زحل

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو
Saturn Saturn symbol.svg
Saturn during Equinox.jpg
Pictured in natural color approaching equinox, photographed by Cassini in July 2008; the dot in the bottom left corner is Titan
نالي جي وضاحت
اچارListeni/ˈsætərn/[1]
نالي جو پسمنظرSaturn
نالي جون صفتونSaturnian, Cronian
مدار جون وصفون [5]
تاريخي زمانو (فلڪيات)Epoch J2000.0
ايفي ھيلن1٬514.50 ملين ڪلوميٽر (10.1238 AU)
پيري ھيلن1٬352.55 ملين ڪلوميٽر (9.0412 AU)
اڌ وڏو محور1٬433.53 ملين ڪلوميٽر (9.5826 AU)
مدار جي بي قائدگي0.0565
سائنوڊڪ مدو378.09 days
مدار جي سراسري رفتار9.68 ڪلوميٽر في سيڪنڊ (6.01 mi/s)
سراسري ۾ غلطي317.020 °[3]
مدار ۾ لاٿ
بلندي يا چڙھائي113.665 °
339.392 °[3]
جملي قدرتي سيٽلائيٽ62 with formal designations; innumerable additional moonlets.[5]
طبعي وصفون[5]
نيم قطر جي سراسري58٬232 ڪلوميٽر (36٬184 mi)[lower-alpha 1]
استوائي نيم قطر
جاگرافيائي قطب جو نيم قطر
ھمواريت 0.09796
سطح جي ائوري
(Surface aurie)
مقدار
  • 8.2713e14 ڪلوڪيوبڪ ميٽر (1.9844×1014 cu mi)[lower-alpha 1]
  • 763.59 Earths
وزن
  • 5.6834E+26 kg
  • 95.159 Earths
گھاٽائي0.687 گرام في سينٽيڪيوبڪ ميٽر (0.0248 lb/cu in)[lower-alpha 2] (less than water)
سطحي ڪشش ثقل
0.210 I/MR2 estimate
35.5 ڪلوميٽر في سيڪنڊ (22.1 mi/s)[lower-alpha 1]
نجمي مدو10ڪ 33م 38س سانچو:+-[7][8]
استوائي ڦيرو ۽ رفتار9.87 ڪلوميٽر في سيڪنڊ (6.13 mi/s; 35٬500 km/h)[lower-alpha 1]
محوري ٽيڏ26.73° (to orbit)
اتر قطب ۽ درست چڙھائي40.589°; 2ڪ 42م 21س
اتر قطب ۽ قطبي لاٿ83.537°
جاميٽري وارو البيڊو
Surface temp. min mean max
1 bar 134 K (−139 °C)
0.1 bar 84 K (−189 °C)
ڪنڊائتي ماپ14.5″ to 20.1″ (excludes rings)
ماحول [5]
سطح جو ماحولياتي داٻ140 kPa[12]
پيماني واري اوچائي59.5 ڪلوميٽر (37.0 mi)
ماحولياتي جوڙجڪby volume:
96.3±2.4 % hydrogen (سانچو:Chem2)
3.25±2.4 % helium (سانچو:Chem2)
0.45±0.2 % methane (سانچو:Chem2)
0.0125±0.0075 % ammonia (سانچو:Chem2)
0.0110±0.0058 % hydrogen deuteride (HD)
0.0007±0.00015 % ethane (سانچو:Chem2)
Ices:
  1. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named walter2003
  2. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named CSeligman
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named VSOP87
  4. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named meanplane
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named fact
  6. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named nasafact
  7. McCartney, Gretchen; Wendel, JoAnna (18 January 2019). "Scientists Finally Know What Time It Is on Saturn". NASA. https://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?feature=731. Retrieved 18 January 2019. 
  8. Mankovich, Christopher (17 January 2019). "Cassini Ring Seismology as a Probe of Saturn's Interior. I. Rigid Rotation". The Astrophysical Journal 871 (1): 1. doi:10.3847/1538-4357/aaf798. 
  9. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Hanel_et_al
  10. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Mallama_et_al
  11. 11.0 11.1 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Mallama_and_Hilton
  12. Knecht, Robin. "On The Atmospheres Of Different Planets" (PDF). وقت 14 October 2017 تي اصل (PDF) کان آرڪائيو ٿيل. حاصل ڪيل 14 October 2017. 


زحل SATURN

Saturn.png

زحل جنھن کي انگريزي ۾ سيٽرن چيو ويندو آھي . جيڪو اسانجي نظام شمسي ڇھون گرھ آھي . پراڻن علم فلڪيات جي ماھرن جي ويجھو ھي گرھ نظام شمسي جو آخري گرھ تصور ڪيو ويندو ھو .

نظام شمسي جو سڀني کان خوبصورت گرھ زحل سج کان اٺ سو نوي ملين ميل 890 پري آھي . زحل نظام شمسي جو ٻئي نمبر تي وڏي ۾ وڏو گرھ آھي .

گليليو گليلي 1610ء ۾ پھرين چڪر دوربين ذريعي ھن گرھ کي ڏٺو . مفاصلو گھڻو ھجڻ ڪري گليليو ھن جي دائرن کي ڪون سڃاڻي سگھيو . ھن کي طرح طرح جا خيال پئي آيا . ھن سمجھيو شايد زحل سان گڏ ٻه چنڊ اٿس يا ڪجه ٻيون شيون .

يونانين زحل کي جوپيٽر جو پي ۽ ڪنگ آف ايگريڪلچر سڏيو آھي . اساني نظام شمسي جو ھي وڏو گيسي پربت جي ڪيمسٽري به جوپيٽر وانگي عجيب آھي .

ھن عجيب و غريب گيسي پربت جا دائرا جيڪي ھن جي چوگرد آھن اھي تقريبا 175000 ميل ڊگھا ۽ 30 فٽ ويڪرا آھن .

زحل جي ھن مھل تائين دريافت ٿيل چنڊن جي تعداد 62 آھي . 100 کان مٿي ننڍا ننڍا جسم پڻ ھن گرھ کي ڦرن ٿا پر انھن کي چنڊ نه ٿو تسليم ڪيو وڃي .

اڃان تائين ھن گرھ تي رڳو چار اسپيس ڪرافٽ وڃين چڪا آھن . Pioneer 11 ء 1979 ۾ وائجر 1 وائجر 2 ستت ئي 1980 ء ۾ ۽ ويھن سالن کان پوء ڪسيني کي 2004 ء ۾ زحل ڏانھن موڪليو ويو .

زحل جي ڊکڻ پول تي ھڪ وڏو ۽ صاف نظر ايندڙ آء بال طوفان آھي . ان کان پھرين رڳو زمين تي ان نموني جا طوفان ڏٺا ويا . زحل تي ھي طوفان ڪئي ڪروڙن سالن کان موجود آھي .

حوالا[سنواريو]


حوالي جي چڪ: "lower-alpha" نالي جي حوالن جي لاءِ ٽيگ <ref> آهن، پر لاڳاپيل ٽيگ <references group="lower-alpha"/> نہ مليو، يا پوءِ بند </ref> کٽل آھي