مواد ڏانھن هلو

برلن

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
(برلن، جرمني کان چوريل)
Berlin
Capital city, state and municipality
Tiergarten and Mitte skyline
Spree river, Museum Island and Berlin TV Tower in Mitte
Victory Column
Victory Column
Charlottenburg Palace
Charlottenburg Palace
Rotes Rathaus
Rotes Rathaus
Brandenburg Gate
Brandenburg Gate
Reichstag
Reichstag
Berlin Cathedral
Berlin Cathedral
Potsdam Square
Potsdam Square
Flag of Berlin
Flag
Coat of arms of Berlin
Coat of arms
Nickname(s): 
Grey City[1]
"Spreeathen", or Athens on the Spree River[2]
Map
Map
Coordinates: Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:ISO 3166/data/DE' not found.
CountryGermany
StateBerlin
Government
 • BodyAbgeordnetenhaus of Berlin
 • Governing MayorKai Wegner (CDU)
 • Bundesrat votes4 (of 69)
 • Bundestag seats29 (of 736)
Area
[3]
 • City/State
891.3 km2 (344.1 sq mi)
 • Urban
3,743 km2 (1,445 sq mi)
 • Metro
30,546 km2 (11,794 sq mi)
Elevation
34 m (112 ft)
Population
 (2022)[4]
 • City/State
3,755,251
 • Rank5th in Europe
1st in Germany
 • Density4,213/km2 (10,910/sq mi)
 • Urban
[5]
4,768,142
 • Urban density1,274/km2 (3,300/sq mi)
 • Metro
[6]
6,144,600
 • Metro density201/km2 (520/sq mi)
Demonym(s)Berliner(s) (English)
Berliner (m), Berlinerin (f) (German)
GDP
[7][8]
 • City/State€179.379 billion (2022)
 • Metro€268.179 billion (2022)
Time zoneUTC+01:00 (CET)
 • Summer (DST)UTC+02:00 (CEST)
Area codes030
GeocodeNUTS Region: DE3
ISO 3166 codeDE-BE
Vehicle registrationB
GeoTLD.berlin
HDI (2019)0.964[9]
very high · 2nd of 16
Websiteberlin.de
برلن

برلن (انگلش:Berlin)[10] جرمني جو سڀ کان وڏو شهر ۽ گاديءَ جو هنڌ آهي ۽ جرمني جي هڪ اسٽيٽ پڻ آهي. هن شهر جي آبادي 35 لک آهي. ھي شھر جرمنيءَ جي اتر اوڀر ۾ اسپري ۽ ھيول ندين جي ڪنارن تي واقع آھي. ھي 892 چورس ڪلوميٽرن جي ايراضيءَ تي مشتمل آهي. سمنڊ جي سطح کان 34 ميٽر (112فوٽ) بلند آهي. سال 1917ع جي آدمشماري مطابق ھن شھر جي آبادي 37,11,930 آھي.

برلن جرمني جو گاديءَ جو هنڌ ۽ ٻئي علائقي ۽ آبادي جي لحاظ کان سڀ کان وڏو شهر آهي.[11] ان جي 38 لک کان وڌيڪ آبادي[12] ان کي، شهر جي حدن اندر آبادي جي حساب سان، يورپي يونين جو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر بڻائي ٿو.[13] ان سان گڏ، هي شهر جرمني جي رياستن مان هڪ آهي ۽ ايراضي جي لحاظ کان ملڪ جي ٽيون ننڍي رياست آهي. برلن رياست برانڊنبرگ جي چوڌاري آهي ۽ برانڊنبرگ جي گاديءَ جو هنڌ پوٽسڊم ويجهو آهي. برلن جي شهري علائقي جي آبادي 45 لک آهي ۽ تنهن ڪري جرمني ۾ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهري علائقو آهي. برلن۔برانڊنبرگ گاديءَ واري علائقي ۾ تقريبن 62 لک جی آبادي آهي ۽ رائن۔روهر علائقي کان پوءِ، جرمني جو ٻيو نمبر وڏو ميٽروپوليٽن علائقو ۽ يورپي يونين ۾ GDP جي لحاظ کان پنجون وڏو ميٽروپوليٽن علائقو آهي.[5][14] برلن۔برانڊنبرگ گاديءَ واري علائقي ۾ تقريبن 62 لک جی آبادي آهي ۽ رائن۔روهر علائقي کان پوءِ، جرمني جو ٻيو نمبر وڏو ميٽروپوليٽن علائقو ۽ يورپي يونين ۾ GDP جي لحاظ کان پنجون وڏو ميٽروپوليٽن علائقو آهي.[15]

