مواد ڏانھن هلو

لوئزيانا

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
لوئيزيانا
Louisiana

Louisiane (فرانسيسي)
Luisiana (اسپيني)
Lwizyàn (Louisiana Creole)
رياست
State of Louisiana
رياست لوئزيانا


État de la Louisiane (فرانسيسي)
Estado de Luisiana (اسپيني)
Létat de Lalwizyàn (Louisiana Creole)
لوئيزياناLouisiana
پرچم
لوئيزياناLouisiana
مہر
عرفیت: پئليڪئن اسٽيٽ، رانديگرن جي جنت
نعرو: Union, Justice, Confidence (اتحاد، انصاف، اعتماد)
ترانو:
گڏيل رياستن جي نقشي ۾ لوئيزياناLouisiana کي نمايان ڏيکاريل
گڏيل رياستن جي نقشي ۾ لوئيزيانا
Louisiana کي نمايان ڏيکاريل
ملڪ يونائيٽيڊ اسٽيٽس
رياست بڻجڻ کان اڳ آرلينز جو علاقو ۽ لوئزيانا جي خريد
يونين ۾ شامل ٿيو اپريل 30, 1812؛ 213 سال اَڳُ (1812-04-30)(18هون)
گاديءَ جو هنڌ بيٽن روج
سڀ کان وڏو شهر نيو آرلينز[1][2][3]
سڀ کان وڏو ميٽرو علائقو گريٽر نيو آرلينز
حڪومت
  [[لوئيزيانا
Louisiana جو گورنر|گورنر]]
جيف لئنڊري (ري پبلڪن)
  [[Lieutenant Governor of لوئيزيانا
Louisiana|لفٽننٽ گورنر]]
بلي نونگيسير (ري پبلڪن)
پکيڙ
  ڪل 51,840 ميل2 (134,264 ڪ.م2)
  زميني 43,204 ميل2 (111,898[4] ڪ.م2)
  پاڻي 8,283 ميل2 (21,455 ڪ.م2) 15%
پکيڙ ۾ درجو 31هون
بلندي
بلندي 100 ft (30 ميل)
بلند ترين بلندي (درسڪل جبل[5][lower-alpha 1]) 535 ft (163 ميل)
پست ترين بلندي (نيو آرلينز [5][lower-alpha 1]) −8 ft (−2.5 ميل)
رياست جون علامتون جي لوئزيانا

جهنڊو جو لوئزيانا

مهر جي لوئزيانا
جاندار علامتون
پکي ناسي پئليڪئن
ڪتي جو نسل Catahoula Leopard Dog
مڇي ڪرئپي
گل مئگنوليا
حشر بمبل بي
مماليه Black bear
رِپٽائل Alligator
وڻ گنجو سائپريس
انٽر اسٽيٽ-20 تي لوئزيانا ۾ داخلي جو نشان

لوئزيانا یا لوئسيانا (Louisiana؛ فرانسيسي: Louisiane؛ اسپيني: Luisiana) آمريڪا جي گڏيل رياستن جي ديپ ڏکڻ ۽ ڏکڻ مرڪزي علائقن ۾ هڪ رياست آهي. هن جون سرحدون اولهه ۾ ٽيڪساس، اتر ۾ آرڪنساس ۽ اوڀر ۾ مسيسپي رياست سان لڳن ٿيون. آمريڪا جي 50 رياستن مان، اها زمين جي ايراضيءَ ۾ 20هين ۽ آبادي جي لحاظ کان 25هين نمبر تي آهي، جنهن جي لڳ ڀڳ 46 لک آبادي آهي. ان جي فرينچ ورثي جي عڪاسي ڪندي، لوزيانا واحد آمريڪي رياست آهي جنهن ۾ سياسي ذيلي تقسيم کي "پارش" سڏيو ويندو آهي، جيڪي ملڪ جي برابر آهن، ان کي صرف ٻن آمريڪي رياستن مان هڪ بنايو آهي، جيڪي ڪائونٽيز ۾ ورهايل نه آهن (ٻي الاسڪا ۽ ان جا بورو آهن). بيٽن روج رياست جي گاديءَ جو هنڌ آهي، ۽ نيو اورلينز، فرينچ لوزيانا جو علائقو، ان جو سڀ کان وڏو شهر آهي، جنهن جي آبادي اٽڪل 3,83,000 آهي. لوزيانا جي ڏکڻ ۾ ميڪسيڪو جي نار سان گڏ ساحل آهي. ان جي اڀرندي سرحد جو هڪ وڏو حصو مسيسپي نديءَ طرفان نشان لڳايو ويو آهي.

