مواد ڏانھن هلو

نيو يارڪ شھر

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
(New York City کان چوريل)
نيو يارڪ
شهر
مڊ ٽائون مين ھٽن
مڊ ٽائون مين ھٽن؛ وچ ۾ ايمپائر اسٽيٽ بلڊنگ ۽ پسمنظر ۾ لوئر مين ھٽن ۽ ون ورلڊ ٽريڊ سينٽر
گڏيل قومن جو هيڊڪوارٽر
گڏيل قومن جو هيڊڪوارٽر
آزاديءَ جو مجسمو
آزاديءَ جو مجسمو
ٽائمز اسڪوائر جون روشن بتيون
ٽائمز اسڪوائر
يوني اسفيئر
يوني اسفيئر
سينٽرل پارڪ
سينٽرل پارڪ
بروڪلن پل
بروڪلن پل
ويرا زانو–نيروز پل
ويرا زانو–نيروز پل
نيو يارڪ بوٽنيڪل گارڊن لائبريري
نيو يارڪ بوٽنيڪل گارڊن لائبريري
Banner of نيو يارڪ
Banner
Official seal of نيو يارڪ
Seal
نيو يارڪ جو سرڪاري نشان
عرفي نالو 
   بگ ايپل، اهو شهر جيڪو ڪڏهن به نٿو سمهِي، گوٿم،[1] ۽ ٻيا
نيو يارڪ شهر is located in نيو يارڪ
نيو يارڪ شهر
نيو يارڪ شهر
نيو يارڪ شهر is located in آمريڪا جون گڏيل رياستون
نيو يارڪ شهر
نيو يارڪ شهر
آمريڪا ۾ مقام
Coordinates: 40°42′46″N 74°00′22″W / 40.7128°N 74.0061°W / 40.7128; -74.0061[2]
ملڪ گڏيل آمريڪي رياستون
رياست نيويارڪ
آبادڪاريمئي 20, 1624؛ 402 سال اَڳُ (1624-05-20)
موجوده نالوسيپٽمبر 8, 1664؛ 362 سال اَڳُ (1664-09-08)
گڏيل شهر جو قيامجنوري 1, 1898؛ 128 سال اَڳُ (1898-01-01)
بنياد رکندڙڊچ ويسٽ انڊيا ڪمپني
سڃاڻپجيمز، ڊيوڪ آف يارڪ[3]
جزوي ڪائونٽيون (بورو)
حڪومت
• طرزطاقتور ميئر–ڪائونسل نظام
• باڊينيو يارڪ سٽي ڪائونسل
• ميئرزوهران ممداني (ڊيموڪريٽ)
ايراضي
• ڪل472.43 sq mi (1,223.59 km2)
• زمين300.46 sq mi (778.18 km2)
• پاڻي171.97 sq mi (445.41 km2)
آبادي
 (2020)
• ڪل8804190
• اندازو
(2025)[5]
Neutral decrease 8,584,629
• درجوآمريڪا ۾ پهريون
• ڪثافت11313.8 في چورس ڪلوميٽر
• شهري19426449
• شهري ڪثافت2309.2
• ميٽرو20140470
رهاڪو نالونيو يارڪر
جي ڊي پي
 • شهر1.378 ٽريلين آمريڪي ڊالر (2024)
 • ميٽرو2.443 ٽريلين آمريڪي ڊالر (2024) (پهريون)
وقتي علائقوUTC−5 (EST)
 • اونهارو (ر.ب.و)UTC−4 (EDT)
پوسٽل ڪوڊ
100xx–104xx, 11004–05, 111xx–114xx, 116xx
ڊائلنگ ڪوڍ212/646/332، 718/347/929، 917
فيڊرل انفارميشن پروسيسنگ اسٽينڊرڊز (FIPS ڪوڊ)36-51000
جيوگرافڪ نيمز انفارميشن سسٽم(GNIS فيچر آءِ ڊي)975772
اھم ھوائي اڏاجان ايف. ڪينيڊي انٽرنيشنل ايئرپورٽ، نيوآرڪ لبرٽي انٽرنيشنل ايئرپورٽ، لا گارڊيا ايئرپورٽ
ڪميوٽر ريلايل ٽي آر ميٽرو نارٿ، اين جي ٽرانزٽ ريل آپريشن، ٽرانزٽ
ريپڊ ٽرانزٽنيو يارڪ شھر جي سب وي، اسٽيٽن آئلينڊ ريلوي، پئٿ ريلوي سسٽم
نيو يارڪ شھر جي پکيڙ ۾ وڏي ۾ وڏي ڪائونٽيڪئينس – 109 چورس ميل (280 km2)
آبادي ۾ وڏي ۾ وڏي ڪائونٽيبروڪلين (2,636,735 – 2015 est)[10]
جي ڊي پي ۾ وڏي ۾ وڏي ڪائونٽي (2015)مين ھيٽن – US$630 billion[8]
ويب سائيٽwww.nyc.gov

نيو يارڪ شھر (New York City) يا مختصر طور تي "NYC" يا "NY"، آمريڪا جو آبادي ۽ پکيڙ ۾ سڀ کان وڏو شھر آھي،[11] جنھن جي آبادي سال 2018ع ۾ 83,98,748 ھئي.[12] ھي شھر لڳ ڀڳ 302.6 چورس ميل (784 km2) جي پکيڙ تي ڦهليل آهي.[13][14] اھو آمريڪا جو سڀ کان گھاٽي آبادي وارو شھر پڻ آهي.[15]

A spherical sculpture and several attractions line a park during a World's Fair.
ڪرونا پارڪ جتي يوني اسفيئر ڏيکاريل آهي
ازادي جو مجسمو جيڪو لبرٽي ٻيٽ تي واقع آھي[16]

ھي شھر دنيا جي سڀ کان وڏو ميٽروپوليٽن آهي[17] ۽ دنيا جي سڀ کان وڏن آبادي وارن شھرن مان ھڪ آھي،[18][19] جنھن جي آبادي سال 2018ع جي آدمشماري ۾ 1,99,79,477 ھئي. ھن کي دنيا جي معاشي طاقت وارو شھر پڻ چوندا آهن ۽ ھي الفا شھرن ۾ شامل آھي.[20] ھن کي ثقافتي شھر پڻ چوندا آهن،[21][22][23][24][25] وال اسٽريٽ (Wall Street)[26][27] آمريڪا جو مالياتي ۽ نيو يارڪ شھر جو ميڊيا جو عالمي مرڪز آھي.[28][29] نيو يارڪ واپار، تفريح، تحقيق، تعليم، ٽيڪنالاجي، سياست، سياحت، فن، فيشن ۽ راندين تي اھم اثر رکندڙ شھر آھي.[30][31][32][33] ھي شھر گڏيل قومن جي صدر مقام جو گهر پڻ آهي.[34] ھي شھر بين الاقوامي سفارتڪاري جو پڻ مرڪز آھي.[35][36] ھن شھر جي بندرگاھه، نيويارڪ ھاربر دنيا جي وڏي ۾ وڏي قدرتي بندرگاھه آھي.[37][38]

ھي شھر پنج ضلعن يا ڪائونٽين تي مشتمل آهي. [39] جن جا نالا؛ بروڪلين، ڪئينس، مين ھيٽن، برونڪس ۽ اسٽيٽن ٻيٽ آھن جيڪي سال 1898ع ۾ ملائي ھڪ شھر ۾ تبديل ڪيا ويا.[40] دنيا ۾ ارب پتي ماڻھن جو شھر سڏجندڙ ھي نيويارڪ سال 1624ع ۾ ھيٺين مينھٽن واري جاء تي "ڊچ ريپلڪ" جي ڪالوني ٺاھيندڙن قائم ڪيو ويو ۽ سال 1626ع ۾ کيس "نيو ايمسٽرڊم" جو نالو ڏنو ويو.[41] سال 1664ع ۾ اھو شھر ۽ ان جي چوڌاري واقع علائقا انگريزن جي قبضي ۾ آيا ۽ ان وقت جي برطانيا جي بادشاھه، چارلس ٻئين اھو علائقو پنھنجي ڀاءُ جيمز ٻئين، ڊيوڪ آف يارڪ کي ڏئي ڇڏيو جنھن ان شھر کي نيويارڪ جو نئون نالو ڏنو.[42] سال 1785ع کان 1790ع تائين ھي شھر آمريڪا جو گاديءَ جو هنڌ پڻ رھيو.[43] ۽ سال 1790ع کان وٺي ھي شھر ملڪ جو سڀ کان وڏو شھر رھندو آيو آھي.[44] اوڻويھين ۽ ويھين صديءَ ۾ ھتي لکين ماڻھو لڏي آيا.[45] ھن شھر ۾ لڳل مجسمو، "اسٽيچو آف لبرٽي" دنيا ۾ ملڪ جي امن ۽ آزادي جي ھڪ سڃاڻپ آهي.[46]

وال اسٽريٽ، مالي ضلعي، مئنهٽن ۾ بيٺل، نيو يارڪ شهر کي دنيا جو سڀ کان وڏو مالياتي ۽ فن ٽيڪ سينٽر ۽ دنيا جو سڀ کان وڌيڪ اقتصادي طور تي طاقتور شهر بڻائي ٿو. سال 2022ع تائين، نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقو دنيا جي سڀ کان وڏي ميٽروپوليٽن معيشت آهي، جنهن جي مجموعي ميٽروپوليٽن پيداوار 2.16 ٽريلين آمريڪي ڊالر کان وڌيڪ آهي. نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقي جي معيشت دنيا جي سڀني نون ملڪن کان وڏي آهي. چوويهه ڪلاڪ تيز ٽرانزٽ سسٽم هجڻ جي باوجود، نيو يارڪ شهري گاڏين جي ٽريفڪ جام ۾ دنيا جي اڳواڻي پڻ ڪري ٿو. هي شهر دنيا جي، انهن جي لسٽ ڪيل ڪمپنين جي مارڪيٽ سرمائيداري ذريعي، ٻن وڏين اسٽاڪ ايڪسچينج؛ نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج (NYSE) ۽ نئسڊڪ (NASDAQ) جو گهر آهي. نيو يارڪ شهر عالمي سيڙپڪارن لاءِ قائم ڪيل محفوظ جنت آهي. سال 2023ع تائين، نيو يارڪ شھر، غير ملڪين لاءِ ۽ وڏي فرق سان ملڪ جي ڪنهن به شهر جي رهائشي ڪرائي جي لحاظ کان، دنيا جو سڀ کان مهانگو شهر تي آهي ۽ پنجين ايونيو دنيا جي سڀ کان مهانگي شاپنگ اسٽريٽ آهي. نيو يارڪ شهر هڪ اهم فرق سان ارب پتي ماڻهن جي وڏي تعداد ۾، انتهائي اعليٰ خالص ماليت (ٽي ڪروڙ آمريڪي ڊالر کان وڌيڪ) ۽ دنيا جي ڪنهن به شهر کان وڏو ارب پتي ماڻهن جو گهر آهي.

نالو

[سنواريو]

سال 1664ع ۾، نيويارڪ جو نالو ڊيوڪ آف يارڪ (بعد ۾ انگلينڊ جي بادشاهه جيمس ٻين) جي اعزاز ۾ رکيو ويو. [47] جيمس جو وڏو ڀاءُ، بادشاهه چارلس ٻيون، کيس نيو هالينڊ جي اڳوڻي علائقي جو مالڪ مقرر ڪيو، جنهن ۾ نيو ايمسٽرڊم جو شهر به شامل هو، جڏهن انگلينڊ جي بادشاهت ان کي ڊچ (ولنديزين) جي قبضي کان وٺي ڇڏيو.[48]

تاريخ

[سنواريو]

شروعاتي تاريخ

[سنواريو]

ڪولمبس کان اڳ واري دور ۾ اڄوڪي نيو يارڪ شهر واري علائقي ۾ الگونڪين قومون آباد هيون، جن ۾ منسي ٻولي ڳالهائيندڙ ليناپي به شامل هئا.[49] ليناپي ماڻهن جو اباڻو علائقو، جنهن کي ليناپيهوڪنگ چيو ويندو هو، موجوده اسٽيٽن آئلينڊ، مينهٽن، برونڪس، لانگ آئلينڊ جي اولهندي حصي، جنهن ۾ بروڪلن ۽ ڪوئنز شامل آهن، ۽ لوئر هڊسن وادي تائين پکڙيل هو.[50]

نيو يارڪ هاربر تي ڪنهن يورپيءَ جي پهرين دستاويزي اچڻ جو واقعو 1524ع ۾ ٿيو، جڏهن اطالوي سياح جيوواني دا ويرازانو هتي پهتو.[51] هن علائقي تي فرانس جي دعويٰ ڪئي ۽ ان کي نوويل انگوليم، يعني نئون انگوليم، نالو ڏنو.[52]

جنوري 1525ع ۾ پرتگالي ڪپتان اِستيوائو گوميش جي اڳواڻيءَ هيٺ هڪ اسپيني مهم، جيڪا شهنشاهه چارلس پنجين لاءِ سفر ڪري رهي هئي، نيو يارڪ هاربر پهتي ۽ هڊسن درياهه جي ڇوڙ جو نقشو تيار ڪيو. گوميش ان کي Río de San Antonio، يعني ”سينٽ اينٿوني جو درياهه“، نالو ڏنو.[53]

1609ع ۾ انگريز سياح هينري هڊسن، ڊچ ايسٽ انڊيا ڪمپني لاءِ مشرق ڏانهن اتر-اولهه واري سامونڊي رستي جي ڳولا دوران، نيو يارڪ هاربر ٻيهر دريافت ڪيو.[54] هو ان درياهه ۾ مٿي طرف روانو ٿيو، جنهن کي ڊچ نارٿ ريور چوندا هئا ۽ جيڪو اڄ هڊسن درياهه سڏجي ٿو. هڊسن شروعات ۾ ان کي موريس، پرنس آف اورينج جي نالي تي موريتيوس سڏيو.[55]

هڊسن هن علائقي تي ڊچ ايسٽ انڊيا ڪمپنيءَ لاءِ دعويٰ ڪئي. 1614ع ۾ ڪيپ ڪوڊ کان ڊيلاويئر بي تائين جو علائقو نيدرلينڊز پنهنجي قبضي ۾ قرار ڏنو ۽ ان جو نالو Nieuw-Nederland، يعني ”نيو نيدرلينڊ“، رکيو ويو. اڄوڪي نيو يارڪ شهر جو پهريون غير-مقامي آمريڪي رهواسي خوان روڊريگيز هو، جيڪو سينٽو ڊومنگو جو واپاري هو. هو 1613–14ع جي سياري ۾ مينهٽن آيو، جتي ڊچن جي نمائندي طور کلن لاءِ شڪار ۽ مقامي ماڻهن سان واپار ڪندو رهيو.[56][57]

ڊچ حڪمراني

[سنواريو]
اصل مضمون/مضمونن جي لاءِ ڏسو نيو ايمسٽرڊيم, فورٽ ايمسٽرڊيم ۽ نيو نيدرلينڊ
ڪاسٽيلو پلان، 1660ع جو نيو ايمسٽرڊيم ۽ لوئر مينهٽن جو نقشو
1664ع ۾ نيو ايمسٽرڊيم، جيڪو موجوده لوئر مينهٽن واري علائقي ۾ مرڪوز هو؛ ساڳئي سال انگلينڊ شهر تي قبضو ڪري ان جو نالو نيو يارڪ رکيو

نيو يارڪ هاربر ڀرسان مستقل يورپي موجودگي 1624ع ۾ قائم ٿي، جڏهن گورنرز آئلينڊ تي ڊچن کلن جي واپار جي هڪ آبادي قائم ڪئي. انهيءَ ڪري نيو يارڪ براعظمي آمريڪا ۾ يورپين پاران قائم ڪيل لڳاتار آباد رهندڙ 12هين قديم ترين آبادي شمار ٿئي ٿو. 1625ع ۾ اڄوڪي مينهٽن ٻيٽ تي هڪ قلعو ۽ فورٽ ايمسٽرڊيم جي تعمير شروع ٿي، جنهن کي پوءِ نيو ايمسٽرڊيم چيو ويو.[58][59]

نيو ايمسٽرڊيم جي آبادي مينهٽن جي ڏاکڻي ڇيڙي کان موجوده وال اسٽريٽ تائين پکڙيل هئي، جتي 1653ع ۾ مقامي آمريڪي ۽ انگريز حملن کان بچاءَ لاءِ 12-فوٽ (3.7 m) اوچي ڪاٺ جي قلعي نما ڀت ٺاهي وئي.[60]

1626ع ۾ پيٽر مينيوئٽ، جيڪو ڊچ ويسٽ انڊيا ڪمپني جي حڪم هيٺ نيو نيدرلينڊ جو ڊائريڪٽر هو، مينهٽن ٻيٽ ڪينارسي نالي هڪ ننڍڙي ليناپي ٽولي کان خريد ڪيو.[61] دستاويزن موجب خريداري جي قيمت ”60 گلڊرن جيتري“ هئي،[62] جيڪا 2018ع جي قدر موجب لڳ ڀڳ 900 آمريڪي ڊالرن جي برابر هئي.[63] مشهور پر رد ٿيل روايت موجب مينهٽن رڳو 24 ڊالرن جي شيشي جي موتين عيوض خريد ڪيو ويو هو.[64][65]

خريداري کان پوءِ نيو ايمسٽرڊيم آهستي آهستي وڌڻ لڳو.[66] وڌيڪ آبادڪارن کي راغب ڪرڻ لاءِ ڊچن 1628ع ۾ پيٽرون نظام لاڳو ڪيو، جنهن تحت اهي امير ڊچ ماڻهو، جيڪي نيو نيدرلينڊ ۾ 50 آبادڪار آڻيندا هئا، تن کي زمين، مقامي سياسي خودمختياري ۽ منافعي بخش کلن جي واپار ۾ حصو وٺڻ جا حق ڏنا ويندا هئا. هي پروگرام گهڻو ڪامياب نه ٿيو.[67]

جون 1621ع ۾ ڊچ اسٽيٽس جنرل پاران جاري ڪيل چارٽر جي اختيار هيٺ ڊچ ويسٽ انڊيا ڪمپنيءَ نيو نيدرلينڊ ۾ نوآبادڪاري ۽ واپار تي مڪمل اجاره داري قائم ڪئي. 1639–1640ع ۾ معاشي واڌ ويجهه کي تيز ڪرڻ لاءِ ڪمپني کلن جي واپار تي پنهنجي اجاره داري ختم ڪري ڇڏي، جنهن کان پوءِ خوراڪ، ڪاٺ، تمباڪو ۽ غلام بڻايل ماڻهن جي محنت سان لاڳاپيل پيداوار ۽ واپار ۾ واڌ آئي، خاص ڪري ڊچ ويسٽ انڊيز سان.[66][68]

1647ع ۾ پيٽر اسٽائيويسنٽ نيو نيدرلينڊ جي آخري ڊائريڪٽر جنرل طور عهدو سنڀاليو. سندس دور ۾ نيو نيدرلينڊ جي آبادي 2,000 مان وڌي 8,000 ٿي وئي.[69][70] اسٽائيويسنٽ کي قانون ۽ نظم بهتر ڪرڻ جو ڪريڊٽ ڏنو وڃي ٿو، پر ساڳئي وقت هن جي شهرت هڪ آمرانه حڪمران طور به ٿي. هن شراب جي وڪري تي ضابطا لاڳو ڪيا، ڊچ ريفارمڊ چرچ تي وڌيڪ سرڪاري ڪنٽرول قائم ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي ۽ ٻين مذهبي گروهن کي عبادتگاهون قائم ڪرڻ کان روڪيو.[71]

انگريز حڪمراني

[سنواريو]
اصل مضمون/مضمونن جي لاءِ ڏسو نيو يارڪ صوبو ۽ نيو يارڪ شهر جي تاريخ (1665–1783ع)
نيو ايمسٽرڊيم جو زوال، جين ليون جيروم فيرس جي مصوري، جنهن ۾ نيو نيدرلينڊ جي فتح ڏيکاريل آهي
فورٽ جارج ۽ نيو يارڪ، برطانوي جنگي جهازن سان، ت. 1731

1664ع ۾ اسٽائيويسنٽ وڏي مزاحمت گڏ ڪرڻ ۾ ناڪام رهيو ۽ ڪرنل رچرڊ نڪولس جي اڳواڻيءَ هيٺ انگريز فوجن آڏو نيو ايمسٽرڊيم بنا رت وهائڻ جي هٿيار ڦٽا ڪري ڇڏيا.[71][72] هٿيار ڦٽا ڪرڻ جي شرطن تحت ڊچ رهواسين کي ڪالونيءَ ۾ رهڻ ۽ مذهبي آزادي برقرار رکڻ جي اجازت ڏني وئي.[73]

1667ع ۾ ٻي اينگلو-ڊچ جنگ کان پوءِ بريدا جي معاهدي بابت ڳالهين دوران، ڊچن فيصلو ڪيو تہ هو انگريزن کان حاصل ڪيل موجوده سورينام واري نئين پوکيءَ واري ڪالوني پاڻ وٽ رکندا،[74] جڏهن تہ ان جي بدلي ۾ انگريزن نيو ايمسٽرڊيم پاڻ وٽ رکيو. آباديءَ جو نالو جلد ئي ڊيوڪ آف يارڪ، جيڪو پوءِ بادشاهه جيمس ٻيون ۽ ستين ٿيو، جي نالي تي ”نيو يارڪ“ رکيو ويو.[3] ڊيوڪ ڪالونيءَ جو ڪجهه حصو جارج ڪارٽريٽ ۽ جان برڪلي کي ڏنو.[75]

24 آگسٽ 1673ع تي، ٽين اينگلو-ڊچ جنگ دوران، ڊچ بحري آفيسر اينٿوني ڪولوي، ڪورنيليس ايورٽسن دي ينگسٽ جي حڪم تي، نيو يارڪ تي ٻيهر قبضو ڪيو ۽ وليم ٽئين، پرنس آف اورينج، جي نالي تي شهر جو نالو ”نيو اورينج“ رکيو.[76] نومبر 1674ع ۾ ويسٽ منسٽر جي معاهدي تحت ڊچن ٻيٽ ٻيهر انگلينڊ حوالي ڪري ڇڏيو.[77][78]

مقامي آمريڪي قبيلن وچ ۾ ٿيل ڪيترين جنگين ۽ يورپين سان رابطي سبب ڦهليل وبائن جي نتيجي ۾ 1660ع کان 1670ع جي وچ ۾ ليناپي آباديءَ ۾ وڏي گهٽتائي آئي.[79] 1700ع تائين ليناپي ماڻهن جو انگ گهٽجي رڳو 200 رهجي ويو هو.[80] 18هين صديءَ دوران نيو يارڪ ۾ پيلو بخار جون ڪيتريون وبائون ڦهلجيون؛ رڳو 1702ع واري وبا ۾ شهر جي لڳ ڀڳ 10 سيڪڙو آبادي فوت ٿي وئي.[81][82]

18هين صديءَ جي شروعات ۾ نيو يارڪ ڀرپاسي واري ڪالوني جو اهم واپاري بندرگاهه بڻجي ويو.[83] شهر غلاميءَ جو به اهم مرڪز بڻيو ۽ 1730ع تائين 42 سيڪڙو گهراڻن وٽ غلام بڻايل آفريڪي ماڻهو هئا.[84] انهن مان گهڻا گهريلو غلام هئا، جڏهن تہ ٻين کي مزدوريءَ لاءِ ڀاڙي تي ڏنو ويندو هو. بندرگاهه، بئنڪنگ ۽ جهاز رانيءَ ۾ غلام ماڻهن جي محنت، ۽ آمريڪي ڏکڻ سان واپار سبب غلامي نيو يارڪ جي معيشت سان گهري نموني ڳنڍجي وئي.

