هيٺيون چترال ضلعو

لوئر چترال ضلعو

ضلعہ چترالِ زیریں
لوئر چترال ضلعو; ضلعہ چترالِ زیریں
ضلعو، خيبر پختونخوا
	خيبر پختونخوا ۾ لوئر چترال ضلعو، ڳاڙهي رنگ سان ڏيکاريل
ملڪ	پاڪستان
صوبو	خيبر پختونخوا
ڊويزن	ملاڪنڊ
قائم ٿيو	2018
صدر مقام	چترال شهر
حڪومت
• طرز	ضلعي انتظاميا
• ڊپٽي ڪمشنر	محمد علي خان (بي پي ايس-20 پي سي ايس)
• ڊسٽرڪٽ پوليس آفيسر	افتخار شاهه (پي ايس پي)
• ڊسٽرڪٽ هيلٿ آفيسر	ڊاڪٽر محمد شميم
ايراضي
• ڪل	6,458 چورس ڪلوميٽر (2,493 چورس ميل)
آبادي (2023)
• ڪل	320407
• ڪثافت	auto في چورس ڪلوميٽر
خواندگي
• خواندگي جي شرح	ڪل:; 66.10%; مرد:; 76.81%; عورتون:; 54.77%;
وقتي علائقو	UTC+5 (پي ايس ٽي)
تعلقن جو تعداد	2
ويب سائيٽ	lowerchitral.kp.gov.pk

لوئر چترال ضلعو (موڑی ݯیترارو ضلعہ; ضلع چترال زیریں) پاڪستان جي صوبي خيبر پختونخوا جي ملاڪنڊ ڊويزن ۾ هڪ ضلعو آهي. کو ماڻهو ضلعي جو غالب نسلي گروهه آهن، ۽ آباديءَ جو لڳ ڀڳ 90% کوار کي پنهنجي مادري ٻولي طور ڳالهائي ٿو.

آبادياتي انگ اکر

Historical population
Year	Pop.	±% p.a.
1961	54,844	—
1972	87,617	+4.35%
1981	121,641	+3.71%
1998	184,874	+2.49%
2017	278,328	+2.18%
2023	320,407	+2.37%
ذريعا:^[4]

2023ع جي آدمشماري موجب، لوئر چترال ضلعي ۾ 46,028 گهر آهن ۽ آبادي 320,407 آهي. ضلعي ۾ جنسي تناسب 100 عورتن جي ڀيٽ ۾ 104.31 مرد آهي ۽ خواندگي جي شرح 66.10% آهي: مردن لاءِ 76.81% ۽ عورتن لاءِ 54.77%. 87,378 ماڻهو، يعني سروي ڪيل آبادي جو 27.46%، ڏهن سالن کان گهٽ عمر جا آهن. 57,157 ماڻهو، يعني 17.84%، شهري علائقن ۾ رهن ٿا.^[2]

لوئر چترال ضلعي جون ٻوليون (2023)

(خاص طور کهوار) (87.76%)

پشتو (9.36%)

ڪالاشا (1.59%)

ٻيون (1.29%)

آباديءَ جو 87.76% اهڙيون ٻوليون ڳالهائي ٿو جن کي 'ٻيون' طور درجي بندي ڪيو ويو آهي، يعني کوار، جنهن کي چترالي به چيو ويندو آهي، ۽ جيڪا سڄي چترال جي غالب ٻولي آهي. ضلعي جي ڏکڻ اوڀر ۾ آباديءَ جو 9.36% پشتو ڳالهائي ٿو، جڏهن ته 1.59% آبادي ڪيلاشي ڳالهائي ٿي.^[5] هتي مدڪلشت لهجي جا ڪجهه ڳالهائيندڙ به آهن، جيڪو فارسي لهجو آهي ۽ ان کي دري ۽ تاجڪ جو ميلاپ سمجهيو وڃي ٿو.^[6]

نسلي گروهه

ضلعي جا مک نسلي گروهه هي آهن:

