وڏو آمدنيءَ جو فرق هو. هي سراسري فرق 2023ع جي 17,400 آمريڪي ڊالر واري فرق کان وڌيڪ هو.[183]

رياست جي اهم ڪاروباري شعبن ۾ هوائي جهازن جي ڊيزائن ۽ پيداوار (بوئنگ)، موٽر گاڏيون (پيڪار)، ڪمپيوٽر سافٽ ويئر جي ترقي (مائڪروسافٽ، بنجي، ايمازون، ننٽينڊو آف آمريڪا، والو، ارينا نيٽ، سائن ورلڊز)، ٽيلي ڪميونيڪيشن (ٽي-موبائل يو ايس)، اليڪٽرانڪس، حياتياتي ٽيڪنالاجي، المونيم جي پيداوار، ڪاٺ ۽ ڪاٺي شيون (ويئرهاوزر)، کاڻ کوٽائي، مشروبات (اسٽاربڪس، جونز سوڊا)، جائداد (جان ايل اسڪاٽ، ڪوليئرز انٽرنيشنل، ونڊرمير ريئل اسٽيٽ، ڪڊر ميٿيوز)، پرچون واپار (نورڊسٽروم، ايڊي بائوئر، ڪار ٽوائز، ڪاسٽڪو، آر اي آءِ) ۽ سياحت (الاسڪا ايئرلائنز، ايڪسپيڊيا، انڪ.) شامل آهن. فارچون رسالي جي آمريڪا جي 20 سڀ کان وڌيڪ ساراهيل ڪمپنين واري سروي ۾ واشنگٽن سان لاڳاپيل چار ڪمپنيون—ايمازون، اسٽاربڪس، مائڪروسافٽ ۽ ڪاسٽڪو—شامل هيون.[184] رياست جي بجليءَ جي پيداوار مان 80 سيڪڙو کان وڌيڪ حصو پن بجليءَ مان حاصل ٿئي ٿو. ايشيا سان واپار جو وڏو حصو پيوجٽ سائونڊ جي بندرگاهن مان گذري ٿو، جنهن ڪري آمريڪي بندرگاهن جي گڏيل درجه بنديءَ ۾ انهن کي ڇهون نمبر مليو. اها درجه بندي ويهن فوٽن جي برابر ڪنٽينر يونٽن ۽ ڍانچي واري اشاري کي گڏ ڪري تيار ڪئي وئي هئي.[185]

انشيئيٽو 1183 جي منظوريءَ کان پوءِ واشنگٽن رياستي شراب ڪنٽرول بورڊ 1 جون 2012ع تي رياست جي شراب جي دڪانن ۽ شراب جي ورڇ تي پنهنجو مڪمل اجاره داراڻو ڪنٽرول ختم ڪيو. ان کان پوءِ بورڊ شراب، تمباڪو ۽ پوءِ ڀنگ جي وڪري لاءِ لائسنس جاري ڪرڻ ۽ ضابطا لاڳو ڪرڻ واري اداري ۾ تبديل ٿيو؛ ڀنگ جي ضابطي جو اختيار انشيئيٽو 502 جي منظوريءَ کان پوءِ شامل ٿيو.[186][187]

محصول

[سنواريو]


واشنگٽن انهن ستن آمريڪي رياستن مان هڪ رهي آهي، جيڪي ذاتي آمدني محصول لاڳو نه ڪنديون هيون. تنهن هوندي به مارچ 2026ع ۾ واشنگٽن جي گورنر باب فرگوسن سينيٽ بل 6346 تي صحيح ڪري ان کي قانون بڻايو، جنهن تحت سالياني 10 لک آمريڪي ڊالر کان وڌيڪ گهريلو آمدنيءَ تي رياست جو پهريون آمدني محصول قائم ڪيو ويو، جيڪو 1 جنوري 2028ع کان لاڳو ٿيندو.[188][189]

رياست ڪارپوريٽ آمدني محصول يا فرنچائز محصول پڻ وصول نه ٿي ڪري. واشنگٽن جا ڪاروبار ٻين مختلف رياستي محصولن جا ذميوار آهن، جن ۾ ڪاروبار ۽ پيشو محصول شامل آهي، جيڪو مجموعي آمدنيءَ تي لاڳو ٿيندڙ محصول آهي ۽ مختلف قسم جي ڪاروبارن تي مختلف شرحون مقرر ڪري ٿو.

واشنگٽن جو بنيادي رياستي وڪري جو محصول 6.5 سيڪڙو آهي، جنهن سان گڏ مقامي وڪري جو محصول به شامل ڪيو وڃي ٿو، جنهن جي شرح علائقي موجب بدلجي ٿي. رياستي ۽ مقامي پرچون وڪري جي گڏيل محصولي شرح صارفين طرفان ادا ٿيندڙ محصول وڌائي ٿي، ۽ مقامي شرح موجب عام طور 7.5 سيڪڙو کان 10 سيڪڙو جي وچ ۾ رهي ٿي.[190] 2024 مطابق سيئٽل ۾ گڏيل وڪري جي محصول جي شرح 10.25 سيڪڙو هئي. سنوهومش ڪائونٽي جي شهرن لن وڊ، مل ڪريڪ ۽ مڪيلٽيو ۾ رياست جي سڀ کان وڌيڪ گڏيل وڪري جي محصول جي شرح 10.6 سيڪڙو هئي.[191] اهي محصول شين سان گڏ خدمتن تي به لاڳو ٿين ٿا، پر 1977ع جي هڪ عوامي راءِ شماريءَ سبب اڪثر خوراڪ تي لاڳو نٿا ٿين.[192][193] تنهن هوندي به تيار ڪيل کاڌو، غذائي اضافا ۽ نرم مشروب محصول هيٺ اچن ٿا.[194]

ڪجهه شين، جهڙوڪ پيٽرول، سگريٽن ۽ الڪوحلي مشروبات تي ايڪسائيز محصول لاڳو ٿيندو آهي. ملڪيت محصول واشنگٽن رياست ۾ لاڳو ٿيندڙ پهريون محصول هو، ۽ ان مان حاصل ٿيندڙ آمدني رياست ۽ مقامي حڪومتن جي گڏيل ڪل آمدنيءَ جو لڳ ڀڳ 30 سيڪڙو آهي. اهو اڃا تائين سرڪاري اسڪول، باهه کان بچاءَ، لائبريري، پارڪن ۽ تفريح، ۽ ٻين مخصوص مقصدن وارن ضلعن لاءِ آمدنيءَ جو سڀ کان اهم ذريعو آهي.

سڀ غير منقول ملڪيت ۽ ذاتي ملڪيت محصول هيٺ اچن ٿا، جيستائين قانون انهن کي خاص طور معاف نه ڪري. ماڻهن جي ملڪيت ۾ موجود گهڻي ذاتي ملڪيت محصول کان آجي آهي. ذاتي ملڪيت محصول ڪاروبار هلائڻ دوران استعمال ٿيندڙ ذاتي ملڪيت يا اهڙي ٻي ذاتي ملڪيت تي لاڳو ٿئي ٿو، جيڪا قانون موجب معاف نه هجي. سڀ ملڪيت محصول ان ڪائونٽي جي خزاني واري دفتر کي ادا ڪيا وڃن ٿا، جتي ملڪيت واقع هجي. رياست ٻي رياست مان ڪمائي ۽ وصول ڪيل ريٽائرمينٽ آمدنيءَ تي پڻ محصول لاڳو نٿي ڪري. واشنگٽن وراثتي محصول وصول نٿو ڪري، پر ترڪي جو محصول وفاقي ترڪي محصول جي قانونن کان الڳ آهي، تنهن ڪري رياست پنهنجو ترڪي محصول لاڳو ڪري ٿي.

2017ع موجب واشنگٽن رياست ۾ في ماڻهو اثرائتي محصولي شرح آمريڪا ۾ 18هين سڀ کان وڌيڪ هئي. جون 2023 مطابق واشنگٽن ۾ پيٽرول جي سراسري قيمت 4.97 آمريڪي ڊالر في گيلن هئي، جيڪا ملڪ ۾ سڀ کان وڌيڪ هئي؛ ان جو هڪ سبب رياست جو آمريڪا ۾ ٽيون سڀ کان وڌيڪ پيٽرول محصول هو.[195] واشنگٽن جي محصولي پاليسي پاڙيسري اوريگن کان مختلف آهي؛ اوريگن وڪري جو محصول لاڳو نٿو ڪري، پر ذاتي آمدني محصول وصول ڪري ٿو. ان سبب پورٽلينڊ–وينڪوور ميٽروپوليٽن علائقي ۾ سرحدي اقتصادي غيرمعموليون پيدا ٿين ٿيون.[196] محصولي فرق سبب پاڙيسري آئيڊاهو سان پڻ سرحدي معيشتون پيدا ٿين ٿيون، جتي وڪري جي محصول جي شرح گهٽ آهي؛[197] ۽ برٽش ڪولمبيا سان به، جتي شين جون قيمتون وڌيڪ آهن ۽ ڪيترائي رهواسي خريداري لاءِ واشنگٽن اچن ٿا.[198] انهن سرحدي معيشتن ۾ آمريڪي آن لائين پرچون ادارن لاءِ دوردراز ميل باڪس ۽ ڪوريئر خدمتون پڻ شامل آهن، جيڪي 21هين صديءَ ۾ سرحدي برادرين ۾ عام ٿي ويون.[199]

زراعت

[سنواريو]
ايزويل، واشنگٽن، ميوو چونڊيندڙن جي ڪيبنن ۽ صوفن جي باغن تي مشتمل ننڍڙي آبادي

واشنگٽن آمريڪا جي اهم زرعي رياستن مان هڪ آهي. 2023ع ۾ واشنگٽن جي زرعي پيداوار جي ڪل قيمت 14 ارب آمريڪي ڊالر هئي.[7] 2014ع ۾ واشنگٽن ڳاڙهن راسبيرين جي پيداوار ۾ ملڪ ۾ پهرين نمبر تي هو، جيڪا آمريڪا جي ڪل پيداوار جو 90.5 سيڪڙو هئي؛ هاپس 79.3 سيڪڙو، اسپيئر منٽ تيل 75 سيڪڙو، ڇڙيل ٻج وارا مٽر 70.4 سيڪڙو، صوف 71.1 سيڪڙو، مٺيون چيريون 62.3 سيڪڙو، ناسپاتيون 45.6 سيڪڙو، ڪانڪرڊ انگور 55.1 سيڪڙو، پروسيسنگ لاءِ گاجرون 30.6 سيڪڙو، ۽ پروسيسنگ لاءِ ساوا مٽر 32.4 سيڪڙو پيدا ڪندو هو.[200]

واشنگٽن سرءُ وارن آلوئن جي پيداوار ۾ ملڪ ۾ ٻئي نمبر تي هو، جيڪا آمريڪا جي ڪل پيداوار جو چوٿون حصو هئي؛ ان سان گڏ نيڪٽيرين، خوباني، اسپرگس، سڀني قسمن جي راسبيرين، سڀني قسمن جي انگورن، پروسيسنگ لاءِ مٺي مڪئي، جيڪا ملڪ جي ڪل پيداوار جو چوٿون حصو هئي، ۽ اونهاري جي بصرن، جيڪا ملڪ جي ڪل پيداوار جو پنجون حصو هئي، جي پيداوار ۾ به ٻئي نمبر تي هو. واشنگٽن خشڪ مٽرن، مسور، بصرن ۽ پپرمنٽ تيل جي پيداوار ۾ ملڪ ۾ ٽئين نمبر تي هو.[7]

صوفن جي صنعت واشنگٽن لاءِ خاص اهميت رکي ٿي. وچ واشنگٽن جي خشڪ، گرم اونهارن ۽ ٿڌن سيارن واري سازگار آبهوا سبب رياست 1920ع واري ڏهاڪي کان آمريڪا ۾ صوفن جي پيداوار ۾ اڳواڻي ڪندي رهي آهي.[201] رياست جي صوفن جي گهڻي ڀاڱي پيداوار ٻن علائقن مان حاصل ٿئي ٿي: ويناچي–اوڪانوگن علائقو، جنهن ۾ چيلان، اوڪانوگن، ڊگلس ۽ گرانٽ ڪائونٽيون شامل آهن؛ ۽ ياڪيما علائقو، جنهن ۾ ياڪيما، بينٽن ۽ ڪيٽيٽاس ڪائونٽيون شامل آهن.[202] واشنگٽن صوفن جون ست اهم قسمون پيدا ڪري ٿو، جيڪي سٺ کان وڌيڪ ملڪن ڏانهن برآمد ڪيون وڃن ٿيون.[203]

شراب

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو واشنگٽن جي شراب
ريٽلسنيڪ هِلز اي وي اي، رياست جي اوڻيهه آمريڪي انگور پوک وارن علائقن مان هڪ

واشنگٽن آمريڪا جي شراب جي پيداوار ۾ ڪيليفورنيا ۽ نيو يارڪ کان پوءِ آمريڪا ۾ ٽئين نمبر تي آهي. 2024ع ۾ هتي 25.7 million U.S. gallons (97 million liters) شراب پيدا ڪئي وئي.[204]

2006ع ۾ رياست ۾ 31,000 ايڪڙ (130 چورس ڪلوميٽر) کان وڌيڪ انگورن جا باغ موجود هئا، جتان 120,000 short tons (109,000 metric tons) انگورن جي فصل حاصل ڪئي وئي، ۽ رياست جي 600 شراب خانن مان دنيا جي چاليهن کان وڌيڪ ملڪن ڏانهن برآمدات ٿينديون هيون. 2021ع تائين شراب خانن جو تعداد وڌي 1,050 ٿي ويو. جيتوڻيڪ رياست جي ٿڌي ۽ وڌيڪ برساتي اولهه واري حصي ۾ به ڪجهه انگور پوکڻ جون سرگرميون ٿين ٿيون، پر شراب لاءِ انگورن جي لڳ ڀڳ سموري (99 سيڪڙو) پيداوار ريگستاني نوعيت واري اوڀر واري حصي ۾ ٿئي ٿي.[205]

ڪيسڪيڊ جبلن جي مينهن جي پاڇي واري اثر سبب ڪولمبيا درياهه جو طاس ۾ ساليانو فقط لڳ ڀڳ 8 inches (200 mm) برسات پوي ٿي، جنهن ڪري انگور جي پوک ۾ آبپاشي ۽ پاڻي جا حق واشنگٽن جي شراب جي صنعت لاءِ انتهائي اهم آهن. رياست ۾ انگور جي پوک تي ڊگهي سج جي روشنيءَ جو پڻ وڏو اثر آهي؛ پوک جي موسم دوران هتي سراسري طور تي ڪيليفورنيا جي ڀيٽ ۾ روزانو ٻه ڪلاڪ وڌيڪ سج جي روشني ملي ٿي، ۽ گرمي پد به گهڻو ڪري هڪجهڙو ۽ مستحڪم رهندو آهي.[206]

فوج

[سنواريو]

2022ع مطابق واشنگٽن ۾ آمريڪي دفاع واري کاتي جا ڪل 108,542 اهلڪار هئا، جن ۾ سرگرم فوجي خدمتن جا ميمبر ۽ آمريڪي هٿياربند فوجن جي اڏن تي ڪم ڪندڙ شهري ملازم شامل هئا.[207] سرگرم فوجي اهلڪارن جي تعداد جي لحاظ کان واشنگٽن آمريڪي رياستن ۾ ستين نمبر تي آهي، جتي 60,000 کان وڌيڪ سرگرم اهلڪار موجود آهن، جڏهن ته ريزرو ميمبرن جي لحاظ کان سترهين نمبر تي آهي.[208] واشنگٽن ۾ آمريڪي بحريه ۽ بحري پيادا فوج گڏجي سڀ کان وڏو فوجي حصو بڻجن ٿا ۽ ڪل اهلڪارن جو 45 سيڪڙو آهن؛ ان کان پوءِ بري فوج 40 سيڪڙو ۽ هوائي فوج 11 سيڪڙو آهي.[207] 2019ع مطابق رياست ۾ رٽائرڊ فوجين ۽ اڳوڻن فوجين جي آبادي 560,000 کان وڌيڪ هئي، جيڪا آمريڪا ۾ يارهين سڀ کان وڏي اهڙي آبادي هئي.[209]

رياست جون سڀ کان وڏيون فوجي تنصيبات پيوجٽ سائونڊ واري علائقي ۾ مرڪوز آهن. انهن ۾ پئرس ڪائونٽي جو گڏيل اڏو لوئس–مڪ ڪارڊ شامل آهي، جيڪو اولهندي سامونڊي ڪناري جو سڀ کان وڏو فوجي اڏو آهي ۽ اتي 25,000 کان وڌيڪ سرگرم فوجي اهلڪار مقرر آهن؛[210] سنوهومش ڪائونٽي ۾ نيول اسٽيشن ايوريٽ؛ ۽ آئلينڊ ڪائونٽي ۾ نيول ايئر اسٽيشن وڊبي آئلينڊ شامل آهن.[207][211] ڪٽساپ اپٻيٽ تي نيول بيس ڪٽساپ واقع آهي، جنهن ۾ بريمرٽن جو پيوجٽ سائونڊ نيول شپ يارڊ ۽ نيول سب ميرين بيس بينگور شامل آهن.[211] بينگور ۾ آبدوزن لاءِ 1,100 کان وڌيڪ وار هيڊن تي مشتمل ايٽمي هٿيارن جو ذخيرو موجود آهي، جيڪو دنيا جو ٽيون سڀ کان وڏو اهڙو ذخيرو آهي.[212]