1990ع واري ڏهاڪي ۾ فولي اسڪوائر ۾ تعميراتي ڪم دوران آفريڪن بريل گرائونڊ دريافت ٿيو. هن قبرستان ۾ نوآبادياتي دور جي آفريڪين جون لڳ ڀڳ 10,000 کان 20,000 قبرون هيون، جن مان ڪجهه ماڻهو غلام هئا ۽ ڪجهه آزاد.[85]

1735ع ۾ مينهٽن ۾ جان پيٽر زينگر خلاف هلندڙ مقدمي ۽ سندس بريت، جنهن تي نوآبادياتي گورنر وليم ڪازبي تي تنقيد ڪرڻ سبب بغاوت انگيز توهين جو الزام هنيو ويو هو، اتر آمريڪا ۾ پريس جي آزادي جي تصور کي مضبوط ڪرڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو.[86] 1754ع ۾ ڪولمبيا يونيورسٽي قائم ڪئي وئي.[87]

آمريڪي انقلاب

[سنواريو]
لانگ آئلينڊ جي جنگ، آمريڪي انقلابي جنگ جي سڀ کان وڏين جنگين مان هڪ، جيڪا 27 آگسٽ 1776ع تي بروڪلن ۾ وڙهي وئي

اسٽيمپ ايڪٽ ڪانگريس آڪٽوبر 1765ع ۾ نيو يارڪ ۾ گڏ ٿي، جڏهن تہ شهر ۾ سنز آف لبرٽي تنظيم اُڀري آئي ۽ ايندڙ ڏهن سالن دوران اتي موجود برطانوي فوجين سان ڪيترائي جهيڙا ٿيا.[88] آگسٽ 1776ع ۾ موجوده بروڪلن واري علائقي ۾ لانگ آئلينڊ جي جنگ وڙهي وئي، جيڪا آمريڪي انقلابي جنگ جي سڀ کان وڏي جنگ هئي.[89]

نومبر 1776ع ۾ فورٽ واشنگٽن جي جنگ ۾ برطانوي فوجن پاران ڪانٽينينٽل آرمي کي شڪست ڏيڻ سان مينهٽن ۾ آمريڪين جو آخري مضبوط مورچو پڻ ختم ٿي ويو. ان کان پوءِ جارج واشنگٽن ۽ سندس فوجون هڊسن درياهه پار ڪري نيو جرسي ڏانهن پوئتي هٽيون، جڏهن تہ برطانوي فوجون سندن پٺيان لڳل رهيون.[90][91]

آمريڪين جي شڪست کان پوءِ برطانوي حڪومت نيو يارڪ کي اتر آمريڪا ۾ پنهنجي فوجي ۽ سياسي ڪارروائين جو بنيادي مرڪز بڻايو.[92] شهر وفادار پناهگيرن ۽ انهن غلام بڻايل ماڻهن لاءِ به پناهگاهه بڻيو، جيڪي تاج پاران آزاديءَ جي واعدي سبب برطانوي لشڪر وٽ اچي شامل ٿيا. برطانوي قبضي دوران لڳ ڀڳ 10,000 ڀڄي آيل غلام شهر ۾ گڏ ٿيا، جنهن سان نيو يارڪ اتر آمريڪا ۾ اهڙي قسم جي سڀ کان وڏي آبادي بڻجي ويو.[93][94]

1783ع ۾ جنگ جي پڄاڻيءَ تي جڏهن برطانوي فوجن نيو يارڪ خالي ڪيو، تڏهن انهن هزارين آزاد ٿيل ماڻهن کي ٻيهر آبادڪاري لاءِ نووا اسڪوٽيا، انگلينڊ ۽ ڪيريبين ڏانهن منتقل ڪيو.[95]

جنگ جو پرامن حل ڳولڻ جي هڪ ڪوشش 11 سيپٽمبر 1776ع تي اسٽيٽن آئلينڊ ۾ ڪانفرنس هائوس تي ٿي، جتي آمريڪي وفد، جنهن ۾ بينجمن فرينڪلن شامل هو، برطانوي جنرل لارڊ هو سان ملاقات ڪئي.[96]

برطانوي قبضي جي شروعات کان ٿوري ئي پوءِ نيو يارڪ جي وڏي باهه لڳي، جنهن لڳ ڀڳ 500 عمارتون، يعني شهر جي تقريباً چوٿين حصي جي عمارتن کي ساڙي ڇڏيو؛ انهن ۾ ٽرينيٽي چرچ پڻ شامل هو.[97][98]

انقلاب کان پوءِ وارو دور ۽ 19هين صديءَ جي شروعات

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو نيو يارڪ شهر جي تاريخ (1784–1854ع)
1789ع ۾ جارج واشنگٽن جي پهرين حلف برداري جي تصوير

جنوري 1785ع ۾ ڪنفيڊريشن ڪانگريس جي اسيمبلي نيو يارڪ شهر کي قومي گاديءَ جو هنڌ قرار ڏنو.[99] نيو يارڪ آرٽيڪلز آف ڪنفيڊريشن تحت گڏيل رياستن جي آخري گادي ۽ آمريڪي آئين تحت پهرين گادي هئي.[100] گاديءَ جي حيثيت ۾، نيو يارڪ شهر وال اسٽريٽ تي واقع فيڊرل هال ۾ پهرين صدر جارج واشنگٽن جي حلف برداري ۽ پهرين آمريڪي ڪانگريس جي اجلاس جي ميزباني ڪئي. اتي ئي ڪانگريس حقن جو بل تيار ڪيو.[100] آمريڪا جي سپريم ڪورٽ پنهنجا پهريان تنظيمي اجلاس پڻ 1790ع ۾ نيو يارڪ ۾ منعقد ڪيا.

1790ع ۾ پهريون ڀيرو نيو يارڪ شهر آباديءَ جي لحاظ کان فلاڊيلفيا کي پوئتي ڇڏي ملڪ جو سڀ کان وڏو شهر بڻجي ويو. ساڳئي سال جي پڄاڻيءَ تي گادي فلاڊيلفيا منتقل ڪئي وئي، جتي اها واشنگٽن، ڊي سي جي تعمير ٿيڻ تائين قائم رهي.[101][43]

19هين صديءَ دوران نيو يارڪ شهر جي آبادي 60,000 مان وڌي 3.43 ملين ٿي وئي.[102]

1799ع جي نيو يارڪ رياست جي تدريجي غلاميءَ جي خاتمي واري قانون تحت غلام بڻايل عورتن مان ڄاول ٻارن کي نيٺ آزادي ملي، پر قانوني طور ڇوڪرن کي 28 سالن ۽ ڇوڪرين کي 25 سالن جي عمر تائين معاهدي هيٺ نوڪري ڪرڻي پوندي هئي.[103][104]

آمريڪي انقلابي جنگ کان پوءِ پنهنجن مالڪن پاران آزاد ڪيل اڳوڻن غلامن ۽ ڀڄي نڪتل غلامن مان مينهٽن ۾ آهستي آهستي آزاد ڪارن جي هڪ نمايان آبادي ٺهي. نيو يارڪ مينيومشن سوسائٽي غلاميءَ جي خاتمي لاءِ ڪم ڪيو ۽ ڪارن ٻارن جي تعليم لاءِ آفريڪن فري اسڪول قائم ڪيو.[105] رياست ۾ غلامي مڪمل طور 1827ع ۾ ختم ٿي.[106]

آزاد ڪارن کي نسل پرستي ۽ امتيازي سلوڪ کي منهن ڏيڻو پيو، جڏهن تہ بين النسلي غلامي مخالف سرگرميون جاري رهيون. نيو يارڪ شهر جي آبادي 1820ع ۾ 123,706 هئي، جن مان 10,886 ڪارا هئا ۽ انهن مان 518 غلام هئا؛ 1840ع تائين شهر جي آبادي 312,710 ٿي وئي، جنهن ۾ 16,358 ڪارا رهواسي شامل هئا.[107]

A painting of a snowy city street with horse-drawn sleds and a 19th-century fire truck under blue sky
1840ع ۾ براڊوي، جيڪا مينهٽن مان گذرندڙ مقامي آمريڪي ويڪويزگيڪ پيچري جي رستي جي پيروي ڪري ٿي[108]

19هين صديءَ ۾ نيو يارڪ شهر قومي ۽ بين الاقوامي واپار جي مرڪز طور پنهنجي حيثيت، رهائشي ۽ واپاري ترقي، ۽ يورپي لڏپلاڻ سبب وڏي تبديلي مان گذريو.[109](p55)

شهر 1811ع ۾ ڪمشنرن جو منصوبو اختيار ڪيو، جنهن تحت شهر جو گهٽيءَ وارو ڄار تقريباً سڄي مينهٽن تائين وڌايو ويو. 1825ع ۾ ايري ڪئنال جي تڪميل سان مرڪزي نيو يارڪ وسيلي ائٽلانٽڪ بندرگاهه کي هڊسن درياهه ۽ گريٽ ليڪس ذريعي اتر آمريڪا جي اندروني زرعي مارڪيٽن ۽ واپاري مال سان ڳنڍيو ويو.[110]

مقامي سياست آهستي آهستي ٽيماني هال جي قبضي ۾ اچي وئي، جيڪا هڪ سياسي مشين هئي ۽ جنهن کي آئرش ۽ جرمن مهاجرن جي وڏي حمايت حاصل هئي.[111] 1831ع ۾ نيو يارڪ يونيورسٽي قائم ٿي.[112]

1830ع ۽ 1840ع وارن ڏهاڪن ۾ ڪيترائي مشهور آمريڪي اديب نيو يارڪ ۾ رهيا، جن ۾ وليم ڪولن برائنٽ، واشنگٽن ارونگ، هرمن ميلويل، روفس ولمٽ گريسوالڊ، جان ڪيز، نيٿنيئل پارڪر ولس ۽ ايڊگر ايلن پو شامل هئا. واپاري اشرافيه جي ميمبرن سينٽرل پارڪ جي قيام لاءِ مهم هلائي، جيڪو 1858ع جي سياري ۾ آمريڪي شهر ۾ پهريون منظرڪشيءَ سان ٺهيل شهري پارڪ طور کوليو ويو.[113]

عظيم آئرش ڏڪار سبب آئرش مهاجرن جو وڏو وهڪرو شهر ۾ آيو؛ 1860ع تائين نيو يارڪ ۾ 200,000 کان وڌيڪ آئرش رهندا هئا، جيڪي شهر جي ڪل آباديءَ جي چوٿين حصي کان وڌيڪ هئا.[114] جرمن علائقن مان پڻ وڏي پيماني تي لڏپلاڻ ٿي، جنهن جي نتيجي ۾ 1860ع تائين جرمن نيو يارڪ شهر جي آباديءَ جو لڳ ڀڳ 25 سيڪڙو هئا.[115][116]

آمريڪي گهرو ويڙهه

[سنواريو]
19 اپريل 1861ع تي واشنگٽن ڊي سي جي بچاءَ لاءِ روانو ٿيندڙ ستون نيو يارڪ مليشيا ريجمينٽ

ڊيموڪريٽڪ پارٽي جا اميدوار مسلسل مقامي عهدن تي چونڊبا رهيا، جنهن سان شهر جا آمريڪي ڏکڻ ۽ اتان جي غالب سياسي جماعت سان لاڳاپا وڌيڪ مضبوط ٿيا. جنوري 1861ع ۾، ڏاکڻي رياستن جي علحدگي کان پوءِ، نيو يارڪ شهر جي ميئر فرنينڊو وڊ ڪامن ڪائونسل آڏو تجويز پيش ڪئي تہ شهر گڏيل رياستن ۽ نيو يارڪ رياست ٻنهي کان الڳ ٿي هڪ آزاد ”فري سٽي“ بڻجي، جيئن منافعي بخش ڪپهه جو واپار جاري رکي سگهجي؛ پر سندس تجويز تي عمل نه ٿيو.[105]

آمريڪي گهرو ويڙهه (1861–1865ع) دوران نون فوجي ڀرتي قانونن خلاف شديد ناراضگي پيدا ٿي، ڇاڪاڻ تہ مالدار ماڻهو متبادل سپاهي ڀرتي ڪرڻ جي خرچ جي سگهه رکندا هئا. اها ناراضگي 1863ع جي ڊرافٽ فسادن جو سبب بڻي، جن ۾ سڀ کان نمايان شرڪت آئرش نسل جي پورهيت طبقي جي هئي.[105]

اهي فساد اڳتي هلي نيو يارڪ جي اشرافيه تي حملن ۽ پوءِ ڪارن نيو يارڪين خلاف تشدد ۾ تبديل ٿي ويا. ان پسمنظر ۾ آئرش مهاجرن ۽ ڪارن ماڻهن وچ ۾ روزگار لاءِ هڪ ڏهاڪي کان سخت مقابلو جاري هو. فسادي ٽولي ڪلرڊ آرفن اسائلم کي ساڙي ڇڏيو.[115] گهٽ ۾ گهٽ 120 ماڻهو مارجي ويا.[117] پنجن ڏينهن دوران يارنهن ڪارن مردن کي لنچنگ ذريعي قتل ڪيو ويو، ۽ فسادن سبب سوين ڪارن ماڻهن کي شهر ڇڏڻو پيو. 1865ع تائين مينهٽن ۾ ڪارن جي آبادي 10,000 کان به گهٽجي وئي. سفيد پورهيت طبقو مقامي سماجي طاقت ۾ غالب ٿي ويو.[115][117] هي واقعو آمريڪي تاريخ جي بدترين شهري بدامن واقعاتن مان هڪ شمار ٿئي ٿو.[118]

19هين صديءَ جي پڇاڙي ۽ 20هين صديءَ جي شروعات

[سنواريو]
مينهٽن جو لٽل اٽلي، لڳ ڀڳ 1900ع

1886ع ۾ آزاديءَ جو مجسمو، جيڪو فرانس طرفان تحفي طور ڏنو ويو هو، نيو يارڪ بندرگاهه ۾ باضابطه طور افتتاح ڪيو ويو. 19هين صديءَ جي پڇاڙي ۽ 20هين صديءَ جي شروعات ۾ ايلس آئلينڊ وسيلي جهازن تي پهچندڙ لڳ ڀڳ 14 ملين مهاجرن لاءِ هي مجسمو آمريڪا پهچڻ جي علامت بڻيو، ۽ وقت سان گڏ گڏيل رياستن ۽ آزادي، امن ۽ جمهوريت جي آمريڪي آدرشن جي هڪ نمايان علامت طور سڃاتو ويو.[119][120]

1898ع ۾ شهري انضمام جي نتيجي ۾ نيو يارڪ شهر پنهنجي جديد اداري شڪل اختيار ڪئي. ان ۾ بروڪلن، جيڪو ان کان اڳ الڳ شهر هو، نيو يارڪ ڪائونٽي، جنهن ۾ ان وقت برونڪس جا به حصا شامل هئا، رچمنڊ ڪائونٽي ۽ ڪوئنز ڪائونٽي جو اولهه وارو حصو شامل ڪيا ويا.[121] 1904ع ۾ نيو يارڪ سٽي سب وي جي شروعات، جيڪا شروع ۾ الڳ نجي نظامن طور تعمير ڪئي وئي هئي، نئين گڏيل شهر کي آمدرفت جي لحاظ کان هڪٻئي سان وڌيڪ ڳنڍڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو.[122]

20هين صديءَ جي شروعات تائين نيو يارڪ صنعت، واپار ۽ مواصلات جو هڪ عالمي مرڪز بڻجي چڪو هو.[123]

1904ع ۾ ٻاڦ واري جهاز جنرل سلوڪم کي ايسٽ درياهه ۾ باهه لڳي وئي، جنهن ۾ 1,021 ماڻهو مارجي ويا.[124] 1911ع ۾ ٽرائنگل شرٽ ويسٽ فيڪٽري جي باهه لڳي، جيڪا شهر جي تاريخ جي سڀ کان بدترين صنعتي آفتن مان هڪ هئي. ان ۾ 146 ڪپڙي جي ڪارخاني جا مزدور مارجي ويا. هن واقعي انٽرنيشنل ليڊيز گارمينٽ ورڪرز يونين جي واڌ ۽ عمارتن جي حفاظت بابت اهم سڌارن لاءِ زور پيدا ڪيو.[125]

A man working on a steel girder high above a city skyline.
1930ع ۾ ايمپائر اسٽيٽ بلڊنگ جي تعمير دوران مٿانهين اسٽيل جي گارڊر تي هڪ تعميراتي مزدور؛ ساڄي پاسي ڪرسلر بلڊنگ نظر اچي ٿي

1890ع ۾ نيو يارڪ جي غير سفيد آبادي 36,620 هئي.[109](Table 30) 20هين صديءَ جي شروعات ۾ آمريڪي ڏکڻ مان عظيم لڏپلاڻ دوران ڪارن آمريڪين لاءِ نيو يارڪ هڪ وڏو منزل بڻيو، ۽ 1916ع تائين شهر ۾ اتر آمريڪا جي سڀ کان وڏي شهري آفريقي ڊائسپورا آبادي موجود هئي.[126]

هارلم رينيسانس ادبي، موسيقي ۽ ثقافتي زندگي جو اهم دور هو، جيڪو پروهيبيشن واري زماني دوران عروج تي پهتو.[127] ساڳئي اقتصادي عروج دوران اوچين عمارتن جي تعمير ۾ سخت مقابلو شروع ٿيو، جنهن نيو يارڪ جي آسماني خاڪي کي بنيادي طور بدلائي ڇڏيو.[128]

1920ع واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ نيو يارڪ شهر لنڊن کي پوئتي ڇڏي دنيا جو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهري علائقو بڻجي ويو. 1930ع واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ ان جي ميٽروپوليٽن آبادي 10 ملين کان وڌي وئي، ۽ ائين اهو دنيا جو پهريون ميگاسٽي بڻيو.[129]

عظيم معاشي بحران دوران سڌار پسند سياستدان فيوريلو لا گارڊيا ميئر چونڊيو ويو ۽ لڳ ڀڳ اسي سالن جي سياسي بالادستي کان پوءِ ٽيماني هال جو اثر تيزيءَ سان گهٽيو.[130]

ٻي عالمي جنگ کان موٽندڙ فوجين کان پوءِ شهر ۽ ان جي ڀرپاسي وارن علائقن ۾ جنگ کان پوءِ واري اقتصادي واڌ آئي، جڏهن تہ اوڀر ڪوئنز ۽ ناسائو ڪائونٽي ۾ وڏي پيماني تي رهائشي آباديون وڌيون. وال اسٽريٽ آمريڪا کي عالمي اقتصادي طاقت طور مضبوط ڪرڻ ۾ مرڪزي حيثيت رکي. 1952ع ۾ گڏيل قومن جو هيڊڪوارٽر مڪمل ٿيڻ سان نيو يارڪ جي عالمي جيوپوليٽيڪل اهميت وڌيڪ مضبوط ٿي، جڏهن تہ شهر ۾ تجريدي اظهار پسندي جي عروج سان نيو يارڪ آهستي آهستي پيرس جي جاءِ تي عالمي فن جي مرڪز طور اُڀريو.[131]

20هين صديءَ جي پڇاڙي ۽ 21هين صديءَ جي شروعات

[سنواريو]
A two-story building with brick on the first floor, with two arched doorways, and gray stucco on the second floor, off of which hang numerous rainbow flags.
گرين وچ وليج ۾ اسٽون وال اِن، جتي جون 1969ع ۾ اسٽون وال فساد ٿيا ۽ جنهن کي جديد ايل جي بي ٽي ڪيو+ حقن جي تحريڪ جي اهم جنم ڀومي سمجهيو وڃي ٿو[132][133][134]

1969ع ۾ اسٽون وال فساد هڪ سلسليوار پرتشدد احتجاج هو، جيڪو هم جنس پرست برادري جي ميمبرن 28 جون 1969ع جي صبح سوير گرين وچ وليج ۾ اسٽون وال اِن تي ٿيل پوليس ڇاپي خلاف ڪيو.[135] اهي واقعا وڏي پيماني تي هم جنس پرست آزاديءَ جي تحريڪ جي اهم ترين موڙن مان هڪ سمجهيا وڃن ٿا[132][136][137][138] ۽ جديد ايل جي بي ٽي ڪيو+ حقن جي جدوجهد لاءِ پڻ مرڪزي اهميت رکن ٿا.[139][140]

انسائيڪلوپيڊيا آف ھوموسيڪسچوئلٽي جي ليکڪ وين آر. ڊائنس موجب اسٽون وال فساد جي زماني ۾ ڊريگ ڪوئنز ٽرانسجينڊر ماڻهن جي سڀ کان وڌيڪ نمايان موجودگي هئا. نيو يارڪ جي ٽرانسجينڊر برادري پڻ ايل جي بي ٽي ڪيو+ برابريءَ جي جدوجهد ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو.[141]

1970ع واري ڏهاڪي ۾ صنعتي زوال ۽ معاشي ڍانچي جي تبديليءَ سبب روزگار گهٽيو، جنهن سان شهر کي سخت معاشي مسئلن ۽ وڌندڙ ڏوهن کي منهن ڏيڻو پيو.[142]

1975ع ۾ وڌندڙ مالياتي خساري سبب نيو يارڪ شهر وفاقي حڪومت کان مالي مدد گهري، پر صدر جيرالڊ فورڊ اها مدد ڏيڻ کان انڪار ڪيو. سندس تقرير کي نيو يارڪ ڊيلي نيوز مشهور سرخي ”FORD TO CITY: DROP DEAD“ سان پيش ڪيو، جيتوڻيڪ اهي لفظ فورڊ پاڻ لفظي طور نه چيا هئا.[143]

شهر جي مالياتي استحڪام لاءِ ميونسپل اسسٽنس ڪارپوريشن قائم ڪئي وئي ۽ ان کي شهر جي ماليات تي نگرانيءَ جا اختيار ڏنا ويا.[144]

1980ع واري ڏهاڪي ۾ مالي صنعت جي بحالي شهر جي معاشي حالت بهتر ڪئي، پر ڏوهن جي شرح ان ڏهاڪي ۽ 1990ع واري ڏهاڪي جي شروعات تائين وڌندي رهي.[145]

2000ع جي آمريڪي مردم شماري ۾ پهريون ڀيرو نيو يارڪ شهر جي آبادي 8 ملين کان وڌي وئي؛[146] ان کان پوءِ 2010ع ۽ 2020ع ۾ به نوان آباديءَ جا رڪارڊ قائم ٿيا.[147]

ان دوران سليڪن ايلي جهڙا نوان معاشي ۽ ٽيڪنالاجي شعبا اُڀريا.[148] سال 2000ع جي آمد کي ٽائمز اسڪوائر ۾ وڏي پيماني تي جشن سان ملهايو ويو.[149]

2001ع جي 11 سيپٽمبر جي حملن دوران لوئر مينهٽن ۾ ورلڊ ٽريڊ سينٽر

2001ع جي 11 سيپٽمبر جي حملن ۾ نيو يارڪ شهر کي تمام وڏو جاني ۽ معاشي نقصان پهتو.[150] اغوا ڪيل چئن جهازن مان ٻن کي ورلڊ ٽريڊ سينٽر جي ٽوئن ٽاورز سان ٽڪرايو ويو، جنهن جي نتيجي ۾ ٻئي ٽاور ڊهي پيا. حملن ۾ 2,753 ماڻهو مارجي ويا، جن ۾ نيو يارڪ سٽي فائر ڊپارٽمينٽ جا 343 پهرين امدادي اهلڪار ۽ 71 قانون لاڳو ڪندڙ آفيسر شامل هئا.[151]

ورلڊ ٽريڊ سينٽر واري علائقي کي ٻيهر تعمير ڪيو ويو، جتي نئون ورلڊ ٽريڊ سينٽر، نيشنل سيپٽمبر 11 ميموريل ۽ ميوزيم ۽ ٻيون نيون عمارتون ۽ بنيادي ڍانچا تعمير ڪيا ويا.[152] انهن منصوبن ۾ ورلڊ ٽريڊ سينٽر ٽرانسپورٽيشن هب پڻ شامل آهي، جيڪو شهر جو ٽيون سڀ کان وڏو آمدرفت مرڪز آهي.[153]

نئون ون ورلڊ ٽريڊ سينٽر مغربي اڌ گولي جي سڀ کان اوچي اسڪاءِ اسڪريپر آهي[154] ۽ چوٽيءَ جي اوچائيءَ جي لحاظ کان دنيا جي ستين سڀ کان اوچي عمارت آهي. ان جي اسپائر جي اوچائي علامتي طور 1,776 فوٽ (541.3 m) آهي، جيڪا آمريڪي آزاديءَ جي اعلان واري سال 1776ع ڏانهن اشارو ڪري ٿي.[155][156][157]

لوئر مينهٽن جي فنانشل ڊسٽرڪٽ ۾ زڪوٽي پارڪ مان اوڪيوپائي وال اسٽريٽ احتجاج 17 سيپٽمبر 2011ع تي شروع ٿيا. انهن احتجاجن عالمي ڌيان حاصل ڪيو ۽ سماجي ۽ اقتصادي اڻبرابري خلاف دنيا جي مختلف ملڪن ۾ اوڪيوپائي تحريڪ کي مقبول بڻايو.[158]

آڪٽوبر 2012ع ۾ هريڪين سينڊي سبب نيو يارڪ شهر سخت متاثر ٿيو. سينڊي جي نتيجي ۾ شهر ۾ گهٽ ۾ گهٽ 43 ماڻهو فوت ٿيا ۽ معاشي نقصان جو ڪاٿو لڳ ڀڳ 19 ارب آمريڪي ڊالر لڳايو ويو.[159]

ٻوڏ سبب نيو يارڪ سٽي سب وي ڪيترن ڏينهن لاءِ بند رهيو،[160] جڏهن تہ 1888ع جو وڏو برفاني طوفان کان پوءِ پهريون ڀيرو نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج موسم جي ڪري بند ٿيو.[161]

سينڊي سبب ڪيترين سب وي، ريلوي ۽ روڊ سرنگهن کي ڊگهي مدي وارو نقصان پهتو.[162] ان کان پوءِ موسمي تبديلي ۽ وڌندڙ سمنڊ جي سطح کي منهن ڏيڻ لاءِ شهر ۾ ڊگهي مدي وارا بنيادي ڍانچي ۽ لچڪداريءَ جا منصوبا شروع ڪيا ويا، جن لاءِ 2022ع تائين وفاقي حڪومت طرفان لڳ ڀڳ 15 ارب ڊالر مختص ڪيا ويا.[163][164]

مارچ 2020ع ۾ شهر ۾ ڪووڊ-19 جو پهريون تصديق ٿيل ڪيس سامهون آيو.[165] شهر جي گهڻي آباديءَ جي ڪثافت ۽ عالمي مسافرن سان وڏي رابطي سبب وبا جي شروعاتي مرحلي ۾ نيو يارڪ تيزيءَ سان ووهان کان پوءِ عالمي وبائي مرڪز بڻجي ويو، جنهن شهر جي صحت جي نظام تي سخت دٻاءُ وڌو.[166][167]

مارچ 2023ع تائين نيو يارڪ شهر ۾ ڪووڊ-19 سان لاڳاپيل پيچيدگين سبب 80,000 کان وڌيڪ فوتگيون رڪارڊ ڪيون ويون.[168]

جاگرافي

[سنواريو]
نيو يارڪ شهر جي ميٽروپوليٽن علائقي جو هوائي منظر، جنهن جي مرڪز ۾ مينهٽن نظر اچي ٿو

نيو يارڪ شهر آمريڪا جي اتر-اوڀر حصي ۾، نيو يارڪ رياست جي ڏکڻ-اوڀر ۾، لڳ ڀڳ واشنگٽن، ڊي. سي. ۽ بوسٽن جي وچ تي واقع آهي. هڊسن درياهه جي ڇوڙ وٽ هن شهر جي جڳهه، جتي درياهه هڪ قدرتي طور محفوظ بندرگاهه وسيلي ائٽلانٽڪ سمنڊ ۾ ڇوڙ ڪري ٿو، شهر کي هڪ اهم واپاري بندرگاهه طور ترقي ڪرڻ ۾ مدد ڏني. شهر جو گهڻو حصو ٽن ٻيٽن، لانگ آئلينڊ، مينهٽن ۽ اسٽيٽن آئلينڊ تي آباد آهي.

