سال
هڪ سال وقت جي هڪ اڪائي آهي، جيڪا ان تي ٻڌل آهي ته اسان جي ڌرتي کي سج جي چوڌاري گردش ڪرڻ ۾ ڪيترو وقت لڳندو آهي.[1] سائنسي استعمال ۾، ٽراپيڪل سال جيڪا تقريبن 365 ڏينهن، 5 ڪلاڪ، 48 منٽ ۽ 45 سيڪنڊ تي مشتمل هوندو آهي ۽ سائڊريل سال هن کان تقريبن 20 منٽ وڌيڪ هوندو آهي، ٻن ئي وڌيڪ صحيح آهن. جديد ڪئلينڊرن جو شمسي سال، جيڪا گريگورين ڪئلينڊر جي مطابق شمار ڪيو ويو آهي، ليپ سال واري سڌار سان، ٽراپيڪل سال جي ويجهو آهي. هڪ شمسي سال ۾ عام طور تي 365 ڏينهن هوندا آهن.
'سال' جي اصطلاح تقريباً ساڳئي عرصي جي ٻين دورانين، جهڙوڪ قمري سال، چنڊ جي ٻارهن مرحلن جو لڳ ڀڳ 354 ڏينهن جو چڪر ۽ انهي سان گڏ ڪئلينڊر يا فلڪياتي سال سان لاڳاپيل دور، جهڙوڪ موسمي سال، مالي سال، تعليمي سال، وغيره، کي ظاهر ڪرڻ لاءِ پڻ استعمال ڪئي ويندي آهي.
ڌرتيءَ جي محوري جھڪاءُ جي ڪري، هڪ سال جي دوران موسمن جي گذر کي ڏٺو ويندو آهي، جيڪي موسم ۾ تبديلين، ڏينهن جي روشني ۽ نتيجي طور، نباتات ۽ مٽي جي زرخيزي سان نشان لڳل آهن. ڌرتي جي چوڌاري معتدل ۽ ذيلي علائقن ۾، چار موسمون؛ بهار، اونهارو، سرءُ ۽ سيارو عام طور تي تسليم ڪيون وينديون آهن. اڀرندڙ ۽ ذيلي اڀرندڙ علائقن ۾، ڪيترائي جاگرافيائي شعبا بيان ڪيل موسمون پيش نه ڪندا آهن ۽ سالياني نم ۽ خشڪ موسمن کي تسليم ۽ ٽريڪ ڪيو ويندو آهي.
وڏي تناظر ۾، اصطلاح 'سال' ڪنهن به فلڪياتي شي جو، ان جي نظام جي مرڪز جي چوڌاري مدار لاءِ ورتل وقت تي پڻ لاڳو ڪري سگهجي ٿو. مثال طور، مريخ جو سال، جيڪا زمين جي تقريبن 1.88 سال جي برابر هوندو آهي. اصطلاح ڪنهن به ڊگهي عرصي يا چڪر جي حوالي سان، جهڙوڪ "هاٿين جو سال" (عام الفيل) يا عظيم سال پڻ استعمال ڪري سگهجي ٿو.