مواد ڏانھن هلو

انساني ترقياتي انڊيڪس جي لحاظ سان ملڪن جي فهرست

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان

World map
انساني ترقي جي اشاري (HDI) جي لحاظ کان ملڪن يا علائقن جو عالمي نقشو، %0.050 تائين جي واڌ تي ترتيب ڏنل (سال 2023ع جي ڊيٽا جي بنياد تي، سال 2025ع ۾ شايع ٿيل):
  ≥ 0.900
  0.850–0.899
  0.800–0.849
  0.750–0.799
  0.700–0.749
  0.650–0.699
  0.600–0.649
  0.550–0.599
  0.500–0.549
  0.450–0.499
  0.400–0.449
  ≤ 0.399
  ڊيٽا دستياب ناهي

گڏيل قومن جي اداري جو ترقياتي پروگرام (UNDP) سالياني انساني ترقي جي رپورٽ ۾ 193 قومن جي انساني ترقي جي اشاري (HDI) کي مرتب ڪري ٿو. انڊيڪس، هڪ ڏنل ملڪ ۾، انساني ترقي جو اندازو مهيا ڪرڻ لاءِ، صحت، تعليم، آمدني ۽ رهائش جي حالتن تي غور ڪري ٿو، جئين ته ملڪن جي وچ ۾، وقت سان گڏ، مقابلو ڪري سگهجي.[1]

ايڇ ڊي آءِ انساني ترقي جو سڀ کان وڌيڪ استعمال ٿيندڙ اشارو آهي ۽ اها تبديل ٿيندو رهندو آهي ته ماڻهو هن تصور کي ڪيئن ڏسن ٿا.[2] [3] بهرحال، انڊيڪس جي ڪيترن ئي پهلوئن تي تنقيد ڪئي وئي آهي. ڪجهه عالمن تنقيد ڪئي آهي ته، ڪئين خاص طور تي فيڪٽرن کي وزن ڏنو ويندو آهي؟ ملڪن جي وچ ۾ زندگي جي توقع جي اضافي سال کي ڪيئن مختلف انداز ۾ قدر ڪيو ويندو آهي؟[4] [5] ۽ محدود ڪرڻ وارا فيڪٽر جيڪا ان تي غور ڪن ٿا؟[6] ورڇ ۽ صنفي عدم مساوات جي سطحن جهڙن فيڪٽرن جي ڇڏڻ کي نوٽ ڪندي.[7] هن جي جواب ۾، يو اين ڊي پي پنهنجي سال 2010ع جي رپورٽ ۾ عدم مساوات سان ترتيب ڏنل انساني ترقي جو اشاريو (IHID) متعارف ڪرايو ۽ پوء واري جي جواب ۾ سال 1995ع جي رپورٽ ۾ صنف جي لحاظ کان ترقي جو اشاريو(GDI) متعارف ڪرايو.[8][9] سمجھي ويندڙ حد کان وڌيڪ سادگي اختيار ڪرڻ ۽ هر ملڪ لاءِ هڪ ئي انگ استعمال ڪرڻ جي ڪري، ٻين تي تنقيد ڪئي وئي آهي.[10]

ملڪن اندر ترقياتي فرق کي ظاهر ڪرڻ لاءِ، هڪ ذيلي قومي ايڇ ڊي آءِ (SHDI) جيڪا 1,600 کان وڌيڪ علائقن لاءِ ڊيٽا جي خاصيت رکي ٿي، سال 2018 ۾، گلوبل ڊيٽا ليب، ريڊباؤڊ يونيورسٽي، هالينڊ پاران متعارف ڪرائي وئي.[11] سال 2020ع ۾، يو اين ڊي پي هڪ ٻيو انڊيڪس، سياروي دٻاءُ سان ايڊجسٽ ٿيل انساني ترقي جو اشاريو (PHDI) متعارف ڪرايو، جيڪا وڌيڪ ماحولياتي طور تي خرابي واري ملڪن جي اسڪور کي گهٽائي ٿو۔[12]

طول و عرض ۽ اشاريا

[سنواريو]

فهرست

[سنواريو]

انساني ترقي جي رپورٽ ۾ گڏيل قومن جي سڀني 193 ميمبر رياستون ۽ انهي سان گڏ فلسطين جي رياست ۽ هانگ ڪانگ خاص اقتصادي علائقو (SER) جو ڊيٽا شامل آهي.[13] بهرحال، انساني ترقي جي انڊيڪس کي گڏيل قومن جي ٻن ميمبر رياستن، موناڪو ۽ اتر ڪوريا، لاءِ نه ڳڻيو ويو آهي. انڊيڪس جا صرف ڪجهه حصا انهن ٻن ملڪن لاءِ ڳڻيا ويندا آهن. ڪڪس آئيلينڊز، ويٽيڪن سٽي ۽ نايئو جي رياست، گڏيل قومن جي نظام اندر صرف ٽي رياستي پارٽيون آهن، جيڪيون رپورٽ ۾ شامل نه آهن.[14] ڪل 192 ملڪن ۽ هڪ علائقي لاءِ اشاريو موجود آهي.