فيئرچائلڊ هوائي فوجي اڏو اسپوڪين ڀرسان هڪ اهم هوائي فوجي تنصيب آهي، جتي دنيا جو سڀ کان وڏو هوائي ٻارڻ ڀرڻ وارو جهازن جو ٻيڙو موجود آهي.[213] واشنگٽن ۾ ڪيترائي وڏا ادارا پڻ موجود آهن، جيڪي آمريڪي فوج لاءِ دفاعي ٺيڪيدارن طور ڪم ڪن ٿا. مالي سال 2022ع ۾ انهن ادارن کي 6.9 ارب آمريڪي ڊالرن جا ٺيڪا مليا. رياست جي سڀ کان وڏن دفاعي ٺيڪيدارن ۾ بوئنگ، پيڪ ميڊ ۽ مائڪروسافٽ شامل آهن.[207][214]

انٽرنيٽ تائين رسائي

[سنواريو]


2009ع کان 2014ع تائين، واشنگٽن اسٽيٽ براڊبينڊ پروجيڪٽ کي وفاقي گرانٽن جي صورت ۾ 7.3 ملين آمريڪي ڊالر مليا، پر هي پروگرام 2014ع ۾ بند ڪيو ويو.[215] انفراسٽرڪچر جي ترقي لاءِ، 2011ع کان وٺي واشنگٽن رياست ۾ براڊبينڊ انفراسٽرڪچر منصوبن لاءِ وڌيڪ 166 ملين آمريڪي ڊالر پڻ ڏنا ويا آهن.[216]

يو ايس نيوز اينڊ ورلڊ رپورٽ، 2014ع ۽ 2015ع جي انگن اکرن جي بنياد تي، واشنگٽن کي گهرن ۾ انٽرنيٽ تائين رسائي جي لحاظ کان آمريڪا ۾ ٻئي نمبر تي، جڏهن ته آن لائين ڊائون لوڊ رفتار جي لحاظ کان ڇهين نمبر تي رکيو.[217]

2019ع ۾، واشنگٽن رياستي قانون ساز اداري واشنگٽن اسٽيٽ براڊبينڊ آفيس قائم ڪئي، جنهن جا ٻه بنيادي مقصد مقرر ڪيا ويا: 2024ع تائين رياست جي 100 سيڪڙو رهواسين کي تيز رفتار انٽرنيٽ جي سهولت فراهم ڪرڻ، ۽ 2028ع تائين انٽرنيٽ جي رفتار کي 150/150 ميگابِٽ في سيڪنڊ تائين وڌائڻ.[حوالو گهربل]

مارچ 2021ع ۾، واشنگٽن رياستي واپار وارو کاتو 2020ع دوران انهن مقصدن جي پيش رفت بابت پنهنجي پهرين ٻه سالياني رپورٽ جاري ڪئي.[218]

هن رپورٽ ۾ پنج حصا شامل هئا: عوامي سروي جا نتيجا، وفاقي مردم شماري جي انگن اکرن جي حوالي سان ڊجيٽل رسائي ۾ فرق، اڳتي وڌڻ لاءِ "شريڪ ٿيو ــ رٿابندي ڪريو ــ مالي وسيلا فراهم ڪريو ــ تعمير ڪريو ــ اختيار ڪريو" (Partner–Plan–Fund–Build–Adopt) ماڊل، ڪامياب منصوبن جا مثال، ۽ پاليسي بابت نتيجا ۽ سفارشون.

رپورٽ موجب، "...تقريباً 32,000 منفرد هنڌن تان 42,000 کان وڌيڪ سروي جواب مليا، جن مان 6.4 سيڪڙو جواب ڏيندڙن ٻڌايو ته وٽن براڊبينڊ سروس موجود نه هئي، جڏهن ته 57 سيڪڙو ماڻهن وٽ ڊائون لوڊ جي رفتار 25 ميگابِٽ في سيڪنڊ کان گهٽ هئي..."

آمدورفت

[سنواريو]


واشنگٽن اسٽيٽ فيريز آمريڪا جو سڀ کان وڏو فيري نظام هلائي ٿي.
واشنگٽن ڍنڍ تي تيرندڙ پل. اهي پنهنجي قسم جي دنيا جي سڀ کان وڏين پلن مان آهن.

واشنگٽن جو رياستي آمدورفت وارو نظام ڪيترن طريقن تي مشتمل آهي، جن جي سار سنڀال مختلف سرڪاري ادارا ڪن ٿا. اسٽيٽ روٽس سڏجندڙ رياستي شاهراهه نظام ۾ 7,000 miles (11,000 ڪلوميٽر) کان وڌيڪ رستا ۽ واشنگٽن اسٽيٽ فيريز جو نظام شامل آهي، جيڪو آمريڪا ۾ پنهنجي نوعيت جو سڀ کان وڏو[219] ۽ دنيا ۾ ٽيون سڀ کان وڏو نظام آهي. شهرن ۽ ڪائونٽين جي سار سنڀال هيٺ 57,200 miles (92,100 ڪلوميٽر) مقامي رستا پڻ موجود آهن، جڏهن ته مقامي حڪومتون به ڪيترائي فيري رستا هلائين ٿيون.[220] واشنگٽن ۾ 140 عوامي هوائي ميدان آهن، جن ۾ واشنگٽن رياستي آمدورفت وارو کاتو جي ملڪيت هيٺ 16 رياستي هوائي اڏا شامل آهن. سيئٽل–ٽاڪوما بين الاقوامي هوائي اڏو، جنهن کي سي–ٽيڪ پڻ چيو وڃي ٿو، گريٽر سيئٽل جو مکيه تجارتي هوائي اڏو آهي.[221] سيئٽل جو بوئنگ فيلڊ آمريڪا جي سڀ کان وڌيڪ مصروف بنيادي غير هب هوائي اڏن مان هڪ آهي.[222]

واشنگٽن جي وڏن شهرن، جن ۾ سيئٽل، بيل ويو، ٽاڪوما ۽ اولمپيا شامل آهن، جي چوڌاري وسيع آبي رستا موجود آهن. رياستي شاهراهه نظام ۾ پلن جو وڏو ڄار ۽ آمريڪا جو سڀ کان وڏو فيري نظام شامل آهي، جيڪو پيوجٽ سائونڊ واري علائقي جي آمدورفت جون ضرورتون پوريون ڪري ٿو. واشنگٽن جي سامونڊي شاهراهه وٽ 28 فيرين جو ٻيڙو آهي، جيڪو پيوجٽ سائونڊ ۽ ان جي اندروني آبي رستن تي 20 مختلف بندرگاهن تائين هلي ٿو ۽ هر سال لڳ ڀڳ 147,000 سفر مڪمل ڪري ٿو.

واشنگٽن دنيا جي پنجن سڀ کان ڊگهن تيرندڙ پلن مان چئن جو گهر آهي: ايورگرين پوائنٽ فلوٽنگ برج، ليسي وي. مرو يادگاري پل ۽ هومر ايم. هيڊلي يادگاري پل، جيڪي واشنگٽن ڍنڍ تي آهن، ۽ هوڊ ڪينال پل، جيڪا اولمپڪ اپٻيٽ کي ڪٽساپ اپٻيٽ سان ڳنڍي ٿي. رياست جي مشهور پلن مان ٽاڪوما نيروز پل پڻ شامل آهي، جيڪا 1940ع ۾ ڪري پئي ۽ پوءِ ٻيهر تعمير ڪئي وئي.

واشنگٽن ۾ 75 بندرگاهي ضلعا آهن،[220] جن ۾ پئسفڪ سمنڊ تي ڪيترائي اهم سامونڊي بندرگاهه شامل آهن. انهن ۾ سيئٽل، ٽاڪوما، ڪلاما، ايناڪورٽس، وينڪوور، ايوريٽ، لانگ ويو، گريز هاربر، اولمپيا ۽ پورٽ اينجلس جا بندرگاهه شامل آهن.[حوالو گهربل] ڪولمبيا ۽ اسنيڪ درياهه پڻ 465 miles (748 ڪلوميٽر) ڊگها اندروني آبي رستا فراهم ڪن ٿا، جيڪي بارجن لاءِ اوڀر طرف لوئسٽن، آئيڊاهو تائين قابل آمدورفت آهن.[220][223]

ڪاسڪيڊ جبلن جو سلسلو پڻ آمدورفت ۾ رڪاوٽ پيدا ڪري ٿو. واشنگٽن ستن[مبھم] وڏن جبلاني لڪن ۽ اٺن ننڍن لڪن تان گذرندڙ رستن کي هلائي ۽ سنڀالي ٿو. سياري ۾ انهن مان ڪجهه لڪن تان برف هٽائي وڃي ٿي، واري وڌي وڃي ٿي ۽ برفاني ڇپن کان بچاءَ لاءِ قدم کنيا وڃن ٿا. سڀئي لڪ سڄو سيارو کليل نٿا رهن. نارٿ ڪاسڪيڊس هاءِ وي، يعني اسٽيٽ روٽ 20، واشنگٽن پاس واري علائقي ۾ برفباري ۽ برفاني ڇپن سبب هر سال بند ٿي وڃي ٿي. مائونٽ رينيئر جي اوڀر ۾ ڪييوس ۽ چنوڪ لڪ پڻ سياري ۾ بند رهندا آهن.[224]

واشنگٽن مان ڪيترائي مال بردار ريلوي رستا گذرن ٿا، جڏهن ته يوجين، اوريگن، ۽ وينڪوور، برٽش ڪولمبيا، جي وچ ۾ ڪاسڪيڊس مسافر ريل رستو آمريڪا ۾ ايم ٽريڪ جي اٺين سڀ کان وڌيڪ مصروف سروس آهي. سيئٽل جو ڪنگ اسٽريٽ اسٽيشن واشنگٽن جو سڀ کان وڌيڪ مصروف ۽ آمريڪا جو 15هون سڀ کان وڌيڪ مصروف ريلوي اسٽيشن آهي.[225] اهو واشنگٽن ۾ ايم ٽريڪ جي ٻن ڊگهي فاصلي وارن رستن جو آخري اسٽيشن آهي: شڪاگو ڏانهن ايمپائر بلڊر ۽ لاس اينجلس ڏانهن ڪوسٽ اسٽارلائيٽ. سائونڊر مسافر ريل سروس سيئٽل ۽ ان جي ڀرپاسي وارن شهرن ۾، ايوريٽ ۽ ليڪ وڊ جي وچ ۾ هلندي آهي. بين الشهري ريل ڄار ۾ ڪاسڪيڊ ٽنل شامل آهي، جيڪو آمريڪا جو سڀ کان ڊگهو ريلوي سرنگهه آهي ۽ بي اين ايس ايف ناردرن ٽرانسڪام جي اسٽيونز پاس رستي جو حصو آهي.[226]

سائونڊ ٽرانزٽ جي لنڪ لائيٽ ريل هن وقت سيئٽل واري علائقي ۾ 58 miles (93 ڪلوميٽر) ۽ ٽاڪوما ۾ 4 miles (6.4 ڪلوميٽر) ڊگهي رستي تي هلندي آهي. سڄي نظام لاءِ مالي مدد حاصل ڪيل توسيعي منصوبي تحت 2041ع تائين لائيٽ ريل جي ڪل ڊيگهه 116 ميلن تائين پهچائڻ جو ارادو آهي. سيئٽل ۾ ٻن لائينن تي ٻڌل 3.8-mile (6.1 ڪلوميٽر) ڊگهو اسٽريٽ ڪار ڄار پڻ موجود آهي، جنهن کي 2025ع تائين وڌيڪ وڌائڻ جا منصوبا هئا. رياست ۾ 32 مقامي بس آمدورفت نظام آهن،[220] جن مان سڀ کان وڌيڪ مصروف ڪنگ ڪائونٽي ميٽرو آهي، جيڪا سيئٽل ۽ ڪنگ ڪائونٽي ۾ هلندي آهي ۽ 2017ع ۾ ان جا مسافر 122 ملين کان ٿورو وڌيڪ هئا.[227] ڪلارڪ ڪائونٽي تاريخي طور پورٽلينڊ جي ميڪس لائيٽ ريل کي وينڪوور تائين وڌائڻ جي تجويزن جي مخالفت ڪئي آهي، جنهن ۾ ٻن راءِ شماري قدمن جي رد ٿيڻ پڻ شامل آهي، پر مستقبل ۾ انٽر اسٽيٽ پل جي متبادل منصوبي ۾ لائيٽ ريل شامل ڪرڻ جو ارادو آهي.[228]

ڪجهه قبيلائي حڪومتون پنهنجن محفوظ علائقن ۾ مفت بس سروس فراهم ڪن ٿيون، جن ۾ مڪل شوٽ،[229] اسپوڪين،[230] ۽ ياڪاما انڊين محفوظ علائقا شامل آهن.[231]

ماحوليات

[سنواريو]

هينفورڊ نيوڪليئر ريزرويشن آمريڪا جي سڀ کان وڌيڪ تابڪاري سان آلوده ايٽمي ماڳن مان هڪ سمجهي وڃي ٿي،[232][233] ۽ هتي ملڪ جي سڀ کان وڏي ماحولياتي صفائي واري مهم جاري آهي.[234] اهو معلوم ٿيو آهي ته هينفورڊ مان تابڪار مواد ڀرپاسي جي ماحول ۾ رِسي رهيو آهي.[235] هڪ ٻيو وڏو صفائي وارو ماڳ ڊيوامش درياهه جو حوض آهي، جيڪو سيئٽل ۾ واقع آهي ۽ صنعتي فضلي جي وهڪري سبب آمريڪا جي سڀ کان وڌيڪ آلوده آبي ذخيرن مان هڪ شمار ٿئي ٿو.[236]

2007ع ۾ واشنگٽن اهڙي پهرين آمريڪي رياست بڻجي، جنهن عام گهريلو شين ۾ استعمال ٿيندڙ انتهائي زهريلي برومين تي ٻڌل شعلن کان بچاءُ وارا مادا، جيڪي پي بي ڊي اي جي نالي سان سڃاتا وڃن ٿا، انهن جي مڪمل خاتمي جو هدف مقرر ڪيو. 2004ع ۾ اوريگن، واشنگٽن، برٽش ڪولمبيا ۽ مونٽانا جي 40 مائرن تي ڪيل هڪ مطالعي ۾ هر عورت جي سيني جي کير ۾ PBDEs موجود مليا.

واشنگٽن اسٽيٽ ڊپارٽمينٽ آف ايڪالاجي جي ٽن تازن مطالعي مان ظاهر ٿيو ته ڏهاڪن اڳ پابندي هيٺ آيل زهريلا ڪيميائي مادا اڃا تائين ماحول ۾ موجود آهن ۽ خوراڪي زنجير ۾ گڏ ٿيندا وڃن ٿا. انهن مان هڪ مطالعي ۾ رياستي سائنسدانن 45 هنڌن تان ورتل تازي پاڻيءَ جي مڇين جي 93 نمونن ۾ زهريلي مادن جون غير محفوظ سطحون معلوم ڪيون. انهن مادن ۾ پي سي بيز، ڊائيوڪسن، ٻه ڪلورين وارا جراثيم ڪش ڊي ڊي اي ۽ ڊائلڊرن، گڏوگڏ PBDEs شامل هئا. مطالعي کان پوءِ کاتي ويناچي درياهه ۾ PCBs جي ذريعن جي جاچ شروع ڪئي، جتي مائونٽن وائيٽ فش ۾ انهن جون تمام گهڻيون سطحون مليون هيون. 2007ع جي مطالعي ۽ 2004ع جي اڳئين رپورٽ جي بنياد تي واشنگٽن اسٽيٽ ڊپارٽمينٽ آف هيلٿ عوام کي صلاح ڏني ته ليون ورٿ کان هيٺ وهندڙ ويناچي درياهه ۾، جتي اهو ڪولمبيا درياهه سان ملي ٿو، اتي جي مائونٽن وائيٽ فش نه کائي وڃي، ڇاڪاڻ⁠تہ انهن ۾ PCBs جون سطحون صحت لاءِ نقصانڪار آهن. مطالعي مان اهو پڻ معلوم ٿيو ته ليڪ واشنگٽن ۽ اسپوڪين درياهه مان ورتل مڇين جي بافتن ۾ به آلودگي جا تمام وڏا مقدار موجود هئا، جتي اڳ ئي مڇي کائڻ بابت صحت جون هدايتون جاري ٿيل آهن.[237]

مارچ 2006ع ۾ گورنر ڪرسٽين گريگوئر نئين منظور ٿيل هائوس بل 2322 تي صحيحون ڪيون. هن قانون تحت سڄي رياست ۾ برتن ڌوئڻ وارن ڊٽرجنٽن ۾ فاسفورس جي مقدار کي ايندڙ ڇهن سالن دوران وڌ ۾ وڌ 0.5 سيڪڙو تائين محدود ڪيو ويو. جيتوڻيڪ اها پابندي سڄي رياست ۾ 2010ع کان لاڳو ٿي، پر واٽڪم، اسپوڪين ۽ ڪلارڪ ضلعن ۾ اها 2008ع کان ئي نافذ ڪئي وئي هئي.[238] جديد تحقيق مان معلوم ٿيو ته پاڻيءَ ۾ فاسفورس جي وڌيڪ مقدار الجا جي غيرمعمولي واڌ ويجهه جو سبب بڻجي ٿي. آبي ذخيرن ۾ الجا جي بي قابو واڌ مختلف ماحولياتي ۽ فني مسئلن کي جنم ڏئي سگهي ٿي.[239]

خدمتون

[سنواريو]

2023ع ۾ واشنگٽن ۾ سرڪاري ۽ خانگي فراهم ڪندڙن پاران وڪرو ڪيل بجلي جو وڏو حصو پن بجلي (49٪) مان حاصل ڪيو ويو، جنهن کان پوءِ قدرتي گيس (12٪)، هوائي توانائي (10٪)، ڪوئلو (6.5٪) ۽ ايٽمي توانائي (4٪) جا ذريعا هئا. 2023ع دوران رياست ۾ مجموعي طور 89.3 ملين ميگاواٽ ڪلاڪ بجلي پيدا ڪئي وئي.[240] بمطابق

2025


، واشنگٽن آمريڪا جي سڀني رياستن مان سڀ کان وڌيڪ پن بجلي پيدا ڪري ٿو ۽ ملڪ جي ڪل پن بجلي پيداوار جي لڳ ڀڳ 25 سيڪڙو صلاحيت جو مالڪ آهي. قابل تجديد توانائي جي سڀني ذريعن مان حاصل ٿيندڙ توانائي جي تناسب جي لحاظ کان واشنگٽن، ورمونٽ ۽ ڏکڻ ڊڪوٽا کان پوءِ آمريڪا جي ٽئين نمبر واري رياست آهي.[241]

حڪومت ۽ سياست

[سنواريو]

رياستي حڪومت

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو واشنگٽن (رياست) جي حڪومت
اولمپيا ۾ واقع واشنگٽن اسٽيٽ ڪيپيٽول جي عمارت

واشنگٽن جي ايگزيڪيوٽو شاخ جي سربراهي هڪ گورنر ڪندو آهي، جيڪو چئن سالن جي مدت لاءِ چونڊيو ويندو آهي. موجوده رياستي سطح جا چونڊيل عملدار هي آهن:

ٻه ايواني واشنگٽن اسٽيٽ ليجسليچر رياست جي قانونساز شاخ آهي. رياستي مقننہ هڪ هيٺئين ايوان، يعني واشنگٽن هائوس آف ريپريزينٽيٽوز، ۽ هڪ مٿئين ايوان، يعني واشنگٽن اسٽيٽ سينيٽ، تي مشتمل آهي. رياست کي برابر آبادي وارن 49 قانونساز ضلعن ۾ ورهايو ويو آهي، جن مان هر هڪ ٻه نمائندا ۽ هڪ سينيٽر چونڊيندو آهي. نمائندا ٻن سالن لاءِ، جڏهن ته سينيٽر چئن سالن لاءِ چونڊيا ويندا آهن. هتي مدت جي حد مقرر نه آهي. هن وقت ڊيموڪريٽڪ پارٽي کي هائوس ۽ سينيٽ ٻنهي ۾ اڪثريت حاصل آهي.