لوزيانا

لوزيانا جي اڪثر زمينون مسيسپي نديءَ جي هيٺان ڌوئيندڙ تلاءَ مان ٺهيون هيون، جن ۾ وڏي ڊيلٽا ۽ ساحلي دلدل ۽ دلدل جا وسيع علائقا ڇڏيا ويا هئا. انهن ۾ هڪ امير ڏاکڻي بايوٽا شامل آهي، جنهن ۾ پکين جهڙوڪ ibises ۽ egrets، وڻن جي ڏيڏر جا ڪيترائي قسم؛ جيئن رياست آمريڪي گرين وڻ جي ڏيڏر ۽ مڇي جهڙوڪ اسٽرجن ۽ پيڊل فش کي تسليم ڪيو آهي. وڌيڪ بلندي وارا علائقا، خاص طور تي اتر ۾، مختلف قسم جي ماحولياتي نظامن تي مشتمل آهن جهڙوڪ ٽال گراس پريري، لانگ ليف پائن فاريسٽ ۽ ويٽ ساوانا؛ اهي ٻوٽن جي غير معمولي وڏي تعداد جي حمايت ڪن ٿا، جن ۾ زميني آرڪيڊس ۽ گوشت خور ٻوٽن جا ڪيترائي قسم شامل آهن. اڌ کان وڌيڪ رياست جنگل آهي. لوزيانا مسيسپي درياء جي نظام ۽ ميڪسيڪو جي نار جي سنگم تي واقع آهي. 17 صدي عيسويء ۾ يورپين جي اچڻ کان هزارين سال اڳ ان جي مقام ۽ جيوتائي تنوع مختلف مقامي گروهن کي راغب ڪيو. لوزيانا ۾ اٺن اصلي آمريڪي قبيلا آهن؛ ڪنهن به ڏاکڻي رياست جي سڀ کان وڌيڪ، جن مان چار وفاقي طور تي تسليم ٿيل آهن ۽ ڏهه رياستي طور تي تسليم ٿيل آهن. فرينچن 1682ع ۾ علائقي تي دعويٰ ڪئي، ۽ اهو نئون فرانس جي وڏي ڪالوني جو سياسي، تجارتي ۽ آبادي جو مرڪز بڻجي ويو. اسپيني راڄ جي ٿوري عرصي کان پوءِ، لوزيانا 1801ع ۾ فرانس کي واپس ڪيو ويو، ان کان اڳ 1803ع ۾ آمريڪا خريد ڪيو. ان کي 1812ع ۾ 18هين رياست طور يونين ۾ داخل ڪيو ويو. رياستي حيثيت جي پٺيان، لوزيانا اوڀر آمريڪا کان آبادگارن جي آمد سان گڏوگڏ ويسٽ انڊيز، جرمني ۽ آئرلينڊ کان مهاجرن کي ڏٺو. هن هڪ زرعي بوم جو تجربو ڪيو، خاص طور تي ڪپهه ۽ ڪمند ۾، جيڪي بنيادي طور آفريڪا کان غلامن پاران پوکيا ويا هئا. هڪ غلام رياست جي حيثيت ۾، لوزيانا آمريڪي گهرو ويڙهه دوران آمريڪا جي ڪنفيڊرٽ رياستن جي اصل ستن ميمبرن مان هڪ هئي. لوزيانا جي منفرد فرانسيسي ورثو ان جي مٿين لفظن، ٻولين، رواج، ڊيموگرافڪ، ۽ قانوني نظام ۾ ظاهر ٿئي ٿي.

