اتراکنڊ
اتراکنڊ A B | ||
|---|---|---|
رياست | ||
| Uttarakhand | ||
 | ||
| ||
| Nickname(s): اتر جي زمين | ||
| Motto(s): مقصد: ستيا ميوا جيتي (سنسڪرت) ”سچ جي ئي فتح“ | ||
| ترانو: ترانو: اتراکنڊ ديو ڀومي ماتري ڀومي (هندي، گڙهوالي ۽ ڪومائوني) " | ||
 ڀارت ۾ اتراکنڊ | ||
 اتراکنڊ جو نقشو | ||
| ملڪ | ڀارت | |
| علائقو | اتر ڀارت اتر هندستان | |
| سرڪاري ٻولي |
| |
| اضافي سرڪاري ٻولي | سنسکرت | |
| سرڪاري رسم الخط | ديوناگري رسم الخط | |
| جي ڊي پي | ڪل: ₹378 ارب (45 ارب آمريڪي ڊالر)
• درجو 20 هون (2024–2025) • في ماڻهو: (3,700 آمريڪي ڊالر) (10 هون) | |
| ٽائيم زون | UTC+05:30 (IST)
ISO 3166 ڪوڊ: UK . گاڏين جي رجسٽريشن: برطانيه HDI (2023): 0.722 اعليٰ (20 هون) خواندگي (2017): 87.6٪ (13 هون) جنسي تناسب (2011): 963♀ / 1000♂[15] (چوٿون) ضلعا: * اتراکھنڊ جي حڪومت. • گورنر: گرميت سنگھ • وڏو وزير: پشڪر سنگھ ڌامي. رياستي قانون ساز اسيمبلي: غير معمولي * • اسيمبلي اتراکھنڊ قانون ساز اسيمبلي: (70 سيٽون) * قومي پارليامينٽ هندستان جي پارليامينٽ: • راجيا سڀا: 3 سيٽون • لوڪ سڀا: 5 سيٽون هاءِ ڪورٽ: اتراکھنڊ هاءِ ڪورٽ. علائقو: • ڪل: • درجو: طول و عرض • ڊيگهه. • ويڪر. سڀ کان وڌيڪ بلندي: نندا ديوي. گھٽ ۾ گھٽ بلندي: شاردا ساگر ذخيرو. آبادي (2025) • ڪُل: 11,913,000 • درجو: 21 هون • کثافت: چورس ڪلوميٽر (550/چورس ميل) • شهري ڳوٺاڻي. علامتون: | |
| قائم | 9 نومبر 2000 | |
| هندستان اڳ | اتر پرديش جو حصو | |
| رياست جي طور تي تشکيل | 9 نومبر 2000 | |
| راڄڌاني | ڀاريسين | |
| سڀ کان وڏو شهر | دهرادون | |
| حڪومت | ||
| • باڊي | اتراکنڊ جي حڪومت | |
| • Governor | گرميت سنگھ (BJP) | |
| • وڏو وزير | پشڪر ڌامي | |
| • رياستي قانون ساز اسيمبلي | A | |
| • عدالت
غير معمولي * • اسيمبلي اتراکھنڊ قانون ساز اسيمبلي: (70 سيٽون) *
قومي پارليامينٽ هندستان جي پارليامينٽ: • راجيا سڀا: 3 سيٽون • لوڪ سڀا: 5 سيٽون هاءِ ڪورٽ:صوبائی اسمبلی | اتراکنڊ هاءِ ڪورٽ | |
| • C | 5 | |
| ايراضي | ||
| • ڪُل | 53,483 چورس ڪلوميٽر (20,650 چورس ميل) | |
| آبادي (2025) | ||
| • ڪل | 1,19,13,000 | |
| • درجو | 21 هون | |
| • ڪثافت | چورس ڪلوميٽر (550/چورس ميل) في چورس ڪلوميٽر | |
| وقتي علائقو | UTC+5:30 (IST) | |