وسڪونسن برفاني دور دوران، لڳ ڀڳ 75,000 کان 11,000 سال اڳ، موجوده نيو يارڪ شهر وارو علائقو هڪ وڏي برفاني چادر جي ڪناري تي واقع هو.[169] برف جي اڳتي وڌڻ واري ڪٽائي ڪندڙ حرڪت ۽ پوءِ ان جي پٺتي هٽڻ جي نتيجي ۾ موجوده لانگ آئلينڊ ۽ اسٽيٽن آئلينڊ الڳ ٿيا. انهيءَ عمل سبب بنيادي پٿر نسبتاً گهٽ کوٽائي تي موجود رهيو، جيڪو مينهٽن جي گهڻن اوچين عمارتن لاءِ مضبوط بنياد فراهم ڪري ٿو.[170]

هڊسن درياهه، هڊسن وادي مان وهندي نيو يارڪ خليج ۾ داخل ٿئي ٿو. نيو يارڪ شهر ۽ ٽروي، نيو يارڪ جي وچ وارو درياهه سامونڊي ڇوڙ آهي.[171] هڊسن درياهه شهر کي نيو جرسي کان جدا ڪري ٿو. ايسٽ درياهه—جيڪو هڪ مدوجزر وارو سامونڊي لنگهه آهي—لانگ آئلينڊ سائونڊ کان وهي برانڪس ۽ مينهٽن کي لانگ آئلينڊ کان جدا ڪري ٿو. هارلم درياهه، جيڪو ايسٽ ۽ هڊسن درياهن جي وچ ۾ هڪ ٻيو مدوجزر وارو سامونڊي لنگهه آهي، مينهٽن جي گهڻي حصي کي برانڪس کان جدا ڪري ٿو. برانڪس درياهه، جيڪو برانڪس ۽ ويسٽ چيسٽر ڪائونٽي مان وهي ٿو، شهر جو واحد مڪمل طور مٺي پاڻيءَ وارو درياهه آهي.[172]

شهر جي زمين ۾ انساني مداخلت وسيلي وڏيون تبديليون آنديون ويون آهن، خاص ڪري سامونڊي ڪنارن تي ڊچ نوآبادياتي دور کان وٺي وڏي پيماني تي زمين ڀرائي ڪئي وئي آهي. هي عمل خاص طور لوئر مينهٽن ۾ نمايان آهي، جتي 1970ع ۽ 1980ع واري ڏهاڪي ۾ بيٽري پارڪ سٽي جهڙا منصوبا ٺاهيا ويا.[173] شهر جي قدرتي زميني اوچاهين ۽ هيٺاهين کي پڻ ڪافي حد تائين هموار ڪيو ويو آهي، خاص طور مينهٽن ۾.[174]

شهر جي ڪل پکيڙ 468.484 چورس ميل (1,213.37 km2) آهي. ان مان 302.643 sq mi (783.84 km2) زمين ۽ 165.841 sq mi (429.53 km2) پاڻي آهي.[175][176] شهر جو سڀ کان اوچو هنڌ ٽوڊٽ هل، اسٽيٽن آئلينڊ تي آهي، جيڪو سامونڊي سطح کان 409.8 فوٽ (124.9 m) مٿي آهي ۽ مين کان ڏکڻ طرف اوڀر آمريڪي سامونڊي ڪناري جو سڀ کان اوچو هنڌ آهي.[177] ان ٽڪريءَ جي چوٽي جو گهڻو حصو اسٽيٽن آئلينڊ گرين بيلٽ ۾ شامل ٻيلي سان ڍڪيل آهي.[178]

بورو

[سنواريو]
اصل مضمون/مضمونن جي لاءِ ڏسو نيو يارڪ شهر جا بورو ۽ نيو يارڪ شهر جا پاڙا
هڪ نقشو، جنهن ۾ پنج بورو مختلف رنگن سان ڏيکاريل آهن.
  1. مينهٽن (نيو يارڪ ڪائونٽي)
  2. بروڪلن (ڪنگز ڪائونٽي)
  3. ڪوئنز (ڪوئنز ڪائونٽي)
  4. برانڪس (برانڪس ڪائونٽي)
  5. اسٽيٽن آئلينڊ (رچمنڊ ڪائونٽي)

نيو يارڪ شهر کي گڏيل طور ڪڏهن ڪڏهن پنج بورو پڻ چيو ويندو آهي.[179] هر بورو نيو يارڪ رياست جي هڪ لاڳاپيل ڪائونٽي سان هم حد آهي، جنهن ڪري نيو يارڪ شهر انهن آمريڪي بلدياتي علائقن مان هڪ آهي جيڪي ڪيترين ڪائونٽين تي پکڙيل آهن.

مينهٽن (نيو يارڪ ڪائونٽي) جاگرافيائي لحاظ کان سڀ کان ننڍو ۽ سڀ کان وڌيڪ گنجان آباد بورو آهي. هتي سينٽرل پارڪ ۽ شهر جون گهڻيون فلڪ بوس عمارتون واقع آهن، ۽ علائقائي طور ان کي ڪڏهن ڪڏهن دي سٽي پڻ چيو ويندو آهي.[180] 2022ع ۾ مينهٽن جي آباديءَ جي گهاٽائي 70,450.8 رهواسي في چورس ميل (27,201.2/km2) هئي، جيڪا آمريڪا جي ڪنهن به ڪائونٽي کان وڌيڪ ۽ ڪنهن به انفرادي آمريڪي شهر جي گهاٽائيءَ کان وڌيڪ هئي.[181] مينهٽن نيو يارڪ شهر جو ثقافتي، انتظامي ۽ مالي مرڪز آهي، جتي ڪيترين وڏين گهڻ قومي ڪارپوريشنن جا هيڊڪوارٽر، گڏيل قومن جو هيڊڪوارٽر، وال اسٽريٽ ۽ ڪيترائي اهم يونيورسٽيون واقع آهن. هن بورو کي اڪثر دنيا جو مالي ۽ ثقافتي مرڪز پڻ سڏيو ويو آهي.[182][183]

بروڪلن (ڪنگز ڪائونٽي)، لانگ آئلينڊ جي اولهندي ڇيڙي تي، شهر جو سڀ کان وڌيڪ آباد بورو آهي. بروڪلن پنهنجي ثقافتي، سماجي ۽ نسلي تنوع، آزاد موسيقي ۽ فني منظرنامي، الڳ الڳ پاڙن ۽ نمايان اڏاوتي ورثي سبب مشهور آهي. ڊائون ٽائون بروڪلن ٻاهرين بوروز جو سڀ کان وڏو مرڪزي ڪاروباري علائقو آهي. بورو وٽ ڊگهو سامونڊي ڪنارو پڻ آهي، جنهن ۾ ڪوني آئلينڊ شامل آهي، جيڪو 1870ع واري ڏهاڪي ۾ آمريڪا جي ابتدائي تفريحي ماڳن مان هڪ طور ترقي ڪئي وئي.[184] مرين پارڪ ۽ پراسپيڪٽ پارڪ بروڪلن جا ٻه وڏا پارڪ آهن.[185] 2010ع کان پوءِ بروڪلن ڪاروباريت، اعليٰ ٽيڪنالاجي واري اسٽارٽ اپ شعبي،[186][187] ۽ پوسٽ ماڊرن فن ۽ ڊيزائن جو هڪ سرگرم مرڪز بڻجي چڪو آهي.[187][188] بروڪلن ۾ فورٽ هئملٽن پڻ واقع آهي، جيڪو نيو يارڪ شهر اندر آمريڪي فوج جو واحد فعال ڊيوٽي تنصيب آهي،[189] سواءِ آمريڪي ڪوسٽ گارڊ جي ڪاررواين جي. هي فوجي ماڳ 1825ع ۾ ان هنڌ تي قائم ڪيو ويو، جتي آمريڪي انقلاب دوران هڪ توپخاني جي مورچي موجود هئي، ۽ اهو آمريڪا جي سڀ کان پراڻن مسلسل استعمال ٿيندڙ فوجي قلعن مان هڪ آهي.[190]

ڪوئنز (ڪوئنز ڪائونٽي)، لانگ آئلينڊ تي بروڪلن جي اتر ۽ اوڀر ۾، جاگرافيائي لحاظ کان سڀ کان وڏو بورو، آمريڪا جي سڀ کان وڌيڪ نسلي طور متنوع ڪائونٽي،[191] ۽ دنيا جي سڀ کان وڌيڪ نسلي طور متنوع شهري علائقن مان هڪ آهي.[192][193] ڪوئنز ۾ سٽي فيلڊ، نيو يارڪ ميٽس جو گهر، ۽ فلشنگ ميڊوز–ڪورونا پارڪ ۾ يو ايس ٽي اي بلي جين ڪنگ نيشنل ٽينس سينٽر واقع آهن، جتي ساليانو يو ايس اوپن ٽينس ٽورنامينٽ منعقد ٿئي ٿو. هتي نيو يارڪ سٽي ايف سي لاءِ مخصوص فٽبال اسٽيڊيم اتحاد پارڪ ٺاهڻ جا منصوبا پڻ آهن.[194] ان کان سواءِ نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقي کي خدمت ڏيندڙ ٽن مصروف ترين هوائي اڏن مان ٻه، جان ايف ڪينيڊي انٽرنيشنل ايئرپورٽ ۽ لاگارڊيا ايئرپورٽ، ڪوئنز ۾ آهن.[195]

برانڪس (برانڪس ڪائونٽي) نيو يارڪ شهر جو سڀ کان اتر وارو بورو آهي ۽ اهو واحد بورو آهي جنهن جو گهڻو حصو آمريڪي مکيه زمين تي واقع آهي. هتي يانڪي اسٽيڊيم، نيو يارڪ يانڪيز جي بيس بال ٽيم جو ميدان، ۽ آمريڪا جو سڀ کان وڏو ڪوآپريٽو ملڪيت وارو رهائشي منصوبو ڪوآپ سٽي واقع آهي.[196] برانڪس ۾ برانڪس زو پڻ آهي، جيڪو دنيا جو سڀ کان وڏو ميٽروپوليٽن چڙيا گهر سڏيو ويندو آهي،[197] جيڪو 265 ايڪڙ (1.07 km2) ايراضيءَ تي پکڙيل آهي ۽ 6,000 کان وڌيڪ جانورن جو گهر آهي.[198] برانڪس هپ هاپ موسيقي ۽ ان سان لاڳاپيل هپ هاپ ثقافت جي جنم ڀومي پڻ آهي.[199] پيلهم بي پارڪ 2,772 ايڪڙ (1,122 ha) ايراضيءَ سان نيو يارڪ شهر جو سڀ کان وڏو پارڪ آهي.[200]

اسٽيٽن آئلينڊ (رچمنڊ ڪائونٽي) پنجن ئي بوروز مان سڀ کان وڌيڪ مضافاتي نوعيت رکندڙ آهي. اهو ويرازانو–نيروز پل وسيلي بروڪلن سان ۽ مفت اسٽيٽن آئلينڊ فيري وسيلي مينهٽن سان ڳنڍيل آهي. اسٽيٽن آئلينڊ کي ان جي 12,300 ايڪڙ محفوظ پارڪ زمين ۽ 170 کان وڌيڪ پارڪن سبب "پارڪن جو بورو"[201] ۽ "سڀ کان سائو بورو" پڻ چيو ويندو آهي.[202] مرڪزي اسٽيٽن آئلينڊ ۾ اسٽيٽن آئلينڊ گرين بيلٽ لڳ ڀڳ 2,500 ايڪڙ (10 km2) ايراضيءَ تي پکڙيل آهي، جنهن ۾ 28 ميلs (45 km) پيادل رستا ۽ شهر جي آخري بچيل نسبتاً اڻڇهيل ٻيلن مان هڪ شامل آهي.[203] 1984ع ۾ ٻيٽ جي قدرتي زمينن جي تحفظ لاءِ مقرر ڪيل هي گرين بيلٽ ست شهري پارڪن تي مشتمل آهي. ان ۾ تعليمي ۽ تفريحي مقصدن لاءِ ماحولياتي مرڪز پڻ شامل آهن.[202]

آبهوا

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو نيو يارڪ شهر جي آبهوا

ڪوپن آبهوا درجي بندي موجب، نيو يارڪ شهر ۾ مرطوب نيم-اُستوائي آبهوا (Cfa) آهي، ۽ اهو اتر آمريڪا جي کنڊ تي هن درجي بندي وارو سڀ کان اتر ۾ واقع وڏو شهر آهي. شهر جي بلڪل اتر ۽ اولهه وارا مضافاتي علائقا مرطوب نيم-اُستوائي ۽ مرطوب براعظمي آبهوا (Dfa) جي وچ واري عبوري خطي ۾ اچن ٿا.[204][205] شهر ۾ سالياني اوسط برسات 49.5 انچ (1,260 mm) ٿئي ٿي، جيڪا سال جي مختلف مهينن ۾ نسبتاً هڪجهڙي نموني ورهايل رهي ٿي. نيو يارڪ ۾ سراسري طور هر سال 2,500 ڪلاڪن کان وڌيڪ سج جي روشني ملي ٿي.[206]

سياري ۾ موسم ٿڌي ۽ گهميل هوندي آهي، ۽ غالب هوائون، جيڪي سامونڊي هير کي سامونڊي ڪناري کان ٻاهر ڌڪينديون آهن، ائٽلانٽڪ سمنڊ جي گرمي معتدل رکڻ واري اثر کي ڪنهن حد تائين گهٽائينديون آهن. ائٽلانٽڪ سمنڊ ۽ اپليچين جبلن طرفان ٿڌي هوا کان جزوي رڪاوٽ شهر کي سياري ۾ اهڙن اندروني اتر آمريڪي شهرن کان وڌيڪ گرم رکن ٿا، جيڪي ساڳئي يا ان کان به گهٽ ويڪرائي ڦاڪ تي واقع آهن.[207] جنوري، جيڪو علائقي جو سڀ کان ٿڌو مهينو آهي، ان ۾ روزاني سراسري گرمي پد 33.3 °F (0.7 °C) آهي.[208] سياري ۾ گرمي پد عام طور ڪيترائي ڀيرا 10 °F (−12 °C) تائين ڪري ٿو،[209] جڏهن تہ سياري جي سڀ کان ٿڌي مهيني ۾ به ڪجهه ڏينهن گرمي پد 60 °F (16 °C) تائين پهچي سگهي ٿو. بهار ۽ سرءُ جي موسم غير يقيني هوندي آهي ۽ ٿڌي کان گرم تائين ٿي سگهي ٿي، جيتوڻيڪ عام طور اهي موسمون نرم ۽ گهٽ نمي واريون هونديون آهن. اونهاري ۾ موسم عام طور گرم ۽ گهميل هوندي آهي، ۽ جولاءِ ۾ روزاني سراسري گرمي پد 77.5 °F (25.3 °C) آهي.[208]

شهري گرمي ٻيٽ واري اثر سبب، جيڪو پٿريل رستن ۽ اوچين عمارتن سان پيدا ٿئي ٿو، شهر جي سراسري رهواسي لاءِ رات جو گرمي پد 9.5 °F (5.3 °C) ڊگري وڌيڪ محسوس ٿئي ٿو.[210] اونهاري ۾ سراسري طور 17 ڏينهن ڏينهن جو گرمي پد 90 °F (32 °C) کان وڌي وڃي ٿو، ۽ ڪجهه سالن ۾ 100 °F (38 °C) کان به مٿي وڃي ٿو، جيتوڻيڪ اهو تمام گهٽ ٿيندو آهي؛[211][212][213][214] سڀ کان تازو اهڙو واقعو 2 جولاءِ 2026ع تي سينٽرل پارڪ جي بيلويڊيئر ڪاسل ۾ ماپيو ويو، جيڪو 2012ع کان پوءِ پهريون ڀيرو هو.[215] 0 °F (−18 °C) جيترو گهٽ گرمي پد انتهائي ناياب آهي، ۽ آخري ڀيرو 14 فيبروري 2016ع تي رڪارڊ ٿيو هو.[216]

انتهائي گرمي پدن ۾ سڀ کان وڌيڪ 106 °F (41 °C)، 9 جولاءِ 1936ع تي، ۽ سڀ کان گهٽ −15 °F (−26 °C)، 9 فيبروري 1934ع تي، رڪارڊ ٿيو.[208] سڀ کان گهٽ رڪارڊ ٿيل محسوس ٿيندڙ هوا جي ٿڌ −37 °F (−38 °C) هئي، جيڪا ساڳئي ڏينهن رڪارڊ ٿي جڏهن تاريخ جو سڀ کان گهٽ گرمي پد رڪارڊ ڪيو ويو.[217] 1991ع کان 2020ع تائين سياري ۾ سراسري برفباري 29.8 انچ (76 cm) هئي، جيڪا مختلف سالن ۾ تمام گهڻي بدلجندي رهي ٿي. سڀ کان ٿڌي ڏينهن جو وڌ ۾ وڌ گرمي پد 2 °F (−17 °C)، 30 ڊسمبر 1917ع تي رڪارڊ ٿيو، جڏهن تہ سڀ کان گرم ڏينهن جو گهٽ ۾ گهٽ گرمي پد 87 °F (31 °C)، 2 جولاءِ 1903ع تي رڪارڊ ٿيو.[211] ويجهي ائٽلانٽڪ سمنڊ جي پاڻيءَ جو سراسري گرمي پد فيبروري ۾ 39.7 °F (4.3 °C) کان آگسٽ ۾ 74.1 °F (23.4 °C) تائين رهي ٿو.[218] نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقي جو سامونڊي ڪنارو دنيا جي انهن شهري سامونڊي ڪنارن مان هڪ آهي جيڪي تمام تيزيءَ سان گرم ٿي رهيا آهن.[219]

سامونڊي طوفان ۽ اُستوائي طوفان نيو يارڪ واري علائقي ۾ ناياب آهن.[220] 29 آڪٽوبر 2012ع جي شام هريڪين سينڊي نيو يارڪ شهر ۾ تباهي آڻيندڙ طوفاني سامونڊي چاڙهه پيدا ڪيو، جنهن سبب لوئر مينهٽن ۽ شهر جي ٻين علائقن ۾ ڪيترائي رستا، سرنگهون ۽ سب وي لائينون ٻڏي ويون ۽ شهر توڙي ان جي مضافات جي ڪيترن حصن ۾ بجلي بند ٿي وئي.[221] طوفان ۽ ان جي شديد اثرن کان پوءِ مستقبل ۾ اهڙي قسم جي واقعي جي تباهه ڪندڙ نتيجن جي خطري کي گهٽائڻ لاءِ شهر ۽ ميٽروپوليٽن علائقي جي سامونڊي ڪنارن تي سامونڊي ڀتن ۽ ٻين ساحلي حفاظتي رڪاوٽن جي تعمير بابت بحث تيز ٿيو.[163]

Climate data for نيو يارڪ (بيلويڊيئر ڪاسل، سينٽرل پارڪ)، 1991–2020 جا معمول،[lower-alpha 1] انتهائي قدر 1869ع کان موجوده وقت تائين[lower-alpha 2]
مھينو جنور: فبرو: مارچ اپريل مئي جون جولاء آگسٽ سيپ: آڪٽو: نومبر ڊسمبر سال
وڌ ۾ وڌ رڪارڊ°F (°C) 72
(22)		 78
(26)		 86
(30)		 96
(36)		 99
(37)		 101
(38)		 106
(41)		 104
(40)		 102
(39)		 94
(34)		 84
(29)		 75
(24)		 106
(41)
وڌ۾وڌ سراسري°F (°C) 60.4
(15.8)		 60.7
(15.9)		 70.3
(21.3)		 82.9
(28.3)		 88.5
(31.4)		 92.1
(33.4)		 95.7
(35.4)		 93.4
(34.1)		 89.0
(31.7)		 79.7
(26.5)		 70.7
(21.5)		 62.9
(17.2)		 97.0
(36.1)
اوچي پد جي
سراسري°F (°C)		 39.5
(4.2)		 42.2
(5.7)		 49.9
(9.9)		 61.8
(16.6)		 71.4
(21.9)		 79.7
(26.5)		 84.9
(29.4)		 83.3
(28.5)		 76.2
(24.6)		 64.5
(18.1)		 54.0
(12.2)		 44.3
(6.8)		 62.6
(17)
روزاني سراسري°F (°C) 33.7
(0.9)		 35.9
(2.2)		 42.8
(6)		 53.7
(12.1)		 63.2
(17.3)		 72.0
(22.2)		 77.5
(25.3)		 76.1
(24.5)		 69.2
(20.7)		 57.9
(14.4)		 48.0
(8.9)		 39.1
(3.9)		 55.8
(13.2)
گھٽ پد جي
سراسري°F (°C)		 27.9
(−2.3)		 29.5
(−1.4)		 35.8
(2.1)		 45.5
(7.5)		 55.0
(12.8)		 64.4
(18)		 70.1
(21.2)		 68.9
(20.5)		 62.3
(16.8)		 51.4
(10.8)		 42.0
(5.6)		 33.8
(1)		 48.9
(9.4)
گھٽ ۾ گھٽ
جي سراسري°F (°C)		 9.8
(−12.3)		 12.7
(−10.7)		 19.7
(−6.8)		 32.8
(0.4)		 43.9
(6.6)		 52.7
(11.5)		 61.8
(16.6)		 60.3
(15.7)		 50.2
(10.1)		 38.4
(3.6)		 27.7
(−2.4)		 18.0
(−7.8)		 7.7
(−13.5)
گھٽ ۾ گھٽ
رڪارڊ°F (°C)		 −6
(−21)		 −15
(−26)		 3
(−16)		 12
(−11)		 32
(0)		 44
(7)		 52
(11)		 50
(10)		 39
(4)		 28
(−2)		 5
(−15)		 −13
(−25)		 −15
(−26)
سراسري پرسپييئيشن انچ (cm) 3.64
(92.5)		 3.19
(81)		 4.29
(109)		 4.09
(103.9)		 3.96
(100.6)		 4.54
(115.3)		 4.60
(116.8)		 4.56
(115.8)		 4.31
(109.5)		 4.38
(111.3)		 3.58
(90.9)		 4.38
(111.3)		 49.52
(1,257.8)
سراسري برفباري انچ (cm) 8.8
(22.4)		 10.1
(25.7)		 5.0
(12.7)		 0.4
(1)		 0.0
(0)		 0.0
(0)		 0.0
(0)		 0.0
(0)		 0.0
(0)		 0.1
(0.3)		 0.5
(1.3)		 4.9
(12.4)		 29.8
(75.7)
سراسري مينھن 
(≥ 0.01 in)
 10.8 10.0 11.1 11.4 11.5 11.2 10.5 10.0 8.8 9.5 9.2 11.4 125.4
برفاني ڏينھن
جي سراسري