مذهب

مذهب	1998^[11]		2017^[12]		2023^[13]
مذهب	آبادي	%	آبادي	%	آبادي	%
اسلام	182,169	98.54%	274,426	98.60%	313,101	98.39%
ڪيلاش	2,602	1.41%	3,725	1.34%	4,617	1.45%
عيسائيت	50	0.03%	165	0.06%	509	0.16%
هندومت	2	0.00%	9	0.00%	4	0.00%
احمدي	51	0.03%	3	0.00%	2	0.00%
ڪل	184,874	100.00%	278,328	100.00%	318,234	100.00%

انتظامي ورهاستون

تعلقو	ايراضي (ڪلوميٽر²)^[14]	آبادي (2023)	گنجائش (ماڻهو/ڪلوميٽر²) (2023)	خواندگي جي شرح (2023)^[15]	يونين ڪائونسلون
چترال تعلقو	6,127	211,374	34.5	70.20%
دروش تعلقو	331	109,033	329.4	57.38%

قومي اسيمبلي

هي ضلعو، اپر چترال ضلعي سان گڏ، پاڪستان جي قومي اسيمبلي ۾ هڪ چونڊيل ايم اين اي، يعني قومي اسيمبلي جي ميمبر، جي نمائندگي هيٺ آهي. ان جو تڪ اين اي-1 آهي.

قومي اسيمبلي جو ميمبر	پارٽي سان وابستگي	سال
عبداللطيف	پي ٽي آءِ	2024

صوبائي اسيمبلي

هي ضلعو خيبر پختونخوا اسيمبلي ۾ هڪ چونڊيل ايم پي اي، يعني صوبائي اسيمبلي جي ميمبر، جي نمائندگي هيٺ آهي. ان جو تڪ پي ڪي-2 آهي.

خيبر پختونخوا اسيمبلي جو ميمبر	پارٽي سان وابستگي	سال
فتح الملڪ علي ناصر	پي ٽي آءِ	2024

حوالا

↑ "محفوظ ڪيل نقل". اصل نسخو مان 2023-01-20 تي محفوظ ڪيل.
1 2 "ستين آبادي ۽ گهر شماري - تفصيلي نتيجا: جدول 1" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
↑ "جنس ۽ ٻهراڙي/شهري آبادي موجب خواندگي جي شرح، داخلا ۽ اسڪول کان ٻاهر آبادي، آدمشماري-2023، ڪي پي ڪي" (PDF).
↑ "انتظامي ايڪن موجب آبادي 1951-1998" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
↑ "ستين آبادي ۽ گهر شماري - تفصيلي نتيجا: جدول 11" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.
↑ "اسماعيلي مسلمانن جو مدڪلشت ڳوٺ گڏيل رواداري ۽ هم آهنگي جو مثال قائم ڪري ٿو". 9 June 2014.
↑ "اپر چترال کي الڳ ضلعي جو درجو ملي ويو". dawn.com. 21 November 2018. 15 August 2020 تي حاصل ڪيل.
1 2 "بابت". www.lowerchitral.kp.gov.pk. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 23 May 2025 تي محفوظ ڪيل. 2025-07-19 تي حاصل ڪيل.
↑ Khan, Mohammad Afzal (1975). چترال ۽ ڪافرستان: هڪ ذاتي مطالعو (انگريزي ۾). Ferozsons. ص. 86. گجر جيڪي لوئر چترال جي گولن ۽ ششي ڪوهه ماٿريءَ ۾ ملن ٿا.
↑ "تعارف". lowerchitral.kp.gov.pk. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 23 May 2025 تي محفوظ ڪيل. 2025-07-19 تي حاصل ڪيل. گجر: هي هڪ خانه بدوش قبيلو آهي، جيڪو ڪتور دور ۾ دير، سوات، هزاره، ڪوهستان ۽ افغانستان مان آيو ۽ چترال جي ڏاکڻين ماٿرين ۾ آباد ٿيو.
↑ "چترال جي 1998ع واري ضلعي آدمشماري رپورٽ". May 1999. 30 March 2023 تي حاصل ڪيل.
↑ "پاڪستان آدمشماري 2017 ضلعي وار جدول: لوئر چترال ضلعو". پاڪستان شماريات بيورو.
↑ "ستين آبادي ۽ گهر شماري - تفصيلي نتيجا: جدول 9" (PDF). www.pbscensus.gov.pk. پاڪستان شماريات بيورو.
↑ "جدول 1: ايراضي، جنس موجب آبادي، جنسي تناسب، آبادي جي گنجائش، شهري آبادي، گهر جي سائيز ۽ سالياني واڌ جي شرح، آدمشماري-2023، ڪي پي ڪي" (PDF).
↑ "جنس ۽ ٻهراڙي/شهري موجب خواندگي جي شرح، داخلا ۽ اسڪول کان ٻاهر آبادي، آدمشماري-2023، ڪي پي ڪي" (PDF).