واشنگٽن سپريم ڪورٽ رياست جي سڀ کان اعليٰ عدالت آهي، جيڪا اولمپيا ۾ ويهندي آهي. هن عدالت ۾ نو جج شامل آهن، جيڪي يا ته سڄي رياست مان چونڊيا ويندا آهن يا خالي ٿيل عهدن تي گورنر طرفان مقرر ڪيا ويندا آهن.[242] رياست ۾ 30 عدالتي ضلعا آهن، جن مان هر هڪ ۾ هڪ اعليٰ عدالت موجود آهي. اهي ضلعا گهڻو ڪري ڪائونٽين سان مطابقت رکن ٿا، جڏهن ته ڪجهه ضلعا ٻهراڙي يا ويجهي لاڳاپيل ڪائونٽين کي گڏائي ٺاهيا ويا آهن.[243]

وفاقي نمائندگي

[سنواريو]
آمريڪي سينيٽر پيٽي مري ۽ ماريا ڪينٽويل فيرچائلڊ ايئر فورس بيس جي دوري دوران.

واشنگٽن مان موجوده ٻه آمريڪي سينيٽر پيٽي مري ۽ ماريا ڪينٽويل آهن، جيڪي ٻئي ڊيموڪريٽڪ پارٽي سان تعلق رکن ٿيون. مري 1993ع کان رياست جي نمائندگي ڪري رهي آهي، جڏهن ته ڪينٽويل 2001ع ۾ عهدو سنڀاليو. واشنگٽن انهن چئن آمريڪي رياستن مان هڪ آهي، جتي ٻنهي سينيٽرن جو تعلق عورتن سان آهي.[244]

2022ع جي چونڊن کان پوءِ آمريڪا جي ايوانِ نمائندگان ۾ واشنگٽن جا ڏهه نمائندا هي آهن: سوزن ڊيلبيني (ڊيموڪريٽڪ-1)، رڪ لارسن (ڊيموڪريٽڪ-2)، ميري گليوسينڪيمپ پيريز (ڊيموڪريٽڪ-3)، ڊين نيوهاوس (ريپبلڪن-4)، مائيڪل بامگارٽنر (ريپبلڪن-5)، ايميلي رينڊل (ڊيموڪريٽڪ-6)، پراميلا جياپال (ڊيموڪريٽڪ-7)، ڪم شراير (ڊيموڪريٽڪ-8)، ايڊم سمٿ (ڊيموڪريٽڪ-9)، ۽ ماريلن اسٽرڪلينڊ (ڊيموڪريٽڪ-10).

2010ع جي آمريڪي مردم شماري کان پوءِ ٿيل ڪانگريسي حدبندي جي نتيجي ۾ واشنگٽن کي آمريڪا جي ايوانِ نمائندگان ۾ هڪ اضافي سيٽ ملي، جنهن سان گڏ رياست کي اليڪٽورل ڪاليج ۾ هڪ وڌيڪ ووٽ پڻ حاصل ٿيو، ۽ ان جا ڪل اليڪٽورل ووٽ 12 ٿي ويا.

سياست

[سنواريو]
2016ع جي صدارتي چونڊن ۾ ڪائونٽي وار عوامي ووٽن جو ٽري ميپ

عام طور تي واشنگٽن کي سياسي لحاظ کان ڪيسڪيڊ جبلن جي بنياد تي ٻن حصن ۾ ورهايل سمجهيو ويندو آهي. اولهه واشنگٽن، خاص طور آءِ-5 ڪوريڊور، گهڻو ڪري لبرل لاڙو رکي ٿو، جڏهن ته اوڀر واشنگٽن عام طور قدامت پسند ۽ ريپبلڪن ڌر جو حامي آهي.

جيتوڻيڪ رياست جو اوڀر وارو حصو وڏي اڪثريت سان ريپبلڪن اميدوارن کي ووٽ ڏئي ٿو، پر سيئٽل ميٽروپوليٽن علائقو ۾ ڊيموڪريٽڪ پارٽي جي مضبوط برتري سبب واشنگٽن هڪ قابل اعتماد بلو اسٽيٽ بڻجي چڪو آهي. اها انهن "بلو وال" رياستن مان شمار ٿئي ٿي، جن 1992ع کان وٺي هر صدارتي چونڊ ۾ ڊيموڪريٽڪ اميدوار کي ووٽ ڏنو آهي. هن سلسلي جي شروعات 1988ع جي صدارتي چونڊ ۾ ٿي، جڏهن ڊيموڪريٽڪ اميدوار مائيڪل ڊيوڪاڪس ٿوري فرق سان واشنگٽن کٽيو. 2008ع ۾ باراڪ اوباما جي وڏي ڪاميابي کان پوءِ رياست وڌيڪ مضبوط ڊيموڪريٽڪ قلعي ۾ تبديل ٿي وئي، ۽ ان کان پوءِ ٿيندڙ هر صدارتي چونڊ ۾ ڊيموڪريٽڪ اميدوار ٻٽي عددي فرق سان ڪامياب ٿيندا رهيا. 2024ع جي آمريڪي صدارتي چونڊ ۾ واشنگٽن اها رياست هئي، جتي ساڄي ڌر ڏانهن ووٽن جي تبديلي سڀ کان گهٽ، صرف هڪ سيڪڙو، رهي، جڏهن ته قومي سطح تي اها تبديلي لڳ ڀڳ ڇهه سيڪڙو هئي.[245]

1968ع ۾ واشنگٽن کي هڪ اهم مقابلي واري (سونگ) رياست سمجهيو ويندو هو، ۽ اها واحد اولهه واري رياست هئي، جنهن پنهنجي اليڪٽورل ووٽن ذريعي ڊيموڪريٽڪ اميدوار هيوبرٽ همفري کي سندس ريپبلڪن حريف رچرڊ نڪسن تي ترجيح ڏني. 1994ع جي ريپبلڪن انقلاب دوران به واشنگٽن اهم ڪردار ادا ڪيو، جڏهن ريپبلڪن پارٽي رياست جي نون مان ست ايوانِ نمائندگان جون سيٽون کٽي ورتيون.[246] بهرحال، اها برتري گهڻي عرصي تائين برقرار نه رهي. 1996ع جي چونڊ ۾ ڊيموڪريٽڪ پارٽي هڪ سيٽ ٻيهر حاصل ڪئي،[247] ۽ 1998ع ۾ ٻيون ٻه سيٽون حاصل ڪري 5–4 جي اڪثريت سان ٻيهر ڪنٽرول سنڀالي ورتو.[248]

2013ع ۽ 2014ع دوران واشنگٽن اسٽيٽ ليجسليچر جا ٻئي ايوان، يعني واشنگٽن سينيٽ ۽ واشنگٽن هائوس آف ريپريزينٽيٽوز، ڊيموڪريٽڪ پارٽي جي قبضي ۾ هئا. بهرحال، ٻن ڊيموڪريٽڪ سينيٽرن جي ريپبلڪنن سان گڏجي ميجارٽي ڪوئليشن ڪاڪس ٺاهڻ سبب سينيٽ تي ريپبلڪن ڪنٽرول قائم ٿيو. 2014ع جي چونڊن کان پوءِ ڊيموڪريٽن هائوس تي پنهنجو ڪنٽرول برقرار رکيو، جڏهن ته ريپبلڪنن اتحاد کان سواءِ ئي سينيٽ ۾ اڪثريت حاصل ڪري ورتي. نومبر 2017ع جي خاص چونڊ ۾ ڊيموڪريٽن سينيٽ ۾ هڪ سيٽ جي اڪثريت حاصل ڪئي ۽ رياستي حڪومت جي ٽنهي شاخن تي مڪمل ڪنٽرول قائم ڪيو. 2018ع جي چونڊن کان پوءِ به ڊيموڪريٽڪ پارٽي پنهنجي اڪثريت کي وڌيڪ مضبوط ڪندي رهي.

هن وقت گورنر جو عهدو ڊيموڪريٽڪ سياستدان باب فرگوسن وٽ آهي. آمريڪا جي ڪنهن به ٻي رياست ۾ ريپبلڪن گورنر کان سواءِ ايترو ڊگهو عرصو نه گذريو آهي جيترو واشنگٽن ۾. ڊيموڪريٽڪ پارٽي 41 سالن کان واشنگٽن گورنر مينشن تي مسلسل قابض آهي؛ آخري ريپبلڪن گورنر جان اسپيلمين هو، جنهن 1985ع ۾ عهدو ڇڏيو. 1994ع کان وٺي واشنگٽن نه ڪنهن ريپبلڪن سينيٽر، نه گورنر ۽ نه ئي ريپبلڪن صدارتي اميدوار کي چونڊيو آهي، ۽ ان حوالي سان ان جو سلسلو ڊيلاويئر سان گڏ ملڪ ۾ سڀ کان ڊگهو آهي.[249]

2004ع ۾ انيشيئيٽو 872 جي منظوري کان پوءِ واشنگٽن غير جماعتي بلينڪيٽ پرائمري وارو چونڊ نظام اختيار ڪيو.[250] هن نظام تحت سڀئي اميدوار، پارٽيءَ کان سواءِ، هڪ ئي بيلٽ تي چونڊ وڙهندا آهن، ۽ سڀ کان وڌيڪ ووٽ حاصل ڪندڙ ٻه اميدوار نومبر ۾ ٿيندڙ عام چونڊ لاءِ چونڊيا ويندا آهن. ان سبب ڪيترن ئي ڀيرا عام چونڊ ۾ هڪ ئي پارٽيءَ جي ٻن اميدوارن وچ ۾ مقابلو ٿيو آهي. 2020ع جي هڪ مطالعي مطابق، واشنگٽن ووٽ ڏيڻ جي سهولت جي لحاظ کان آمريڪا جي ٻئي آسان ترين رياست قرار ڏني وئي.[251]

پبلڪ رليجن ريسرچ انسٽيٽيوٽ پاران 2023ع ۾ جاري ڪيل آمريڪي قدرن جو اٽلس موجب، واشنگٽن ۾ هم جنس شادي جي حمايت تقريباً هر هنڌ موجود آهي.[252]

نمايان قانون سازي

[سنواريو]
رياست جي اهم واشنگٽن يونيورسٽي جي سوزالو لائبريري جو مطالعي وارو هال

واشنگٽن انهن ڏهن آمريڪي رياستن مان هڪ آهي، جتي طبي امداد سان خودڪشي قانوني حيثيت رکي ٿي. 2008ع ۾ وقار سان موت وارو قانون بابت عوامي راءِ شماري ڪامياب ٿي، جنهن کان پوءِ اهو قانون لاڳو ڪيو ويو.[253]

نومبر 2009ع ۾ واشنگٽن جي ووٽرن ريفرينڊم 71 ذريعي گهريلو شراڪتداري (Domestic Partnership) کي مڪمل قانوني حيثيت ڏيڻ جي منظوري ڏني. اهڙيءَ ريت واشنگٽن اها پهرين رياست بڻجي، جتي ووٽرن ووٽ ذريعي هم جنس جوڙن جي لاڳاپن جي قانوني سڃاڻپ کي وڌايو. ٽن سالن بعد، نومبر 2012ع ۾ هم جنس شادي کي ريفرينڊم 74 ذريعي منظور ڪيو ويو، جنهن سان واشنگٽن انهن صرف ٽن رياستن مان هڪ بڻجي ويو، جتي عوامي ووٽ وسيلي هم جنس شادي جي منظوري ڏني وئي.

نومبر 2012ع ۾ واشنگٽن انهن پهرين ٻن رياستن مان هڪ هو، جن ڀنگ جي طبي ۽ تفريحي استعمال لاءِ قانوني وڪرو ۽ قبضي جي منظوري انيشيئيٽو 502 تحت ڏني. جيتوڻيڪ آمريڪي وفاقي قانون تحت ڀنگ اڃا به غيرقانوني آهي، پر واشنگٽن ۾ 21 سال يا ان کان وڌيڪ عمر جا ماڻهو قانوني طور هڪ اونس ڀنگ، 16 اونس ڀنگ مان تيار ڪيل ٺوس شيون، 72 اونس ڀنگ مان تيار ڪيل مايع شيون، يا انهن جو گڏيل مقدار پنهنجي قبضي ۾ رکي ۽ استعمال ڪري سگهن ٿا.[254]

نومبر 2016ع ۾ ووٽرن انيشيئيٽو 1433 جي منظوري ڏني، جنهن تحت ٻين شين سان گڏ گهڻن ملازمن لاءِ مالڪن کي بيماري جي موڪل دوران اجوري جي ادائيگي جي ضمانت ڏيڻ لازمي قرار ڏنو ويو. هي قانون 1 جنوري 2018ع کان لاڳو ٿيو، ۽ واشنگٽن اهڙي قانون رکندڙ آمريڪا جي ستين رياست بڻجي ويو.[255]

2018ع جي چونڊن دوران انيشيئيٽو 1639 جي منظوري سان واشنگٽن هٿيارن بابت وڌيڪ سخت قانون لاڳو ڪيا.

مئي 2019ع ۾ واشنگٽن پناهه گاهه شهرن (سينڪچوئري وارا شھر) جي حمايت ۾ هڪ قانون منظور ڪيو، جيڪو ڪيليفورنيا ۽ اوريگن جي اهڙن قانونن سان ملندڙ جلندڙ هو ۽ ملڪ جي مضبوط ترين رياستي پاليسين مان شمار ڪيو وڃي ٿو.[256]

2019ع ۾ رياستي قانونساز اداري صاف توانائي تبديلي قانون (ڪلين انرجي ٽرانسفارميشن ايڪٽ) منظور ڪيو، جنهن تحت 2045ع تائين بجلي جي سموري وڪري لاءِ صفر ڪاربن ذريعن مان پيدا ٿيندڙ توانائي استعمال ڪرڻ ۽ 2030ع تائين خالص صفر ڪاربن اخراج (Net Zero) جو هدف مقرر ڪيو ويو.[257]

تعليم

[سنواريو]

ابتدائي ۽ ثانوي تعليم

[سنواريو]

2024–2025ع جي تعليمي سال تائين، واشنگٽن جي ابتدائي ۽ ثانوي اسڪولن ۾ لڳ ڀڳ 11 لک شاگرد داخل هئا. 2023–2024ع دوران 68 هزار استاد خدمتون سرانجام ڏئي رهيا هئا، ۽ هر شاگرد جي تعليم تي سراسري طور 18,649 آمريڪي ڊالر خرچ ٿيندا هئا.[258]

آگسٽ 2009ع تائين رياست ۾ 295 اسڪولي ضلعا موجود هئا، جن جي نگراني نون تعليمي خدمتن جا ضلعا ڪندي هئي.[259] واشنگٽن اسڪول انفارميشن پروسيسنگ ڪوآپريٽو، جيڪو هڪ غير منافع بخش رياستي ادارو آهي، مالي معاملن، انساني وسيلن ۽ شاگردن جي انگن اکرن جي انتظام لاءِ معلوماتي نظام فراهم ڪري ٿو. ابتدائي ۽ ثانوي اسڪول واشنگٽن اسٽيٽ آفيس آف سپرنٽنڊنٽ آف پبلڪ انسٽرڪشن (OSPI) جي اختيار هيٺ اچن ٿا.[260]

واشنگٽن ۾ هاءِ اسڪول جي يارهين ۽ ٻارهين جماعت جي شاگردن کي رياست جي رننگ اسٽارٽ پروگرام ۾ شرڪت ڪرڻ جو اختيار حاصل آهي. هي پروگرام 1990ع ۾ رياستي قانونساز اداري شروع ڪيو هو، جنهن تحت شاگرد سرڪاري خرچ تي اعليٰ تعليمي ادارن ۾ پڙهي سگهن ٿا ۽ هڪ ئي وقت هاءِ اسڪول ۽ ڪاليج ٻنهي جا تعليمي ڪريڊٽ حاصل ڪري سگهن ٿا.[261] رياست ۾ 141 اهڙا اسڪول آهن، جتي ٻارن لاءِ ڪنڊرگارٽن کان شروع ٿيندڙ ٻٽي ٻولي وارا پروگرام 14 ٻولين ۾ هلن ٿا، جن مان اسپيني ٻولي سڀ کان وڌيڪ عام آهي.[262]

واشنگٽن ۾ فنونِ لطيفه تي ڌيان ڏيندڙ ڪيترائي سرڪاري هاءِ اسڪول آهن، جن ۾ ٽيڪوما اسڪول آف دي آرٽس، وينڪوور اسڪول آف آرٽس اينڊ اڪيڊيمڪس ۽ دي سينٽر اسڪول شامل آهن. رياست ۾ سائنس ۽ رياضي تي ٻڌل چار هاءِ اسڪول پڻ آهن: هڪ ٽرائي سٽيز ۾، جيڪو ڊيلٽا جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو؛ هڪ ٽيڪوما ۾ SAMI؛ هڪ سيئٽل ۾ ريسبيڪ ايويئيشن هاءِ اسڪول؛ ۽ هڪ ريڊمنڊ ۾ ٽيسلا اسٽيم هاءِ اسڪول.