(≥ 0.1 in)

 3.7 3.2 2.0 0.2 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.2 2.1 11.4
نسبتي گھم جي سراسري

(%)

 61.5 60.2 58.5 55.3 62.7 65.2 64.2 66.0 67.8 65.6 64.6 64.1 63.0
اس جي ماھوار
وقت جي سراسري		 162.7 163.1 212.5 225.6 256.6 257.3 268.2 268.2 219.3 211.2 151.0 139.0 2,534.7
اس جو وقت annual_mode = avg 54 55 57 57 57 57 59 63 59 61 51 48 57
Source: NOAA (نسبتي نمي ۽ سج جي روشني 1961–1990؛ اوس نقطو 1965–1984)[211][212][213]
موسمي رڪارڊ : جي ايف ڪي ايئرپورٽ، نيو يارڪ (1991–2020 جا معمول،[lower-alpha 3] انتهائي ريڪارڊ 1948ع کان اڄ تائين)
مھينو جنور: فبرو: مارچ اپريل مئي جون جولاء آگسٽ سيپ: آڪٽو: نومبر ڊسمبر سال
وڌ ۾ وڌ رڪارڊ°F (°C) 71
(22)		 71
(22)		 85
(29)		 90
(32)		 99
(37)		 102
(39)		 104
(40)		 101
(38)		 98
(37)		 95
(35)		 82
(28)		 75
(24)		 104
(40)
وڌ۾وڌ سراسري°F (°C) 57.7
(14.3)		 58.3
(14.6)		 67.5
(19.7)		 77.9
(25.5)		 85.6
(29.8)		 92.4
(33.6)		 95.2
(35.1)		 91.9
(33.3)		 87.9
(31.1)		 79.7
(26.5)		 68.9
(20.5)		 60.6
(15.9)		 96.8
(36)
اوچي پد جي
سراسري°F (°C)		 39.5
(4.2)		 41.7
(5.4)		 48.7
(9.3)		 58.8
(14.9)		 68.4
(20.2)		 78.0
(25.6)		 83.6
(28.7)		 82.2
(27.9)		 75.8
(24.3)		 64.7
(18.2)		 53.8
(12.1)		 44.5
(6.9)		 61.6
(16.4)
روزاني سراسري°F (°C) 32.8
(0.4)		 34.5
(1.4)		 41.1
(5.1)		 50.9
(10.5)		 60.5
(15.8)		 70.2
(21.2)		 76.1
(24.5)		 75.0
(23.9)		 68.4
(20.2)		 57.2
(14)		 46.8
(8.2)		 38.3
(3.5)		 54.3
(12.4)
گھٽ پد جي
سراسري°F (°C)		 26.2
(−3.2)		 27.4
(−2.6)		 33.6
(0.9)		 42.9
(6.1)		 52.5
(11.4)		 62.4
(16.9)		 68.7
(20.4)		 67.8
(19.9)		 61.0
(16.1)		 49.8
(9.9)		 39.8
(4.3)		 32.0
(0)		 47.0
(8.3)
گھٽ ۾ گھٽ
جي سراسري°F (°C)		 10.2
(−12.1)		 13.3
(−10.4)		 20.2
(−6.6)		 32.6
(0.3)		 42.9
(6.1)		 52.6
(11.4)		 62.8
(17.1)		 60.1
(15.6)		 50.0
(10)		 37.9
(3.3)		 26.9
(−2.8)		 18.6
(−7.4)		 8.2
(−13.2)
گھٽ ۾ گھٽ
رڪارڊ°F (°C)		 −2
(−19)		 −2
(−19)		 7
(−14)		 20
(−7)		 34
(1)		 45
(7)		 55
(13)		 46
(8)		 40
(4)		 30
(−1)		 15
(−9)		 2
(−17)		 −2
(−19)
سراسري پرسپييئيشن انچ (cm) 3.23
(82)		 2.76
(70.1)		 3.94
(100.1)		 3.55
(90.2)		 3.66
(93)		 3.85
(97.8)		 3.86
(98)		 4.11
(104.4)		 3.58
(90.9)		 3.72
(94.5)		 3.07
(78)		 3.96
(100.6)		 43.29
(1,099.6)
سراسري برفباري انچ (cm) 7.5
(19.1)		 8.6
(21.8)		 4.3
(10.9)		 0.6
(1.5)		 0.0
(0)		 0.0
(0)		 0.0
(0)		 0.0
(0)		 0.0
(0)		 0.0
(0)		 0.4
(1)		 4.5
(11.4)		 25.9
(65.8)
سراسري مينھن 
(≥ 0.01 inch)
 10.7 9.8 10.8 11.4 11.8 10.6 9.4 9.0 8.2 9.4 8.9 11.2 121.2
برفاني ڏينھن
جي سراسري

(≥ 0.1 in)

 4.6 3.8 2.5 0.3 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.2 2.6 14.0
نسبتي گھم جي سراسري

(%)

 64.9 64.4 63.4 64.1 69.5 71.5 71.4 71.7 71.9 69.1 67.9 66.3 68.0
Source: NOAA (نسبتي نمي 1961–1990)[223][224][225]
موسمي رڪارڊ : لاگارڊيا ايئرپورٽ، نيو يارڪ (1991–2020 جا معمول، انتهائي ريڪارڊ 1939ع کان اڄ تائين)
مھينو جنور: فبرو: مارچ اپريل مئي جون جولاء آگسٽ سيپ: آڪٽو: نومبر ڊسمبر سال
وڌ ۾ وڌ رڪارڊ°F (°C) 72
(22)		 79
(26)		 86
(30)		 94
(34)		 97
(36)		 101
(38)		 107
(42)		 104
(40)		 102
(39)		 95
(35)		 83
(28)		 75
(24)		 107
(42)
وڌ۾وڌ سراسري°F (°C) 60.2
(15.7)		 60.0
(15.6)		 69.3
(20.7)		 81.7
(27.6)		 89.3
(31.8)		 94.1
(34.5)		 97.4
(36.3)		 94.7
(34.8)		 89.6
(32)		 81.2
(27.3)		 70.9
(21.6)		 62.8
(17.1)		 98.7
(37.1)
اوچي پد جي
سراسري°F (°C)		 40.2
(4.6)		 42.7
(5.9)		 49.9
(9.9)		 61.3
(16.3)		 71.8
(22.1)		 81.1
(27.3)		 86.4
(30.2)		 84.5
(29.2)		 77.2
(25.1)		 66.0
(18.9)		 55.0
(12.8)		 45.4
(7.4)		 63.5
(17.5)
روزاني سراسري°F (°C) 34.4
(1.3)		 36.3
(2.4)		 43.1
(6.2)		 53.6
(12)		 63.7
(17.6)		 73.4
(23)		 79.2
(26.2)		 77.7
(25.4)		 70.8
(21.6)		 59.6
(15.3)		 49.1
(9.5)		 40.0
(4.4)		 56.8
(13.8)
گھٽ پد جي
سراسري°F (°C)		 28.6
(−1.9)		 29.9
(−1.2)		 36.2
(2.3)		 46.0
(7.8)		 55.7
(13.2)		 65.7
(18.7)		 71.9
(22.2)		 71.0
(21.7)		 64.4
(18)		 53.3
(11.8)		 43.2
(6.2)		 34.7
(1.5)		 50.1
(10.1)
گھٽ ۾ گھٽ
جي سراسري°F (°C)		 11.1
(−11.6)		 13.6
(−10.2)		 21.0
(−6.1)		 34.2
(1.2)		 45.6
(7.6)		 54.3
(12.4)		 63.5
(17.5)		 62.4
(16.9)		 52.9
(11.6)		 40.7
(4.8)		 29.4
(−1.4)		 19.4
(−7)		 8.7
(−12.9)
گھٽ ۾ گھٽ
رڪارڊ°F (°C)		 −3
(−19)		 −7
(−22)		 7
(−14)		 22
(−6)		 36
(2)		 46
(8)		 56
(13)		 51
(11)		 42
(6)		 30
(−1)		 17
(−8)		 −2
(−19)		 −7
(−22)
سراسري پرسپييئيشن انچ (cm) 3.25
(82.6)		 2.93
(74.4)		 4.01
(101.9)		 3.85
(97.8)		 3.58
(90.9)		 4.03
(102.4)		 4.30
(109.2)		 4.41
(112)		 3.88
(98.6)		 3.81
(96.8)		 3.15
(80)		 4.08
(103.6)		 45.28
(1,150.1)
سراسري برفباري انچ (cm) 8.6
(21.8)		 9.8
(24.9)		 5.4
(13.7)		 0.4
(1)		 0.0
(0)		 0.0
(0)		 0.0
(0)		 0.0
(0)		 0.0
(0)		 0.1
(0.3)		 0.3
(0.8)		 5.2
(13.2)		 29.8
(75.7)
سراسري مينھن 
(≥ 0.01 in)
 10.3 10.2 10.9 11.2 11.6 10.7 9.7 9.5 8.3 9.0 8.8 11.5 121.7
برفاني ڏينھن
جي سراسري

(≥ 0.1 in)

 4.4 3.7 2.6 0.2 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.2 2.7 13.8
Source: NOAA[226][227]

پارڪ

[سنواريو]
نيو يارڪ بندرگاهه ۾ لبرٽي ٻيٽ تي واقع مجسمو آزادي، آمريڪا ۽ ان جي آزادي، حريت ۽ موقعن جي آدرشن جي عالمي علامت آهي.[119]
سينٽرل پارڪ ۾ گيپسٽو پل تان ڏسجندڙ دي پانڊ ۽ مڊٽائون مينهٽن

نيو يارڪ شهر جو پارڪن وارو نظام گهڻ-سطحي ۽ پيچيده آهي، جنهن ۾ مختلف زمينون نيشنل پارڪ سروس، نيو يارڪ اسٽيٽ آفيس آف پارڪس، ريڪريئيشن اينڊ هسٽارڪ پريزرويشن ۽ نيو يارڪ سٽي ڊپارٽمينٽ آف پارڪس اينڊ ريڪريئيشن جي انتظام هيٺ آهن. 2023ع جي پنهنجي ParkScore درجابندي ۾ ٽرسٽ فار پبلڪ لينڊ نيو يارڪ شهر جي پارڪ نظام کي آمريڪا جي سڀ کان وڌيڪ آبادي وارن شهرن مان ڏهين بهترين پارڪ نظام قرار ڏنو؛ ان جائزي ۾ شهر جي پارڪن جي ايراضي، پارڪن تي سيڙپڪاري ۽ اها حقيقت شامل هئي تہ 99 سيڪڙو رهواسي ڪنهن پارڪ کان 1⁄2 ميل (0.80 km) جي اندر رهن ٿا.[228]

گيٽ وي نيشنل ريڪريئيشن ايريا ۾ 26,000 ايڪڙ (110 km2) کان وڌيڪ ايراضي شامل آهي، جنهن جو گهڻو حصو نيو يارڪ شهر اندر اچي ٿو.[229] بروڪلن ۽ ڪوئنز ۾ هن علائقي اندر 9,000 ايڪڙ (36 km2) کان وڌيڪ لوڻا دلدل، آبي دلدل، ٻيٽ ۽ آبي علائقا آهن، جن ۾ جميڪا بي جو گهڻو حصو ۽ جميڪا بي وائلڊ لائيف ريفيوج شامل آهن. ڪوئنز ۾ ان ۾ اولهه راڪاوي اپٻيٽ جو اهم حصو، خاص ڪري جيڪب رِيس پارڪ ۽ فورٽ ٽلڊن، شامل آهن.[230] اسٽيٽن آئلينڊ ۾ فورٽ واڊس ورٿ، گهرو ويڙهه کان اڳ واري دور جا تاريخي بيٽري ويڊ ۽ فورٽ ٽامپڪنز، ۽ گريٽ ڪِلز پارڪ شامل آهن.[231]

اسٽيچو آف لبرٽي نيشنل مونومينٽ ۽ ايلس آئلينڊ اميگريشن ميوزيم نيشنل پارڪ سروس جي انتظام هيٺ آهن ۽ نيو يارڪ ۽ نيو جرسي ٻنهي ۾ واقع آهن. بندرگاهه ۾ انهن سان گڏ گورنرز آئلينڊ نيشنل مونومينٽ پڻ واقع آهي. مينهٽن تي وفاقي انتظام هيٺ تاريخي ماڳن ۾ اسٽون وال نيشنل مونومينٽ، ڪاسل ڪلنٽن نيشنل مونومينٽ، فيڊرل هال نيشنل ميموريل، ٿيوڊور روزويلٽ برٿ پليس نيشنل هسٽارڪ سائيٽ، جنرل گرانٽ نيشنل ميموريل (گرانٽ جو مقبرو)، آفريڪن بيريئل گرائونڊ نيشنل مونومينٽ ۽ هيملٽن گرينج نيشنل ميموريل شامل آهن. سوين عمارتون ۽ ماڳ نيشنل رجسٽر آف هسٽارڪ پليسز يا نيشنل هسٽارڪ لينڊمارڪ طور درج ٿيل آهن.

نيو يارڪ شهر اندر ست اسٽيٽ پارڪ آهن. انهن ۾ ڪلي پِٽ پانڊز اسٽيٽ پارڪ پريزرو، جنهن ۾ وسيع گهوڙي سواري وارا پيچرا شامل آهن؛ ريور بينڪ اسٽيٽ پارڪ، جيڪو 28-ايڪڙ (11 ha) سهولت آهي؛[232] ۽ مارشا پي. جانسن اسٽيٽ پارڪ شامل آهن، جيڪو ايسٽ ريور جي ڪناري بروڪلن ۾ واقع آهي ۽ مارشا پي. جانسن جي نالي تي رکيل آهي.[233]

نيو يارڪ شهر وٽ 28,000 ايڪڙ (110 km2) کان وڌيڪ ميونسپل پارڪ زمين ۽ 14 ميلs (23 km) عوامي ساحل آهن.[234] شهر جو سڀ کان وڏو ميونسپل پارڪ برونڪس ۾ پيلهم بي پارڪ آهي، جنهن جي ايراضي 2,772 ايڪڙ (1,122 ha) آهي،[200][235] جڏهن تہ سينٽرل پارڪ سڀ کان وڌيڪ گهميو ويندڙ شهري پارڪ آهي ۽ دنيا جي سڀ کان وڌيڪ فلمايل ۽ گهميل جڳهن مان هڪ آهي، جنهن کي 2023ع ۾ 42 ملين سياحن گهميو.[236]

ماحول

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو نيو يارڪ شهر جا ماحولياتي مسئلا
سن سيٽ پارڪ ميٽيريل ريڪوري فيسيلٽي آمريڪا جي سڀ کان وڏي گڏيل ري سائيڪلنگ سهولت آهي.[237][238]

نيو يارڪ شهر جا ماحولياتي مسئلا شهر جي وڏي پکيڙ، تمام گهڻي آباديءَ جي ڪثافت، وسيع عوامي ٽرانسپورٽ ڍانچي ۽ هڊسن درياهه جي ڇوڙ وٽ ان جي جاگرافيائي هنڌ سان ڳنڍيل آهن. شهر ملڪ جي وڏن مجموعي آلودگي ذريعن مان هڪ آهي، پر في فرد گرين هائوس گيس اخراج ۽ بجلي استعمال جي شرح آمريڪا جي ڪيترن وڏن شهرن کان گهٽ آهي. گورنرز آئلينڊ تي هڪ ارب آمريڪي ڊالرن جو تحقيق ۽ تعليمي مرڪز قائم ڪرڻ جي رٿا آهي، جنهن جو مقصد نيو يارڪ کي موسمي تبديلي جي بحران کي منهن ڏيڻ ۾ عالمي اڳواڻ بڻائڻ آهي.[239]

هڪ سامونڊي بندرگاهي شهر هئڻ سبب نيو يارڪ عالمي گرمائش جي ڊگهي مدي وارن اثرن، جهڙوڪ سمنڊ جي سطح ۾ واڌ ۽ ان کي وڌيڪ شديد ڪندڙ زمين جو ويهڻ، لاءِ حساس آهي.[240] موسمي تبديلي شهر ۾ موسمي لچڪ ۽ ماحولياتي پائيداري سان لاڳاپيل هڪ اهم معيشت جي واڌ کي جنم ڏنو آهي. نيو يارڪ شهر پنهنجي ماحولياتي اثر ۽ ڪاربن فوٽ پرنٽ گهٽائڻ تي ڌيان ڏنو آهي.[241] آمريڪا ۾ عوامي ٽرانسپورٽ جو استعمال هتي سڀ کان وڌيڪ آهي.

نيو يارڪ ۾ عوامي ٽرانسپورٽ جو بلند استعمال، 2022ع تائين روزانو 610,000 کان وڌيڪ سائيڪل سفر،[242] ۽ پيدل سفر ڪندڙن جو وڏو انگ شهر کي آمريڪا جو سڀ کان وڌيڪ توانائي-موثر وڏو شهر بڻائي ٿو.[243] شهر اندر ڪُل سفرن مان 21 سيڪڙو پيدل يا سائيڪل ذريعي ٿين ٿا؛ قومي سطح تي ميٽرو علائقن لاءِ اها شرح لڳ ڀڳ 8 سيڪڙو آهي.[244] 2011ع ۽ 2015ع ٻنهي ۾ واڪ اسڪور نيو يارڪ کي آمريڪا جو سڀ کان وڌيڪ پيدل هلڻ لاءِ سازگار وڏو شهر قرار ڏنو،[245][246][247] ۽ 2018ع ۾ Stacker پڻ نيو يارڪ کي آمريڪا جو سڀ کان وڌيڪ پيدل هلڻ لاءِ سازگار شهر قرار ڏنو.[248] 2013ع ۾ سٽي بئنڪ جي مالي سهڪار سان شهر جو عوامي سائيڪل شيئرنگ منصوبو شروع ٿيو، جيڪو سٽي بائيڪ جي نالي سان مشهور ٿيو.[249] 2014ع ۾ شهر جو عددي in-season cycling indicator 437 جي تاريخي بلند ترين سطح تي پهتو.[250]

نيو يارڪ شهر جي پيئڻ واري پاڻيءَ جي فراهمي محفوظ ڪيٽسڪل جبلن جي واٽرشيڊ مان حاصل ٿئي ٿي.[251] واٽرشيڊ جي قدرتي حالت ۽ قدرتي پاڻي ڇاڻڻ واري نظام جي سالميت سبب نيو يارڪ آمريڪا جي انهن صرف چار وڏن شهرن مان هڪ آهي، جتي پيئڻ واري پاڻيءَ جو وڏو حصو ايترو صاف آهي جو ان لاءِ مڪمل فلٽريشن علاج جي ضرورت نٿي پوي.[252] شهر جو ميونسپل پاڻي نظام ملڪ جو سڀ کان وڏو آهي، جيڪو 1,900 چورس ميل (4,900 km2) ايراضيءَ واري واٽرشيڊ مان روزانو 1 بلين آمريڪي گيلنs (3.8 بلين ليٽرs) کان وڌيڪ پاڻي منتقل ڪري ٿو.[253][254]

2016ع جي عالمي صحت تنظيم جي Global Urban Ambient Air Pollution Database موجب، نيو يارڪ شهر جي هوا ۾ 2.5 مائيڪرو ميٽر يا ان کان ننڍڙن ذرن (PM2.5) جي سالياني سراسري مقدار 7.0 مائيڪروگرام في ڪعبي ميٽر هئي، جيڪا ان وقت جي WHO جي سالياني PM2.5 سفارش ڪيل حد کان 3.0 مائيڪروگرام گهٽ هئي.[255][256] نيو يارڪ سٽي ڊپارٽمينٽ آف هيلٿ اينڊ مينٽل هائيجين، ڪوئنز ڪاليج سان گڏجي، لڳ ڀڳ 150 هنڌن تي هوا جي آلودگي ماپڻ لاءِ New York Community Air Survey هلائي ٿو.[257]

آبادي ۽ سماجي بناوت

[سنواريو]
Historical population
YearPop.±%
16984,937—    
17125,840+18.3%
17237,248+24.1%
173710,664+47.1%
174611,717+9.9%
175613,046+11.3%
177121,863+67.6%
179033,131+51.5%
180060,515+82.7%
181096,373+59.3%
1820123,706+28.4%
1830202,589+63.8%
1840312,710+54.4%
1850515,547+64.9%
1860813,669+57.8%
1870942,292+15.8%
18801,206,299+28.0%
18901,515,301+25.6%
19003,437,202+126.8%
19104,766,883+38.7%
19205,620,048+17.9%
19306,930,446+23.3%
19407,454,995+7.6%
19507,891,957+5.9%
19607,781,984−1.4%
19707,894,862+1.5%
19807,071,639−10.4%
19907,322,564+3.5%
20008,008,288+9.4%
20108,175,133+2.1%
20208,804,190+7.7%
2025 est.8,584,629−2.5%
[lower-alpha 4]

نيو يارڪ شهر آمريڪا جو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي. 2020ع آمريڪي مردم شماري موجب شهر جي آبادي 8,804,190 هئي، جيڪا ان وقت تائين شهر جي سڀ کان وڏي ڏهاڪي واري سرڪاري ڳڻپ هئي.[260][261][262] شهر ۾ رهندڙ ماڻهن جو انگ لاس اينجلس، جيڪو آمريڪا جو ٻيو سڀ کان وڏو شهر آهي، کان ٻيڻو کان به وڌيڪ آهي.[263]

2020ع ۾ نيو يارڪ شهر جي آباديءَ ۾ 35.9٪ اڇا، 22.7٪ ڪارا يا افريقي آمريڪي، 14.6٪ ايشيائي، 10.5٪ هڪ کان وڌيڪ نسلن سان لاڳاپيل، 0.7٪ اصلي آمريڪي ۽ 0.1٪ پئسفڪ ٻيٽن سان واسطو رکندڙ هئا؛ جڏهن ته 28.4٪ ماڻهن پاڻ کي هسپانوي يا لاطيني طور سڃاتو.[260]

2010ع کان 2020ع جي وچ ۾ شهر جي آبادي لڳ ڀڳ 629,000 ماڻهن سان وڌي، جيڪا ان عرصي دوران آمريڪا جي ايندڙ چئن وڏن شهرن—لاس اينجلس، شڪاگو، هيوسٽن ۽ فينڪس—جي گڏيل واڌ کان به وڌيڪ هئي.[264][265] شهر جي آباديءَ جي گهاٽائي 27,744.1 رهواسي في چورس ميل (10,712.1/km2) آهي، جيڪا 100,000 کان وڌيڪ آبادي رکندڙ آمريڪي ميونسپلٽين ۾ سڀ کان وڌيڪ آهي.[181] مينهٽن جي آباديءَ جي گهاٽائي 70,450.8 رهواسي في چورس ميل (27,201.2/km2) آهي، جيڪا آمريڪا جي ڪنهن به ڪائونٽي کان وڌيڪ آهي.[181]