لوزيانا جو منفرد فرانسيسي ورثو ان جي مٿين لفظن، ٻولين، ثقافت، ڊيموگرافڪ، ۽ قانوني نظام ۾ ظاهر ٿئي ٿو. باقي ڏاکڻي گڏيل رياستن سان تعلق رکندڙ، لوزيانا گهڻ لساني ۽ گهڻ ثقافتي آهي، لوزيانا فرينچ (ڪيجون، ڪريول)، اسپينش، فرينچ ڪينيڊين، اڪيڊين، سينٽ ڊومنگيو ڪريول، اصلي آمريڪي ۽ اولهه آفريڪي ثقافتن (عام طور تي اولاد) جي ميلاپ کي ظاهر ڪري ٿو. 18هين صدي عيسويء ۾ چوري ٿيل غلامن جو؛ تازو مهاجرن ۾ فلپائني ۽ ويٽنامي شامل آهن. سول جنگ کان پوءِ واري ماحول ۾، اينگلو-آمريڪن اينگلوائيزيشن لاءِ دٻاءُ وڌو ۽ سال 1921ع ۾، انگريزيءَ کي ٿوري ئي وقت ۾ لوزيانا جي اسڪولن ۾ تعليم جي واحد ٻولي بڻايو ويو، ان کان اڳ سال 1974ع ۾ گهڻ لسانيات جي پاليسي بحال ڪئي وئي. لوزيانا جي ڪا به سرڪاري ٻولي نه آهي ۽ رياستي آئين ۾ ”ماڻهن جو حق آهي ته هو پنهنجي تاريخي، لساني ۽ ثقافتي ماڳن جي تحفظ، پرورش ۽ ترقيءَ جو حق“

قومي اوسط جي بنياد تي، لوزيانا عام طور تي آمريڪي رياستن جي وچ ۾ صحت، تعليم ۽ ترقي جي لحاظ کان، غربت ۽ قتل جي اعلي شرحن سان، اڪثر ڪري هيٺين نمبر تي آهي. سال 2018ع ۾، منشيات سان لاڳاپيل موت جي اعلي سطح سان، لوزيانا کي ملڪ ۾ گھٽ ۾ گھٽ صحتمند رياست قرار ڏنو ويو. ان ۾ گهٽ ۾ گهٽ سال 1990ع کان وٺي آمريڪا ۾ سڀ کان وڌيڪ قتل جي شرح پڻ آهي.

نالو

[سنواريو]

تاريخ

[سنواريو]

جاگرافي

[سنواريو]

آباديات

[سنواريو]

معيشت

[سنواريو]

ثقافت

[سنواريو]

تعليم

[سنواريو]

ٽرانسپورٽ

[سنواريو]

قانون ۽ حڪومت

[سنواريو]

نيشنل گارڊ

[سنواريو]

رانديون

[سنواريو]

قابل ذڪر ماڻهو

[سنواريو]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]
پيشرو
Ohio
List of U.S. states by date of admission to the Union
Admitted on April 30, 1812 (18th)
جانشين
Indiana

31°N 92°W / 31°N 92°W / 31; -92 (State of Louisiana)

حوالا

[سنواريو]
  1. "New Orleans a 'ghost town' after thousands flee Gustav: mayor", AFP, 31 آگسٽ 2008, اصل کان 16 مئي 2013 تي آرڪائيو ٿيل۔
  2. "Expert: N.O. population at 273,000". WWL-TV. August 7, 2007. http://www.wwltv.com/local/stories/wwl080707jbpopulation.104a120f.html.
  3. "Relocation", Baton rouge, Connecting U.S. Cities, 3 مئي 2007, اصل کان 9 فيبروري 2014 تي آرڪائيو ٿيل۔
  4. "State Area Measurements and Internal Point Coordinates", The United States Census Bureau, حاصل ڪيل 14 آگسٽ 2023۔
  5. 1 2 "Elevations and Distances in the United States", United States Geological Survey, 2001, اصل کان 15 آڪٽوبر 2011 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 21 آڪٽوبر 2011۔
  1. 1 2 Elevation adjusted to North American Vertical Datum of 1988.
حوالي جي چڪ: "lower-alpha" نالي جي حوالن جي لاءِ ٽيگ <ref> آهن، پر لاڳاپيل ٽيگ <references group="lower-alpha"/> نہ مليو