اعليٰ تعليم

[سنواريو]

2023ع ۾ يو ايس نيوز اينڊ ورلڊ رپورٽ اعليٰ تعليم بابت پنهنجي درجابندي ۾ واشنگٽن کي آمريڪا جي ٻئي بهترين رياست قرار ڏنو. هن درجابندي ۾ بيچلر ڊگري رکندڙ آبادي جو تناسب، ڪاليجن ۽ يونيورسٽين جي گريجوئيشن جون شرحون ۽ هر رياست ۾ تعليم جا خرچ مدنظر رکيا ويا هئا.[263] واشنگٽن ۾ اعليٰ تعليم جا 40 کان وڌيڪ ادارا آهن، جن ۾ وڏيون تحقيقي يونيورسٽيون، فني تعليمي ادارا، مذهبي تعليمي ادارا ۽ خانگي پيشاور ڪاليج شامل آهن.

واشنگٽن ۾ چار سالن واريون ڇهه سرڪاري يونيورسٽيون آهن.[264] رياست جي يونيورسٽي نظام جو مرڪزي ادارو واشنگٽن يونيورسٽي آهي، جڏهن ته ان جي زميني امداد يافته يونيورسٽي واشنگٽن اسٽيٽ يونيورسٽي آهي. ٻنهي ادارن کي اعليٰ تعليمي ادارن جي ڪارنيگي درجابندي پاران R1: ڊاڪٽورل يونيورسٽيون – تمام اعليٰ تحقيقي سرگرمي واري درجي ۾ شامل ڪيو ويو آهي.[265] ٻين چار سرڪاري يونيورسٽين ۾ ويسٽرن واشنگٽن يونيورسٽي، ايسٽرن واشنگٽن يونيورسٽي، سينٽرل واشنگٽن يونيورسٽي ۽ ايورگرين اسٽيٽ ڪاليج شامل آهن، جيڪو هڪ سرڪاري لبرل آرٽس ڪاليج آهي.

خانگي چار سالن وارن وڏن تعليمي ادارن ۾ سيئٽل يونيورسٽي، گونزاگا يونيورسٽي، سيئٽل پيسفڪ يونيورسٽي ۽ پيسفڪ لوٿرن يونيورسٽي شامل آهن، جڏهن ته ننڍن لبرل آرٽس ادارن ۾ وائيٽمين ڪاليج ۽ پيوجٽ سائونڊ يونيورسٽي نمايان آهن.

واشنگٽن جو سڀ کان وڏو ٻن سالن وارو ڪاليجن جو نظام سيئٽل ڪاليجز ضلعي تي مشتمل آهي، جيڪو مجموعي داخلا جي لحاظ کان واشنگٽن يونيورسٽي کان پوءِ رياست جو ٻيو وڏو اعليٰ تعليمي ادارو آهي.[266]

ذريعا ابلاغ

[سنواريو]
روزاني جي وڏي اخبار سيئٽل پوسٽ انٽيليجنسر جون اڳوڻيون آفيسون

2022ع مطابق، واشنگٽن ۾ مقامي ۽ انتهائي مقامي مارڪيٽن لاءِ 20 روزاني ۽ 96 هفتيوار اخبارون ڇپجنديون هيون.[267] رياست ۾ سڀ کان وڌيڪ پڙهي ويندڙ اخبار سيئٽل ٽائمز آهي، جيڪا آمريڪا ۾ سڀ کان وڌيڪ پڙهي ويندڙ اخبارن مان پڻ هڪ آهي.[268] ٻين وڏين روزاني اخبارن ۾ اسپوڪين جي اسپوڪسمن ريويو، ٽيڪوما جي نيوز ٽربيون، وينڪوور جي ڪولمبين، ايورٽ جي ڊيلي هيرالڊ، ڪيني وِڪ جي ٽرائي سٽي هيرالڊ ۽ بريمرٽن جي ڪٽسيپ سن شامل آهن.[267]

ڪيترائي قومي ۽ علائقائي اشاعتي ادارا مقامي هفتيوار اخبارن جا مالڪ آهن ۽ انهن کي هلائين ٿا، جن ۾ ايڊمز پبلشنگ گروپ،[269] سائونڊ پبلشنگ، سيئٽل ٽائمز ڪمپني ۽ ميڪ ڪلاچي ڪمپني شامل آهن.[270] مفت ورهايون ويندڙ هفتيوار اخبارن ۾ اسٽرينجر، سيئٽل ويڪلي ۽ انلينڊر شامل آهن.[270]:18 سيئٽل جي علائقي ۾ نسلي برادرين لاءِ انگريزي ۽ ٻين ٻولين ۾ ڪيترائي رسالا ۽ اخبارون پڻ شايع ٿين ٿيون، جن ۾ سيئٽل چائنيز پوسٽ، انٽرنيشنل ايگزامنر ۽ نارٿ ويسٽ ايشين ويڪلي شامل آهن.[271] 2004ع کان وٺي واشنگٽن جون 37 مقامي اخبارون بند ٿي چڪيون آهن ۽ ننڍين اخبارن کي وڏن ادارن ۾ ضم ڪيو ويو آهي، جن ۾ سيئٽل ميٽروپوليٽن علائقي جون پاڙيسري ۽ شهري ڀرپاسي وارين آبادين جون اخبارون پڻ شامل آهن.[267][272] ڪيترين اخبارن ڇپائي بند ڪري صرف آن لائن اشاعت اختيار ڪئي آهي، جن ۾ سيئٽل جي صبح واري روزاني اخبار پوسٽ انٽيليجنسر پڻ شامل آهي، جيڪا 2009ع ۾ صرف آن لائن اخبار بڻجي وئي.[273]

نيلسن ميڊيا ريسرچ رياست کي چئن مقرر ڪيل مارڪيٽ علائقن ۾ ورهائي ٿو: سيئٽل–ٽيڪوما، جيڪو اوڀر طرف ويناچي تائين پکڙيل آهي؛ پورٽلينڊ، جنهن ۾ ڏکڻ اولهه واشنگٽن جو وڏو حصو شامل آهي؛ اسپوڪين، جنهن ۾ اتر آئيڊاهو پڻ شامل آهي؛ ۽ ياڪيما–پاسڪو–رچلينڊ–ڪيني وِڪ.[274] سيئٽل–ٽيڪوما مارڪيٽ پيسفڪ اتر اولهه جي سڀ کان وڏي ميڊيا مارڪيٽ آهي ۽ 2009ع کان آمريڪا جي تيرهين وڏي مارڪيٽ رهي آهي.[275]

2009ع ۾ واشنگٽن ۾ مڪمل نشرياتي طاقت رکندڙ 39 ٽيليويزن اسٽيشنون هيون، جڏهن ته اوريگن جي پورٽلينڊ مان هلندڙ وڌيڪ 11 اسٽيشنون پڻ رياست تائين نشريات پهچائينديون هيون. انهن مان گهڻيون ڪنهن قومي يا علائقائي نشرياتي نيٽ ورڪ سان لاڳاپيل آهن.[276] رياست ۾ وفاقي مواصلاتي ڪميشن کان اجازت نامو حاصل ڪيل 383 ريڊيو اسٽيشنون آهن.[277][278] اهي ريڊيو اسٽيشنون مقامي مارڪيٽن سان گڏ آن لائن پڻ نشريات پيش ڪن ٿيون، جتي سيئٽل ۾ قائم موسيقيءَ جي اسٽيشن ڪي ايڪس پي ايف ايم سڄي دنيا ۾ ٻڌندڙن جو وڏو حلقو پيدا ڪيو آهي.[279]

صحت جي سار سنڀال

[سنواريو]

بيمو

[سنواريو]

2017ع تائين صحت جي بيمي جون ٻه وڏيون ڪمپنيون پريميرا بلو ڪراس، جنهن جو مارڪيٽ ۾ حصو 24 سيڪڙو هو، ۽ ان کان پوءِ ڪائزر پرمانينٽي، جنهن جو حصو 21 سيڪڙو هو.[280] انفرادي بيمي جي مارڪيٽ ۾ مولينا هيلٿ ڪيئر جو سڀ کان وڏو حصو 23 سيڪڙو هو.[281]

وفاقي مريضن جي تحفظ ۽ سستي علاج وارو قانون، جنهن کي اوباما ڪيئر پڻ چيو وڃي ٿو، منظور ٿيڻ کان پوءِ رياست 2014ع ۾ واشنگٽن هيلٿ پلان فائنڊر وارو نظام اختيار ڪيو.[282] اهو نظام واشنگٽن جي انهن لڳ ڀڳ 90 سيڪڙو رهواسين طرفان استعمال ڪيو وڃي ٿو، جيڪي پنهنجي صحت جو بيمو ملازمت ڏيندڙ اداري بدران سڌيءَ ريت خريد يا حاصل ڪن ٿا.[283] رياست جو ميڊيڪيڊ پروگرام، جنهن جو نالو واشنگٽن ايپل هيلٿ آهي، معذور يا گهٽ آمدني وارن ماڻهن کي صحت جي سار سنڀال جي بيمي جي سهولت فراهم ڪري ٿو.[284]

واشنگٽن رياست 1993ع ۾ واشنگٽن هيلٿ سروسز ايڪٽ ذريعي پنهنجي صحت جي سار سنڀال واري نظام ۾ سڌارا آندا. هن قانون تحت ماڻهن لاءِ صحت جو بيمو حاصل ڪرڻ لازمي قرار ڏنو ويو، ٻي صورت ۾ کين ڏنڊ ڀرڻو پوندو هو، جڏهن ته ملازمت ڏيندڙن لاءِ پنهنجن ملازمن کي بيمو فراهم ڪرڻ ضروري بڻايو ويو. صحت جي بيمي وارين ڪمپنين لاءِ اهو پڻ لازمي هو ته اهي اڳ ۾ موجود بيمارين کان سواءِ هر ماڻهوءَ کي بيمي جي پاليسي وڪڻن ۽ بنيادي صحت جون سهولتون شامل ڪن.[285] بهرحال، اهو قانون مڪمل طور لاڳو ٿيڻ کان اڳ 1995ع ۾ گهڻي ڀاڱي ختم ڪيو ويو.

صحت جون سهولتون

[سنواريو]

اسپتالون سڄي رياست ۾ موجود آهن، پر واشنگٽن جون ڪيتريون ئي مشهور طبي سهولتون سيئٽل ۽ ان جي ڀرپاسي ۾ واقع آهن. سيئٽل–ٽيڪوما علائقي ۾ ڇهه وڏيون اسپتالون آهن: هاربر ويو ميڊيڪل سينٽر، واشنگٽن يونيورسٽي ميڊيڪل سينٽر، سيئٽل چلڊرنز، سويڊش ميڊيڪل سينٽر، ملٽي ڪيئر ٽيڪوما جنرل اسپتال ۽ سينٽ جوزف ميڊيڪل سينٽر.[286] سيئٽل واري علائقي جون گهڻيون اسپتالون فرسٽ هِل ۾ مرڪوز آهن، جتي ورجينيا ميسن ميڊيڪل سينٽر پڻ واقع آهي. صحت جي سار سنڀال وارين سهولتن جي وڏي انگ سبب هن پاڙي کي ”پِل هِل“ جو نالو پڻ ڏنو ويو آهي.[287]

2023ع مطابق، رياست جي 93 طبي ادارن ۾ تڪڙي طبي سار سنڀال لاءِ اجازت نامو حاصل ڪيل اسپتالن جي بسترن جو ڪل انگ 14,000 کان وڌيڪ هو. ڪيترائي مذهبي صحت جا ادارا، خاص طور ڪيٿولڪ تنظيمون، رياست جي اسپتالن جي 49 سيڪڙو بسترن تي ضابطو رکن ٿا ۽ واشنگٽن جي وڏن طبي نظامن کي خريد ڪري پاڻ ۾ ضم ڪري چڪا آهن.[288]

ثقافت

[سنواريو]

رانديون

[سنواريو]

پڪل بال، جيڪا هڪ ريڪيٽ واري راند آهي ۽ 1965ع ۾ بين برج ٻيٽ تي ايجاد ٿي، ان کي 2022ع ۾ واشنگٽن جي سرڪاري رياستي راند قرار ڏنو ويو.[289] راندين ۽ تندرستيءَ جي صنعت واري انجمن موجب 2021ع، 2022ع ۽ 2023ع ۾ لڳاتار ٽن سالن تائين ان کي آمريڪا ۾ سڀ کان تيزيءَ سان وڌندڙ راند قرار ڏنو ويو.[290]

وڏيون پيشاور ٽيمون

[سنواريو]
ڪلب راند ليگ اسٽيڊيم ۽ شهر
سيئٽل ڪريڪن برفاني هاڪي قومي هاڪي ليگ (اولهه) ڪلائيميٽ پليج ارينا، سيئٽل
سيئٽل ميرينرز بيس بال ميجر ليگ بيس بال (آمريڪي ليگ) ٽي موبائل پارڪ، سيئٽل
سيئٽل رين فٽبال ڪلب فٽبال قومي عورتن جي فٽبال ليگ لومن فيلڊ، سيئٽل
سيئٽل سي هاڪس آمريڪي فٽبال قومي فٽبال ليگ (قومي فٽبال ڪانفرنس) لومن فيلڊ، سيئٽل
سيئٽل سائونڊرز فٽبال ڪلب فٽبال ميجر ليگ ساڪر (اولهه) لومن فيلڊ، سيئٽل
سيئٽل اسٽارم باسڪيٽ بال عورتن جي قومي باسڪيٽ بال انجمن ڪلائيميٽ پليج ارينا، سيئٽل
سيئٽل ٽورينٽ برفاني هاڪي پيشاور عورتن جي هاڪي ليگ ڪلائيميٽ پليج ارينا، سيئٽل

ننڍيون پيشاور ۽ شوقيه ٽيمون

[سنواريو]
ڪلب راند ليگ اسٽيڊيم ۽ شهر
بالارڊ فٽبال ڪلب فٽبال يو ايس ايل ليگ ٻه انٽر بي اسٽيڊيم، سيئٽل
ايورٽ ايڪوا ساڪس بيس بال پيسفڪ ڪوسٽ ليگ (هاءِ اي) ايورٽ ميموريل اسٽيڊيم، ايورٽ
ايورٽ سلور ٽپس برفاني هاڪي اولهه هاڪي ليگ اينجل آف دي ونڊز ارينا، ايورٽ
مڊ ليڪس يونائيٽيڊ فٽبال يو ايس ايل ليگ ٻه بيلوو ڪاليج فٽبال ميدان، بيلوو
اولمپيا فٽبال ڪلب فٽبال يو ايس ايل ليگ ٻه ويل 80 پچ، اولمپيا
سيئٽل سي ڊريگنز آمريڪي فٽبال ايڪس ايف ايل لومن فيلڊ، سيئٽل
سيئٽل ميجيسٽڪس آمريڪي فٽبال عورتن جي فٽبال اتحاد فرينچ فيلڊ، ڪينٽ
سيئٽل مسٽ اندروني آمريڪي فٽبال ليجنڊز فٽبال ليگ شو ويئر سينٽر، ڪينٽ
سيئٽل ساراسنز رگبي يونين ڪينيڊين ڊائريڪٽ انشورنس پريميئر ليگ ميگنسن پارڪ، سيئٽل
سيئٽل سي وولوز رگبي يونين ميجر ليگ رگبي اسٽار فائر اسٽيڊيم، ٽڪويلا
سيئٽل ٿنڊر برڊز برفاني هاڪي اولهه هاڪي ليگ شو ويئر سينٽر، ڪينٽ
اسپوڪين چيفس برفاني هاڪي اولهه هاڪي ليگ اسپوڪين ارينا، اسپوڪين
اسپوڪين انڊينز بيس بال پيسفڪ ڪوسٽ ليگ (هاءِ اي) اويسٽا اسٽيڊيم، اسپوڪين
اسپوڪين ويلوسٽي فٽبال يو ايس ايل ليگ هڪ ون اسپوڪين اسٽيڊيم، اسپوڪين
اسپوڪين زيفر فٽبال ڪلب فٽبال يو ايس ايل سپر ليگ ون اسپوڪين اسٽيڊيم، اسپوڪين
ٽيڪوما ڊيفائنس فٽبال ميجر ليگ ساڪر نيڪسٽ پرو چيني اسٽيڊيم، ٽيڪوما
ٽيڪوما رينيئرز بيس بال پيسفڪ ڪوسٽ ليگ (ٽرپل اي) چيني اسٽيڊيم، ٽيڪوما
ٽيڪوما اسٽارز اندروني فٽبال ۽ فٽبال ميجر ارينا ساڪر ليگ، اندروني
يو ايس ايل ليگ ٻه، ٻاهرين		 شو ويئر سينٽر، ڪينٽ، اندروني
بيلارمين تياري اسڪول، ٽيڪوما، ٻاهرين
ٽرائي سٽي آمريڪنز برفاني هاڪي اولهه هاڪي ليگ ٽويوٽا سينٽر، ڪيني وِڪ
ٽرائي سٽي ڊسٽ ڊيولز بيس بال پيسفڪ ڪوسٽ ليگ (هاءِ اي) گيسا اسٽيڊيم، پاسڪو
ويناچي وائلڊ برفاني هاڪي اولهه هاڪي ليگ ٽائون ٽويوٽا سينٽر، ويناچي
ويسٽ سيئٽل جنڪشن فٽبال ڪلب فٽبال يو ايس ايل ليگ ٻه نينو ڪينٽو سائوٿ ويسٽ ايٿليٽڪس ڪمپليڪس، سيئٽل

چار سالا ڪاليجي راندين جون ٽيمون

[سنواريو]
قومي ڪاليجي راندين واري انجمن جو درجو هڪ
قومي ڪاليجي راندين واري انجمن جو درجو ٻه
قومي ڪاليجي راندين واري انجمن جو درجو ٽي
قومي بين ڪاليجي راندين واري انجمن

انفرادي رانديون

[سنواريو]

سيئٽل اوپن انويٽيشنل گولف مقابلو 1930ع واري ڏهاڪي کان 1960ع واري ڏهاڪي تائين پيشاور گولفرن جي انجمن جي دوري جو حصو رهيو. جي ٽي اي نارٿ ويسٽ ڪلاسڪ 1986ع کان 1995ع تائين سينيئر پيشاور گولفرن جي دوري جو حصو رهيو، جڏهن ته بوئنگ ڪلاسڪ 2005ع کان ان دوري جو حصو آهي. ان کان سواءِ، 2015ع جو آمريڪي اوپن گولف مقابلو چيمبرز بي ۾ منعقد ٿيو، ۽ ساهالي ڪنٽري ڪلب ۾ ڪيترائي وڏا مقابلا ڪرايا ويا.