  • ☆☆☆ ڊيٽا سال 2023ع لاءِ آهي.[15]

علائقا ۽ گروپ

[سنواريو]

پڻ ڏسو

[سنواريو]
World map
World map representing هيومن ڊويلپمنٽ انڊيڪس categories (based on 2019 data, published in 2020).
  Very high (≥ 0.800)
  High (0.700–0.799)
  Medium (0.550–0.699)
  Low (≤ 0.549)
  Data unavailable
World map
World map of countries by هيومن ڊويلپمنٽ انڊيڪس scores in increments of 0.050 (based on 2019 data, published in 2020)
  ≥ 0.900
  0.850–0.899
  0.800–0.849
  0.750–0.799
  0.700–0.749
  0.650–0.699
  0.600–0.649
  0.550–0.599
  0.500–0.549
  0.450–0.499
  0.400–0.449
  ≤ 0.399
  Data unavailable

هي فهرست گڏيل قومن طرفان جاري ڪيل انساني ترقي بابت رپورٽ ۾ شامل آهي 24 جولاءِ 2014 تي. اها فهرست 2013 جي شماريات جي مطابق مرتب ڪئي وئي آهي

حوالا

[سنواريو]
  1. UNDP Human Development Report 2025
  2. Ivanova, I.; Arcelus, F. J.; Srinivasan, G. (February 1999). "An Assessment of the Measurement Properties of the Human Development Index". Social Indicators Research 46 (2): 157–179. doi:10.1023/A:1006839208067. ISSN 0303-8300. https://www.jstor.org/stable/27522364. Retrieved 6 June 2021.
  3. Sanderson, Warren; Scherbov, Sergei; Simone, Ghislandi (8 November 2018), "The best country to live in might not be Norway after all", Quartz (انگريزي ٻولي ۾), اصل کان 23 January 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 6 June 2021۔
  4. Sanderson, Warren; Scherbov, Sergei; Simone, Ghislandi (8 November 2018), "The best country to live in might not be Norway after all", Quartz (انگريزي ٻولي ۾), اصل کان 23 January 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 6 June 2021۔
  5. Ivanova, I.; Arcelus, F. J.; Srinivasan, G. (February 1999). "An Assessment of the Measurement Properties of the Human Development Index". Social Indicators Research 46 (2): 157–179. doi:10.1023/A:1006839208067. ISSN 0303-8300. https://www.jstor.org/stable/27522364. Retrieved 6 June 2021.
  6. Ivanova, I.; Arcelus, F. J.; Srinivasan, G. (February 1999). "An Assessment of the Measurement Properties of the Human Development Index". Social Indicators Research 46 (2): 157–179. doi:10.1023/A:1006839208067. ISSN 0303-8300. https://www.jstor.org/stable/27522364. Retrieved 6 June 2021.
  7. Ivanova, I.; Arcelus, F. J.; Srinivasan, G. (February 1999). "An Assessment of the Measurement Properties of the Human Development Index". Social Indicators Research 46 (2): 157–179. doi:10.1023/A:1006839208067. ISSN 0303-8300. https://www.jstor.org/stable/27522364. Retrieved 6 June 2021.
  8. Human Development Report 2010. United Nations Development Programme. 2010. p. 87. ISBN 978-0-230-28445-6. http://hdr.undp.org/sites/default/files/reports/270/hdr_2010_en_complete_reprint.pdf. Retrieved 23 February 2020.
  9. Human Development Report 2010. United Nations Development Programme. 2010. p. 87. ISBN 978-0-230-28445-6. http://hdr.undp.org/sites/default/files/reports/270/hdr_2010_en_complete_reprint.pdf. Retrieved 23 February 2020.
  10. Human Development Report 2010. United Nations Development Programme. 2010. p. 87. ISBN 978-0-230-28445-6. http://hdr.undp.org/sites/default/files/reports/270/hdr_2010_en_complete_reprint.pdf. Retrieved 23 February 2020.
  11. Iñaki, Permanyer; Jeroen, Smits (31 May 2018), "The Subnational Human Development Index: Moving beyond country-level averages", United Nations Development Programme, اصل کان 6 June 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 15 December 2020۔
  12. Human Development Report 2010. United Nations Development Programme. 2010. p. 87. ISBN 978-0-230-28445-6. http://hdr.undp.org/sites/default/files/reports/270/hdr_2010_en_complete_reprint.pdf. Retrieved 23 February 2020.
  13. Nations, United, "Member States" (انگريزي ٻولي ۾), United Nations, اصل کان 29 June 2022 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 06 اپريل 2023۔
  14. Nations, United, "Member States" (انگريزي ٻولي ۾), United Nations, اصل کان 29 June 2022 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 06 اپريل 2023۔
  15. Human Development Report 2025 - A matter of choice: People and possibilities in the age of AI. United Nations Development Programme. 6 May 2025. https://hdr.undp.org/content/human-development-report-2025. Retrieved 6 May 2025.

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]
  1. HDI not available before 2011 in latest report
  2. HDI not available before 2022
  3. HDI not available before 2022
حوالي جي چڪ: "lower-alpha" نالي جي حوالن جي لاءِ ٽيگ <ref> آهن، پر لاڳاپيل ٽيگ <references group="lower-alpha"/> نہ مليو