ٻاهريان ڳنڍڻا

سانچو:خيبر پختونخوا جا ضلعا

[1] "محفوظ ڪيل نقل". اصل نسخو مان 2023-01-20 تي محفوظ ڪيل.

[2023_census-2] 1 2 "ستين آبادي ۽ گهر شماري - تفصيلي نتيجا: جدول 1" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.

[3] "جنس ۽ ٻهراڙي/شهري آبادي موجب خواندگي جي شرح، داخلا ۽ اسڪول کان ٻاهر آبادي، آدمشماري-2023، ڪي پي ڪي" (PDF).

[4] "انتظامي ايڪن موجب آبادي 1951-1998" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.

[2023censuslanguage-5] "ستين آبادي ۽ گهر شماري - تفصيلي نتيجا: جدول 11" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو.

[6] "اسماعيلي مسلمانن جو مدڪلشت ڳوٺ گڏيل رواداري ۽ هم آهنگي جو مثال قائم ڪري ٿو". 9 June 2014.

[dawn-7] "اپر چترال کي الڳ ضلعي جو درجو ملي ويو". dawn.com. 21 November 2018. 15 August 2020 تي حاصل ڪيل.

[:0-8] 1 2 "بابت". www.lowerchitral.kp.gov.pk. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 23 May 2025 تي محفوظ ڪيل. 2025-07-19 تي حاصل ڪيل.

[9] Khan, Mohammad Afzal (1975). چترال ۽ ڪافرستان: هڪ ذاتي مطالعو (انگريزي ۾). Ferozsons. ص. 86. گجر جيڪي لوئر چترال جي گولن ۽ ششي ڪوهه ماٿريءَ ۾ ملن ٿا.

[10] "تعارف". lowerchitral.kp.gov.pk. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 23 May 2025 تي محفوظ ڪيل. 2025-07-19 تي حاصل ڪيل. گجر: هي هڪ خانه بدوش قبيلو آهي، جيڪو ڪتور دور ۾ دير، سوات، هزاره، ڪوهستان ۽ افغانستان مان آيو ۽ چترال جي ڏاکڻين ماٿرين ۾ آباد ٿيو.

[11] "چترال جي 1998ع واري ضلعي آدمشماري رپورٽ". May 1999. 30 March 2023 تي حاصل ڪيل.

[2017census-12] "پاڪستان آدمشماري 2017 ضلعي وار جدول: لوئر چترال ضلعو". پاڪستان شماريات بيورو.

[2023censusreligion-13] "ستين آبادي ۽ گهر شماري - تفصيلي نتيجا: جدول 9" (PDF). www.pbscensus.gov.pk. پاڪستان شماريات بيورو.

[14] "جدول 1: ايراضي، جنس موجب آبادي، جنسي تناسب، آبادي جي گنجائش، شهري آبادي، گهر جي سائيز ۽ سالياني واڌ جي شرح، آدمشماري-2023، ڪي پي ڪي" (PDF).

[15] "جنس ۽ ٻهراڙي/شهري موجب خواندگي جي شرح، داخلا ۽ اسڪول کان ٻاهر آبادي، آدمشماري-2023، ڪي پي ڪي" (PDF).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]