2020ع جي انگن موجب نيو يارڪ شهر، نيو يارڪ رياست جي ڪل 20,202,320 آباديءَ جو لڳ ڀڳ 43.6٪ حصو هو،[260] ۽ نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقي جي آباديءَ جو لڳ ڀڳ 39٪ شهر ۾ رهندو هو.[266] ساڳئي سال شهر جي اڪثريت، يعني 5,141,539 ماڻهو يا 58.4٪، بروڪلن يا ڪوئنز ۾ رهندا هئا.[267]

نيو يارڪ دنيا جي سڀ کان وڌيڪ لساني طور متنوع شهرن مان هڪ آهي. هتي اندازاً 800 ٻوليون ڳالهايون وڃن ٿيون،[268][269][270][271] ۽ ميٽروپوليٽن علائقو دنيا جي سڀ کان وڏي پرڏيهي ڄاول آبادي رکندڙ ميٽروپوليٽن علائقن مان هڪ آهي. نيو يارڪ آمريڪا ۾ قانوني مهاجرن جي داخل ٿيڻ جو اهم ترين مرڪز پڻ رهيو آهي، جنهن جو انگ لاس اينجلس ۽ ميامي جي گڏيل انگ کان نمايان طور وڌيڪ آهي.[272] 2023ع ۾ نوجوان پيشه ور ماڻهن پاران نيو يارڪ شهر ۾ نوڪرين لاءِ درخواستن جو انگ 2019ع جي ڀيٽ ۾ لڳ ڀڳ ست ڀيرا وڌي ويو، جنهن سبب شهر تازو گريجوئيٽ ٿيل نوجوانن لاءِ سڀ کان وڌيڪ پسنديده منزلن مان هڪ بڻيو.[273]

نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقو 1925ع ۾ لنڊن کي پوئتي ڇڏي دنيا جو سڀ کان وڏو شهري علائقو بڻيو.[274][275] 1930ع واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ ميٽروپوليٽن آبادي 10 ملين کان وڌي وئي، جنهن سان اهو دنيا جو پهريون ميگا شهر بڻيو.[129][275] 1955ع ۾ ٽوڪيو جو وڏو علائقو نيو يارڪ کان اڳتي نڪري ويو.[276][275]

نسل، قوميت ۽ آبائي اصل

[سنواريو]

آمريڪن ڪميونٽي سروي جي 2022ع وارن تخمينن مطابق نيو يارڪ شهر ۾ پاڻ ڄاڻايل وڏن آبائي يا قومي پسمنظرن ۾ ڊومينيڪن 8.7٪، چيني 7.5٪، پورٽو ريڪن 6.9٪، اطالوي 5.5٪، ميڪسيڪي 4.4٪، آئرش 4.4٪، ڀارتي 3.1٪، جرمن 2.9٪، جميڪائي 2.4٪، ايڪواڊوري 2.3٪، انگريزي 2.1٪، پولش 1.9٪، روسي 1.7٪، عرب 1.4٪، هيٽيائي 1.4٪، گياني 1.3٪، فلپائني 1.1٪ ۽ ڪوريائي 1.1٪ شامل هئا.[277][278][279]

2018ع کان 2022ع تائين جي آمريڪن ڪميونٽي سروي جي انگن موجب شهر جي لڳ ڀڳ 36.3٪ آبادي پرڏيهي ڄاول هئي، جڏهن ته سڄي آمريڪا لاءِ اهو انگ 13.7٪ هو.[260] اندازاً شهر جي 40٪ ٻارن جون مائرون مهاجر آهن.[282] پنهنجي تاريخ جي وڏي حصي دوران نيو يارڪ مهاجرن لاءِ آمريڪا جو اهم داخلا جو بندرگاهه رهيو آهي.[283][284] ڪنهن هڪ ملڪ يا علائقي مان آيل ماڻهو اڪثريت ۾ ناهن، جنهن ڪري شهر جي سماجي بناوت انتهائي گهڻ قومي ۽ گهڻ ثقافتي آهي.[283]

ڪوئنز آمريڪا ۾ ايشيائي آمريڪن ۽ اينڊيز علائقي سان واسطو رکندڙ آبادين جا اهم مرڪز رکي ٿو، ۽ ان کي دنيا جي سڀ کان وڌيڪ نسلي ۽ لساني طور متنوع شهري علائقن مان هڪ سمجهيو وڃي ٿو.[269][193] وڌيڪ وسيع نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقو 2023ع ۾ اندازاً 5.9 ملين پرڏيهي ڄاول رهاڪن سان دنيا جي سڀ کان وڏي پرڏيهي ڄاول ميٽروپوليٽن آبادين مان هڪ هو.

نيو يارڪ شهر جون نسلي آباديون
لِٽل فُوزو، مينهٽن
لِٽل اٽلي، مينهٽن
لِٽل رشيا، بروڪلن
لِٽل انڊيا، ڪوئنز

نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقي ۾ آمريڪا جي سڀ کان وڏي ايشيائي آبادي رهي ٿي، جنهن جو انگ لڳ ڀڳ 2.6 ملين آهي.[285] نيو يارڪ ۾ ايشيا کان ٻاهر سڀ کان وڏي چيني آبادي ۽ مغربي اڌ گولي ۾ سڀ کان وڏي ايشيائي ڀارتي آبادي رهي ٿي،[286] ۽ گڏوگڏ هتي سڀ کان وڏيون روسي آمريڪي، اطالوي آمريڪي ۽ افريقي آمريڪي آباديون پڻ رهن ٿيون. نيو يارڪ آمريڪا ۾ سڀ کان وڏي ڊومينيڪن آمريڪي، پورٽو ريڪن–آمريڪي ۽ ڏکڻ آمريڪي آباديءَ جو گهر پڻ آهي،[287] ۽ ملڪ ۾ مجموعي طور ٻي سڀ کان وڏي هسپانوي آبادي به هتي رهي ٿي، جنهن جو انگ 5 ملين کان وڌيڪ آهي.

نيو يارڪ شهر واري علائقي ڏانهن ايندڙ ڏکڻ آمريڪي مهاجرن ۾ وينزويلا، ايڪواڊور، ڪولمبيا، گيانا، پيرو ۽ برازيل اهم ماخذ ملڪ آهن؛ ڪيريبين مان ڊومينيڪن ريپبلڪ، جميڪا، هيٽي ۽ ٽرينيڊيڊ ۽ ٽوباگو؛ آفريڪا مان نائيجيريا، مصر، گهانا، تنزانيا، ڪينيا ۽ ڏکڻ آفريڪا؛ ۽ وچ آمريڪا مان ايل سلواڊور، هونڊوراس ۽ گوئٽي مالا شامل آهن.[288]

نيو يارڪ شهر آمريڪا جي ڪنهن به شهر کان وڌيڪ مجموعي ايشيائي آبادي رکي ٿو.[289] نيو يارڪ شهر ۾ ايشيائي آمريڪي، 2010ع جي مردم شماري موجب، 1.2 ملين کان وڌيڪ هئا،[260] جيڪو سان فرانسسڪو ۽ لاس اينجلس جي گڏيل ايشيائي آبادي کان به وڌيڪ هو.[290] مينهٽن جو چائنا ٽائون مغربي اڌ گولي ۾ چيني ماڻهن جي سڀ کان وڏي مرڪزي آبادي رکي ٿو،[291] جڏهن ته ڪوئنز ۾ ايشيا کان ٻاهر سڀ کان وڏي تبتي آبادي رهي ٿي.[292]

نيو يارڪ شهر ۾ عرب آمريڪي 160,000 کان وڌيڪ آهن،[293] جن جي سڀ کان وڏي مرڪزي آبادي بروڪلن ۾ آهي. نيو يارڪ شهر آمريڪا ۾ سڀ کان وڏي فلسطيني آباديءَ جو گهر پڻ آهي،[294] ۽ دنيا ۾ سڀ کان وڏين ازبڪ ۽ البانوي پرڏيهي آبادين مان پڻ هڪ هتي رهي ٿي؛[295] جڏهن ته ترڪي، آرمينيائي ۽ آذربائيجاني برادريون به شهر جي غير هسپانوي اڇي آباديءَ جا تيزيءَ سان وڌندڙ حصا آهن.[296][297][298]

ميٽروپوليٽن علائقي ۾ سڄي آمريڪا جي ڀارتي آمريڪين جو لڳ ڀڳ 20٪ ۽ گهٽ ۾ گهٽ ويهه لِٽل انڊيا آباديون آهن، جڏهن ته سڀني ڪوريائي آمريڪين جو لڳ ڀڳ 15٪ ۽ چار ڪوريا ٽائون پڻ هتي واقع آهن.[299] نيو يارڪ شهر ۽ ان جو ميٽروپوليٽن علائقو ملڪ ۾ سڀ کان وڏي ڪاري يا افريقي آمريڪي آبادي رکن ٿا.[300]

نيو يارڪ شهر 2012ع ۾ 2.7 ملين ماڻهن سان آمريڪا جي ڪنهن به شهر کان وڏي يورپي ۽ غير هسپانوي اڇي آبادي رکندڙ شهر هو.[301] شهر ۾ رهندڙ يورپي پرڏيهي آبادي انتهائي متنوع آهي ۽ ڪيترين يورپي نسلي برادرين پنهنجا الڳ پاڙا يا مرڪز قائم ڪيا آهن.[302][303][304]

2023ع تائين 960,000 يهودي رهاڪن سان نيو يارڪ شهر دنيا جي ڪنهن به شهر کان وڏي يهودي آبادي رکي ٿو،[305] جڏهن ته 2021ع تائين ان جي ميٽروپوليٽن علائقي ۾ 2 ملين کان وڌيڪ يهودي رهندا هئا، جيڪا اسرائيل جي تل ابيب ميٽروپوليٽن علائقي کان پوءِ دنيا جي ٻي سڀ کان وڏي يهودي آبادي هئي.[306] 2018ع جي اندازن موجب بروڪلن ۾ هر چئن رهاڪن مان لڳ ڀڳ هڪ يهودي هو.[307]

جنسي رجحان ۽ صنفي سڃاڻپ

[سنواريو]

نيو يارڪ شهر کي دنيا جي هم جنس پرست ثقافت جي گاديءَ مان هڪ ۽ هم جنس پرست مردن، هم جنس پرست عورتن، ٻه جنسي ۽ ٽرانسجينڊر (LGBT) سماجي ۽ سياسي ماحول جو اهم عالمي مرڪز قرار ڏنو ويو آهي، ۽ اهو دنيا جي وڏين LGBT آبادين مان هڪ جو گهر آهي.[308] نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقي ۾ پاڻ کي هم جنس پرست يا ٻه جنسي سڃاڻيندڙ لڳ ڀڳ 570,000 ماڻهو رهن ٿا، جيڪا ملڪ ۾ سڀ کان وڏي اهڙي آبادي آهي.[309][310]

بالغن جي باهمي رضامندي سان هم جنس جنسي عمل نيو يارڪ ۾ 1980ع واري New York v. Onofre فيصلي کان قانوني آهي، جنهن رياست جي سوڊومي قانون کي غيرقانوني قرار ڏنو.[311] نيو يارڪ ۾ هم جنس شادي 24 جون 2011ع تي قانوني ڪئي وئي ۽ نئون قانون 23 جولاءِ 2011ع کان لاڳو ٿيو.[312]

نيو يارڪ شهر پرائيڊ مارچ دنيا جي سڀ کان وڏي پرائيڊ پريڊ آهي.[313]

ساليانو نيو يارڪ شهر پرائيڊ مارچ ففٿ ايونيو تان ڏکڻ طرف ٿيندو گرين وچ وليج، لوئر مينهٽن ۾ ختم ٿيندو آهي. اها دنيا جي سڀ کان وڏي پرائيڊ پريڊ آهي ۽ هر جون ۾ ڏهه هزارين شرڪت ڪندڙن سان گڏ لکين تماشائي رستن جي ڪنارن تي ان کي ڏسندا آهن.[313][314]

ساليانو ڪوئنز پرائيڊ پريڊ جيڪسن هائٽس ۾ منعقد ٿيندو آهي ۽ ان سان گڏ گهڻ ثقافتي پريڊ پڻ ٿيندي آهي.[315]

Stonewall 50 – WorldPride NYC 2019 تاريخ جي سڀ کان وڏي عالمي پرائيڊ تقريب هئي، جيڪا اسٽون وال بغاوت جي 50هين سالگرهه جي ياد ۾ منعقد ڪئي وئي. صرف مينهٽن ۾ 150,000 شرڪت ڪندڙن ۽ لڳ ڀڳ پنج ملين تماشائين ان ۾ شرڪت ڪئي.[316] نيو يارڪ شهر دنيا جي سڀ کان وڏي ٽرانسجينڊر آبادين مان هڪ جو گهر آهي؛ 2018ع ۾ ان جو انگ 50,000 کان وڌيڪ ڄاڻايو ويو هو، ۽ اها آبادي خاص طور مينهٽن، بروڪلن ۽ ڪوئنز ۾ مرڪوز هئي. جون 1969ع جي اسٽون وال فسادن کان اڳ هن برادري کي هم جنس پرست برادريءَ اندر به حاشيي تي رکيل محسوس ڪيو ويندو هو.[315][141]

بروڪلن لبريشن مارچ، ايل جي بي ٽي تاريخ ۾ ٽرانسجينڊر حقن لاءِ سڀ کان وڏن مظاهرن مان هڪ، 14 جون 2020ع تي ٿيو. اهو گرانڊ آرمي پلازا کان فورٽ گرين، بروڪلن تائين هليو ۽ ڪاري ٽرانسجينڊر ماڻهن جي زندگين جي حمايت تي مرڪوز هو. ان ۾ اندازاً 15,000 کان 20,000 ماڻهن شرڪت ڪئي.[317][318]

مذهب

[سنواريو]
نيو يارڪ شهر جون نمايان مذهبي عمارتون
مٿان کاٻي کان ساڄي: ٽيمپل ايمانوئيل؛ سينٽ پيٽرڪ ڪيٿيڊرل؛ اسلامڪ ڪلچرل سينٽر آف نيو يارڪ؛ ۽ اتر آمريڪا جي هندو مندر سوسائٽي

عيسائيت نيو يارڪ شهر جو سڀ کان وڏو مذهب آهي، جنهن سان لڳ ڀڳ 59٪ آبادي وابسته آهي.[319] نيو يارڪ کي دنيا جي ڪنهن به شهر کان وڌيڪ گرجا گهرن وارو شهر پڻ قرار ڏنو ويو آهي.[320] ڪيٿولڪ ازم سڀ کان وڏو عيسائي فرقو آهي، جنهن سان 33٪ آبادي وابسته آهي، ان کان پوءِ پروٽيسٽنٽ ازم 23٪ ۽ ٻيا عيسائي فرقا 3٪ آهن.

لاطيني ڪيٿولڪ آبادي بنيادي طور رومن ڪيٿولڪ آرڪ ڊائوسس آف نيو يارڪ ۽ ڊائوسس آف بروڪلن جي مذهبي انتظام هيٺ آهي، جڏهن ته اوڀر جا ڪيٿولڪ شهر اندر ڪيترين جدا مذهبي عملدارين ۾ ورهايل آهن. انجيلي پروٽيسٽنٽ ازم شهر اندر پروٽيسٽنٽ ازم جي سڀ کان وڏي شاخ آهي، جنهن سان 9٪ آبادي وابسته آهي، جڏهن ته مين لائين پروٽيسٽنٽ ازم 8٪ آهي؛ آمريڪا جي ٻين ڪيترن شهرن ۽ ميٽروپوليٽن علائقن ۾ عام طور ان جي ابتڙ ترتيب ڏسڻ ۾ اچي ٿي.[321]

2023ع تائين 960,000 يهودي رهاڪن سان يهوديت نيو يارڪ شهر جو ٻيو سڀ کان وڏو مذهب آهي.[305] شهر ۾ تل ابيب کان ٻاهر دنيا جي سڀ کان وڏي يهودي آبادي رهي ٿي. شهر جي يهودي آباديءَ جو لڳ ڀڳ اڌ حصو بروڪلن ۾ رهي ٿو.[322][307]

اسلام عيسائيت ۽ يهوديت کان پوءِ نيو يارڪ شهر جو ٽيون سڀ کان وڏو مذهب آهي. شهر ۾ مسلمانن جو اندازي مطابق انگ 600,000 کان 1,000,000 جي وچ ۾ آهي، ۽ شهر جي سرڪاري اسڪولن جي ٻارن مان لڳ ڀڳ 10٪ مسلمان آهن.[323] آمريڪي مسلمانن مان لڳ ڀڳ 22.3٪ نيو يارڪ شهر ۾ رهن ٿا، جڏهن ته وڌيڪ وسيع نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقي ۾ لڳ ڀڳ 1.5 ملين مسلمان آهن، جيڪا مغربي اڌ گولي جي سڀ کان وڏي ميٽروپوليٽن مسلمان آبادي آهي.[324] شهر جي مسلمان آبادي کي دنيا جي سڀ کان وڌيڪ نسلي طور متنوع مسلمان شهري آبادين مان هڪ پڻ سمجهيو وڃي ٿو.[325]

بروڪلن جي پاورز اسٽريٽ مسجد آمريڪا ۾ لڳاتار ڪم ڪندڙ سڀ کان پراڻين مسجدن مان هڪ آهي، ۽ نيو يارڪ شهر توڙي نيو يارڪ رياست جي ابتدائي اسلامي تنظيمن مان هڪ جي نمائندگي ڪري ٿي.[326][327]

نيو يارڪ شهر ۾ انهن ٽن وڏن مذهبي گروهن کان پوءِ هندومت، ٻڌمت، سک مت، زرتشتي مذهب ۽ ٻيا مذهب پڻ موجود آهن. 2023ع تائين گريٽر نيو يارڪ جي 24٪ بالغ آبادي پاڻ کي ڪنهن منظم مذهبي وابستگي کان سواءِ سڃاتو، جڏهن ته 4٪ پاڻ کي دهريو قرار ڏنو.[328]

معيشت

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو نيو يارڪ شهر جي معيشت
مڊٽائون مينهٽن دنيا جو سڀ کان وڏو مرڪزي ڪاروباري ضلعو آهي.
لوئر مينهٽن، جنهن ۾ وال اسٽريٽ، دنيا جو اهم ترين مالي مرڪز، ۽ ون ورلڊ ٽريڊ سينٽر، آمريڪا جي سڀ کان اوچي فلڪ بوس عمارت، شامل آهن

نيو يارڪ شهر ڪاروبار ۽ واپار جو هڪ عالمي مرڪز آهي، ۽ ڪڏهن ڪڏهن ان کي ”دنيا جي گاديءَ جو هنڌ“ پڻ چيو ويندو آهي.[329] گريٽر نيو يارڪ دنيا جي سڀ کان وڏي ميٽروپوليٽن معيشت آهي، جنهن جي مجموعي ميٽروپوليٽن پيداوار 2022ع ۾ اندازاً 2.16 ٽريلين آمريڪي ڊالر هئي.[8][9] نيو يارڪ عالمي بئنڪنگ ۽ ماليات، صحت جي سار سنڀال ۽ حياتي سائنسن،[330] طبي ٽيڪنالاجي ۽ تحقيق، پرچون واپار، عالمي واپار، آمدرفت، سياحت، جائداد، نئين ميڊيا، روايتي ميڊيا، اشتهارسازي، قانوني خدمتون، حسابداري، انشورنس ۽ آمريڪا ۾ فنون جو اهم مرڪز آهي؛ جڏهن ته نيو يارڪ جي اعليٰ ٽيڪنالاجي شعبي لاءِ مجازي نالي طور استعمال ٿيندڙ سلڪان ايلي مسلسل وڌي رهي آهي. نيو يارڪ ۽ نيو جرسي جي بندرگاهه شهر جي معيشت جو هڪ اهم محرڪ آهي، جنهن کي پاناما ڪئنال جي توسيع کان پوءِ پوسٽ-پاناميڪس جهازن مان فائدو حاصل ٿيو آهي.[331][332][333]

ڪيترين ئي فارچون 500 ڪمپنين جا مرڪزي دفتر نيو يارڪ شهر ۾ آهن،[334] ۽ وڏي تعداد ۾ گهڻ قومي ڪارپوريشنون پڻ هتي قائم آهن. سرمائي، ڪاروبار ۽ سياحن کي راغب ڪرڻ جي لحاظ کان نيو يارڪ شهر کي دنيا جي شهرن ۾ پهريون درجو ڏنو ويو آهي.[335][336] عالمي اشتهارسازي جي صنعت جي اهم ترين مرڪز طور نيو يارڪ شهر جي حيثيت کي مجازي طور ميڊيسن ايونيو جي نالي سان ظاهر ڪيو ويندو آهي.[337] شهر جي فيشن صنعت لڳ ڀڳ 180,000 ماڻهن کي روزگار فراهم ڪري ٿي، جن کي ساليانو مجموعي طور 11 بلين آمريڪي ڊالر اجرت ڏني وڃي ٿي.[338]

ٻين اهم معاشي شعبن ۾ يونيورسٽيون ۽ غير منافع بخش ادارا شامل آهن. صنعتڪاري ويهين صديءَ دوران گهٽجي وئي، پر اڃا تائين وڏي تعداد ۾ روزگار فراهم ڪري ٿي. شهر جي لباس ۽ گارمينٽ صنعت، جيڪا تاريخي طور مينهٽن جي گارمينٽ ڊسٽرڪٽ ۾ مرڪوز هئي، 1950ع ۾ پنهنجي عروج تي پهتي، جڏهن نيو يارڪ ۾ هن صنعت ۾ 323,000 کان وڌيڪ ماڻهو ڪم ڪندا هئا. 2015ع تائين شهر جي 23,000 کان به گهٽ رهواسين کي هن صنعت ۾ روزگار مليل هو، جيتوڻيڪ صنعت جي بحاليءَ لاءِ ڪوششون جاري هيون،[339] ۽ آمريڪي فيشن صنعت لاءِ اڃا تائين مجازي نالي طور سيونٿ ايونيو استعمال ٿيندو آهي.[340]

2024ع ۾ نيو يارڪ شهر جي مجموعي گهريلو پيداوار 1.3 ٽريلين آمريڪي ڊالر کان وڌي وئي، جنهن مان هڪ ٽريلين ڊالر کان وڌيڪ، يعني 77٪، اڪيلو مينهٽن پيدا ڪيو.[341][8] ٻين وڏن شهرن وانگر نيو يارڪ شهر ۾ به آمدني جي اڻبرابري موجود آهي، جنهن جو اندازو 2022ع ۾ 0.55 جي گيني کوٽائي مان لڳائي سگهجي ٿو.[342][343]

نومبر 2023ع ۾ شهر ۾ ڪل روزگار 4.75 ملين کان وڌيڪ هو، جنهن مان چوٿين حصي کان وڌيڪ ماڻهو تعليم ۽ صحت جي خدمتن ۾ ڪم ڪندا هئا.[344] مينهٽن، جتي شهر جي اڌ کان وڌيڪ نوڪرين جو مرڪز هو، ۾ 2023ع جي ٻي ٽه ماهي دوران سراسري هفتيوار اجرت 2,590 آمريڪي ڊالر هئي، جيڪا ملڪ جي 360 وڏين ڪائونٽين مان چوٿين سڀ کان وڌيڪ هئي.[345] نيو يارڪ شهر آمريڪا جي انهن نسبتاً ٿورن شهرن مان هڪ آهي، جيڪي پنهنجن رهواسين کان آمدني ٽيڪس، لڳ ڀڳ 3٪، وصول ڪن ٿا؛[346][347][348] ان ٽيڪس باوجود 2024ع ۾ نيو يارڪ شهر دنيا جي ڪنهن به شهر جي ڀيٽ ۾ نمايان فرق سان سڀ کان وڌيڪ ارب پتي ماڻهن جو گهر هو، جن جو ڪل انگ 110 هو.[349]

وال اسٽريٽ

[سنواريو]
اصل مضمون/مضمونن جي لاءِ ڏسو وال اسٽريٽ ۽ فنانشل ڊسٽرڪٽ، مينهٽن
هڪ وڏي عمارت جي اڳيان رومي طرز جي ٿنڀن مٿان هڪ وڏو جهنڊو پکڙيل آهي.
نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج ان تي درج ڪمپنين جي مجموعي مارڪيٽ سرمائيداري جي لحاظ کان دنيا جي سڀ کان وڏي اسٽاڪ ايڪسچينج آهي.[350][351]