پيسفڪ ريس ويز موٽر راندين جو هڪ مرڪز آهي، جتي قومي هاٽ راڊ انجمن ميلو ييلو ڊريگ ريسنگ سيريز جو نارٿ ويسٽ نيشنلز مقابلو ۽ ٽرانس ايم سيريز جو هڪ مرحلو منعقد ٿي چڪو آهي.

عورتن جي ٽينس انجمن سيئٽل ٽينس مقابلو 1977ع کان 1982ع تائين عورتن جي ٽينس انجمن جي دوري جو حصو رهيو.

علامتون، اعزاز ۽ نالا

[سنواريو]

آمريڪي بحري فوج جي چئن جهازن، جن ۾ ٻه جنگي جهاز پڻ شامل آهن، کي رياست جي اعزاز ۾ يو ايس ايس واشنگٽن نالو ڏنو ويو آهي. ان کان اڳ وارن جهازن کي اهو نالو جارج واشنگٽن جي اعزاز ۾ ڏنو ويو هو.

غير سرڪاري رياستي لقب

[سنواريو]

رياست جو لقب، ”سدابهار رياست“،[291][292] 1890ع ۾ سيئٽل جي چارلس ٽي ڪونوور تجويز ڪيو هو. اهو نالو ان ڪري مقبول ٿيو، جو رياست جا ٻيلا سدابهار وڻن سان ڀريل هئا ۽ گهڻي برسات سبب ٻوٽا، جهاڙيون ۽ گاهه سڄو سال ساوا رهندا آهن.[293] جيتوڻيڪ رياست طرفان اهو لقب وڏي پيماني تي استعمال ڪيو وڃي ٿو، مثال طور گاڏين جي نمبر پليٽن تي، پر ان کي اڃا تائين سرڪاري طور اختيار نه ڪيو ويو آهي.[291] 2023ع ۾ رياستي قانونساز اداري ۾ ان کي باقاعدي رياستي لقب طور تسليم ڪرڻ لاءِ پيش ڪيل بل سينيٽ مان منظور ٿيو، پر پوءِ ٻيهر ڪميٽي ڏانهن موڪليو ويو.[294][295] اولمپيا ۾ واقع رياستي مالي سهائتا يافته ادارو ايورگرين اسٽيٽ ڪاليج پڻ پنهنجو نالو انهيءَ لقب تان ورتو آهي.

رياستي علامتون

[سنواريو]

رياستي گيت ”واشنگٽن، منهنجو گهر“ آهي، رياستي پکي ولو گولڊ فنچ آهي،[296] رياستي ميوو صوف آهي، ۽ رياستي ڀاڄي والا والا جو مٺو بصر آهي.[297] 1979ع ۾ اختيار ڪيل رياستي ناچ چورس ناچ آهي. رياستي وڻ اولهه هيملاڪ آهي. رياستي گل سامونڊي ڪناري وارو روڊوڊينڊرون آهي. رياستي مڇي اسٽيل هيڊ آهي.[291] رياستي لوڪ گيت ووڊي گٿري جو ”وهندو رهه، ڪولمبيا، وهندو رهه“ آهي. غير سرڪاري، پر عام طور مڃيل، رياستي راڪ گيت ”لوئي لوئي“ آهي.[298]

رياستي گاهه بلو بنچ ڪڻڪ گاهه آهي. رياستي جيت سائو ڊارنر ڀنڀوري آهي. رياستي جواهر پٿر بڻيل ڪاٺ آهي. رياستي پنڊ پهڻ ڪولمبيائي ميمٿ آهي. رياستي سامونڊي ٿڻائتو اورڪا آهي. رياستي مٽي ٽوڪل مٽي آهي.[299] رياستي زميني ٿڻائتو اولمپڪ مارموٽ آهي.[291] رياستي مهر، جيڪا رياستي جهنڊي تي به موجود آهي، صدر جارج واشنگٽن جي گلبرٽ اسٽيوارٽ طرفان ٺاهيل اڻپوري تصوير کان متاثر آهي.[300] رياستي راند پڪل بال آهي.[289]

ڀيڻ رياستون ۽ دوستاڻا معاهدا

[سنواريو]

واشنگٽن جا دنيا جي ڪيترن ئي صوبن، رياستن ۽ ٻين انتظامي علائقن سان باهمي لاڳاپا قائم آهن.

ڀيڻ رياستون

[سنواريو]

دوستاڻا معاهدا

[سنواريو]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

وڌيڪ مطالعي لاءِ

[سنواريو]

پراڻا مطالعا

[سنواريو]