برلن اسپري نديءَ جي ڪناري سان تعمير ڪيو ويو، جيڪو اسپنڊاؤ جي الهندي بورو ۾ ھاویل (Havel) ۾ وهندو هو. هن شهر ۾ الهندي ۽ ڏکڻ اوڀر وارن علائقن ۾ ڍنڍون شامل آهن، جن مان سڀ کان وڏي مگیلسي (Müggelsee) آهي. شهر جي علائقي جو اٽڪل ٽيون حصو ٻيلن، پارڪن ۽ باغن، نديون، واهن ۽ ڍنڍن تي مشتمل آهي.[16]

پهريون بار دستاویزات م تذکرو 13هين صدي ۾،[17] ٻن اهم تاريخي واپاري رستن جي ڪراسنگ طور تي تیو آھی. [18] برلن کي مارگرويئيٽ آف برانڊنبرگ (1417 کان 1701)، پروشيا جي سلطنت (1701–1918)، جرمن سلطنت (1871–1918)، ويمر (Weimer c) جمهوريت (1919-1933) ۽ نازي جرمني (1933-1945) جو گاديءَ جو هنڌ قرار ڏنو ويو. برلن، روشن خیاليءَ جي دور ۾، نو ڪلاسيڪل ازم، ۽ 1848-1849 جي جرمن انقلابن دوران، هڪ سائنسي، فني ۽ فلسفي جي مرڪز طور ڪم ڪيو آهي. گرنڊرزيٽ (Gründerzeit) جي دوران، هڪ صنعتي حوصلي واري معاشي تیزی م برلن ۾ آبادي ۾ تيزيء سان اضافو ٿيو. سال 1920ع م برلن آبادي جي لحاظ کان دنيا جو ٽيون نمبر وڏو شھر ھو.[19]

ٻي عالمي جنگ کان پوءِ ۽ برلن جي قبضي کان پوءِ، شهر کي اولهه برلن ۽ اوڀر برلن ۾ ورهايو ويو، برلن جي ديوار ذريعي ورهايو ويو.[20] اوڀر برلن کي اوڀر جرمني جي گاديءَ جو هنڌ قرار ڏنو ويو، جڏهن ته بون کي اولهه جرمني جي گاديءَ جو هنڌ قرار ڏنو ويو. سال 1990ع ۾ جرمن ٻيهر اتحاد جي پٺيان، برلن هڪ ڀيرو ٻيهر جرمني جي گاديء جو هنڌ بڻجي ويو.

برلن جي معيشت اعلي ٽيڪنالاجي ۽ خدمت جي شعبي تي مبني آهي، تخليقي صنعتن، شروعاتي ڪمپنيون، تحقيقي سهولتون، ۽ ميڊيا ڪارپوريشن جي مختلف قسم جي رينج تي مشتمل آهي.[21][22] برلن هوائي ۽ ريل ٽرئفڪ لاءِ براعظمي مرڪز طور ڪم ڪري ٿو ۽ هڪ پيچيده عوامي ٽرانسپورٽ نيٽورڪ آهي. برلن ۾ سياحت شهر کي هڪ مشهور عالمي منزل بڻائي ٿو. [23]اهم صنعتن ۾ انفارميشن ٽيڪنالاجي، صحت جي صنعت، بايو ميڊيڪل انجنيئرنگ، بايو ٽيڪنالاجي، گاڏين جي صنعت، ۽ اليڪٽرانڪس شامل آهن.

برلن ڪيترن ئي يونيورسٽين جو گھر آهي جهڙوڪ برلن جي همبولڊ يونيورسٽي، برلن جي ٽيڪنيڪل يونيورسٽي، برلن يونيورسٽي آف آرٽس ۽ فري يونيورسٽي آف برلن. برلن زوولوجيڪل گارڈن يورپ ۾ سڀ کان وڌيڪ دورو ڪيل زو آهي. بیبلزبرگ اسٽوڊيو دنيا جو پهريون وڏي پيماني تي فلم اسٽوڊيو ڪمپليڪس آهي ۽ برلن ۾ قائم ڪيل فلمن جي فهرست ڊگهي آهي.[24]

برلن پڻ ٽن عالمي ورثي سائيٽن؛ ميوزيم ٻيٽ، پیلیسز ایند پارڪس آف پوٽسڊم ایند برلن ۽ برلن ماڊرنزم هائوسنگ اسٽيٽس، جو گھر آهي.[25] ٻين نشانين ۾ برانڊنبرگ گيٽ، ريخسٽاگ عمارت، پوٽسڊيمر پلاٽز، يورپ جي قتل ٿيل يهودين جي يادگار ۽ برلن وال ميموريل شامل آهن. برلن ۾ ڪيترائي عجائب گھر، گيلريون ۽ لائبريريون آھن.