نيو يارڪ شهر جي معيشت جو سڀ کان اهم معاشي شعبو هڪ جامع مالي مرڪز طور ان جو ڪردار آهي، جنهن کي مجازي طور وال اسٽريٽ چيو وڃي ٿو. لوئر مينهٽن ۾ نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج ۽ نيزڊيڪ واقع آهن، جيڪي 2013ع ۾ مجموعي سراسري روزاني واپاري مقدار ۽ درج ٿيل ڪمپنين جي مجموعي مارڪيٽ سرمائيداري ٻنهي جي لحاظ کان ترتيبوار دنيا جون سڀ کان وڏي ۽ ٻي وڏي اسٽاڪ ايڪسچينج هيون.[350][351] مالي سال 2013–14ع ۾ وال اسٽريٽ جي سيڪيورٽيز صنعت نيو يارڪ رياست جي ٽيڪس آمدنيءَ جو 19٪ پيدا ڪيو.[352]

نيو يارڪ شهر عوامي حصيداري ۽ قرض جي سرمائي مارڪيٽن ۾ واپار لاءِ دنيا جو سڀ کان وڏو مرڪز برقرار آهي.[353]:31–32[354] نيو يارڪ هيج فنڊ انتظام، پرائيويٽ ايڪوٽي ۽ انضمام ۽ حصول جي مالي مقدار ۾ پڻ اڳواڻي ڪري ٿو. مينهٽن ۾ مرڪزي دفتر رکندڙ ڪيترائي سيڙپڪاري بئنڪ ۽ سيڙپڪاري منتظم ٻين عالمي مالي مرڪزن ۾ پڻ اهم ڪردار ادا ڪن ٿا.[353]:34–35 نيو يارڪ آمريڪا جو بنيادي تجارتي بئنڪنگ مرڪز آهي.[355]

2018ع ۾ مينهٽن ۾ 500 ملين چورس فوٽ (46.5 ملين m2) کان وڌيڪ آفيس جاءِ موجود هئي،[356] جنهن نيو يارڪ شهر کي دنيا جي سڀ کان وڏي آفيس مارڪيٽ بڻايو،[357][358] جڏهن ته مڊٽائون مينهٽن ۾ 2018ع ۾ 400 ملين چورس فوٽ (37.2 ملين m2) آفيس جاءِ هئي،[356] ۽ اهو دنيا جو سڀ کان وڏو مرڪزي ڪاروباري ضلعو آهي.[359]

ٽيڪنالاجي ۽ حياتياتي ٽيڪنالاجي

[سنواريو]
فليٽ آئرن ڊسٽرڪٽ سلڪان ايلي جي شروعاتي مرڪزن مان هڪ آهي؛ سلڪان ايلي شروعات ۾ نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقي جي اعليٰ ٽيڪنالاجي شعبي لاءِ مجازي نالو هو.
روزويلٽ ٻيٽ تي ڪارنيل ٽيڪ

نيو يارڪ دنيا جي اعليٰ درجي جي ٽيڪنالاجي مرڪزن مان هڪ آهي.[360][361] 2025ع تائين نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقو دنيا جو سڀ کان وڏو ٽيڪنالاجي صلاحيتن جو مرڪز بڻجي چڪو هو.[362]

سلڪان ايلي، جيڪو اڳ نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقي جي اعليٰ ٽيڪنالاجي صنعتن جي مجموعي شعبي لاءِ مجازي نالو هو،[363] هاڻي اڳ وانگر مناسب اصطلاح نه رهيو آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ گهٽ ۾ گهٽ 2003ع کان شهر جو ٽيڪنالاجي ماحول جاگرافيائي توڙي شعبائي لحاظ کان تمام گهڻو وسيع ٿي چڪو آهي. ان دور کان ٽيڪنالاجي ڪاروبار مينهٽن جي وڌيڪ علائقن ۽ ٻين بوروئن ۾ پکڙجي ويا ۽ انهن مان گهڻن جو حقيقي سلڪان سان ڪو خاص واسطو نه رهيو.[363][364]

نيو يارڪ شهر جو موجوده ٽيڪنالاجي شعبو مصنوعي ذهانت (AI) جي وسيع استعمال،[365][366] براڊبينڊ انٽرنيٽ،[367] نئين ميڊيا، مالي ٽيڪنالاجي (فن ٽيڪ) ۽ ڪرپٽو ڪرنسي، حياتياتي ٽيڪنالاجي، راند ڊزائين ۽ انفارميشن ٽيڪنالاجيءَ جي ٻين شعبن تي مشتمل آهي، جن کي شهر جي ڪاروباري ماحولياتي نظام ۽ وينچر ڪيپيٽل سيڙپڪاري جي سهائتا حاصل آهي. ٽيڪنالاجي تي ٻڌل اسٽارٽ اپ ڪمپنيون ۽ ڪاروباري روزگار نيو يارڪ شهر ۽ ان جي علائقي ۾ وڌي رهيا آهن. 2010ع کان وٺي ٽيڪنالاجي شعبو نيو يارڪ شهر جي معيشت ۾ وڌندڙ حصو حاصل ڪندو رهيو آهي.[368]

ٽيڪ:نيو يارڪ شهر، جيڪا 2016ع ۾ قائم ٿي، هڪ غير منافع بخش تنظيم آهي جيڪا حڪومت، شهري ادارن، ڪاروباري دنيا ۽ ميڊيا آڏو نيو يارڪ شهر جي ٽيڪنالاجي صنعت جي نمائندگي ڪري ٿي. ان جا بنيادي مقصد نيو يارڪ جي وڏي ٽيڪنالاجي صلاحيتن واري بنياد کي وڌيڪ مضبوط ڪرڻ ۽ اهڙين پاليسين جي حمايت ڪرڻ آهن، جيڪي شهر ۾ ٽيڪنالاجي ڪمپنين جي واڌ ويجهه لاءِ سازگار هجن.[369]

نيو يارڪ شهر جي مصنوعي ذهانت واري شعبي 2022ع ۾ 483.6 ملين آمريڪي ڊالر جي وينچر ڪيپيٽل سيڙپڪاري حاصل ڪئي.[370] 2023ع ۾ نيو يارڪ شهر شهري حڪومت ۾ مصنوعي ذهانت جي استعمال کي ضابطي هيٺ آڻڻ لاءِ قاعدن جو فريم ورڪ ۽ هڪ چيٽ بوٽ تيار ڪرڻ واري پهرين جامع منصوبي جو اعلان ڪيو.[371]

حياتياتي ٽيڪنالاجي جو شعبو نيو يارڪ شهر ۾ تيزيءَ سان وڌي رهيو آهي، جنهن جو بنياد شهر جي علمي سائنسي تحقيق ۽ سرڪاري توڙي تجارتي مالي سهائتا جي قوت تي آهي. 19 ڊسمبر 2011ع تي ميئر مائيڪل آر. بلومبرگ ڪارنيل يونيورسٽي ۽ ٽيڪنيون – اسرائيل انسٽيٽيوٽ آف ٽيڪنالاجي کي روزويلٽ ٻيٽ تي اطلاقي سائنسن جو 2 بلين آمريڪي ڊالرن جو گريجوئيٽ اسڪول، ڪارنيل ٽيڪ، تعمير ڪرڻ لاءِ چونڊڻ جو اعلان ڪيو، جنهن جو مقصد نيو يارڪ شهر کي دنيا جي اهم ترين ٽيڪنالاجي گاديءَ ۾ تبديل ڪرڻ هو.[372][373]

جائداد

[سنواريو]
مڊٽائون مينهٽن ۾ ففٿ ايونيو دنيا جي سڀ کان مهانگي شاپنگ اسٽريٽ آهي.[374]

نيو يارڪ شهر جي جائداد عالمي سيڙپڪارن لاءِ محفوظ سيڙپڪاريءَ جي اهم مرڪزن مان هڪ سمجهي وڃي ٿي.[375] مالي سال 2017ع لاءِ نيو يارڪ شهر جي سموري ملڪيت جي ڪل قيمت 1.479 ٽريلين آمريڪي ڊالر لڳائي وئي، جيڪا گذريل سال جي ڀيٽ ۾ 6.1٪ وڌيڪ هئي. ڪل مارڪيٽ قيمت مان هڪ خاندان وارن گهرن جو حصو 765 بلين ڊالر (51.7٪)، ڪنڊومينيم، ڪوآپريٽو گهرن ۽ اپارٽمينٽ عمارتن جو گڏيل قدر 351 بلين ڊالر (23.7٪)، جڏهن ته تجارتي ملڪيتن جي قيمت 317 بلين ڊالر (21.4٪) هئي.[376][377]

مڊٽائون مينهٽن جي ففٿ ايونيو تي دنيا جا سڀ کان وڌيڪ پرچون ڀاڙا وصول ڪيا وڃن ٿا، جيڪي 2023ع ۾ $2,000 per چورس فوٽ ($22,000/m2) هئا.[378]

نيو يارڪ شهر دنيا جي سڀ کان مهانگن شهرن مان هڪ آهي، ۽ شهر ۾ گهرن جي کوٽ هن مسئلي کي وڌيڪ شديد بڻائي ٿي.[379][380] 2023ع ۾ مينهٽن ۾ هڪ ڪمري وارن اپارٽمينٽن جو وچولو ماهوار ڀاڙو 4,443 آمريڪي ڊالر هو.[381] 2023ع تائين سڄي شهر ۾ گهر جي وچولي قيمت هڪ ملين آمريڪي ڊالر کان وڌيڪ هئي.[382]

2023ع ۾ شهر جي 2.3 ملين ڀاڙي وارن اپارٽمينٽن مان رڳو 33,000 يونٽ دستياب هئا، جنهن سبب خالي رهائشي يونٽن جي شرح 1.4٪ رهي؛ اها 1968ع کان پوءِ سڀ کان گهٽ شرح هئي. 1,650 ڊالر ماهوار ڀاڙي کان گهٽ وارن اپارٽمينٽن ۾ اها کوٽ وڌيڪ شديد هئي، جتي هڪ سيڪڙو کان به گهٽ يونٽ دستياب هئا.[383] مسلسل وڌندڙ طلب سبب نيو يارڪ شهر ۾ هڪ ڪمري وارن اپارٽمينٽن جا وچولا ماهوار ڀاڙا 4,000 ڊالر ۽ ٻن ڪمرا وارن جا 5,000 ڊالر کان مٿي پهچي ويا آهن، جيڪي آمريڪا ۾ نمايان فرق سان سڀ کان وڌيڪ آهن.[384]

سياحت

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو نيو يارڪ شهر ۾ سياحت
ٽائيمز اسڪوائر دنيا جي اهم سياحتي هنڌن مان هڪ آهي، جتي هر سال لڳ ڀڳ 50 ملين سياح اچن ٿا.[236]

سياحت نيو يارڪ شهر جي معيشت جو هڪ اهم شعبو آهي، ۽ نيو يارڪ سٽي ٽوئرزم + ڪنوينشنز شهر جو سرڪاري سياحت بيورو آهي.[385] شهر ۾ گهريلو ۽ بين الاقوامي سياحن جي گڏيل تعداد ۾ ڊگهي عرصي تائين واڌ رهي آهي؛ ساليانو سياحن جو انگ 66.6 ملين تائين پهتو، جن مان 13.5 ملين تائين بين الاقوامي سياح هئا. پرڏيهي سياحن ۾ برطانيا، ڪينيڊا، برازيل ۽ چين اهم ذريعا رهيا آهن.[386]

ڪيترن ذريعن نيو يارڪ کي دنيا جو سڀ کان وڌيڪ فوٽوگرافي ڪيل شهر قرار ڏنو آهي.[387][388][389]

آءِ لو نيو يارڪ، جنهن کي I ❤ NY جي صورت ۾ لکيو ويندو آهي، هڪ لوگو ۽ گيت ٻنهي جو نالو آهي، جيڪي 1977ع کان نيو يارڪ شهر جي سياحت کي فروغ ڏيڻ واري اشتهاري مهم جي بنياد طور استعمال ٿيا،[390] ۽ پوءِ نيو يارڪ رياست جي تشهير لاءِ پڻ استعمال ڪيا ويا. ٽريڊ مارڪ ٿيل لوگو نيو يارڪ اسٽيٽ ايمپائر اسٽيٽ ڊولپمينٽ جي ملڪيت آهي.[391]

نيو يارڪ شهر جا ڪيترائي ضلع ۽ يادگار عالمي سطح جا سياحتي ماڳ آهن، ۽ 2023ع ۾ دنيا جي ڏهن سڀ کان وڌيڪ گهميل سياحتي ماڳن مان ٽي نيو يارڪ شهر ۾ هئا.[392] 2019ع ۾ رڪارڊ 66.6 ملين سياحن نيو يارڪ شهر جو دورو ڪيو، جنهن مان 47.4 بلين ڊالر سياحتي خرچن جي صورت ۾ حاصل ٿيا. وبا دوران 2020ع ۾ سياحن جو انگ تقريباً ٻه ڀاڱي ٽن تائين گهٽجي ويو، پر 2023ع ۾ اهو ٻيهر 63.3 ملين تائين پهچي ويو.[386][393]

شهر جي اهم سياحتي نشانين ۾ ميٽروپوليٽن ميوزيم آف آرٽ، مجسمو آزادي، ايمپائر اسٽيٽ بلڊنگ ۽ سينٽرل پارڪ شامل آهن.[394] ٽائيمز اسڪوائر براڊوي ٿيٽر ڊسٽرڪٽ جو روشنين سان ڀريل مرڪز آهي،[395] ۽ دنيا جي تفريحي صنعت جو پڻ اهم مرڪز آهي.[396] اهو دنيا جي مصروف ترين پيادل چوراهن مان هڪ آهي، جتي ساليانو لڳ ڀڳ 50 ملين ماڻهو اچن ٿا.[236]

دي براڊوي ليگ موجب براڊوي شوز 2022–2023 ۽ 2023–2024 ٻنهي موسمن ۾ لڳ ڀڳ 1.54 بلين آمريڪي ڊالر جا ٽڪيٽ وڪرو ڪيا، جڏهن ته ٻنهي موسمن ۾ ٿيٽر حاضري لڳ ڀڳ 12.3 ملين رهي.[397]

ميڊيا ۽ تفريح

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو نيو يارڪ شهر ۾ ميڊيا
راڪفيلر سينٽر، مينهٽن جي اهم ميڊيا ۽ تفريح مرڪزن مان هڪ
مرڪزي دفتر دي نيو يارڪ ٽائيمز ڪمپني جو، جيڪا دي نيو يارڪ ٽائيمز شايع ڪري ٿي

نيو يارڪ شهر کي دنيا جي تفريح[320][398][399] ۽ ڊجيٽل ميڊيا جي گاديءَ جو هنڌ قرار ڏنو ويو آهي.[400] اهو اشتهارسازي، موسيقي، اخبارن، ڊجيٽل ميڊيا ۽ اشاعتي صنعتن جو وڏو مرڪز آهي، ۽ اتر آمريڪا جي سڀ کان وڏي ميڊيا مارڪيٽ آهي.[401]

دنيا جي ڪيترن وڏن ميڊيا ڪارپوريشنن جا مرڪزي دفتر شهر ۾ آهن، جن ۾ وارنر برادرز ڊسڪوري، ٿامسن رائٽرز ڪارپوريشن، ايسوسيئيٽڊ پريس، بلومبرگ ايل پي، نيوز ڪارپ، دي نيو يارڪ ٽائيمز ڪمپني، اين بي سي يونيورسل، هرسٽ ڪارپوريشن، اي او ايل ۽ فاڪس ڪارپوريشن شامل آهن. دنيا جي مٿين اٺن عالمي اشتهاري ايجنسي نيٽ ورڪن مان ستن جا مرڪزي دفتر نيو يارڪ ۾ آهن.[402]

شهر ۾ 200 کان وڌيڪ اخبارن ۽ 350 کان وڌيڪ صارف رسالن جون آفيسون آهن،[403] جڏهن ته اشاعتي صنعت لڳ ڀڳ 11,500 ماڻهن کي روزگار ڏئي ٿي ۽ ان جو معاشي اثر 9.2 بلين آمريڪي ڊالر آهي.[404]

آمريڪا ۾ روزاني گردش جي لحاظ کان ٻن وڏين قومي روزاني اخبارن، دي وال اسٽريٽ جرنل ۽ دي نيو يارڪ ٽائيمز، جي اشاعت نيو يارڪ مان ٿيندي آهي.[405] 2022ع تائين 132 انعامن سان دي ٽائيمز صحافت ۾ سڀ کان وڌيڪ پلٽزر انعام حاصل ڪيا آهن،[406] ۽ ان کي آمريڪي ميڊيا جي اخبارِ رڪارڊ طور به ڏٺو وڃي ٿو.[407]

شهر جي ٽيبلوئڊ اخبارن ۾ نيو يارڪ ڊيلي نيوز شامل آهي، جيڪا 1919ع ۾ جوزف ميڊل پيٽرسن قائم ڪئي،[408] ۽ نيو يارڪ پوسٽ، جيڪا 1801ع ۾ اليگزينڊر هيملٽن قائم ڪئي.[409][410]

تائين 2019، نيو يارڪ شهر آمريڪا ۾ فلم ۽ ٽيليويزن پيداوار جو ٻيو سڀ کان وڏو مرڪز هو، جتي هر سال لڳ ڀڳ 200 فيچر فلمون ٺهنديون هيون. 2019ع ۾ هن صنعت 100,000 کان وڌيڪ ماڻهن کي روزگار ڏنو، 12.2 بلين ڊالر اجرت پيدا ڪئي، ۽ ان جو ڪل معاشي اثر 64.1 بلين ڊالر هو.[411] مقدار جي لحاظ کان نيو يارڪ آزاد فلم پيداوار ۾ دنيا جو اڳواڻ آهي؛ آمريڪا جي سڀني آزاد فلمن مان لڳ ڀڳ هڪ ٽيون هتي ٺهي ٿي.[412][403]


نيو يارڪ غير تجارتي تعليمي ميڊيا جو به اهم مرڪز آهي. اين واءِ سي ميڊيا نيو يارڪ شهر جو سرڪاري عوامي ريڊيو، ٽيليويزن ۽ آن لائن ميڊيا نيٽ ورڪ ۽ نشرياتي خدمت آهي،[413] ۽ هن شهر جي پاڙن، موسيقي، ثقافت ۽ شهري حڪومت بابت ڪيترائي اصل ايمي انعام ماڻيندڙ پروگرام تيار ڪيا آهن. آمريڪا جو سڀ کان پراڻو عوامي رسائي ٽيليويزن چينل مينهٽن نيبرهوڊ نيٽ ورڪ آهي، جيڪو 1971ع ۾ قائم ٿيو.[414]

ڊبليو اين اي ٽي شهر جو اهم عوامي ٽيليويزن اسٽيشن آهي ۽ آمريڪا جي قومي پبلڪ براڊڪاسٽنگ سروس (PBS) جي تقريباً هڪ ٽئين ٽيليويزن پروگرامنگ تيار ڪري ٿو.[415] ڊبليو اين واءِ سي، جيڪا 1997ع تائين شهر جي ملڪيت ۾ هڪ عوامي ريڊيو اسٽيشن هئي،[416] آمريڪا ۾ سڀ کان وڏي عوامي ريڊيو ٻڌندڙن واري سامعين رکي ٿي.[417]

ثقافت

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو نيو يارڪ شهر جي ثقافت
ففٿ ايونيو تان نظر ايندڙ سولومن آر. گگنهايم ميوزيم

نيو يارڪ شهر ناولن، فلمن ۽ ٽيليويزن پروگرامن لاءِ بار بار پسمنظر ۽ مرڪزي هنڌ طور استعمال ٿيندو رهيو آهي، ۽ هن شهر کي دنيا جي ثقافتي راڄڌاني پڻ سڏيو ويو آهي.[418][419][420][24]

شهر ڪيترين ئي اهم ثقافتي تحريڪن جي جنم ڀومي رهيو آهي. ادب ۽ بصري فنن ۾ هارلم رينيسانس،[421][422] مصوري ۾ تجريدي اظهار پسندي، جيڪا نيو يارڪ اسڪول جي نالي سان پڻ مشهور آهي، ۽ موسيقي ۾ هپ هاپ،[199][423] پنڪ،[424] هارڊڪور،[425] سالسا، فري اسٽائل، ٽِن پين ايلي، جاز جون ڪجهه صورتون،[426] ۽ فلاڊلفيا سان گڏ ڊسڪو شامل آهن. نيو يارڪ شهر کي دنيا جي ناچ جي راڄڌاني پڻ سمجهيو ويو آهي.[427][428]

زندگيءَ جي رفتار

[سنواريو]
نيو يارڪ پنهنجي تيز رفتار شهري زندگيءَ لاءِ مشهور آهي،[30][31][32] جنهن مان نيو يارڪ منٽ وارو اصطلاح پيدا ٿيو.[33]

نيو يارڪ شهر سان سڀ کان وڌيڪ لاڳاپيل خاصيتن مان هڪ ان جي تيز رفتار زندگي آهي.[30][31][32] انهيءَ سبب انگريزيءَ ۾ نيو يارڪ منٽ وارو اصطلاح وجود ۾ آيو، جيڪو تمام مختصر وقت يا ترت ڪم ٿيڻ جي معنيٰ ۾ استعمال ٿئي ٿو.[33]

شهر جا رهواسي تاريخي طور مشڪل حالتن مان جلد سنڀالڻ ۽ بحاليءَ جي صلاحيت لاءِ پڻ مشهور رهيا آهن؛ جديد دور ۾ اها ڳالهه خاص طور 11 سيپٽمبر 2001ع جي حملن ۽ ڪووڊ-19 وبا کان پوءِ شهر جي ردعمل سان جوڙي وئي آهي.[429][430][431] ٽائيم آئوٽ جي عالمي شهري سروي موجب 2021ع ۽ 2022ع ۾ نيو يارڪ کي دنيا جو سڀ کان وڌيڪ مضبوط بحاليءَ وارو شهر قرار ڏنو ويو.[430]

ٿيٽر

[سنواريو]
ٿيٽر ڊسٽرڪٽ ۾ گولڊن، جيڪبس، شونفيلڊ ۽ بوٿ ٿيٽر

آمريڪي ٿيٽر منظر جو مرڪزي مرڪز مينهٽن آهي، جتي براڊوي، آف-براڊوي ۽ آف-آف-براڊوي جا الڳ الڳ ٿيٽر حلقا موجود آهن.[432] ڪيترن ئي مشهور اسٽيج ۽ اسڪرين فنڪارن پنهنجي فني سفر ۾ شروعاتي ڪاميابي نيو يارڪ جي ٿيٽر پروڊڪشنن مان حاصل ڪئي آهي.[433]

براڊوي ٿيٽر انگريزي ٻوليءَ جي دنيا جي اهم ترين ٿيٽر روايتن مان هڪ آهي. ان جو نالو براڊوي روڊ تان ورتل آهي، جيڪو ٽائيمز اسڪوائر مان گذري ٿو.[434] براڊوي کي ڪڏهن ڪڏهن “دي گريٽ وائيٽ وي” پڻ چيو ويندو آهي.[435][436][437]

41 ٿيٽر، جن مان گهڻا مينهٽن جي ٿيٽر ڊسٽرڪٽ ۾ آهن ۽ هر هڪ ۾ گهٽ ۾ گهٽ 500 سيٽون آهن، براڊوي ٿيٽر طور درجه بندي ڪيا وڃن ٿا.[438] 2018–19ع جي براڊوي سيزن ۾ 14.8 ملين حاضرين ۽ 1.83 ارب آمريڪي ڊالرن جي آمدني سان رڪارڊ قائم ٿيو.[439] ڪووڊ-19 سبب بندش کان پوءِ 2022–23ع ۾ آمدني ٻيهر وڌي 1.58 ارب ڊالر ۽ حاضري 12.3 ملين تائين پهتي.[440][397]

ٽوني اوارڊز براڊوي ٿيٽر ۾ نمايان ڪارڪردگي کي تسليم ڪرڻ لاءِ ڏنا وڃن ٿا ۽ هر سال آمريڪن ٿيٽر ونگ ۽ براڊوي ليگ پاران پيش ڪيا وڃن ٿا.[441] ٽوني اوارڊ لاءِ رڳو مينهٽن ۾ مقرر ڪيل براڊوي ٿيٽرن ۾ کليل پروڊڪشنون اهل هونديون آهن.[442]