بنيادي ماخذ

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. 1 2 "United States Census Quick Facts Washington". January 27, 2026 تي حاصل ڪيل.
  2. ↑ "Word list and common terms". واشنگٽن يونيورسٽي. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل. Lowercase state: state of Washington or Washington state. Note that Washington State refers to the university in Pullman, Washington.
  3. ↑ Augustyn, Adam; Critchfield, Howard J. (August 12, 2021). "Washington state, United States". انسائيڪلوپيڊيا برٽانيڪا. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ "Puget Sound". واشنگٽن رياست جو ماحوليات کاتو. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  5. ↑ Gilbertson, Eric; Abatzoglou, John T.; Stanchak, Kathryn E.; Hotaling, Scott (2025). "Rapid contemporary shrinking and loss of ice-capped summits in the western United States". Arctic, Antarctic, and Alpine Research 57 (1). doi:10.1080/15230430.2025.2572898. ISSN 1523-0430. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/15230430.2025.2572898?scroll=top&needAccess=true#abstract.
  6. ↑ Cargill, Chris (March 23, 2016). "Agriculture: The cornerstone of Washington's economy". واشنگٽن پاليسي سينٽر. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  7. 1 2 3 "Agriculture: A Cornerstone of Washington's Economy". واشنگٽن رياستي زراعت کاتو. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. July 17, 2025 تي حاصل ڪيل.
  8. 1 2 Smith, Rob (September 11, 2019). "Shining the Light on Washington's Robust Commercial Fishing Industry During National Seafood Month". Seattle Business. اصل نسخو مان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  9. ↑ "Key Industries in Washington State". واشنگٽن رياست جو واپار کاتو. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 1, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ Balk, Gene (February 27, 2018). "Liberals outnumber conservatives for first time in Washington state, Gallup poll shows". دي سيئٽل ٽائيمز. اصل نسخو مان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. May 28, 2020 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ "America's best states to live in, ranked". يو ايس اي ٽوڊي. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 7, 2018 تي محفوظ ڪيل. November 9, 2018 تي حاصل ڪيل.
  12. ↑ Walsh, John (May 21, 2013). Q&A: Legal Marijuana in Colorado and Washington (Report). بروڪنگز انسٽيٽيوشن. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  13. ↑ Casey, Heather. "Guides: A Brief History of Civil Rights in the United States: A Timeline of the Legalization of Same-Sex Marriage in the U.S." جارج ٽائون لا لائبريري. اصل نسخو مان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  14. 1 2 Connelly, Joel (May 15, 2019). "Connelly: When Washington legalized abortion, before Roe v. Wade". سيئٽل پوسٽ-انٽيليجنسر. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  15. ↑ Brier, Warren J. (January 1960). "How Washington Territory Got Its Name". پئسفڪ نارٿ ويسٽ ڪوارٽرلي 51 (1): 13–15.
  16. ↑ "History". سٽي آف لانگ ويو، واشنگٽن. اصل نسخو مان March 6, 2014 تي محفوظ ڪيل. April 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
  17. 1 2 "Territorial Timeline". Washington History. واشنگٽن جو سيڪريٽري آف اسٽيٽ. اصل نسخو مان June 19, 2013 تي محفوظ ڪيل. February 26, 2010 تي حاصل ڪيل.
  18. ↑ "House Resolution No. 2016–4662" (PDF). واشنگٽن رياستي قانونساز اسيمبلي. February 15, 2016. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان February 15, 2017 تي محفوظ ڪيل. April 4, 2017 تي حاصل ڪيل.
  19. ↑ Palmer, Brian (February 9, 2012). "How Did Washington State and Washington, D. C., Get the Same Name?". سليٽ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 7, 2017 تي محفوظ ڪيل. April 7, 2017 تي حاصل ڪيل.
  20. ↑ Bush, Evan (October 19, 2016). "Dear D. C., you can't call yourself 'State of Washington'. That's our name". دي سيئٽل ٽائيمز. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 8, 2017 تي محفوظ ڪيل. April 7, 2017 تي حاصل ڪيل.
  21. ↑ Berger, Knute (November 7, 2016). "D. C. wants to steal our state's name. They can have it". ڪراسڪٽ ڊاٽ ڪام. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 8, 2017 تي محفوظ ڪيل. April 7, 2017 تي حاصل ڪيل.
  22. ↑ Rasmussen, Morten; Sikora, Martin; Albrechtsen, Anders; Korneliussen, Thorfinn Sand; Moreno-Mayar, J. Víctor; Poznik, G. David; Zollikofer, Christoph P. E.; Ponce de León, Marcia S. et al. (June 18, 2015). "The ancestry and affiliations of Kennewick Man" (en ۾). Nature 523 (7561): 455–458. doi:10.1038/nature14625. ISSN 1476-4687. PMID 26087396. Bibcode: 2015Natur.523..455R.
  23. ↑ Eligon, John (November 14, 2019). "A Native Tribe Wants to Resume Whaling. Whale Defenders Are Divided". دي نيو يارڪ ٽائيمز. اصل نسخو مان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  24. ↑ "Makah Whaling & Whale Hunt – Makah Tribe (Neah Bay, Washington)". ماڪاه قبيلو. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  25. ↑ Meyer, Robinson (August 16, 2016). "A Major Earthquake in the Pacific Northwest Looks Even Likelier". دي ائٽلانٽڪ. اصل نسخو مان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  26. ↑ "Bruno de Hezeta (Heceta) party lands on future Washington coast and claims the Pacific Northwest for Spain on July 12, 1775". HistoryLink. Humanities Washington. 25 January 2026 تي حاصل ڪيل.
  27. ↑ Walker, James (January 21, 2021). "Bruno de Hezeta y Dudagoitia (1744–1807)". اوريگن انسائيڪلوپيڊيا. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  28. ↑ Lange, Greg (January 23, 2003). "Smallpox epidemic ravages Native Americans on the northwest coast of North America in the 1770s.". هسٽري لنڪ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 26, 2008 تي محفوظ ڪيل. July 31, 2010 تي حاصل ڪيل.
  29. 1 2 "Washington State Archives". واشنگٽن جو سيڪريٽري آف اسٽيٽ. اصل نسخو مان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  30. ↑ "Cascades Volcano Observatory, History – Ensign Manuel Quimper – Map of the Northwest Coast of North America – Strait of Juan de Fuca". آمريڪي جيولوجيڪل سروي. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  31. ↑ "Spanish Explorations of the Pacific Northwest and the First Nootka Sound Settlement, 1790–1791". آمريڪي قومي آرڪائيوز ۽ رڪارڊ انتظاميا. October 12, 2017. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  32. ↑ "George Vancouver". اتر اولهه توانائي ۽ تحفظ ڪائونسل. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  33. ↑ "Center for the Study of the Pacific Northwest: Timeline of Events along the Northwest Coast". واشنگٽن يونيورسٽي. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  34. ↑ "After Nootka". برٽش ڪولمبيا سامونڊي عجائب گهر. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  35. ↑ Lang, William L. (February 17, 2020). "Robert Gray (1755–1806)". اوريگن انسائيڪلوپيڊيا. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  36. ↑ "History of the journey through Washington". واشنگٽن رياستي پارڪ ۽ تفريح ڪميشن. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  37. ↑ Nisbet, Jack (January 8, 2021). "David Thompson (1770–1857)". اوريگن انسائيڪلوپيڊيا. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  38. ↑ "Milestones: 1801–1829 – Office of the Historian". مؤرخ جو دفتر. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  39. ↑ "A Question of Boundaries". ڪانگريس جي لائبريري. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  40. ↑ Assmann, Cody (May 26, 2020). "Hudson's Bay Company: Tycoon of the Fur Trade". فرنٽيئر لائيف. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  41. ↑ Spry, Irene M. (1985). "Sinclair, James". ڪينيڊين سوانح عمريءَ جي لغت. جلد VIII. يونيورسٽي آف ٽورنٽو/يونيورسٽي لاوال. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 24, 2013 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  42. 1 2 Noakes, Taylor C. (February 7, 2006). "Oregon Treaty". ڪينيڊين انسائيڪلوپيڊيا. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  43. ↑ "What's This Place – Whitman Mission National Historic Site". آمريڪي قومي پارڪ سروس. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  44. ↑ Norton, Melanie J.; Booss, John (January 2019). "Missionaries, measles, and manuscripts: revisiting the Whitman tragedy". Journal of the Medical Library Association 107 (1): 108–113. doi:10.5195/jmla.2019.538. ISSN 1536-5050. PMID 30598656.
  45. ↑ Williams, David B. (March 19, 2020). "Hudson's Bay Company builds Fort Nisqually in spring 1833". هسٽري لنڪ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  46. ↑ "History of the City of Tumwater, Washington". ٽم واٽر شهر، واشنگٽن حڪومت. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  47. ↑ "Articles on George Washington Bush". ٽم واٽر شهر، واشنگٽن. اصل نسخو مان July 14, 2007 تي محفوظ ڪيل. June 15, 2007 تي حاصل ڪيل.
  48. ↑ McClintock, Thomas C. (Summer 1995). "James Saules, Peter Burnett, and the Oregon Black Exclusion Law of June 1844". پئسفڪ نارٿ ويسٽ ڪوارٽرلي 86 (3): 122.
  49. ↑ "The Pig War". قومي پارڪ سروس، آمريڪي گهرو کاتو. اصل نسخو مان 2007-01-10 تي محفوظ ڪيل. 2012-09-07 تي حاصل ڪيل.
  50. ↑ Weber, Dennis P. (Fall 2003). "The Creation of Washington: Securing Democracy North of the Columbia" (PDF). Columbia: The Magazine of Northwest History. جلد 17، شمارو 3. اصل نسخو (PDF) مان June 29, 2016 تي محفوظ ڪيل. September 9, 2019 تي حاصل ڪيل.
  51. ↑ Meany Condon, p. 4
  52. ↑ Meany Condon, p. 4
  53. ↑ Lange, Greg (February 15, 2003). "Washington is admitted as the 42nd state to the United States of America on November 11, 1889.". هسٽري لنڪ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 22, 2011 تي محفوظ ڪيل. November 10, 2010 تي حاصل ڪيل.
  54. ↑ Hoang, Mai (September 8, 2018). "Red Delicious no longer king as Yakima Valley embraces apple diversity". ياڪيما هيرالڊ-ريپبلڪ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  55. ↑ "Coal, Metallic and Mineral Resources". واشنگٽن رياست جو قدرتي وسيلن وارو کاتو. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  56. ↑ Wigren, Erika L. (May 8, 2019). "From the Tacoma Community History Project: A History of the Tacoma Smelter & Its Workers". يونيورسٽي آف واشنگٽن ٽاڪوما لائبريري. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  57. ↑ Kershner, Jim (September 8, 2015). "Boeing and Washington". هسٽري لنڪ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  58. ↑ "Grand Coulee Dam Construction and Legacy". واشنگٽن يونيورسٽي. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  59. ↑ "Discovery Park History". سيئٽل شهر، واشنگٽن حڪومت. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  60. ↑ "Hanford History". hanford.gov. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  61. ↑ "Lesson Twenty-One: African Americans in the Modern Northwest". واشنگٽن يونيورسٽي. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  62. ↑ Gregory, James N. (2015). "The Great Migration (African American)". America's Great Migrations. واشنگٽن يونيورسٽي. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  63. ↑ Caldbick, John (May 18, 2010). "1970 Census: Women outnumber men in Washington state for first time; Seattle and Spokane lose population as Tacoma and Everett gain; early baby boomers approach adulthood.". هسٽري لنڪ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  64. ↑ "Washington's 1970 Abortion Reform Victory: The Referendum 20 Campaign – Seattle Civil Rights and Labor History Project". واشنگٽن يونيورسٽي. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  65. ↑ "Mount St. Helens: Senator Murray Speaks on the 25th Anniversary of the May 18, 1980 Eruption". Senate.gov. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 21, 2012 تي محفوظ ڪيل. January 8, 2010 تي حاصل ڪيل.
  66. ↑ "Mount St. Helens National Volcanic Monument". آمريڪي ٻيلي سروس. اصل نسخو مان November 22, 2011 تي محفوظ ڪيل. January 8, 2010 تي حاصل ڪيل.
  67. ↑ "Washington State Constitution—Article XXIV—Boundaries". واشنگٽن رياستي قانونساز اسيمبلي. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 24, 2019 تي محفوظ ڪيل. April 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
  68. ↑ Kershner, Jim (July 31, 2013). "Britain and the United States agree on the 49th parallel as the main Pacific Northwest boundary in the Treaty of Oregon on June 15, 1846". هسٽري لنڪ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 13, 2017 تي محفوظ ڪيل. September 4, 2017 تي حاصل ڪيل.
  69. ↑ "Volcano Hazards including Lahars – Emergency Management". سيئٽل شهر، واشنگٽن حڪومت. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  70. ↑ "Elevations and Distances in the United States—Highest and Lowest Elevations". آمريڪي جيولوجيڪل سروي. April 29, 2005. اصل نسخو مان November 9, 2013 تي محفوظ ڪيل. April 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
  71. ↑ "Volcano Hazards Program—Mount Rainier Hazards". آمريڪي جيولوجيڪل سروي. December 17, 2012. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 19, 2014 تي محفوظ ڪيل. April 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
  72. ↑ Blumenthal, Les (August 29, 2006). "Washington State's Glaciers are Melting, and That Has Scientists Concerned". McClatchy Newspapers. ڪامن ڊريمز. اصل نسخو مان July 25, 2008 تي محفوظ ڪيل. September 13, 2009 تي حاصل ڪيل.
  73. ↑ Mapes, Lynda V. (February 3, 2010). "Hoh Rain Forest revels in wet, 'wild ballet'". دي سيئٽل ٽائيمز. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 4, 2010 تي محفوظ ڪيل. February 4, 2010 تي حاصل ڪيل.
  74. ↑ Lam, Linda (October 15, 2016). "Seattle's Rainy Reputation Is Well-Deserved". دي ويدر چينل. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 6, 2021 تي محفوظ ڪيل. January 17, 2021 تي حاصل ڪيل.
  75. ↑ "Washington State Department of Agriculture". نيشنل ايسوسيئيشن آف اسٽيٽ ڊپارٽمينٽس آف ايگريڪلچر. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  76. ↑ "Pullman 2 NW, Washington Period of Record Climate summary". ويسٽرن ريجنل ڪلائميٽ سينٽر. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 13, 2012 تي محفوظ ڪيل. September 22, 2011 تي حاصل ڪيل.
  77. ↑ Phillips, James W. (1971). Washington State Place Names. Seattle: University of Washington Press. ISBN 978-0-295-95158-4.[صفحو گهربل]
  78. ↑ "Dust Storm in Eastern Washington: Image of the Day". ناسا ارٿ آبزرويٽري. October 6, 2009. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 9, 2009 تي محفوظ ڪيل. October 10, 2009 تي حاصل ڪيل.
  79. ↑ Gibbens, Sarah (June 29, 2021). "What is a heat dome? Pacific Northwest swelters in record temperatures". نيشنل جيوگرافڪ. اصل نسخو مان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  80. ↑ Kruckeberg, Arthur R. (1991). The Natural History of Puget Sound Country. Seattle: University of Washington Press. ص. 42–43. ISBN 978-0-295-97477-4.
  81. ↑ Banel, Feliks (January 2, 2019). "The 'Big Snow of 1880' is still the biggest Seattle has ever seen". MyNorthwest. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  82. 1 2 Dorpat, Paul (January 31, 2002). "Snow and Other Weathers—Seattle and King County". هسٽري لنڪ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  83. ↑ Dougherty, Phil (January 23, 2007). "Record low temperatures and heavy snow plague Washington state for three weeks beginning on January 12, 1950.". هسٽري لنڪ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  84. ↑ "United States Extreme Record Temperatures & Differences". Golden Gate Weather Services. 2005. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 1, 2012 تي محفوظ ڪيل. October 14, 2012 تي حاصل ڪيل.
  85. ↑ "Washington could see La Niña winter with wetter, colder weather than normal". KING5. September 10, 2020. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  86. ↑ "Climate Change—Economic Impacts". واشنگٽن رياست جو ماحوليات کاتو. اصل نسخو مان July 30, 2010 تي محفوظ ڪيل. July 31, 2010 تي حاصل ڪيل.
  87. ↑ "Climate of Washington". ويسٽرن ريجنل ڪلائميٽ سينٽر. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  88. ↑ "Climate of Washington". ويسٽرن ريجنل ڪلائميٽ سينٽر. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  89. ↑ "Mt. Baker Holds Snowfall Record". نيشنل اوشيئنڪ اينڊ ايٽماسفيريڪ ايڊمنسٽريشن. August 2, 1999. اصل نسخو مان January 7, 2013 تي محفوظ ڪيل. April 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
  90. ↑ "Washington State Records". واشنگٽن رياست جي آبهوا ماهر جو دفتر. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. February 25, 2021 تي حاصل ڪيل.
  91. ↑ Markell, Joanna (February 10, 2022). "Washington officially has a new all-time maximum temperature record: 120 degrees". ياڪيما هيرالڊ-ريپبلڪ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 11, 2022 تي محفوظ ڪيل. February 10, 2022 تي حاصل ڪيل.
  92. ↑ "118?!?! Here is how hot it got around Western Washington during historic heat wave". Fox 13 Seattle. June 29, 2021. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 22, 2014 تي محفوظ ڪيل. September 28, 2021 تي حاصل ڪيل.
  93. ↑ "Western Regional Climate Data Center, Longview". ويسٽرن ريجنل ڪلائميٽ سينٽر. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 18, 2012 تي محفوظ ڪيل. July 31, 2010 تي حاصل ڪيل.
  94. ↑ "Seattle, WA Monthly Weather Forecast". دي ويدر چينل. 2023-10-31 تي حاصل ڪيل.
  95. ↑ سانچو:WRCC
  96. ↑ سانچو:WRCC
  97. ↑ سانچو:WRCC
  98. ↑ سانچو:WRCC
  99. ↑ سانچو:WRCC
  100. ↑ سانچو:WRCC
  101. ↑ "NOWData". Spokane Area monthly summarized data for 1981–2010: mean maximum, mean average, and mean minimum temperature. National Weather Service Forecast Office, Spokane, Washington, نيشنل اوشيئنڪ اينڊ ايٽماسفيريڪ ايڊمنسٽريشن. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 21, 2016 تي محفوظ ڪيل. September 21, 2016 تي حاصل ڪيل.
  102. ↑ سانچو:WRCC
  103. ↑ سانچو:WRCC
  104. ↑ سانچو:WRCC
  105. ↑ "The Diversity of Washington's Forests—Washington Forestland Ownership". واشنگٽن فاريسٽ پروٽيڪشن ايسوسيئيشن. July 14, 2013 تي حاصل ڪيل.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (ڳنڍڻو)
  106. ↑ "Washington Flora Checklist". واشنگٽن يونيورسٽي هربيئريم. 2010. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 20, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 15, 2013 تي حاصل ڪيل.
  107. 1 2 3 Clark, Eugene. "Washington (state, United States) : Plant and animal life". انسائيڪلوپيڊيا برٽانيڪا. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 16, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 15, 2013 تي حاصل ڪيل.
  108. ↑ "Species Fact Sheets—Mammals". واشنگٽن مڇين ۽ جهنگلي جيوت وارو کاتو. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 8, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 14, 2013 تي حاصل ڪيل.
  109. ↑ "BirdWeb—Browse Birds". سيئٽل آڊوبون سوسائٽي. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 22, 2014 تي محفوظ ڪيل. April 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
  110. ↑ "Introduced Wildlife of Oregon and Washington". نيبراسڪا–لنڪن يونيورسٽي. April 27, 2001. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 13, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 14, 2013 تي حاصل ڪيل.
  111. ↑ "Plants and Animals in Washington". لينڊ اسڪوپ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 24, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 14, 2013 تي حاصل ڪيل.
  112. ↑ Wydoski, Richard S.; Whitney, Richard R. (2003). Inland Fishes of Washington (2nd revised and expanded ڇاپو). Singapore: University of Washington Press. ISBN 0-295-98338-8.[صفحو گهربل]
  113. ↑ "Species Fact Sheets—Reptiles and Amphibians". واشنگٽن مڇين ۽ جهنگلي جيوت وارو کاتو. اصل نسخو مان July 27, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 15, 2013 تي حاصل ڪيل.
  114. ↑ "Washington Herp Atlas". واشنگٽن مڇين ۽ جهنگلي جيوت وارو کاتو. June 1, 2009. اصل نسخو مان April 9, 2012 تي محفوظ ڪيل. July 15, 2013 تي حاصل ڪيل.
  115. ↑ "Washington". آمريڪي قومي پارڪ سروس. 2013. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 22, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 15, 2013 تي حاصل ڪيل.
  116. ↑ "Listing of National Park System Areas by State". آمريڪي قومي پارڪ سروس. اصل نسخو مان December 3, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 15, 2013 تي حاصل ڪيل.
  117. ↑ "Alphabetic list of Washington State Parks". واشنگٽن رياستي پارڪ نظام. اصل نسخو مان September 21, 2014 تي محفوظ ڪيل. July 15, 2013 تي حاصل ڪيل.
  118. ↑ "Land Areas of the National Forest System" (PDF). آمريڪي ٻيلي سروس. January 1, 2013. اصل نسخو مان July 1, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 15, 2013 تي حاصل ڪيل.
  119. ↑ "Washington County Profiles". ميونسپل ريسرچ اينڊ سروسز سينٽر. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 3, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 3, 2021 تي حاصل ڪيل.
  120. ↑ "U.S. Census Bureau QuickFacts: Seattle city, Washington". آمريڪي آدمشماري بيورو. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 26, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 3, 2021 تي حاصل ڪيل.
  121. ↑ "QuickFacts". آمريڪي آدمشماري بيورو. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 12, 2021 تي محفوظ ڪيل. November 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  122. ↑ "Quickfacts: Washington". آمريڪي آدمشماري بيورو. January 13, 2025 تي حاصل ڪيل.
  123. ↑ "Washington". State & County QuickFacts. آمريڪي آدمشماري بيورو. اصل نسخو مان September 16, 2008 تي محفوظ ڪيل. May 11, 2012 تي حاصل ڪيل.
  124. 1 2 "Table 2. Resident Population for the 50 States, the District of Columbia, and Puerto Rico: 2020 Census" (PDF). آمريڪي آدمشماري بيورو. April 26, 2021. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان April 26, 2021 تي محفوظ ڪيل. April 26, 2021 تي حاصل ڪيل.
  125. ↑ "QuickFacts Washington; UNITED STATES". 2019 Population Estimates. آمريڪي آدمشماري بيورو، آبادي ڊويزن. March 19, 2020. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 2, 2019 تي محفوظ ڪيل. March 19, 2020 تي حاصل ڪيل.
  126. ↑ "National Totals: Vintage 2019". آمريڪي آدمشماري بيورو. March 19, 2020 تي حاصل ڪيل.[مئل ڳنڍڻو]
  127. ↑ "April 1, 2025 Population of Cities, Towns and Counties Used for Allocation of Selected State Revenues State of Washington" (PDF). مالي انتظام جو دفتر. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان February 23, 2026 تي محفوظ ڪيل. May 20, 2026 تي حاصل ڪيل.
  128. ↑ "2020 Population and Housing State Data". آمريڪي آدمشماري بيورو. July 27, 2023 تي حاصل ڪيل.
  129. ↑ "Centers of Population". آمريڪي آدمشماري بيورو. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 28, 2020 تي محفوظ ڪيل. October 30, 2020 تي حاصل ڪيل.
  130. 1 2 "Profile of General Population and Housing Characteristics: 2020 Demographic Profile Data (DP-1): Washington". آمريڪي آدمشماري بيورو. April 17, 2024 تي حاصل ڪيل.
  131. ↑ "2007-2022 PIT Counts by State". huduser.gov. December 5, 2024 تي حاصل ڪيل – مائڪروسافٽ 365 وسيلي.
  132. ↑ The 2022 Annual Homelessness Assessment Report (AHAR) to Congress (PDF) (Report). آمريڪي رهائش ۽ شهري ترقي وارو کاتو. December 2022. December 5, 2024 تي حاصل ڪيل.
  133. ↑ Sheppard, Cameron (April 20, 2025). "Washington state schools see record number of homeless students in recent years". ٽاڪوما نيوز ٽربيون. April 22, 2025 تي حاصل ڪيل.
  134. ↑ Patrick, Anna (December 29, 2025). "New report sheds light on babies experiencing homelessness". دي سيئٽل ٽائيمز. December 30, 2025 تي حاصل ڪيل.
  135. ↑ "Immigrants in Washington" (PDF). آمريڪي مهاجرت ڪائونسل. 2020. December 5, 2024 تي حاصل ڪيل.
  136. ↑ "Washington's Native American Nations" (PDF). تعليم ۾ اخبارون. دي سيئٽل ٽائيمز. October 16, 2016. ص. 2. March 10, 2024 تي حاصل ڪيل.
  137. 1 2 Estimates of April 1 population by age, sex, race and Hispanic origin, County: 2010–2017 (مائڪروسافٽ ايڪسل), واشنگٽن رياست جو مالي انتظام وارو دفتر, 2017, محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 7, 2017 تي محفوظ ڪيل, November 6, 2017 تي حاصل ڪيل
  138. ↑ "Race and Ethnicity in the United States: 2010 Census and 2020 Census". census.gov. آمريڪي آدمشماري بيورو. August 12, 2021. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 15, 2021 تي محفوظ ڪيل. 2021-09-26 تي حاصل ڪيل.
  139. ↑ Gibson, Campbell; Jung, Kay. "Historical Census Statistics on Population Totals By Race, 1790 to 1990, and By Hispanic Origin, 1970 to 1990, For The United States, Regions, Divisions, and States". آمريڪي آدمشماري بيورو. اصل نسخو مان July 25, 2008 تي محفوظ ڪيل. April 17, 2012 تي حاصل ڪيل.
  140. ↑ "All Cities in Washington: Census 2000". CensusViewer. 2010. اصل نسخي مان April 19, 2014 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2014 تي حاصل ڪيل.
  141. ↑ "2010 Census Data". آمريڪي آدمشماري بيورو. 2010. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 22, 2017 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2014 تي حاصل ڪيل.
  142. ↑ "P004: Hispanic or Latino, and Not Hispanic or Latino by Race – 2000: DEC Summary File 1 – Washington (state)". آمريڪي آدمشماري بيورو. March 13, 2026 تي حاصل ڪيل.
  143. ↑ "P2 Hispanic or Latino, and Not Hispanic or Latino by Race – 2010: DEC Redistricting Data (PL 94-171) - Washington (state)". آمريڪي آدمشماري بيورو. March 13, 2026 تي حاصل ڪيل.
  144. ↑ "P2 Hispanic or Latino, and Not Hispanic or Latino by Race – 2020: DEC Redistricting Data (PL 94-171) - Washington (state)". آمريڪي آدمشماري بيورو. March 13, 2026 تي حاصل ڪيل.
  145. ↑ "2016 American Community Survey—Demographic and Housing Estimates". آمريڪي آدمشماري بيورو. November 21, 2018 تي حاصل ڪيل.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (ڳنڍڻو)
  146. ↑ "2016 American Community Survey—Selected Social Characteristics". آمريڪي آدمشماري بيورو. November 21, 2018 تي حاصل ڪيل.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (ڳنڍڻو)
  147. ↑ Exner, Rich (June 3, 2012). "Americans under age 1 now mostly minorities, but not in Ohio: Statistical Snapshot". دي پلين ڊيلر. Cleveland. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 14, 2016 تي محفوظ ڪيل. August 4, 2012 تي حاصل ڪيل.
  148. ↑ Hamilton, Brady E.; Martin, Joyce A.; Osterman, Michelle J. K.; Curtin, Sally C.; Mathews, T. J. (December 23, 2015). "Births: Final Data for 2014". National Vital Statistics Reports 64 (12): 1–64. PMID 26727629. https://www.cdc.gov/nchs/data/nvsr/nvsr64/nvsr64_12.pdf. Retrieved September 4, 2017.
  149. ↑ Martin, Joyce A.; Hamilton, Brady E.; Osterman, Michelle J. K.; Driscoll, Anne K.; Mathews, T. J. (January 5, 2017). "Births: Final Data for 2015". National Vital Statistics Reports 66 (1): 1–70. PMID 28135188. https://www.cdc.gov/nchs/data/nvsr/nvsr66/nvsr66_01.pdf. Retrieved September 4, 2017.
  150. ↑ Martin, Joyce A.; Hamilton, Brady E.; Osterman, Michelle J. K.; Driscoll, Anne K.; Drake, Patrick (January 31, 2018). "Births: Final Data for 2016". National Vital Statistics Reports 67 (1): 1–55. PMID 29775434. https://www.cdc.gov/nchs/data/nvsr/nvsr67/nvsr67_01.pdf. Retrieved May 7, 2018.
  151. ↑ Martin, Joyce A.; Hamilton, Brady E.; Osterman, Michelle J. K.; Driscoll, Anne K.; Drake, Patrick (November 2018). "Births: Final Data for 2017". National Vital Statistics Reports 67 (8): 1–50. PMID 30707672. https://www.cdc.gov/nchs/data/nvsr/nvsr67/nvsr67_08-508.pdf. Retrieved February 22, 2019.
  152. ↑ Martin, Joyce A.; Hamilton, Brady E.; Osterman, Michelle J. K.; Driscoll, Anne K. (November 27, 2019). "Births: Final Data for 2018". National Vital Statistics Reports 68 (13): 1–47. PMID 32501202. https://www.cdc.gov/nchs/data/nvsr/nvsr68/nvsr68_13-508.pdf. Retrieved December 21, 2019.
  153. ↑ Martin, Joyce A.; Hamilton, Brady E.; Osterman, Michelle J. K.; Driscoll, Anne K. (March 23, 2021). "Births: Final Data for 2019". National Vital Statistics Reports 70 (2): 1–51. doi:10.15620/cdc:100472. PMID 33814033. https://www.cdc.gov/nchs/data/nvsr/nvsr70/nvsr70-02-508.pdf. Retrieved April 9, 2021.
