داخلي شاعري
داخلي شاعري (انگريزي ٻولي: Subjective poetry) شاعريءَ جي اها قسم آهي، جنهن ۾ شاعر پنهنجي ذاتي احساسن، جذبن، تجربن، خيالن ۽ اندروني ڪيفيتن کي اظهار جو مرڪز بڻائي ٿو. اهڙي شاعريءَ ۾ شاعر جي شخصيت، نفسياتي ڪيفيت ۽ داخلي دنيا نمايان هوندي آهي، ۽ موضوعن کي ذاتي نظرئي ۽ احساس جي روشنيءَ ۾ پيش ڪيو ويندو آهي.
هر اديب يا شاعر وٽ ٻن قسمن جي دنيا هوندي آهي. هڪ دنيا سندس ذاتي هوندي آهي. يعني “داخلي” هوندي آهي. ٻي دنيا سندس ذات کان ٻاهر هوندي آهي. ان کي “خارجي” دنيا چئبو آهي. جڏهن هو ذاتي زندگيءَ بابت شاعري ڪندو آهي يا لکندو آهي ۽ ان ۾ ذاتي تجربا، مشاهدا ۽ احساس شامل ڪندو آهي ته اها داخلي شاعري (سبجيڪٽو پوئٽري) سڏي ويندي آهي[1].[2]
داخلي شاعريءَ ۾ شاعر پنهنجي محبت، وڇوڙي، خوشي، غم، اميد، نااميدي، روحاني وارداتن يا ٻين ذاتي تجربن کي شاعراڻي انداز ۾ بيان ڪري ٿو. ان ڪري اهڙي شاعري پڙهندڙ کي شاعر جي اندروني دنيا سان سڌي ريت آشنا ڪري ٿي.
داخلي شاعري، خارجي شاعري جي ابتڙ آهي. خارجي شاعريءَ ۾ شاعر پنهنجي ذات بدران ٻاهرين دنيا، سماجي حالتن، تاريخي واقعن، فطرت يا ٻين موضوعن کي وڌيڪ معروضي انداز ۾ بيان ڪري ٿو.
خاصيتون
[سنواريو]- شاعر جي ذاتي احساسن ۽ جذبن جو اظهار
- داخلي تجربن ۽ نفسياتي ڪيفيتن جي عڪاسي
- شخصي مشاهدي ۽ انفرادي تاثر تي زور
- جذبن، تخيل ۽ وجداني ڪيفيتن جي اهميت
- پهرين شخص (مان) جي استعمال جو امڪان وڌيڪ
موضوع
[سنواريو]داخلي شاعريءَ جا عام موضوع هي آهن:
- محبت
- وڇوڙو
- خوشي ۽ غم
- اڪيلائي
- اميد ۽ نااميدي
- روحاني تجربا
- زندگيءَ بابت ذاتي سوچون
ادبي اهميت
[سنواريو]رومانويت (Romanticism) جي تحريڪ دوران داخلي شاعريءَ کي خاص اهميت حاصل ٿي، ڇاڪاڻتہ ان دور جا شاعر فرد جي احساسن، تخيل ۽ داخلي آزاديءَ کي بنيادي حيثيت ڏيندا هئا. جديد شاعريءَ ۾ پڻ داخلي شاعري اهم مقام رکي ٿي ۽ ڪيترن شاعرن پنهنجي ذاتي تجربن کي عالمي انساني احساسن سان ڳنڍي پيش ڪيو آهي.
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ .ڪتاب:ادبي اصطلاحن جي تشريحي لغت؛مرتب: مختيار احمد ملاح؛پبلشر:سنڌ لئنگئيج اٿارٽي
- ↑ سنڌي آنلائين ڊڪشنري[مئل ڳنڍڻو] پاران سنڌي لئنگئيج اٿارٽي، حيدرآباد