لهجو ۽ ٻوليائي روپ

[سنواريو]
اصل مضمون/مضمونن جي لاءِ ڏسو نيو يارڪ شهر جي انگريزي ۽ نيو يارڪ لهجو

نيو يارڪ علائقي ۾ انگريزيءَ جو هڪ نمايان علائقائي لهجو ۽ ڳالهائڻ جو انداز رائج آهي، جنهن کي نيو يارڪ لهجو، بروڪلنيس يا نيو يارڪيز پڻ چيو ويندو آهي. ان کي آمريڪي انگريزي جي سڀ کان آسانيءَ سان سڃاڻپ ٿيندڙ لهجن مان هڪ سمجهيو ويو آهي.[443]

روايتي نيو يارڪ ڳالهائڻ جو انداز تيز ادائگيءَ لاءِ سڃاتو وڃي ٿو ۽ ان جو لهجو نان-روٽڪ خاصيت رکي ٿو، جنهن ۾ [ɹ] آواز لفظ يا هجاءَ جي آخر ۾، يا ڪنهن وينجن کان اڳ، گهڻو ڪري ادا نه ٿيندو آهي؛ انهيءَ ڪري “New York” جو روايتي تلفظ اڪثر “New Yawk” جهڙو ٻڌبو آهي.[444] هن لهجي جي ڪلاسيڪي صورت خاص طور وچولي ۽ پورهيت طبقي سان لاڳاپيل رهي آهي. گذريل ڏهاڪن ۾ غير يورپي مهاجرن جي وڏي آمد سبب ان لهجي ۾ تبديليون آيون آهن ۽ ان جي روايتي صورت هاڻي اڳ جيتري عام نه رهي آهي.[444]

اڏاوتي فن

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو نيو يارڪ شهر جي اڏاوت
بروڪلن جي ڪرائون هائيٽس نارٿ هسٽورڪ ڊسٽرڪٽ ۾ قطاروار گهر

نيو يارڪ ۾ مختلف دورن ۽ ڪيترن ئي اڏاوتي اسلوبن سان تعلق رکندڙ قابل ذڪر عمارتون موجود آهن. انهن ۾ بروڪلن جو ڊچ نوآبادياتي پيٽر ڪليسن وائيڪوف هائوس، جنهن جو قديم ترين حصو 1656ع جو آهي، ۽ لوئر مينهٽن جي گرائونڊ زيرو تي واقع جديد ون ورلڊ ٽريڊ سينٽر شامل آهن؛ تعميراتي خرچ جي لحاظ کان ون ورلڊ ٽريڊ سينٽر کي دنيا جي سڀ کان مهانگين آفيس عمارتن مان شمار ڪيو ويو آهي.[445]

مينهٽن جي ڪيترن ئي فلڪ بوس عمارتن سان ٺهيل اسڪاءِ لائن شهر جي هڪ علامتي سڃاڻپ بڻجي چڪي آهي،[446][447][448] ۽ شهر مختلف دورن ۾ دنيا جي ڪيترين ئي سڀ کان اوچين عمارتن جو گهر رهيو آهي. تائين 2019 نيو يارڪ شهر ۾ 6,455 بلند عمارتون هيون، جنهن سان اهو هانگ ڪانگ ۽ سيول کان پوءِ دنيا ۾ ٽئين نمبر تي هو.[449]

نيو يارڪ جي ڪيترن رهائشي علائقن جي سڃاڻپ سهڻن برائون اسٽون قطاروار گهرن، ٽائون هائوسن ۽ گهاٽن ٽينمينٽ رهائشي عمارتن سان ٿيندي آهي، جيڪي خاص طور 1870ع کان 1930ع جي تيز شهري واڌ دوران تعمير ٿيون.[450] 1835ع جي وڏي باهه کان پوءِ ڪاٺ جي فريم وارن گهرن تي پابنديون وڌڻ سبب پٿر ۽ سرن شهر جي اهم تعميراتي مواد بڻجي ويا.[451]

ان جي ابتڙ، شهر ۾ گهٽ گنجان آباديءَ وارا پاڙا پڻ آهن، جتي الڳ بيٺل رهائشي گهر عام آهن. ريورڊيل، ڊٽمس پارڪ ۽ ڊگلسٽن جهڙن علائقن ۾ وڏا هڪ-خانداني گهر ٽيودر ريوائول ۽ وڪٽورين سميت مختلف اڏاوتي اسلوبن ۾ ملن ٿا.[452][453][454]

<div class="thumb tnone" style="margin-left:auto; margin-right:auto; width:99%; max-width:اظھاري چُڪَ: اڻڄاتل لفظ px.px;">

سيپٽمبر 2021ع ۾ ويهائوڪن، نيو جرسي تان ورتل مڊٽائون مينهٽن جو اعليٰ ريزوليوشن پينوراما


فنون

[سنواريو]
لنڪن سينٽر: کاٻي پاسي ڊيوڊ ايڇ. ڪوچ ٿيٽر، وچ ۾ ميٽروپوليٽن اوپيرا هائوس ۽ ساڄي پاسي ڊيوڊ گيفن هال
ميٽروپوليٽن ميوزيم آف آرٽ، آمريڪاز جو سڀ کان وڏو فن جو عجائب گهر

لنڪن سينٽر فار دي پرفارمنگ آرٽس، مينهٽن جي اپر ويسٽ سائڊ تي لنڪن اسڪوائر جو مرڪزي ثقافتي ادارو، ڪيترين ئي بااثر فني تنظيمن جو گهر آهي. انهن ۾ ميٽروپوليٽن اوپيرا، نيو يارڪ سٽي اوپيرا، نيو يارڪ فلهارمونڪ، نيو يارڪ سٽي بيلٽ، ويوين بيومونٽ ٿيٽر، جوليارڊ اسڪول، جاز ايٽ لنڪن سينٽر ۽ ايلس ٽلي هال شامل آهن. لي اسٽراسبرگ ٿيٽر اينڊ فلم انسٽيٽيوٽ يونين اسڪوائر ۾ واقع آهي، جڏهن ته ٽش اسڪول آف دي آرٽس نيو يارڪ يونيورسٽي سان لاڳاپيل آهي. سينٽرل پارڪ سمر اسٽيج سينٽرل پارڪ ۾ مفت ڪنسرٽ پيش ڪري ٿو.[455]

نيو يارڪ شهر ۾ 2,000 کان وڌيڪ فني ۽ ثقافتي تنظيمون ۽ 500 کان وڌيڪ آرٽ گيلريون آهن.[456] شهر جي حڪومت فنون لاءِ اهڙو ساليانو بجيٽ فراهم ڪري ٿي جيڪو نيشنل اينڊائومينٽ فار دي آرٽس جي بجيٽ کان به وڏو رهيو آهي.[456] شهر ۾ سوين ثقافتي ادارا ۽ تاريخي ماڳ پڻ موجود آهن.

ميوزيم مائل مينهٽن جي اپر ايسٽ سائڊ تي ففٿ ايونيو جي 82هين کان 105هين گهٽي تائين واري حصي کي چيو ويندو آهي،[457] جيڪو ڪارنيگي هل جي مٿئين حصي مان گذري ٿو.[458]

ففٿ ايونيو جي هن حصي تي نو عجائب گهر واقع آهن، جن ۾ گگنهايم ميوزيم، ميٽروپوليٽن ميوزيم آف آرٽ، نوئي گيلري نيو يارڪ، جيوش ميوزيم ۽ دي آفريڪا سينٽر شامل آهن، جنهن سبب اهو دنيا ۾ اعليٰ ثقافت جي سڀ کان گهاٽن مرڪزن مان هڪ آهي.[459] اهي عجائب گهر هر سال جون مهيني ۾ ٿيندڙ ميوزيم مائل فيسٽيول لاءِ پڻ گڏجي ڪم ڪن ٿا، جنهن جو مقصد عجائب گهرن جي سڃاڻپ ۽ سياحن جي حاضري وڌائڻ آهي.[460]

دنيا جون ڪيتريون ئي سڀ کان مهانگيون ۽ وڏي آمدني واريون فن نيلاميون پڻ نيو يارڪ شهر ۾ ٿين ٿيون.[461][462]

ميٽروپوليٽن ميوزيم آف آرٽ آمريڪاز جو سڀ کان وڏو فن جو عجائب گهر آهي. 2022ع ۾ هن عجائب گهر 3.2 ملين سياحن جي ميزباني ڪئي، جنهن سان اهو آمريڪا جو ٽيون سڀ کان وڌيڪ گهميل عجائب گهر ۽ دنيا جو اٺون سڀ کان وڌيڪ گهميل فن جو عجائب گهر بڻيو.[463] ان جي مستقل مجموعي ۾ 17 ڪيوريٽوريل شعبن تحت ٻه ملين کان وڌيڪ فن پارا شامل آهن.[464] انهن ۾ قديم ڪلاسيڪي دور ۽ قديم مصري فن، لڳ ڀڳ سڀني وڏن يورپي استادن جون مصوريون ۽ مجسما، ۽ آمريڪي ۽ جديد فن جا وسيع مجموعا شامل آهن. ميوزيم وٽ آفريقي، ايشيائي، اوشيانيائي، بازنطيني ۽ اسلامي فن جا پڻ وڏا مجموعا موجود آهن.[465]

کاڌ خوراڪ

[سنواريو]
نيو يارڪ طرز جو بيگل، لاڪس سان

نيو يارڪ شهر جي خوراڪي ثقافت تي شهر جي ڊگهي مهاجرتي تاريخ جو گهرو اثر آهي، جنهن ڪري هتي دنيا جي ڪيترن ئي علائقن جا کاڌا گڏجي هڪ انتهائي متنوع شهري کاڌي جي روايت ٺاهي چڪا آهن. مرڪزي ۽ اوڀر يورپ کان آيل مهاجرن، خاص طور يهودي مهاجرن، شهر ۾ نيو يارڪ طرز جا بيگل، چيز ڪيڪ، هاٽ ڊاگ، ڪنِش ۽ ڊيليڪيٽيسن (ڊيلي) جي روايت کي عام ڪيو. اطالوي مهاجرن نيو يارڪ طرز جو پيزا ۽ اطالوي کاڌو متعارف ڪرايو، جڏهن ته يهودي ۽ آئرش مهاجرن ترتيبوار پاسٽرامي[466] ۽ ڪورنڊ بيف[467] کي شهر جي عام خوراڪ جو حصو بڻايو.

چيني ۽ ٻين ايشيائي ريسٽورنٽن، سينڊوچ دڪانن، ٽراٽوريا، ڊائنرن ۽ ڪافي هائوسن جو شهر جي لڳ ڀڳ هر علائقي ۾ وڏي پيماني تي وجود آهي. شهر طرفان لائسنس يافته لڳ ڀڳ 4,000 موبائل کاڌي وڪڻندڙن، جن مان ڪيترائي مهاجرن جي ملڪيت آهن، وچ اوڀر جي کاڌن جهڙوڪ فلافل ۽ ڪباب کي جديد نيو يارڪ جي گهٽيءَ جي کاڌي جو نمايان حصو بڻايو آهي.[468]

مشيلن گائيڊ مطابق نيو يارڪ دنيا جي بهترين ۽ سڀ کان وڌيڪ متنوع هائوٽ ڪُزين ريسٽورنٽن جي وڏي تعداد جو گهر آهي.[469] نيو يارڪ شهر جو صحت ۽ ذهني صفائي کاتو معائنن جي نتيجن جي بنياد تي شهر جي ريسٽورنٽن کي اکرن جي صورت ۾ درجا ڏئي ٿو.[470] 2019ع تائين شهر ۾ 27,043 ريسٽورنٽ هئا، جڏهن ته 2017ع ۾ انهن جو انگ 24,865 هو.[471]

فلشنگ ميڊوز–ڪورونا پارڪ ۾ لڳندڙ ڪوئنز نائيٽ مارڪيٽ هر رات ڏهه هزار کان وڌيڪ ماڻهن کي پاڻ ڏانهن ڇڪي ٿي، جتي 85 کان وڌيڪ ملڪن جي کاڌن جا نمونا ملي سگهن ٿا.[314]

فيشن

[سنواريو]
نيو يارڪ فيشن ويڪ دوران هائوٽ ڪُتور ماڊلز رن وي تي

نيو يارڪ شهر دنيا جي اهم فيشن راڄڌانين مان هڪ آهي، ۽ فيشن صنعت شهر جي خانگي شعبي جي افرادي قوت جو لڳ ڀڳ 4.6٪ روزگار فراهم ڪري ٿي.[472]

نيو يارڪ فيشن ويڪ (NYFW) هر سال ٻه ڀيرا ٿيندڙ هڪ نمايان عالمي تقريب آهي، جنهن ۾ ماڊل دنيا جي مشهور ڊزائنرن جا جديد لباس مارڪيٽ ۾ اچڻ کان اڳ پيش ڪن ٿا.[473]

NYFW کي عالمي فيشن صنعت جي رجحانن تي اثرانداز ٿيندڙ اهم تقريبن مان شمار ڪيو وڃي ٿو.[474] نيو يارڪ جو فيشن ڊسٽرڪٽ مڊٽائون مينهٽن جي لڳ ڀڳ 30 شهري بلاڪن تي پکڙيل آهي،[475] ۽ ان جو مرڪز سيونٿ ايونيو جي ان حصي تي آهي، جنهن کي فيشن ايونيو پڻ سڏيو وڃي ٿو.[476]

شهر جي فيشن ڪئلينڊر ۾ هائوٽ ڪُتور اسلوب پيش ڪندڙ ڪُتور فيشن ويڪ پڻ شامل آهي.[477] هر سال ميٽروپوليٽن ميوزيم آف آرٽ سان لاڳاپيل ميٽ گالا کي عام طور “فيشن جي سڀ کان وڏي رات” طور بيان ڪيو ويندو آهي.[478]

پريڊون

[سنواريو]
سالياني ميسي جي ٿئنڪس گيونگ ڊي پريڊ، دنيا جي سڀ کان وڏي پريڊن مان هڪ[479]

نيو يارڪ شهر پنهنجي وڏين گهٽي پريڊن لاءِ مشهور آهي، جن مان اڪثريت مينهٽن ۾ ٿيندي آهي. سالياني پريڊن جي عام رخ اتر کان ڏکڻ طرف هوندي آهي ۽ اهي اڪثر شهر جي وڏين ايونيوز تان گذرن ٿيون.

سالياني ميسي جي ٿئنڪس گيونگ ڊي پريڊ دنيا جي سڀ کان وڏي پريڊ طور بيان ڪئي وئي آهي.[479] اها سينٽرل پارڪ جي ڀرسان شروع ٿي ڏکڻ طرف ميسي هيرالڊ اسڪوائر جي مرڪزي اسٽور تائين پهچي ٿي.[480] پريڊ جي ٽيليويزن نشريات دنيا جي ڪيترن ئي هنڌن تي ڏٺي ويندي آهي ۽ لکين ماڻهو ان کي شهر ۾ سڌو سنئون ڏسڻ لاءِ گڏ ٿين ٿا.[479]

ٻين نمايان پريڊن ۾ مارچ ۾ ٿيندڙ نيو يارڪ شهر سينٽ پيٽرڪ ڊي پريڊ، جون ۾ نيو يارڪ سٽي پرائيڊ مارچ، آڪٽوبر ۾ گرين وچ وليج هالووين پريڊ ۽ ڪيترن ئي ملڪن جي آزاديءَ جي ڏينهن جي ياد ۾ ٿيندڙ پريڊون شامل آهن.

ٽڪر-ٽيپ پريڊون راندين جي ٽيمن جي چيمپيئن شپ يا ٻين اهم ڪاميابين جي جشن لاءِ ڪڍيون وينديون آهن. اهي عام طور لوئر مينهٽن ۾ براڊوي سان گڏ بولنگ گرين کان سٽي هال پارڪ تائين ڪينين آف هيروز جي رستي تي اتر طرف هلنديون آهن.

رانديون

[سنواريو]

نيو يارڪ شهر ڪيترين ئي وڏين آمريڪي پيشاور راندين جي ليگن جي مرڪزي آفيسن جو گهر آهي، جن ۾ نيشنل فٽبال ليگ،[481] ميجر ليگ بيس بال،[482] نيشنل باسڪيٽ بال ايسوسيئيشن،[483] نيشنل هاڪي ليگ،[484] ۽ ميجر ليگ ساڪر شامل آهن.[485]

نيو يارڪ شهر 1984ع جون اونهاري پيرالمپڪس[486] ۽ 1998ع گُڊ وِل گيمز[487] جي ميزباني پڻ ڪري چڪو آهي. شهر جي 2012ع اونهاري اولمپڪس جي ميزباني لاءِ بولي آخري پنج اميدوارن ۾ شامل هئي، پر ميزباني جو حق لنڊن کي مليو.[488]

شهر ۽ ان جي ميٽروپوليٽن علائقي ۾ پنجن وڏين راندين جي مختلف ليگن سان لاڳاپيل 40 کان وڌيڪ اهم پيشاور ٽيمون رهيون آهن. دنيا ۾ تعمير ٿيل ڏهن سڀ کان مهانگن اسٽيڊيمز مان چار—ميٽ لائيف اسٽيڊيم، نئون يانڪي اسٽيڊيم، ميڊيسن اسڪوائر گارڊن ۽ سيٽي فيلڊ—نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقي ۾ واقع آهن.[489]

نيشنل فٽبال ليگ ۾ شهر جي نمائندگي نيو يارڪ جائنٽس ۽ نيو يارڪ جيٽس ڪن ٿا، پر ٻنهي جا هوم ميچ ويجهي ايسٽ ردر فورڊ، نيو جرسي ۾ ميٽ لائيف اسٽيڊيم ۾ ٿين ٿا.[490] انهيءَ اسٽيڊيم 2014ع ۾ سپر باؤل XLVIII جي ميزباني ڪئي.[491]

شهر جون ٻه ميجر ليگ بيس بال ٽيمون نيو يارڪ ميٽس ۽ نيو يارڪ يانڪيز آهن. ميٽس ڪوئنز ۾ 41,800 تماشائين جي گنجائش واري سيٽي فيلڊ ۾، جڏهن ته يانڪيز دي برونڪس ۾ 47,400 کان وڌيڪ گنجائش واري يانڪي اسٽيڊيم ۾ کيڏن ٿا.[492] ٻنهي جي وچ ۾ هر باقاعده سيزن دوران ٿيندڙ مقابلي کي سب وي سيريز چيو ويندو آهي.[493] يانڪيز ميجر ليگ بيس بال جو رڪارڊ 27 چيمپيئن شپ کٽي چڪا آهن،[494] جڏهن ته ميٽس ٻه ڀيرا ورلڊ سيريز کٽي چڪا آهن.[495]

شهر اڳ بروڪلن ڊاجرز، جيڪي هاڻي لاس اينجلس ڊاجرز آهن، ۽ نيو يارڪ جائنٽس، جيڪي هاڻي سان فرانسسڪو جائنٽس آهن، جو پڻ گهر هو. بروڪلن ڊاجرز نيو يارڪ ۾ هڪ ڀيرو ورلڊ سيريز کٽي،[496] جڏهن ته جائنٽس پنج ڀيرا کٽي. ٻئي ٽيمون 1958ع ۾ ڪيليفورنيا منتقل ٿي ويون.[497] شهر ۾ مائنر ليگ بيس بال جي بروڪلن سائيڪلونز پڻ موجود آهي، جيڪا ميٽس سان لاڳاپيل آهي،[498] جڏهن ته اسٽيٽن آئلينڊ فيري هاڪس 2022ع کان آزاد اٽلانٽڪ ليگ ۾ کيڏڻ شروع ڪيو.[499]

نيشنل باسڪيٽ بال ايسوسيئيشن ۾ شهر جون ٽيمون نيو يارڪ نِڪس ۽ بروڪلن نيٽس آهن. نِڪس ميڊيسن اسڪوائر گارڊن ۽ نيٽس بارڪليز سينٽر ۾ پنهنجي هوم ميچون کيڏن ٿا. نيو يارڪ لبرٽي شهر جي وومينز نيشنل باسڪيٽ بال ايسوسيئيشن ٽيم آهي. آمريڪا جي پهرين قومي ڪاليج سطح جي باسڪيٽ بال چيمپيئن شپ، نيشنل انويٽيشن ٽورنامينٽ، 1938ع ۾ نيو يارڪ ۾ شروع ٿي ۽ اڄ به شهر سان لاڳاپيل آهي.[500]

نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقو نيشنل هاڪي ليگ جي ٽن ٽيمن جو گهر آهي. نيو يارڪ رينجرز، جيڪا ليگ جي اوريجنل سِڪس مان هڪ آهي، مينهٽن ۾ ميڊيسن اسڪوائر گارڊن ۾ کيڏي ٿي. نيو يارڪ آئلينڊرز، جيڪا روايتي طور لانگ آئلينڊ جي نمائندگي ڪري ٿي، ايلمنٽ، نيو يارڪ جي يو بي ايس ارينا ۾ کيڏي ٿي؛ 2015ع کان 2020ع تائين هن ٽيم بروڪلن جي بارڪليز سينٽر ۾ پڻ ميچون کيڏيون. نيو جرسي ڊيولز ويجهي نيوارڪ، نيو جرسي جي پروڊينشل سينٽر ۾ کيڏي ٿي.

