تھذيب

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
ڏانھن ٽپ ڏيو: رھنمائي, ڳولا
نيويارڪ شهر جو هڪ منظر جيڪو، شهري تهذيب جي عڪاسي ڪري ٿو۔
قديم مصري تهذيب جي هڪ نشاني۔

تھذيب (Civilizations): ھڪ سماجي گروهه جيڪو ڪنهن جڳھ تي پوک ڪندو رهي ٿو ۽ پنهنجي زندگي گذاري ٿو ۽ اتي زندگي جا تمام شعبا رهن ٿا جيڪي هڪ سماج ۾ عام طور تي هوندا آهن ۽ تهذيب ان گروهه جو ورثو هوندي آهي. سماج يا تهذيبي گروهه جيڪو ڪنهن مقام تي پوک ڪندي رهندو آهي ۽ پنهنجي زندگي گذاريندو آهي۔ ۽ ان گذارڻ واري زندگي ۾ اهي تمام شعبا رهندا آهن، جيڪي هڪ سماج ۾ عام طور سان مِلندا (موجود) آهن ۽ اها تهذيب ان گروهه جو ورثو هوندو آهي.

هڪ قوم اندر هزارين ورهين جي تاريخي تسلسل، محنت ۽ مشقت، جدوجهد ۽ جاکوڙ کانپوءِ پرايل تجربي ۽ ڄاڻ جي بنياد تي ڪلچر (تهذيب) پرورش وٺندي آهي. جيڪا ان قوم جي طرز زندگي ۽ طرز فڪر جي احساس جو جوهر هوندي آهي. تهذيب تي جاگرافيائي وطن جي طبعي ماحول، پيداواري وسيلن ۽ پيداواري لاڳاپن جو وڏو اثر ٿيندو آهي. انسان پنهنجي حالتن کي تبديل ڪرڻ، انهن کي سهل بنائڻ لاءِ جيڪا جاکوڙ ڪئي آهي. جيڪي ڪجهه تخليق ڪيو آهي ۽ ان تخليق ۾ سماجي ترقي جي رفتار سان جيڪا واڌ ڪئي آهي، سندس اها حاصلات تهذيب جي دائري ۾ اچي وڃي ٿي.


تهذيب (Tahzeeb) جي دائري ۾ هڪ قوم جون رسمون، رواج، لباس، رهڻي ڪهڻي، ادب ۽ فن، راڳ رنگ، مصوري ۽ سنگتراشي جا اسم اچي وڃن ٿا. اهي ئي خاصيتون هڪ قوم کي ٻي قوم کان الڳ ڪن ٿيون ۽ پنهنجي الڳ قومي وجود جو احساس ڏيارين ٿيون. ان سڄي بحث جو تت اسان يوري گنڪوفسڪي جن هنن لفظن ۾ ڏيون ٿا ته: “تهذيب انهن مڙني حاصلاتن جو مجموعو آهي، جنهن کي انسانيت پنهنجي تاريخي اوسر جي دوران تخليق ڪيو آهي.” [1]

هنٽنگٽن جو پيش ڪيل دنيا جو نقشو۔


تهذيب جي لغوي معنيٰ آهي ”اصلاح“، ”تربيت“ ۽ ”شائستگي“. اصطلاحي معنيٰ ۾ تهذيب مخصوص زمان ۽ مڪان ۾ ڪنهن قوم يا گروهه جي زبان، لطيف فنن، قومي روايتن، رسمن، رواجن، رهڻي ڪهڻي، عادت اطوارن، ڌنڌن، ڪرتن جو مجموعو آهي، جيڪو ان گروهه يا قوم کي مهذب بنائي ٿو. سنڌو تهذيب (Indus Civilization) مان مراد سنڌي قوم جي طرز زندگي آهي. جيڪا منظم معاشري جي جوڙجڪ ۾ خاص عرصي کان ترقي ڪندي رهي آهي. [2]

وڌيڪ ڏسو[سنواريو]

حوالا[سنواريو]

نُڪتا[سنواريو]

  1. ڪتاب: قومون ۽ قومي تحريڪ آزادي، ليکڪ: رڪ سنڌي پاران سنڌسلامت ڊاٽ ڪام
  2. .ڪتاب:ادبي اصطلاحن جي تشريحي لغت؛مرتب: مختيار احمد ملاح؛پبلشر:سنڌ لئنگئيج اٿارٽي