اتراکنڊ (Uttarakhand; هندي: उत्तराखण्ड، لفظي طور تي "اتر جي زمين")، جن کي اترانچل (2007 تائين سرڪاري نالو) جي نالي سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو, اتر ڀارت ۾ هڪ رياست آهي. رياست اتر اولهه ۾ هماچل پرديش، اتر ۾ تبت، اوڀر ۾ نيپال ۽ ڏکڻ ۾ اتر پرديش سان سرحد تي آهي. اتراکنڊ جو ڪل علائقو 53,483 چورس ڪلوميٽر (20,650 چورس ميل) آهي, جيڪي ڀارت جي ڪل ايراضي جي %1.6 آهي. دهرادون رياست جي گاديءَ جو هنڌ آهي. نيني تال عدالتي گاديءَ جو هنڌ آهي. رياست ڪل 13 ضلعن سان ٻن حصن; ڳڙھوال ۽ ڪمائون ۾ ورهايل آهي. ٻيلو رياست جي جاگرافيائي علائقي جو %45.4 ڍڪي ٿو. پوکي لائق علائقو ڪل جاگرافيائي علائقي جو %16 آهي. رياست جون ٻه وڏيون دريائون (گنگا ۽ ان جي معاون ندي جمنا) ترتيب وار گنگوتري ۽ جمناوتري گليشيئر مان نڪرنديون آهن. بهترين هوا جي معيار جي انڊيڪس سان ڀارت جي مٿين 10 سبز رياستن ۾ ڇهين نمبر تي آهي.
اتراکنڊ جي تاريخ قبل از تاريخ دور جي آهي. آثار قديمه جي ثبوتن سان انساني رهائش ڏيکاري ٿي. اهو قديم ڪورو ۽ پنچال بادشاهتن جو حصو هو. ويدڪ دور ۾. ۽ بعد ۾ ڪنندا جهڙين خاندانن جو عروج ۽ ٻڌمت جو اثر ڏٺو. جيئن اشوڪ جي فرمانن مان ظاهر ٿئي ٿو. جيتوڻيڪ بنيادي طور تي زراعت ۽ هائيڊرو پاور ذريعي هلائي وئي. رياست جي معيشت هاڻي سروس انڊسٽري جي غلبي ۾ آهي. سروس سيڪٽر ۾ بنيادي طور تي سفر، سياحت ۽ هوٽل انڊسٽري شامل آهن. رياست لوئر هائوس لوڪ سڀا ۾ پنج سيٽون ۽ مٿئين هائوس راجيا سڀا ۾ ٽي سيٽون حصو ڏئي ٿي.
رياست جي رهواسين کي انهن جي اصليت جي علائقي جي لحاظ کان ڳڙههوالي يا ڪومائوني سڏيو ويندو آهي. آبادي جي ٽن چوٿين کان وڌيڪ ماڻهن طرفان هندومت تي عمل ڪيو ويندو آهي. اسلام ايندڙ سڀ کان وڏو مذهبي گروهه آهي. هندي سڀ کان وڌيڪ ڳالهائي ويندڙ ٻولي آهي. ۽ رياست جي سرڪاري ٻولي پڻ آهي. مقامي علائقائي ٻولين سان گڏ ڳڙھوالي، جونسري، رونگپو، ڀوٽيا، گرجاري ۽ ڪمائوني شامل آهن. اتراکھنڊ ٻن عالمي ورثي وارين جڳهن جو گھر پڻ آهي.
تاريخ
[سنواريو]اتراکنڊ هندستان جي اتر ۾ هڪ رياست آهي. اها ڀارت جي 27 رياست آهي. اترپرديش رياست، انڊيا 9 نومبر 2000 تي قائم ڪئي وئي ، جيڪا اترپرديش جي 13 اتر اولهه ضلعن تي مشتمل هئي. ان جا پاڙيسري رياستون هماچل پرديش، هريانه ۽ اترپرديش آهن. گادي جو هنڌ ۽ تجارتي مرڪز دهرادون آهي.