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "Nicknames For Berlin (Popular, Cute, Funny & Unique)". LetsLearnSlang.com. 14 May 2023. Archived from the original on 12 January 2024. Retrieved 12 January 2024.
  2. ↑ "Gilly & Schinkel and Athens on the Spree: Berlin Architecture 1790–1840 with Barry Bergdoll". Institute of Classical Architecture & Art. 1 September 2020. Archived from the original on 12 January 2024. Retrieved 12 January 2024.
  3. ↑ "Amt für Statistik Berlin Brandenburg – Statistiken". Amt für Statistik Berlin-Brandenburg (in جرمن). Archived from the original on 8 March 2021. Retrieved 2 May 2019.
  4. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Amt für Statistik Berlin-Brandenburg
  5. 1 2 citypopulation.de quoting Federal Statistics Office. "Germany: Urban Areas". Archived from the original on 3 June 2020. Retrieved 28 January 2021.
  6. ↑ "Bevölkerungsanstieg in Berlin und Brandenburg mit nachlassender Dynamik" (PDF). statistik-berlin-brandenburg.de. Amt für Statistik Berlin-Brandenburg. 8 February 2019. Archived from the original (PDF) on 27 August 2021. Retrieved 24 November 2019.
  7. ↑ "Bruttoinlandsprodukt, Bruttowertschöpfung | Statistikportal.de". Statistische Ämter des Bundes und der Länder | Gemeinsames Statistikportal (in جرمن). Archived from the original on 25 September 2023. Retrieved 31 July 2023.
  8. ↑ "Gross domestic product (GDP) at current market prices by metropolitan regions". ec.europa.eu. Archived from the original on 15 February 2023.
  9. ↑ "Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (in انگريزي). Archived from the original on 23 September 2018. Retrieved 13 September 2018.
  10. ↑ name="Kleiner-2015">Kleiner, Stefan; Knöbl, Ralf; Mangold, Max (2015). Das Aussprachewörterbuch (7th ed.). Duden. p. 229. ISBN 9783411040674.
  11. ↑ Milbradt, Friederike (6 February 2019). "Deutschland: Die größten Städte" (de ۾). Die Zeit (Magazin). https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte.
  12. ↑ "75 329 mehr Berlinerinnen und Berliner als Ende 2021". www.statistik-berlin-brandenburg.de (in جرمن). Archived from the original on 10 June 2023. Retrieved 23 July 2023.
  13. ↑ "Amt für Statistik Berlin Brandenburg – Bevölkerung". Amt für Statistik Berlin-Brandenburg (in جرمن). Archived from the original on 18 November 2022. Retrieved 18 November 2022.
  14. ↑ "Einwohnerzahlen deutscher Metropolregionen 2022". Statista (in جرمن). Archived from the original on 19 August 2023. Retrieved 19 August 2023.
  15. ↑ "Daten und Fakten zur Hauptstadtregion". www.berlin-brandenburg.de. 4 October 2016. Archived from the original on 21 March 2019. Retrieved 13 April 2022.
  16. ↑ Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün. "Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin" (PDF). Archived from the original (PDF) on 25 February 2021. Retrieved 10 January 2020.{{cite web}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  17. ↑ Kleiner, Stefan; Knöbl, Ralf; Mangold, Max (2015). Das Aussprachewörterbuch (7th ed.). Duden. p. 229. ISBN 9783411040674.
  18. ↑ "Niederlagsrecht" [Settlement rights] (in جرمن). Verein für die Geschichte Berlins. August 2004. Archived from the original on 22 November 2015. Retrieved 21 November 2015.
  19. ↑ "Topographies of Class: Modern Architecture and Mass Society in Weimar Berlin (Social History, Popular Culture and Politics in Germany)". www.h-net.org. September 2009. Archived from the original on 6 July 2018. Retrieved 9 October 2009.
  20. ↑ "Berlin Wall". Encyclopædia Britannica. Archived from the original on 30 June 2008. Retrieved 18 August 2008.
  21. ↑ "ICCA publishes top 20 country and city rankings 2007". ICCA. Archived from the original on 22 September 2008. Retrieved 18 August 2008.
  22. ↑ "Berlin City of Design" (Press release). UNESCO. 2005. Archived from the original on 16 August 2008. Retrieved 18 August 2008.
  23. ↑ "Berlin Beats Rome as Tourist Attraction as Hordes Descend". Bloomberg L.P.. 4 September 2014. https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html. Retrieved 11 September 2014.
  24. ↑ "Hollywood Helps Revive Berlin's Former Movie Glory". Deutsche Welle. 9 August 2008. Archived from the original on 13 August 2008. Retrieved 18 August 2008.
  25. ↑ "World Heritage Site Museumsinsel". UNESCO. Archived from the original on 6 May 2021. Retrieved 6 May 2021.
[سنواريو]
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=برلن&oldid=338629" تان ورتل