نيپچون

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو
Neptune Neptune symbol.svg
Neptune - Voyager 2 (29347980845) flatten crop.jpg
The Great Dark Spot and its companion bright smudge; on the west limb the fast moving bright feature called Scooter and the little dark spot are visible
دريافت[1]
دريافت ڪيو
دريافت ٿيڻ جي تاريخ 23 September 1846
نالي جي وضاحت
اچار Listeni/ˈnɛptjn/[2]
نالي جون صفتون Neptunian
مدار جون وصفون [6][lower-alpha 1]
تاريخي زمانو (فلڪيات) Epoch J2000
ايفي ھيلن 30.33 یکای نجومی (4.54×10^9 km)
پيري ھيلن 29.81 یکای نجومی (4.46×10^9 km)
اڌ وڏو محور 30.11 یکای نجومی (4.50×10^9 km)
مدار جي بي قائدگي 0.009456
سائنوڊڪ مدو 367.49 days[4]
مدار جي سراسري رفتار 5.43 km/s[4]
سراسري ۾ غلطي 256.228 °
مدار ۾ لاٿ 1.767975 ° to ecliptic
6.43° to Sun's equator
0.72° to invariable plane[5]
بلندي يا چڙھائي 131.784 °
276.336 °
جملي قدرتي سيٽلائيٽ 14
طبعي وصفون
نيم قطر جي سراسري 24,622±19 km[7][lower-alpha 2]
استوائي نيم قطر 24,764±15 km[7][lower-alpha 2]
3.883 Earths
جاگرافيائي قطب جو نيم قطر 24,341±30 km[7][lower-alpha 2]
3.829 Earths
ھمواريت 0.0171±0.0013
سطح جي ائوري
(Surface aurie)
7.6183×109 km2[8][lower-alpha 2]
14.98 Earths
مقدار 6.254×1013 km3[4][lower-alpha 2]
57.74 Earths
وزن 1.02413×1026 kg[4]
17.147 Earths
5.15×10-5 Suns
گھاٽائي 1.638 g/cm3[4][lower-alpha 3]
سطحي ڪشش ثقل 11.15 m/s2[4][lower-alpha 2]
1.14 g
0.23[9] (estimate)
23.5 km/s[4][lower-alpha 2]
نجمي مدو 0.6713 day[4]
16 h 6 min 36 s
استوائي ڦيرو ۽ رفتار 2.68 km/s (9٬650 km/h)
محوري ٽيڏ 28.32° (to orbit)[4]
اتر قطب ۽ درست چڙھائي 19ڪ 57م 20س[7]
299.3°
اتر قطب ۽ قطبي لاٿ 42.950°[7]
جاميٽري وارو البيڊو 0.290 (bond)[10]
0.442 (geom.)[11]
Surface temp. min mean max
1 bar level 72 K (−201 °C)[4]
0.1 bar (10 kPa) 55 K (−218 °C)[4]
ڪنڊائتي ماپ 2.2–2.4″[4][13]
ماحول [4]
پيماني واري اوچائي 19.7±0.6 km
ماحولياتي جوڙجڪ
  1. Hamilton, Calvin J. "Neptune". Views of the Solar System. حاصل ڪيل 13 August 2007. 
  2. Walter, Elizabeth (21 April 2003). Cambridge Advanced Learner's Dictionary (2nd ed.). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-53106-1. 
  3. Seligman, Courtney. "Rotation Period and Day Length". حاصل ڪيل 13 August 2009. 
  4. 4.00 4.01 4.02 4.03 4.04 4.05 4.06 4.07 4.08 4.09 4.10 4.11 4.12 Williams, David R. "Neptune Fact Sheet". NASA. حاصل ڪيل 14 August 2007. 
  5. "The MeanPlane (Invariable plane) of the Solar System passing through the barycenter". وقت 14 May 2009 تي اصل کان آرڪائيو ٿيل. حاصل ڪيل 10 April 2009.  (produced with Solex 10 آرڪائيو ڪيا ويا 29 April 2009 at WebCite written by Aldo Vitagliano; see also Invariable plane)
  6. Yeomans, Donald K. "HORIZONS Web-Interface for Neptune Barycenter (Major Body=8)". JPL Horizons On-Line Ephemeris System. حاصل ڪيل 18 July 2014. —Select "Ephemeris Type: Orbital Elements", "Time Span: 2000-01-01 12:00 to 2000-01-02". ("Target Body: Neptune Barycenter" and "Center: Solar System Barycenter (@0)".)
  7. 7.0 7.1 7.2 7.3 7.4 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Seidelmann Archinal A'hearn et al. 2007
  8. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named fact2
  9. de Pater, Imke; Lissauer, Jack J. (2015). Planetary Sciences (2nd updated ed.). New York: Cambridge University Press. p. 250. ISBN 978-0-521-85371-2. https://books.google.com/books?id=stFpBgAAQBAJ&pg=PA250. 
  10. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Pearl_et_al_Neptune
  11. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Mallama_et_al
  12. 12.0 12.1 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Mallama_and_Hilton
  13. Espenak, Fred. "Twelve Year Planetary Ephemeris: 1995–2006". NASA. حاصل ڪيل 1 March 2008. 