  154. ↑ Osterman, Michelle J. K.; Hamilton, Brady E.; Martin, Joyce A.; Driscoll, Anne K.; Valenzuela, Claudia P. (February 7, 2022). "Births: Final Data for 2020". National Vital Statistics Reports 70 (17): 1–50. doi:10.15620/cdc:112078. PMID 35157571. https://www.cdc.gov/nchs/data/nvsr/nvsr70/nvsr70-17.pdf. Retrieved 2022-02-21.
  155. ↑ Osterman, Michelle J. K.; Hamilton, Brady E.; Martin, Joyce A.; Driscoll, Anne K.; Valenzuela, Claudia P. (January 31, 2023). "Births: Final Data for 2021". National Vital Statistics Reports 72 (1): 1–53. doi:10.15620/cdc:122047. PMID 36723449. https://www.cdc.gov/nchs/data/nvsr/nvsr72/nvsr72-01.pdf. Retrieved 2022-02-03.
  156. ↑ Osterman, Michelle J. K.; Hamilton, Brady E.; Martin, Joyce A.; Driscoll, Anne K.; Valenzuela, Claudia P. (April 4, 2024). "Births: Final Data for 2022". National Vital Statistics Reports 73 (2): 1–56. doi:10.15620/cdc:145588. PMID 38625869. https://www.cdc.gov/nchs/data/nvsr/nvsr73/nvsr73-02.pdf. Retrieved 2024-04-05.
  157. ↑ "Data" (PDF). www.cdc.gov. 2025-04-15 تي حاصل ڪيل.
  158. ↑ "Data" (PDF). www.cdc.gov. 2026-06-12 تي حاصل ڪيل.
  159. ↑ Tate, Cassandra (August 7, 2002). "Mandatory Busing in Seattle: Memories of a Bumpy Ride". هسٽري لنڪ. اصل نسخو مان October 31, 2007 تي محفوظ ڪيل. October 2, 2008 تي حاصل ڪيل.
  160. ↑ Schwantes, Carlos (2000). The Pacific Northwest: An Interpretive History (Revised and enlarged ڇاپو). University of Nebraska Press. ص. 155. ISBN 978-0-8032-9228-4.
  161. ↑ Turnbull, Lornet (September 17, 2004). "1,500 Cambodian refugees face deportation for crimes". دي سيئٽل ٽائيمز. اصل نسخو مان February 23, 2011 تي محفوظ ڪيل. April 26, 2012 تي حاصل ڪيل.
  162. ↑ "Seattle Population and Demographics". Seattle City, Washington Statistics and Demographics (2000 U.S. Census). areaConnect. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 22, 2013 تي محفوظ ڪيل. May 10, 2013 تي حاصل ڪيل.
  163. ↑ Brown, Charles E. (September 30, 2009). "Puget Sound's Samoan community awaits news". دي سيئٽل ٽائيمز. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 16, 2013 تي محفوظ ڪيل. April 26, 2012 تي حاصل ڪيل.
  164. ↑ "Race, Hispanic or Latino, Age, and Housing Occupancy: 2010 more information 2010 Census Redistricting Data (Public Law 94-171) Summary File". Factfinder2census.gov. 2010. اصل نسخو مان October 23, 2015 تي محفوظ ڪيل. December 30, 2011 تي حاصل ڪيل.
  165. ↑ García, Jerry; Treviño, Dora Sánchez (1998). "A Chicana in Northern Aztlán: An Oral History of Dora Sánchez Treviño". فرنٽيئرز: عورتن جي مطالعي جو رسالو 19 (2): 16–52. doi:10.2307/3347156.
  166. ↑ Levinson, David; Ember, Melvin, مرتب (1997). American Immigrant Cultures: Builders of a Nation. جلد 1. New York: Simon & Schuster Macmillan. ص. 264. ISBN 978-0-02-897214-5. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 19, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 17, 2015 تي حاصل ڪيل.
  167. ↑ Hinchliff, Catherine (November 16, 2010). "Ethiopian and Eritrean Communities in Seattle". هسٽري لنڪ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 4, 2017 تي محفوظ ڪيل. June 1, 2017 تي حاصل ڪيل.
  168. ↑ Ott, Jennifer (November 19, 2010). "Somali Community in Seattle". هسٽري لنڪ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 9, 2017 تي محفوظ ڪيل. June 1, 2017 تي حاصل ڪيل.
  169. 1 2 "Washington". ماڊرن لئنگئيج ايسوسيئيشن. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 1, 2007 تي محفوظ ڪيل. August 19, 2013 تي حاصل ڪيل.
  170. ↑ "Religious Tradition | Washington". The American Values Atlas. Public Religion Research Institute. December 5, 2024 تي حاصل ڪيل.
  171. ↑ "Religious Composition of Washington". America's Changing Religious Landscape (Report). پيو ريسرچ سينٽر. May 12, 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 10, 2015 تي محفوظ ڪيل. September 12, 2015 تي حاصل ڪيل.
  172. ↑ "Washington - Statistics and Church Facts | Total Church Membership". Church Newsroom. چرچ آف جيسس ڪرائسٽ آف ليٽر ڊي سينٽس. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 27, 2019 تي محفوظ ڪيل. April 14, 2016 تي حاصل ڪيل.
  173. ↑ "State Membership Report". Association of Religion Data Archives. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 30, 2013 تي محفوظ ڪيل. December 12, 2013 تي حاصل ڪيل.
  174. ↑ Duval, Cyndi (November 2007). "Wicca more prevalent in the Pacific Northwest than most realize". Christian Examiner. اصل نسخو مان January 17, 2013 تي محفوظ ڪيل. October 16, 2012 تي حاصل ڪيل.
  175. ↑ "SASUMMARY State annual summary statistics: personal income, GDP, consumer spending, price indexes, and employment". آمريڪي اقتصادي تجزيي وارو بيورو. May 4, 2026 تي حاصل ڪيل.
  176. ↑ "Unemployment Rates for States, Seasonally Adjusted". آمريڪي محنت جي انگن اکرن وارو بيورو. June 2025. July 23, 2025 تي حاصل ڪيل.
  177. ↑ Vance-Sherman, Anneliese (June 2025). "The Monthly Employment Report". واشنگٽن رياستي روزگار تحفظ وارو کاتو. ص. 1. July 23, 2025 تي حاصل ڪيل.
  178. ↑ Van Dam, Andrew (May 2, 2019). "Fast-growing Washington state knocks Massachusetts out of the top 10 largest state economies". دي واشنگٽن پوسٽ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 2, 2019 تي محفوظ ڪيل. May 2, 2019 تي حاصل ڪيل.
  179. ↑ "History of Washington State's Minimum Wage". واشنگٽن رياستي محنت ۽ صنعتن وارو کاتو. November 3, 2023 تي حاصل ڪيل.
  180. ↑ Girgis, Lauren (January 4, 2024). "Seattle's minimum wage, raised again, among highest in nation". دي سيئٽل ٽائيمز. June 25, 2024 تي حاصل ڪيل.
  181. ↑ Malinsky, Gili (April 14, 2023). "The state with the highest minimum wage isn't California or New York—and it pays more than $15/hour". سي اين بي سي. November 3, 2023 تي حاصل ڪيل.
  182. ↑ "2025 Small Business Profile - Washington" (PDF). آمريڪي ننڍن ڪاروبارن واري اداري جو ايڊووڪيسي دفتر. February 4, 2025 تي حاصل ڪيل.
  183. ↑ Ford, Aspen (March 26, 2026). "Washington's gender wage gap is widening, study finds". واشنگٽن اسٽيٽ اسٽينڊرڊ. April 1, 2026 تي حاصل ڪيل.
  184. ↑ "Top 20 Most Admired Companies". فارچون. اصل نسخو مان March 15, 2012 تي محفوظ ڪيل. March 21, 2012 تي حاصل ڪيل – سي اين اين مني وسيلي.
  185. ↑ "Ports on East Coast, Gulf Coast Outgain West Coast Peers in Second-Annual CBRE Seaports Index". سي بي آر اي گروپ. April 2, 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 29, 2016 تي محفوظ ڪيل. August 9, 2016 تي حاصل ڪيل.
  186. ↑ Saldanha, Alison (February 4, 2023). "Why some say WA efforts to diversify pot industry are not enough". دي سيئٽل ٽائيمز. November 3, 2023 تي حاصل ڪيل.
  187. ↑ González, Ángel (June 30, 2014). "In aftermath of liquor privatization, spirits everywhere, not cheap". دي سيئٽل ٽائيمز. November 3, 2023 تي حاصل ڪيل.
  188. ↑ Reporter, Natalie Fahmy, KOMO News (2026-03-30). "'Millionaires tax' signed into law by Gov. Bob Ferguson". KOMO (انگريزي ۾). 2026-03-31 تي حاصل ڪيل.{{cite web}}: CS1 maint: multiple names: authors list (ڳنڍڻو)
  189. ↑ Cornfield, Jerry (2026-03-30). "Income tax signed in Washington with a legal challenge close behind • Washington State Standard". Washington State Standard (آمريڪي انگريزي ۾). 2026-03-31 تي حاصل ڪيل.
  190. ↑ "Local Sales and Use Tax Rates by City/County" (PDF). واشنگٽن رياستي محصول کاتو. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان December 31, 2017 تي محفوظ ڪيل. December 30, 2017 تي حاصل ڪيل.
  191. ↑ Baumbach, Jenelle (December 27, 2023). "3 Snohomish County cities have highest sales tax rate in state". دي ايوريٽ هيرالڊ. February 22, 2024 تي حاصل ڪيل.
  192. ↑ "Retail sales tax". واشنگٽن رياستي محصول کاتو. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 20, 2014 تي محفوظ ڪيل. April 19, 2014 تي حاصل ڪيل.
  193. ↑ "Washington's Tax History" (PDF). واشنگٽن رياستي محصول کاتو. ص. 20. February 22, 2024 تي حاصل ڪيل.
  194. ↑ "Collecting retail sales tax from customers". واشنگٽن رياستي محصول کاتو. February 22, 2024 تي حاصل ڪيل.
  195. ↑ Gendron, Jared (June 24, 2023). "Why is WA gas so expensive? Experts explain reasons Evergreen State has highest prices". دي نيوز ٽربيون. June 24, 2023 تي حاصل ڪيل.
  196. ↑ Uchikura, Azusa (April 25, 2012). "Border-hopping shoppers cost state millions in lost revenue". دي سيئٽل ٽائيمز. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 13, 2018 تي محفوظ ڪيل. November 12, 2018 تي حاصل ڪيل.
  197. ↑ "2014 Cross Border Study" (PDF). واشنگٽن رياستي محصول کاتو. May 2014. ص. 1. November 3, 2023 تي حاصل ڪيل.
  198. ↑ Chiang, Chuck (June 11, 2023). "U.S. border towns still wait for buyers from B.C., as Vancouver shopping buses vanish". سي بي سي نيوز. دي ڪينيڊين پريس. November 3, 2023 تي حاصل ڪيل.
  199. ↑ González, Ángel (June 25, 2015). "Border towns enjoy bonanza: packages, tax revenue pile up". دي سيئٽل ٽائيمز. November 3, 2023 تي حاصل ڪيل.
  200. ↑ Stroo, Hans D. (September 25, 2014). "What's Growing in Washington State?". PLAN Washington. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 17, 2021 تي محفوظ ڪيل. March 8, 2021 تي حاصل ڪيل.
  201. ↑ Schotzko, Thomas R.; Granatstein, David (2005). A Brief Look at the Washington Apple Industry: Past and Present (PDF) (Report). Pullman, WA: واشنگٽن اسٽيٽ يونيورسٽي. ص. 1. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان May 27, 2008 تي محفوظ ڪيل. May 9, 2008 تي حاصل ڪيل.
  202. ↑ Lemons, Hoyt; Rayburn, D. Tousley (July 1945). "The Washington Apple Industry. I. Its Geographic Basis". اڪنامڪ جيوگرافي 21 (3): 161–162, 166. doi:10.2307/141294.
  203. ↑ "Fun facts about Washington Apples". واشنگٽن ايپل ڪميشن. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 8, 2018 تي محفوظ ڪيل. September 8, 2018 تي حاصل ڪيل.
  204. ↑ "Wine Reports". Regulated Commodities. الڪوحل ۽ تمباڪو ٽيڪس ۽ واپاري بيورو. June 13, 2025. July 17, 2025 تي حاصل ڪيل.
  205. ↑ Robinson, Jancis, مرتب (2006). The Oxford Companion to Wine (3rd ڇاپو). Oxford: Oxford University Press. ص. 761–762. ISBN 0-19-860990-6.
  206. ↑ Fallis, Catherine, مرتب (2006). The Encyclopedic Atlas of Wine. Lane Cove, NSW: Global Book Publishing. ص. 50. ISBN 1-74048-050-3.
  207. 1 2 3 4 مقامي دفاعي برادريءَ جي سهڪار وارو دفتر; وفاقي تحقيقاتي ڊويزن (October 2023). Defense Spending by State, Fiscal Year 2022 (PDF) (Report). آمريڪي دفاع وارو کاتو. ص. 112–113, 126. اصل نسخو (PDF) مان January 28, 2024 تي محفوظ ڪيل. January 28, 2024 تي حاصل ڪيل.
  208. ↑ 2022 Demographics Profile of the Military Community (PDF) (Report). آمريڪي دفاع وارو کاتو. November 2023. ص. 36, 85. January 28, 2024 تي حاصل ڪيل.
  209. ↑ "State Summaries: Washington" (PDF). آمريڪي اڳوڻن فوجين وارو کاتو. 2020. January 28, 2024 تي حاصل ڪيل.
  210. ↑ Ashton, Adam (July 16, 2015). "JBLM retains combat brigades, but loses 4 smaller units". دي نيوز ٽربيون. January 26, 2024 تي حاصل ڪيل.
  211. 1 2 Talton, Jon (September 26, 2014). "Military is big business in state, but at what cost?". دي سيئٽل ٽائيمز. January 28, 2024 تي حاصل ڪيل.
  212. ↑ Malone, Patrick (March 12, 2022). "What Russia's nuclear escalation means for Washington, with world's third-largest atomic arsenal". دي سيئٽل ٽائيمز. January 28, 2024 تي حاصل ڪيل.
  213. ↑ Cabeza, Garrett (May 12, 2022). "'My office in the sky:' Fairchild welcomes, refuels Thunderbirds ahead of Skyfest this weekend". دي اسپوڪسمين-ريويو. January 28, 2024 تي حاصل ڪيل.
  214. ↑ Rivera, Ray (September 30, 2001). "State's huge military presence gains visibility with mobilization". دي سيئٽل ٽائيمز. January 28, 2024 تي حاصل ڪيل.
  215. ↑ "Washington State Broadband Office". Washington State Broadband Office. اصل نسخو مان June 7, 2015 تي محفوظ ڪيل. June 3, 2015 تي حاصل ڪيل.
  216. ↑ "List of Broadband Grants in Washington". 2.ntia.doc.gov. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 12, 2015 تي محفوظ ڪيل. June 3, 2015 تي حاصل ڪيل.
  217. ↑ "Best States for Internet Access", يو ايس نيوز اينڊ ورلڊ رپورٽ, 2017, محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 9, 2017 تي محفوظ ڪيل, December 18, 2017 تي حاصل ڪيل
  218. ↑ Washington State Broadband Office 2020 Report (PDF), 2021, محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان October 25, 2022 تي محفوظ ڪيل, April 25, 2023 تي حاصل ڪيل
  219. ↑ "WSDOT Washington State Ferries Our Fleet". Wsdot.wa.gov. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 20, 2014 تي محفوظ ڪيل. April 19, 2014 تي حاصل ڪيل.
  220. 1 2 3 4 "Transportation 101: Moving People and Goods" (PDF). واشنگٽن رياستي آمدورفت ڪميشن. September 9, 2020. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان November 23, 2021 تي محفوظ ڪيل. December 14, 2021 تي حاصل ڪيل.
  221. ↑ "Seattle-Tacoma International Airport". Portseattle.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 12, 2014 تي محفوظ ڪيل. April 19, 2014 تي حاصل ڪيل.
  222. ↑ "King County International Airport/Boeing Field". KingCounty.gov. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 4, 2014 تي محفوظ ڪيل. April 19, 2014 تي حاصل ڪيل.
  223. ↑ Blumenthal, Ralph (April 13, 1975). "Idaho Gets a Seaport, Capping a Costly 10-Year Effort". دي نيو يارڪ ٽائيمز. ص. 57. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 15, 2021 تي محفوظ ڪيل. December 14, 2021 تي حاصل ڪيل.
  224. ↑ "Chinook and Cayuse Passes". واشنگٽن رياستي آمدورفت وارو کاتو. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 17, 2021 تي محفوظ ڪيل. October 3, 2021 تي حاصل ڪيل.
  225. ↑ "Amtrak Fact Sheet, Fiscal Year 2017 - State of Washington" (PDF). ايم ٽريڪ. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان December 14, 2017 تي محفوظ ڪيل. January 21, 2019 تي حاصل ڪيل.
  226. ↑ Banel, Feliks (January 17, 2018). "Cascade Tunnel still going strong in 90th year". MyNorthwest. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 12, 2021 تي محفوظ ڪيل. August 12, 2021 تي حاصل ڪيل.
  227. ↑ "Ridership Annual Measures—Accountability Center—King County Metro Transit—King County". KingCounty.gov. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 21, 2019 تي محفوظ ڪيل. January 20, 2019 تي حاصل ڪيل.
  228. ↑ Campbell, Will (April 21, 2022). "I-5 Bridge project lands on light rail for replacement bridge". دي ڪولمبين. June 24, 2023 تي حاصل ڪيل.
  229. ↑ "About". Muckleshoot Tribal Transit. December 5, 2024 تي حاصل ڪيل.
  230. ↑ "Transit Services". Spokane Tribe of Indians. December 5, 2024 تي حاصل ڪيل.
  231. ↑ "Yakama Indian Nation". نارٿ ويسٽ پورٽلينڊ ايريا انڊين هيلٿ بورڊ. February 9, 2016 تي حاصل ڪيل.
  232. ↑ Farrow, Ronan; McHugh, Rich (November 29, 2016). "Welcome to 'the Most Toxic Place in America'". NBC News. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 4, 2019 تي محفوظ ڪيل. November 16, 2019 تي حاصل ڪيل.
  233. ↑ "Hanford overview". Waste & Toxins. Washington State Department of Ecology. August 15, 2025 تي حاصل ڪيل.
  234. ↑ Vartabedian, Ralph (June 4, 2019). "Nation's most ambitious project to clean up nuclear weapons waste has stalled at Hanford". Los Angeles Times. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 7, 2019 تي محفوظ ڪيل. November 16, 2019 تي حاصل ڪيل.
  235. ↑ Pasley, James (September 23, 2019). "Inside America's most toxic nuclear waste dump, where 56 million gallons of buried radioactive sludge are leaking into the earth". Business Insider. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 16, 2019 تي محفوظ ڪيل. November 16, 2019 تي حاصل ڪيل.
  236. ↑ Ramadan, Lulu (September 24, 2023). "The secret dispute behind cleaning Seattle's only river". The Seattle Times. March 4, 2024 تي حاصل ڪيل.
  237. ↑ "Toxics Persist in Washington Rivers, Lakes and Fish" (Press release). Environment News Service. June 25, 2007. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 4, 2011 تي محفوظ ڪيل. July 31, 2010 تي حاصل ڪيل.
  238. ↑ "Phosphate Ban Signed into Law in Washington State" (PDF). The Lands Council. Spring 2006. اصل نسخو (PDF) مان November 2, 2013 تي محفوظ ڪيل. April 19, 2014 تي حاصل ڪيل.
  239. ↑ "Historical Perspecitve [sic] Of The Phosphate Detergent Conflict". University of Colorado Boulder. February 1994. اصل نسخو مان May 28, 2010 تي محفوظ ڪيل. July 31, 2010 تي حاصل ڪيل.
  240. ↑ Washington electric utility 2023 fuel mix disclosure report (Report). Washington State Department of Commerce. May 16, 2025. ص. 7–8. June 24, 2025 تي حاصل ڪيل.
  241. ↑ "Profile Analysis: Washington". Energy Information Administration. May 15, 2024. June 24, 2025 تي حاصل ڪيل.
  242. ↑ Kamb, Lewis (October 16, 2020). "Newly appointed justices draw challengers in Washington state Supreme Court election". The Seattle Times. November 3, 2023 تي حاصل ڪيل.
  243. ↑ "Superior Courts". Washington State Administrative Office of the Courts. November 3, 2023 تي حاصل ڪيل.
  244. ↑ Tully-McManus, Katherine (December 18, 2018). "Six States Will Boast All-Women Senate Delegations in 2019". Roll Call. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 28, 2019 تي محفوظ ڪيل. March 28, 2019 تي حاصل ڪيل.
  245. ↑ Kondik, Kyle (December 19, 2024). "How the States Vote Relative to the Nation". Sabato’s Crystal Ball.
  246. ↑ "November 1994 General". Washington Secretary of State—Elections Division. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 27, 2008 تي محفوظ ڪيل. July 31, 2010 تي حاصل ڪيل.
  247. ↑ "November 1996 General". Washington Secretary of State—Elections Division. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 27, 2008 تي محفوظ ڪيل. July 31, 2010 تي حاصل ڪيل.
  248. ↑ "November 1998 General". Washington Secretary of State—Elections Division. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 27, 2008 تي محفوظ ڪيل. July 31, 2010 تي حاصل ڪيل.
  249. ↑ Cohn, Nate (June 19, 2017). "The 15 Best-Educated Districts in the U.S., and Why It Matters in the Georgia Race". The New York Times. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 19, 2017 تي محفوظ ڪيل. June 19, 2017 تي حاصل ڪيل.
  250. ↑ "Washington Top Two Primaries, Initiative 872 (2004)". Ballotpedia. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 31, 2020 تي محفوظ ڪيل. December 23, 2020 تي حاصل ڪيل.
  251. ↑ Schraufnagel, Scot; Pomante, Michael J. II; Li, Quan (December 2020). "Cost of Voting in the American States: 2020". Election Law Journal 19 (4): 503–509. doi:10.1089/elj.2020.0666.
  252. ↑ "Same-Sex Marriage | Washington". The American Values Atlas. Public Religion Research Institute. April 12, 2023 تي حاصل ڪيل.
  253. ↑ "Physician-Assisted Suicide Fast Facts". CNN. November 26, 2014. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 2, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  254. ↑ Bly, Laura S. (November 7, 2012). "Colorado, Washington OK Recreational Marijuana Use". USA Today. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 8, 2012 تي محفوظ ڪيل. November 7, 2012 تي حاصل ڪيل.
  255. ↑ "Paid Sick Leave—Labor & Industries (L&I), Washington State". Washington State Department of Labor & Industries. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 1, 2018 تي محفوظ ڪيل. November 30, 2018 تي حاصل ڪيل.
  256. ↑ James, Tom (May 23, 2019). "Washington joins West Coast bloc of sanctuary states". Associated Press News. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 17, 2019 تي محفوظ ڪيل. September 4, 2019 تي حاصل ڪيل.
  257. ↑ "Clean Energy Transformation Act (CETA)". Washington State Department of Commerce. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 30, 2020 تي محفوظ ڪيل. December 24, 2020 تي حاصل ڪيل.
  258. ↑ "Washington State Report Card". Office of Superintendent of Public Instruction. August 18, 2025 تي حاصل ڪيل.
  259. ↑ "School District Web sites". Office of Superintendent of Public Instruction. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 5, 2009 تي محفوظ ڪيل. June 10, 2009 تي حاصل ڪيل.
  260. ↑ "About OSPI". Office of Superintendent of Public Instruction. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 4, 2009 تي محفوظ ڪيل. June 10, 2009 تي حاصل ڪيل.
  261. ↑ "Secondary Education—Running Start". Office of Superintendent of Public Instruction. اصل نسخو مان June 20, 2011 تي محفوظ ڪيل. June 10, 2009 تي حاصل ڪيل.
  262. ↑ de Lapparent Alvarez, Aina (March 6, 2024). "'¡Una erupción!': Dual language programs expanding to 10 local schools". The Everett Herald. March 7, 2024 تي حاصل ڪيل.
  263. ↑ "Washington ranked No. 2 in higher education by U.S. News & World Report". Edmonds College. Edmonds College. 15 March 2026 تي حاصل ڪيل.
  264. ↑ "Colleges and Institutions in Washington". Washington Student Achievement Council. Washington Student Achievement Council. 15 March 2026 تي حاصل ڪيل.
  265. ↑ "Institution Search". Carnegie Classification of Institutions of Higher Learning. American Council on Education. 15 March 2026 تي حاصل ڪيل.
  266. ↑ "Trustee Named for Seattle Community Colleges: Steven Hill, business and community leader". Seattle Community Colleges. 2013-01-10. 15 March 2026 تي حاصل ڪيل.
  267. 1 2 3 "Washington Newspapers in 2004 and 2022" (PDF). واشنگٽن جي عورت ووٽرن جي انجمن. January 13, 2024 تي حاصل ڪيل.
  268. ↑ Majid, Aisha (June 26, 2023). "Top 25 US newspaper circulations: Largest print titles fall 14% in year to March 2023". پريس گزيٽ. January 13, 2024 تي حاصل ڪيل.
  269. ↑ "Seattle-based Pioneer News selling media division to Adams Publishing". سيئٽل ٽائمز. ايسوسيئيٽيڊ پريس. October 10, 2017. January 13, 2024 تي حاصل ڪيل.
  270. 1 2 Bagwell, Steve; Stapilus, Randy (2013). New Editions: The Northwest's Newspapers as They Were, Are, and Will Be. Carlton, OR: Ridenbaugh Press. ص. 27, 30, 33–34. ISBN 978-0-945648-10-9. OCLC 861618089.
  271. ↑ Beekman, Daniel (January 19, 2023). "Seattle Chinese Post shuts down, NW Asian Weekly goes online only". سيئٽل ٽائمز. January 13, 2024 تي حاصل ڪيل.
  272. ↑ Westneat, Danny (April 24, 2021). "Stopping the presses, again: The story ends for 2 more century-old Seattle newspapers". سيئٽل ٽائمز. January 13, 2024 تي حاصل ڪيل.
  273. ↑ Tate, Cassandra (March 16, 2009). "Seattle Post-Intelligencer (1863-2009)". هسٽري لنڪ. January 13, 2024 تي حاصل ڪيل.
  274. ↑ Nielsen DMA—Designated Market Area Regions, 2018–2019 (PDF) (Map). نيلسن ميڊيا ريسرچ. 2018. January 13, 2024 تي حاصل ڪيل – Video Advertising Bureau وسيلي.
  275. ↑ Hinman, Michael (August 28, 2009). "Seattle moves up to No. 13 U.S. TV market". پيوجٽ سائونڊ بزنس جرنل. January 13, 2024 تي حاصل ڪيل.
  276. ↑ "All Full-Power Television Stations by DMA, Indicating Those Terminating Analog Service Before or on February 17, 2009" (PDF). Federal Communications Commission. February 20, 2009. ص. 31, 36–38, 43. January 13, 2024 تي حاصل ڪيل.
  277. ↑ Rousso, Nick (June 24, 2022). "Radio in Washington". هسٽري لنڪ. January 13, 2024 تي حاصل ڪيل.
  278. ↑ "AM Query Broadcast Station Search". Federal Communications Commission. Query for WA – Washington. January 13, 2024 تي حاصل ڪيل.
  279. ↑ Kiley, Brendan (April 29, 2022). "The many lives of KEXP, now a more diverse, online global phenomenon". سيئٽل ٽائمز. January 13, 2024 تي حاصل ڪيل.
  280. ↑ "Competition in health insurance research". American Medical Association. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 18, 2019 تي محفوظ ڪيل. June 15, 2019 تي حاصل ڪيل.
  281. ↑ Haefner, Morgan (March 25, 2019). "The health insurer with largest individual market share in each state". بيڪرز هاسپيٽل ريويو. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 26, 2019 تي محفوظ ڪيل. June 15, 2019 تي حاصل ڪيل.
  282. ↑ Gordon Blankinship, Donna (August 30, 2019). "'Locally Grown' Insurance Companies Help Fortify Washington State Market". ڪي ايف ايف هيلٿ نيوز. January 13, 2024 تي حاصل ڪيل.
  283. ↑ Saldanha, Alison (September 15, 2023). "Health insurance rates are about to jump for thousands of WA residents". سيئٽل ٽائمز. January 13, 2024 تي حاصل ڪيل.
  284. ↑ Aleccia, JoNel (October 26, 2016). "Health-insurance premiums rise in Washington, but not as much as elsewhere". سيئٽل ٽائمز. January 13, 2024 تي حاصل ڪيل.
  285. ↑ Gutman, David (January 12, 2017). "Dismantling of state's health reforms in 1993 may offer lessons for Obamacare repeal". سيئٽل ٽائمز. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 13, 2017 تي محفوظ ڪيل. January 12, 2017 تي حاصل ڪيل.
  286. ↑ Aleccia, JoNel (July 29, 2015). "Consumer Reports: Seattle-area hospitals get low marks for stopping infections". سيئٽل ٽائمز. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 30, 2019 تي محفوظ ڪيل. August 30, 2019 تي حاصل ڪيل.
  287. ↑ "First Hill bustling with hospitals, culture". سيئٽل ٽائمز. March 29, 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 30, 2019 تي محفوظ ڪيل. August 30, 2019 تي حاصل ڪيل.
  288. ↑ Shapiro, Nina (February 6, 2023). "Catholic health care restrictions lead WA Legislature to eye changes". سيئٽل ٽائمز. July 1, 2024 تي حاصل ڪيل.
  289. 1 2 James, Albert (March 28, 2022). "'Life, liberty and pursuit of pickleball': Inslee signs bill designating Washington's official state sport". اسپوڪسمن ريويو. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 29, 2022 تي محفوظ ڪيل. March 28, 2022 تي حاصل ڪيل.
  290. ↑ Porterfield, Carlie (July 26, 2022). "Here's Why Pickleball—The Fastest-Growing Sport in America—Is Bill Gates' Favorite Game". فوربس. August 9, 2022 تي حاصل ڪيل.
  291. 1 2 3 4 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Symbols@WA.gov".
  292. ↑ "The Evergreen State: Washington State Nickname". State Symbols USA. April 29, 2014. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 13, 2017 تي محفوظ ڪيل. December 13, 2017 تي حاصل ڪيل.
  293. ↑ Jollota, Pat (2002). Naming Clark County. ڪلارڪ ڪائونٽي، واشنگٽن: Fort Vancouver Historical Society of Clark County. ص. 17.
  294. ↑ Dallas, Julia (February 20, 2023). "100 years later, progress for 'Evergreen State' to become Washington's official nickname". KIRO 7 News. December 2, 2023 تي حاصل ڪيل.
  295. ↑ "SB 5595 – 2023–24: Adopting the evergreen state as the state nickname". Washington State Legislature. December 2, 2023 تي حاصل ڪيل.
  296. ↑ "Washington State Bird". Washington State Legislature. July 14, 2026 تي حاصل ڪيل.
  297. ↑ "Senate passes measure designating Walla Walla onion state veggie". ڪومو نيوز. ايسوسيئيٽيڊ پريس. April 5, 2007. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 17, 2016 تي محفوظ ڪيل. July 19, 2016 تي حاصل ڪيل.
  298. ↑ "WSDOT—Highway Map—Washington State Facts". واشنگٽن اسٽيٽ ٽرانسپورٽيشن کاتو. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 1, 2012 تي محفوظ ڪيل. November 30, 2010 تي حاصل ڪيل.
  299. ↑ "Tokul – Washington State Soil" (PDF). National Resources Conservation Service – United States Department of Agriculture. اصل نسخو (PDF) مان May 23, 2022 تي محفوظ ڪيل. June 7, 2022 تي حاصل ڪيل.
  300. ↑ "History of the State Seal". واشنگٽن جو سيڪريٽري آف اسٽيٽ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 14, 2013 تي محفوظ ڪيل. April 5, 2007 تي حاصل ڪيل.
  301. ↑ "State of Jalisco, Mexico". Washington Sister States. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 4, 2020 تي محفوظ ڪيل. September 5, 2021 تي حاصل ڪيل.
  1. ↑ لفظ ”رياست“ کي سرڪاري نالي ۽ خاص اسم جو حصو سمجهڻ يا نه سمجهڻ موجب ان جي شروعاتي اکر جي وڏي يا ننڍي صورت بدلجي ٿي. اي پي اسٽائيل بڪ ننڍي اکر واري صورت کي ترجيح ڏئي ٿو، جڏهن ته 2024ع ۾ ڇپيل 18هين ڇاپي کان شڪاگو مينوئل آف اسٽائيل پڻ اها صورت اختيار ڪئي آهي. سرڪاري ويب سائيٽ wa.gov پاڻ کي ”واشنگٽن رياست جي سرڪاري ويب سائيٽ“ قرار ڏئي ٿي.
  2. ↑ هسپانوي يا لاطيني اصل رکندڙ ماڻهن لاءِ مڪمل يا جزوي نسلي نسبت جي وچ ۾ فرق نه ڪيو ويو آهي.
  3. ↑ مينڊرين ۽ ڪينٽوني سميت
  4. ↑ Washington State Office of Superintendent of Public Instruction سرڪاري طور غير جماعتي ادارو آهي، پر سپرنٽنڊنٽ ريڪڊال پاڻ کي ڊيموڪريٽڪ پارٽي سان لاڳاپيل سمجهي ٿو.

