آئزڪ نيوٽن

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation Jump to search
سر
آئزڪ نيوٽن
سانچو:Post-nominals
Portrait of man in black with shoulder-length, wavy brown hair, a large sharp nose, and a distracted gaze
نيوٽن جو پورٽريٽ جيڪو گاڊفري ميلر
پيدائش 25 ڊسمبر 1642
ھڪ ڳوٺ وولسٿورپ ،لنڪن شاير ڪائونٽي, ڪنگڊم آف انگلينڊ
وفات 20 مارچ 1727
ڪينسنگٽن، مڊل سيڪس, انگلينڊ
مدفن ويسٽ منسٽر ايبي
قوميت انگلش
مادر علمي ٽرنٽي ڪاليج ڪيمبرج
شھرت جو ڪارڻ
اعزاز فيلو آف رايل سوسائٽي (1672)[1]
نائٽ بيچلر(1702)
Signature
Is. Newton
اهم شاگرد:  روجر ڪوٽس ، وليم وچسٽن 
                                                                   

آئزڪ نيوٽن (انگريزي ٻولي: Isaac Newton) فزڪس جو وڏو ماهر هو. هن حرڪت ۽ ڪشش ثقل سميت ڪيترن ئي معاملن جي نه رڳو وضاحت ڪئي پر ان کي تجربن وسيلي ثابت به ڪيو ۽ ان جا قانون به جوڙيا. هن ڪهڪشائن ۽ ستارن جي رازن تان پردو به کنيو. کيس سندس انهن ئي خدمتن عيوض اهو مقام مليو.[2]

آئزڪ نيوٽن سن 1642ع ۾ انگلينڊ ۾ ڄائو هو. اهو ساڳيو ئي سن هو، جڏهن گئليلو لاڏاڻو ڪيو هو. نيوٽن کي تمام گهڻي مڃتا به ملي ۽ گئليلو وانگر سندس چهري تي افسوس جو ڪوبه نشان موجود نه هو. برنارڊ رسل چوي ٿو “نيوٽن کان پوءِ رڳو البرٽ آئنسٽائين ئي آهي جنهن جي ڪم ۾ نيوٽن جهڙي خوبصورتي جا پاڇولا نظر اچن ٿا.[2]

نيوٽن پنهنجي لئباريٽريءَ ۾ سج منڊل (Solar System) جو هڪ ميڪنيڪل ماڊل (Mechanical Model) تيار ڪيو. اهو ماڊل هڪ ليور کي حرڪت ڏيڻ سان متحرڪ ٿي ويندو هو ۽ سمورا گرهه سج جي چوڌاري گردش ڪرڻ لڳندا هئا.[2]پادري اليگزينڊر پوپ جا مشهور لفظ آھن تہ:

فطرت ۽ فطرت جا قانون رات جي اونداھيءَ لڪل ھئا-

خدا فرمايو:

جڏھن نيوٽن ايندو، تہ ھر شئي روشن ٿي ويندي

ھن جي ماء جو نالو ھانا ايسڪف(Hannah Ayscough) ھو. ھي پنھنجي والد جي وفات کان پوءِ پيدا ٿيو.ھن جي پيء جو نالو آئزڪ نيوٽن ھو ۽ ساڳيو نالو ھن تي رکيو ويو.[4]جڏھن ٽن سالن جو ھو تہ ھن جي ماء ٻي شادي ڪري نئين مڙس سان رھڻ شروع ڪيو ۽ نيوٽن پنھنجي نانيء جي حوالي ٿيو.ٻي شادي ڪرڻ جي ڪري ھي ماء کي پسند نہ ڪندو ھو نہ ئي وري ھن جي ويڳي پيءُ سان انسيت ٿي سگھي.[5]سندس ماءُ کي ٻئي مڙس مان ٽي ٻار ٿيا[6] ننڍپڻ ۾ ڏاڊو آھين ٻار ھيو پر اسڪول ۾ ھن کي ڪا دلچسپي ڪانہ ھئي.1659 ۾ جڏھن نوجوان ھو تہ ھن جي ماء کيس اسڪول مان اھو سوچي ڪڍرائي ڇڏيو تہ شايد ھڪ سٺو ھاري بڻجي سگھي پر پوء ڏٺائين تہ ھن جي دلچسپي جا سامان ڪجھ ٻيا آھن. ارڙھن سالن جي عمر ۾ ڪيمبرج يونيورسٽي ۾ داخل ٿيو جتي ھن سائنس ۽ رياضي ۾ پاڻ کي وقف ڪري ڇڏيو. ۽ جلد ئي پاڻ چڱي ڀلي تحقيق جي قابل ٿي ويو.25 کان 27 سالن جي عمر ۾ ھن سائنس جي بنيادن کي لوڏائي ڇڏيو.[7] ھي پنھنجي تحقيق ۾ بنيادي نظرين کي 1669 تائين واضح ڪري چُڪو هو پر ان جا ڪافي نظريا بعد ۾ منظر عام تي آيا. ھن جا شروع وارا نظريا روشني جي باري ۾ ھئا ھن تجربن ذريعي ثابت ڪيو تہ روشني انڊلٺي رنگن جو مڪسچر آھي[8]

حوالا[سنواريو]

  1. "Fellows of the Royal Society". London: Royal Society. Archived from the original on 16 March 2015. 
  2. 2.0 2.1 2.2 تخليق خالق کانسواءِ، ليکڪ عمر عطيلا ايرگي، سنڌيڪار مظفر بخاري سنڌ سلامت ڪتاب گھر
  3. {کتاب:سو عظیم آدمی؛ مصنف: مائیکل ھارٹ؛ پیج 30؛ تخلیقات پبلیشرز لاہور}
  4. Storr, Anthony (December 1985). "Isaac Newton". British Medical Journal (Clinical Research Edition) (BMJ) 291 (6511): 1779. doi:10.1136/bmj.291.6511.1779. 
  5. Keynes, Milo (20 September 2008). "Balancing Newton's Mind: His Singular Behaviour and His Madness of 1692–93". Notes and Records of the Royal Society of London 62 (3): 293. doi:10.1098/rsnr.2007.0025. 
  6. Westfall 198055.
  7. {کتاب:سو عظیم آدمی؛ مصنف: مائیکل ھارٹ؛ پیج 31؛ تخلیقات پبلیشرز لاہور}
  8. {کتاب:سو عظیم آدمی؛ مصنف: مائیکل ھارٹ؛ پیج 31؛ تخلیقات پبلیشرز لاہور}

وڌيڪ ڏسو[سنواريو]

نيوٽن جون لکڻيون

پيشرو
Isaac Barrow
Lucasian Professor of Mathematics at the University of Cambridge
1669–1702
جانشين
William Whiston
پيشرو
The Lord Somers
President of the Royal Society
1703–1727
جانشين
Sir Hans Sloane, Bt.
پيشرو
Robert Brady
Member of Parliament for Cambridge University
1689–1690
جانشين
Edward Finch
پيشرو
Anthony Hammond
Member of Parliament for Cambridge University
1701–1702
جانشين
Arthur Annesley
پيشرو
Benjamin Overton
Warden of the Mint
1696–1700
جانشين
Sir John Stanley, Bt.
پيشرو
Thomas Neale
Master of the Mint
1700–1727
جانشين
John Conduitt

سانچو:S-aca

سانچو:S-par

سانچو:S-gov

سانچو:Isaac Newton سانچو:Scientists whose names are used as SI units سانچو:Royal Society presidents 1700s