نيپچون

نيپچون اسان جي نظام شمسي جو آخري گرھ آھي. جيڪو رومين جي سمنڊ جي ديوتا نالي تي رکيو ويو. سج کان ھن نيري گرھ جو مفاصلو چار ارب پنجاھ ڪروڙ ڪلو ميٽر آھي. نيپچون جو ھڪ ڏينھن زمين جي سورھن ڪلاڪن جي برابر آھي.

نيپچون جا تيرنھن چنڊ آھن. زمين کان ھن جو مفاصلو گھڻو پري ھجڻ ڪري ھن جا ٽوٽل چنڊ نه ڳڻي سگھيا آھيون.

نيپچون جي فضاء ۾ % 80 ھائڊروجن % 19 سيڪڙو ھيليئم ۽ تمام گھٽ مقدار ۾ ميٿين موجود آھي.

1998ع ۾ نيپچون تي نظر ايندڙ مھا طوفان جو جائزو ورتو ويو جنھن جو رقبو تيرنھن ھزار ڪلو ميٽر ڊيھ ۽ ڇھ ھزار ڇھ سو ڪلو ميٽر ويڪر آھي. وائجر 2 ھن طوفان کي دريافت ڪئي. 2 نومبر 1994 ۾ ھبل خلائي دوربين کي ھي طوفاني ڌٻو يا نشان نظر نه آيو ھو.

ھي گرھ سج کي پنھنجو ھڪ چڪر 165 زميني سالن ۾ مڪمل ڪري ٿو. پنھنجي دريافت کان پوء ھن 2011 ۾ سج کي پھريون چڪر مڪمل ڪيو. ھي 1846ع ۾ دريافت ٿيو.

نيپچون اھو واحد گرھ آھي جيڪو ميٿاميٽيڪل پريڊکشن جي ذريعي دريافت ٿي.

نيپچون جو وڏي ۾ وڏو چنڊ ٽريٽون آھي جيڪو ھن جي دريافت ٿيڻ کان 17 ڏينھن کان پوء دريافت ڪيو ويو. ٽريٽون نيپچون جو قدرتي چنڊ نه آھي بلڪه ھڪ بونو گرھ ھو جنھن کي نيپچون جي ڪشش پاڻ ڏانھن ڇڪي ورتو. نيپچون جي مدار ۾ 99.5 سيڪڙو جسم ھن ٽريٽون جو آھي. باقي چنڊ صفا ننڍا ننڍا آھن.

مشتري وانگي نيپچون کي به گول دائرا آھن. انھن جا نالا ايڊمز ، لي ويريئر۽ گيل آھن.

1989ع ۾ وائجر 2 کي خاص طور تي نيپچون ڏانھن روانو ڪيو ويو. جيڪو ھن جي انتھائي ويجھي کان گذريو. ھن نيپچون جا ڇھ چنڊ دريافت ڪيا. وائجر ھن جي ٻاھر جي صحيح نموني ناپ ڪئي جيڪي اسان جي ناپ کان 0.5 فيصد گھٽ ھئي.

ھن تي تيز ھوائون ھونديون آھن. انھن جي رفتار 600 ميٽر في سيڪنڊ جي حساب سان ھلن ٿيو. جنھن جي ڪري ھن تي وڏا وڏا طوفان ايندا رھندا آھن.
حوالي جي چڪ: "lower-alpha" نالي جي حوالن جي لاءِ ٽيگ <ref> آهن، پر لاڳاپيل ٽيگ <references group="lower-alpha"/> نه مليو يا پوءِ بند-ٽيگ </ref> موجود ناهي