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]
وڌيڪ ڄاڻ حاصل ڪريو
واشنگٽن رياست
بابت وڪيپيڊيا جي ساٿي منصوبن تي
وڪي لغت ۾ ڳوليو وصفون وڪي لغت تان
وڪيميڊيا العام ۾ ڳوليو ميڊيا وڪيميڊيا العام تان
وڪي خبرون ۾ ڳوليو خبري ڪهاڻيون وڪي خبرون تان
وڪي قول ۾ ڳوليو قول وڪي قول تان
وڪي ماخذ ۾ ڳوليو ماخذي متن وڪي ماخذ تان
وڪي بُڪس ۾ ڳوليو درسي ڪتاب وڪي بُڪس تان
وڪي سفر ۾ ڳوليو سفر بابت رهنمائي وڪي سفر تان
وڪيورسٽي ۾ ڳوليو سکيا جا وسيلا وڪيورسٽي تان
پيشرو
مونٽانا		 آمريڪي رياستن جي وفاق ۾ شموليت جي تاريخن جي فهرست
11 نومبر 1889ع تي شامل ٿيل (42هين رياست)		 جانشين
آئيڊاهو

47°N 120°W / 47°N 120°W / 47; -120 (State of Washington)

"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=واشنگٽن_رياست&oldid=400403" تان ورتل