ميجر ليگ ساڪر ۾ شهر جي نمائندگي نيو يارڪ سٽي ايف سي ڪري ٿي، جيڪا پنهنجا هوم ميچ يانڪي اسٽيڊيم ۾ کيڏندي رهي آهي،[501] جڏهن ته نيو يارڪ ريڊ بُلز ويجهي هيريسن، نيو جرسي جي اسپورٽس اليسٽريٽيڊ اسٽيڊيم ۾ کيڏن ٿا.[502] نيشنل وومينز ساڪر ليگ جي گوٿم ايف سي پڻ انهيءَ اسٽيڊيم ۾ کيڏي ٿي ۽ 2028ع ۾ نيو يارڪ شهر جي اتحاد پارڪ منتقل ٿيڻ جو منصوبو رکي ٿي.[503]

بروڪلن ايف سي بروڪلن تي ٻڌل پيشاور فٽبال ڪلب آهي، جنهن جي عورتن جي ٽيم 2024ع کان پهرين ڊويزن يو ايس ايل سپر ليگ ۽ مردن جي ٽيم 2025ع کان ٻئي ڊويزن يو ايس ايل چيمپيئن شپ ۾ کيڏڻ شروع ڪيو.[504]

نيو يارڪ علائقو ٻه ڀيرا فيفا ورلڊ ڪپ جو ميزبان رهيو آهي، جيتوڻيڪ سڀ ميچون ايسٽ ردر فورڊ، نيو جرسي ۾ کيڏيون ويون. 1994ع فيفا ورلڊ ڪپ دوران جائنٽس اسٽيڊيم ۾ ست ميچون ٿيون، جن ۾ هڪ سيمي فائنل به شامل هو.[505][506] 2026ع فيفا ورلڊ ڪپ لاءِ نيو يارڪ آمريڪا جي ميزبان علائقن مان هڪ هو، ۽ ڪيترن ميچن سميت فائنل ميٽ لائيف اسٽيڊيم ۾ منعقد ٿيو.[507][508]

سالياني يو ايس اوپن دنيا جي چئن گرينڊ سلم ٽينس مقابلن مان هڪ آهي ۽ فلشنگ ميڊوز–ڪورونا پارڪ ۾ نيشنل ٽينس سينٽر ۾ منعقد ٿئي ٿو.[509]

نيو يارڪ سٽي ميراٿن جو رستو شهر جي سڀني پنجن بورو مان گذري ٿو. 2025ع ۾ ان جا 59,226 مقابلي باز ريس مڪمل ڪري چڪا هئا، جيڪو دنيا ۾ ڪنهن ميراٿن لاءِ رڪارڊ هو؛ انهن جو تعلق 132 ملڪن سان هو.[510]

ملروز گيمز سالياني ٽريڪ ۽ فيلڊ مقابلو آهي، جيڪو فورٽ واشنگٽن ايونيو آرمري ۾ ٿيندو آهي؛ ان جو مشهور مقابلو واناميڪر مائل آهي.[511] باڪسنگ پڻ شهر جي راندين واري ثقافت جو اهم حصو رهي آهي. نيو يارڪ گولڊن گلوز جهڙا مقابلا تاريخي طور ميڊيسن اسڪوائر گارڊن سان ويجهي لاڳاپيل رهيا آهن.[512]

انساني خدمتون

[سنواريو]

صحت

[سنواريو]
نيو يارڪ-پريسبيٽيرين اسپتال، جيڪا ڪولمبيا يونيورسٽي ۽ ڪارنيل يونيورسٽي سان لاڳاپيل آهي، نيو يارڪ شهر جي سڀ کان وڏي اسپتال ۽ سڀ کان وڏي خانگي ملازمت ڏيندڙ اداري طور سڃاتي وڃي ٿي، ۽ دنيا جي مصروف ترين اسپتالن مان پڻ هڪ آهي.[513]

نيو يارڪ شهر صحت جي سارسنڀال، طبي تعليم ۽ تربيت جو هڪ اهم مرڪز آهي، ۽ شهر جي صحت واري شعبي ۾ 750,000 کان وڌيڪ ماڻهو ملازم آهن.[330][514] شهر جي وڏين خانگي اسپتالن ۾ اسپتال فار اسپيشل سرجري، لينڪس هِل اسپتال، لانگ آئلينڊ جيوئش ميڊيڪل سينٽر، ميموريل سلون ڪيٽرنگ ڪينسر سينٽر، مائونٽ سينا اسپتال، نيو يارڪ-پريسبيٽيرين اسپتال ۽ اين واءِ يو لانگون هيلٿ شامل آهن.[515]

نيو يارڪ شهر ۾ ڪيترائي اهم ميڊيڪل اسڪول پڻ قائم آهن. انهن ۾ بروڪلن جو سني ڊائون اسٽيٽ ڪاليج آف ميڊيسن، برونڪس جو البرٽ آئن اسٽائن ڪاليج آف ميڊيسن، ۽ مينهٽن ۾ سي يو اين واءِ اسڪول آف ميڊيسن، ٽورو ڪاليج آف اوسٽيوپيٿڪ ميڊيسن، ڪولمبيا يونيورسٽي ويگيلوس ڪاليج آف فزيشنز اينڊ سرجنز، وائل ڪارنيل ميڊيسن، آئڪان اسڪول آف ميڊيسن ايٽ مائونٽ سينا ۽ نيو يارڪ يونيورسٽي اسڪول آف ميڊيسن شامل آهن.[516]

اين واءِ سي هيلٿ + هاسپيٽلز (HHC) هڪ عوامي فائدي واري ڪارپوريشن آهي، جيڪا 1969ع ۾ قائم ڪئي وئي. هي ادارو شهر جون سرڪاري اسپتالون ۽ آئوٽ پيشنٽ ڪلينڪن جو وسيع نيٽ ورڪ هلائي ٿو.[517][518]

تائين 2021، HHC سالياني 10.9 ارب آمريڪي ڊالرن جي آمدني سان آمريڪا جو سڀ کان وڏو ميونسپل صحت نظام هو.[519] هي نظام 1.4 ملين مريضن کي خدمتون فراهم ڪري ٿو، جن ۾ 475,000 کان وڌيڪ اهڙا شهري پڻ شامل آهن، جن وٽ صحت جي انشورنس ناهي.[520]

HHC يارنهن ايڪيوٽ ڪيئر اسپتالون، چار ماهر نرسنگ سهولتون، ڇهه تشخيصي ۽ علاج جا مرڪز، ۽ 70 کان وڌيڪ برادري تي ٻڌل بنيادي صحت جي سارسنڀال مرڪز هلائي ٿو. هي نظام خاص طور گهٽ آمدني وارن ۽ پورهيت طبقي جي رهاڪن جي خدمت ڪري ٿو.[521][522]

HHC سان لاڳاپيل ميٽرو پلس هيلٿ پلان نيو يارڪ شهر ۾ حڪومت جي مدد سان هلندڙ صحت انشورنس جي وڏين فراهم ڪندڙن مان هڪ آهي؛ جون 2022ع تائين ان ۾ 670,000 شهري داخل هئا.[523]

HHC جون سهولتون هر سال لکين نيو يارڪ واسين کي خدمتون ڏين ٿيون، ۽ انهن خدمتن لاءِ 190 کان وڌيڪ ٻولين ۾ ترجمي جون سهولتون پڻ مهيا ڪيون وڃن ٿيون.[524] HHC نظام جي سڀ کان مشهور اسپتال بيليوو اسپتال آهي، جيڪا 1736ع ۾ قائم ٿي ۽ آمريڪا جي سڀ کان پراڻي سرڪاري اسپتال طور سڃاتي وڃي ٿي.[525] جيڪڏهن آمريڪي صدر يا ٻيا عالمي اڳواڻ نيو يارڪ ۾ موجود هجن ۽ کين علاج جي ضرورت پوي، ته بيليوو سندن علاج لاءِ مقرر ڪيل اسپتالن مان هڪ آهي.[526]

نيو يارڪ شهر 1995ع ۾ گهڻن ريسٽورنٽن جي حصن اندر سگريٽ نوشي تي پابندي لاڳو ڪئي، ۽ 2003ع ۾ اها پابندي بارن، ريسٽورنٽن ۽ عوامي ڪم ڪار جي هنڌن تائين وڌائي وئي.[527] نيو يارڪ رياست ۾ دواسازي وارن دڪانن کي تماڪ ڇڪڻ يا ويپنگ لاءِ استعمال ٿيندڙ شين وڪڻڻ کان پڻ روڪيو ويو آهي.[528]

نيو يارڪ شهر ۾ پناهه حاصل ڪرڻ جي حق سان لاڳاپيل قانوني ذميواري موجود آهي، جنهن تحت ضرورت مند ماڻهن کي، سندن اميگريشن، سماجي-اقتصادي يا رهائشي حيثيت کان سواءِ، مناسب پناهه ۽ خوراڪ فراهم ڪرڻ جي ضمانت ڏني وڃي ٿي.[529]

ان پاليسي جي نتيجي ۾، جيتوڻيڪ نيو يارڪ ۾ آمريڪي شهرن مان بي گهر ماڻهن جو مجموعي انگ سڀ کان وڌيڪ آهي، 2024ع ۾ انهن مان رڳو لڳ ڀڳ 5 سيڪڙو ماڻهو شهر جي پناهه گاهن کان ٻاهر هئا، جيڪو ٻين وڏن آمريڪي شهرن جي ڀيٽ ۾ کليل هنڌن تي بي گهر رهندڙن جو گهڻو گهٽ تناسب هو.[530] 2023ع تائين 92,824 بي گهر ماڻهو هر رات شهر جي پناهه گاهن واري نظام ۾ رهندا هئا.[531]

عوامي تحفظ

[سنواريو]
بروڪلن ۾ نيو يارڪ پوليس ڊپارٽمينٽ (NYPD) جا پوليس آفيسر
نيو يارڪ سٽي فائر ڊپارٽمينٽ (FDNY)، آمريڪا جو سڀ کان وڏو ميونسپل فائر ڊپارٽمينٽ

نيو يارڪ پوليس ڊپارٽمينٽ (NYPD) آمريڪا جي سڀ کان وڏي پوليس فورس آهي، جنهن ۾ 36,000 کان وڌيڪ حلف يافته آفيسر شامل آهن.[532] سياستدان، ميڊيا ۽ خود پوليس جون گاڏيون NYPD جي اهلڪارن لاءِ اڪثر نيو يارڪ جا بهترين (New York's Finest) لقب استعمال ڪن ٿيون.[533]

شهر ۾ 1970ع کان 1990ع واري ڏهاڪي تائين ڏوهن ۾ نمايان واڌ ٿي.[534] 1990ع واري ڏهاڪي کان پوءِ نيو يارڪ شهر ۾ مجموعي ڏوهن جو رجحان گهٽجڻ ڏانهن رهيو آهي؛[535] 1993ع کان 2005ع تائين تشدد وارا ڏوهه 75 سيڪڙو کان وڌيڪ گهٽيا، ۽ انهن دورن ۾ به گهٽجندا رهيا جڏهن آمريڪا جي مجموعي سطح تي ڪجهه ڏوهن ۾ واڌ ٿي رهي هئي.[536]

NYPD جي اسٽاپ اينڊ فريسڪ پروگرام کي 2013ع ۾ ڪاري ۽ مخلوط نسلي رهاڪن خلاف "اڻ سڌي نسلي پروفائيلنگ واري پاليسي" قرار ڏيندي غير آئيني ڄاڻايو ويو،[537] جيتوڻيڪ ان کان پوءِ وارن سالن ۾ به غيرمتناسب اثر بابت دعوائون جاري رهيون.[538] اسٽاپ اينڊ فريسڪ پروگرام کي ڪڏهن ڪڏهن ڏوهن ۾ گهٽتائي جو اهم سبب قرار ڏنو ويو آهي، پر پروگرام ختم ٿيڻ کان پوءِ به ڏوهن جي شرح گهٽجندي رهي.[539][540]

1990ع ۾ شهر ۾ قتلن جو انگ رڪارڊ 2,245 تائين پهتو، جڏهن ته 2018ع ۾ اهو گهٽجي 289 تي اچي ويو، جيڪو لڳ ڀڳ 70 سالن ۾ گهٽ ترين سطح هئي.[541] 2017ع ۾ قتلن جو ڪُل انگ ۽ هر 100,000 ماڻهن تي 3.3 جي شرح 1951ع کان پوءِ سڀ کان گهٽ هئي.[542] 2023ع ۾ نيو يارڪ شهر ۾ 386 قتل رڪارڊ ڪيا ويا، جيڪي گذريل سال جي ڀيٽ ۾ 12 سيڪڙو گهٽ هئا.[543][544] 2021ع ۾ نيو يارڪ شهر جي قتل جي شرح هر 100,000 ماڻهن تي 5.5 هئي، جيڪا آمريڪا جي ڏهن وڏن شهرن مان گهٽ ترين شرحن مان هڪ هئي.[545]

نيو يارڪ شهر ۾ هٿيارن بابت قانون آمريڪا جي گهڻن ٻين شهرن جي ڀيٽ ۾ سخت آهن؛ ڪنهن به هٿيار جي مالڪي لاءِ لائسنس گهربل آهي، جڏهن ته 2013ع جي نيو يارڪ سيف ايڪٽ تحت اسالٽ هٿيارن تي پابندي لڳائي وئي. 2020ع ۾ نيو يارڪ رياست جي هٿيارن سان ٿيندڙ موتن جي شرح آمريڪي رياستن ۾ پنجين گهٽ ترين هئي.[546]

منظم ڏوهن جو نيو يارڪ شهر سان ڊگهو تاريخي لاڳاپو رهيو آهي. 1820ع واري ڏهاڪي ۾ فورٽي ٿِيوز ۽ روچ گارڊز جهڙا گروهه فائيو پوائنٽس پاڙي ۾ سرگرم هئا؛ انهن کان پوءِ ساڳئي علائقي ۾ ٽونگ تنظيمون ظاهر ٿيون، جيڪي آخرڪار مينهٽن جي چائنا ٽائون واري ڏوهن جي دنيا سان ڳنڍجي ويون. 20هين صديءَ ۾ مافيا جي اثر ۾ واڌ ٿي، جنهن ۾ فائيو فيمليز غالب رهيون، جڏهن ته ٻين گينگ گروهن، جهڙوڪ بليڪ اسپيڊز، پڻ سرگرميون ڪيون.[547] 21هين صديءَ ۾ شهر اندر مافيا ۽ گينگن جي موجودگي ۽ اثر اڳ جي ڀيٽ ۾ گهٽجي ويو آهي.[548][549]

نيو يارڪ سٽي فائر ڊپارٽمينٽ (FDNY) باهه کان تحفظ، فني بچاءُ، حياتياتي، ڪيميائي ۽ تابڪاري خطرن لاءِ ابتدائي هنگامي ڪارروائي، ۽ هنگامي طبي خدمتون فراهم ڪري ٿو. نيو يارڪ جي گهڻ ماڙ ۽ گهڻ رخي شهري ماحول سبب FDNY کي باهه وسائڻ دوران اهڙن ڪيترن پيچيده مسئلن کي منهن ڏيڻو پوي ٿو، جيڪي شهر لاءِ خاص نوعيت جا آهن. ان کي ڪاٺ جي فريم وارن هڪ-خانداني گهرن کان وٺي گهڻ ماڙ عمارتن تائين مختلف قسم جي عمارتن ۾ باهه جي واقعن سان منهن ڏيڻو پوي ٿو، جڏهن ته نيو يارڪ سٽي سب وي ۾ لڳندڙ باهن تي پڻ ڪارروائي ڪرڻي پوي ٿي.[550]

شهر جا الڳ ٿلڳ پل ۽ سرنگهون، وڏا پارڪ ۽ وڻن وارا علائقا، جتي جهنگلي يا ٻوٽن واري باهه لڳي سگهي ٿي، پڻ فائر فائٽنگ لاءِ خاص چئلينج پيدا ڪن ٿا. FDNY جو هيڊڪوارٽر 9 ميٽروٽيڪ سينٽر، ڊائون ٽائون بروڪلن ۾ واقع آهي،[551] جڏهن ته FDNY فائر اڪيڊمي رينڊلز آئلينڊ تي قائم آهي.[552]

آمدرفت

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو نيو يارڪ شهر ۾ آمدرفت

تيز رفتار عوامي آمدرفت

[سنواريو]
پورٽ اٿارٽي بس ٽرمينل، دنيا جو سڀ کان مصروف بس اسٽيشن، اٺين ايونيو ۽ 42هين اسٽريٽ تي واقع آهي.[553][554]

نيو يارڪ شهر ۾ وڏي پيماني واري عوامي آمدرفت جو گهڻو حصو 24 ڪلاڪ هلندو آهي. آمريڪا ۾ ماس ٽرانزٽ استعمال ڪندڙ هر ٽن مان هڪ مسافر نيو يارڪ شهر ۾ آهي، جڏهن ته ملڪ جي ريل مسافرن مان لڳ ڀڳ ٻه ٽيون نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقي ۾ رهن ٿا.[555][556]

بسون

[سنواريو]

نيو يارڪ شهر جي عوامي بس فليٽ جي سروس 24/7 جاري رهي ٿي ۽ اهو اتر آمريڪا جو سڀ کان وڏو بس فليٽ آهي.[557] نيو يارڪ شهر جو بس نظام ملڪ جي ڪنهن به شهر جي ڀيٽ ۾ سڀ کان وڌيڪ مسافرن کي سهولت ڏئي ٿو: 2022ع ۾ MTA New York City Transit جي بسن 483.5 ملين سفر فراهم ڪيا، جڏهن ته MTA Regional Bus Operations 100.3 ملين سفر سنڀاليا.[558]

پورٽ اٿارٽي بس ٽرمينل شهر جو مکيه بين شهري بس ٽرمينل ۽ دنيا جو سڀ کان مصروف بس اسٽيشن آهي. هي ٽرمينل هر ڪم واري ڏينهن لڳ ڀڳ 250,000 مسافرن ۽ 7,000 بسن کي سنڀالي ٿو. عمارت 1950ع ۾ کولڻ وقت روزانو 60,000 مسافرن لاءِ تيار ڪئي وئي هئي. 2021ع ۾ پورٽ اٿارٽي هڪ منصوبو پيش ڪيو، جنهن تحت گنجائش وڌائڻ ۽ سهولت کي جديد بڻائڻ لاءِ 10 ارب آمريڪي ڊالر خرچ ڪرڻا هئا.[554][559][553] 2024ع ۾ پورٽ اٿارٽي هڪ نئين ٽرمينل جي رٿا جو اعلان ڪيو، جنهن ۾ 41هين اسٽريٽ تي نئين مکيه داخلي دروازي وٽ شيشي جو ائٽريم شامل هوندو.[560][561]

ريل

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو نيو يارڪ سٽي سب وي
هڪ گهڻ ماڙ سينگاريل پٿر جي عمارت جي سامهون پيلي ٽيڪسين جي قطار، عمارت ۾ ٽي وڏيون محرابي دريون آهن.
نيو يارڪ شهر آمريڪا جي ٻن سڀ کان مصروف ريلوي اسٽيشنن، گرانڊ سينٽرل ٽرمينل (تصوير ۾) ۽ نيو يارڪ پين اسٽيشن، جو گهر آهي.
سب وي ٽرين جو اڳيون حصو، مٿان LED ڊسپلي تي ڳاڙهي رنگ جو E نشان؛ ساڄي پاسي پليٽفارم تي مسافر ٽرين جو انتظار ڪري رهيا آهن.
نيو يارڪ سٽي سب وي، دنيا جي وڏن ميٽرو نظامن مان هڪ.

27 آڪٽوبر 1904ع تي کوليل نيو يارڪ سٽي سب وي دنيا جي قديم ترين عوامي آمدرفت نظامن مان هڪ آهي ۽ سڀ کان وڌيڪ اسٽيشنن واري ميٽرو نظام طور سڃاتو وڃي ٿو،[562] جنهن جون 423 اسٽيشنون آپريشن ۾ آهن.[563] جيڪڏهن منتقليءَ سان ڳنڍيل اسٽيشنن کي الڳ الڳ ڳڻيو وڃي ته اهو انگ 472 بڻجي ٿو.[564] نيو يارڪ جي سب وي نظام جو لڳ ڀڳ سمورو حصو 24 ڪلاڪ کليل رهي ٿو، جيڪو دنيا جي گهڻن ٻين سب وي نظامن کان مختلف آهي، جيڪي رات جو بند رهندا آهن.[565] نيو يارڪ سٽي سب وي مغربي اڌ گولي جو سڀ کان مصروف ميٽرو ريل نظام آهي،[566] جنهن 2025ع ۾ 1.28 ارب مسافر سفر ڪيا.[567]

نيو يارڪ شهر ۾ عوامي آمدرفت جو استعمال تمام گهڻو آهي. 2005ع ۾ 54.6 سيڪڙو نيو يارڪ واسي ڪم تي وڃڻ لاءِ ماس ٽرانزٽ استعمال ڪندا هئا.[568] ان جي ابتڙ، آمريڪا جي باقي حصي ۾ 91 سيڪڙو ڪم تي ويندڙ ماڻهو ڪار ذريعي سفر ڪندا هئا.[569]

نيو يارڪ سٽي ڪمپٽرولر موجب، نيو يارڪ شهر واري علائقي جا مزدور ۽ ملازم سراسري طور هر هفتي 6 ڪلاڪ ۽ 18 منٽ ڪم تي اچڻ وڃڻ ۾ گذارين ٿا، جيڪو آمريڪا جي وڏن شهرن ۾ سڀ کان ڊگهو اوسط سفر وقت آهي.[570] نيو يارڪ آمريڪا جو واحد شهر آهي جتي گهڻائي، يعني 52 سيڪڙو گهرن، وٽ ڪار ناهي؛ مينهٽن جي رهاڪن مان رڳو 22 سيڪڙو ڪار رکن ٿا.[571] ماس ٽرانزٽ جي وڏي استعمال سبب نيو يارڪ واسي پنهنجي گهريلو آمدنيءَ جو قومي اوسط جي ڀيٽ ۾ گهٽ حصو آمدرفت تي خرچ ڪن ٿا، ۽ ٻين آمريڪي شهري علائقن جي ڀيٽ ۾ هر سال لڳ ڀڳ 19 ارب ڊالر آمدرفت خرچن ۾ بچائن ٿا.[572]

نيو يارڪ شهر جو ڪميُوٽر ريل نيٽ ورڪ اتر آمريڪا جو سڀ کان وڏو آهي.[555] شهر کي ان جي ڀرپاسي وارن علائقن سان ڳنڍيندڙ ريل نيٽ ورڪ ۾ لانگ آئلينڊ ريل روڊ، ميٽرو-نارٿ ريل روڊ ۽ نيو جرسي ٽرانزٽ شامل آهن. اهي گڏيل نظام گرانڊ سينٽرل ٽرمينل ۽ نيو يارڪ پين اسٽيشن تي گڏ ٿين ٿا، ۽ انهن ۾ 250 کان وڌيڪ اسٽيشنون ۽ 20 ريل لائينون شامل آهن.[555]

ڪوئنز ۾ اوچي ٽريڪ تي هلندڙ ايئر ٽرين JFK، جان ايف ڪينيڊي انٽرنيشنل ايئرپورٽ کي نيو يارڪ سٽي سب وي ۽ لانگ آئلينڊ ريل روڊ سان ڳنڍي ٿي.[573] بين شهري ريل لاءِ نيو يارڪ شهر کي ايم ٽريڪ سروس فراهم ڪري ٿي. ايم ٽريڪ جي سڀ کان مصروف اسٽيشن وڏي فرق سان مينهٽن جي ويسٽ سائيڊ تي واقع پين اسٽيشن آهي، جتان بوسٽن، فلاڊيلفيا ۽ واشنگٽن ڊي سي ڏانهن اتر اوڀر ڪوريڊور ذريعي ۽ ٻين اتر آمريڪي شهرن ڏانهن ڊگهي مفاصلي واريون ريل سروسون هلن ٿيون.[574]

اسٽيٽن آئلينڊ ريلوي جو تيز رفتار ريل نظام صرف اسٽيٽن آئلينڊ کي سروس ڏئي ٿو ۽ 24 ڪلاڪ هلندو آهي. سينٽ جارج ٽرمينل تان اسٽيٽن آئلينڊ فيري وسيلي مينهٽن تائين رسائي ملي ٿي.[575]

پاٿ ٽرين مڊٽائون ۽ لوئر مينهٽن کي نيو جرسي ۾ هوبوڪن ٽرمينل ۽ نيوارڪ پين اسٽيشن سان ڳنڍي ٿي، جڏهن ته اهي اسٽيشنون هڊسن درياهه پار ورلڊ ٽريڊ سينٽر اوڪيولس سان به ڳنڍيل آهن.[576] نيو يارڪ سٽي سب وي وانگر PATH پڻ 24 ڪلاڪ هلندي آهي؛ اهڙيءَ طرح آمريڪا جي انهن پنج تيز رفتار ريل نظامن مان ٽي، جيڪي 24 ڪلاڪ سروس ڏين ٿا، مڪمل يا جزوي طور نيو يارڪ شهر ۾ واقع آهن.[577]

گرانڊ سينٽرل ٽرمينل ريل پليٽفارمن جي تعداد ۽ قبضي هيٺ ايراضيءَ جي لحاظ کان دنيا جي سڀ کان وڏي ريلوي اسٽيشن آهي.[578]

نيو يارڪ شهر ۾ اربين ڊالرن جا هيوي ريل آمدرفت منصوبا تعمير هيٺ آهن، جن ۾ سيڪنڊ ايونيو سب وي پڻ شامل آهي.[579]

هوائي آمدرفت

[سنواريو]
جان ايف ڪينيڊي بين الاقوامي هوائي اڏو، ڪوئنز ۾

نيو يارڪ جو فضائي علائقو آمريڪا جو سڀ کان مصروف ۽ دنيا جي مصروف ترين هوائي رستن مان هڪ آهي. نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقي جا ٽي سڀ کان مصروف هوائي اڏا جان ايف ڪينيڊي بين الاقوامي هوائي اڏو (55.3 ملين مسافر)، نيوارڪ لبرٽي بين الاقوامي هوائي اڏو (43.6 ملين) ۽ لاگارڊيا هوائي اڏو (29.0 ملين) آهن؛ 2022ع ۾ انهن ٽنهي هوائي اڏن کي مجموعي طور 127.9 ملين مسافرن استعمال ڪيو.[580] 2023ع ۾ JFK ۽ نيوارڪ لبرٽي، بين الاقوامي هوائي مسافرن لاءِ آمريڪا جا ترتيبوار سڀ کان مصروف ۽ چوٿين نمبر تي مصروف گيٽ وي هئا.[581] تائين 2022, JFK 26.8 ملين بين الاقوامي مسافرن سان اتر آمريڪا جو سڀ کان مصروف بين الاقوامي مسافر هوائي اڏو هو.[582]

2014ع ۾ ان وقت جي نائب صدر جو بائيڊن لاگارڊيا هوائي اڏي کي اهڙي هوائي اڏي سان ڀيٽيو هو جيڪو مسافرن کي "ڪنهن ٽين دنيا جي ملڪ" ۾ ڏسڻ لاءِ ملي سگهي ٿو. ان کان پوءِ لاگارڊيا هوائي اڏي تي وفاقي ۽ رياستي سهڪار سان 8 ارب آمريڪي ڊالرن جو وڏي پيماني تي جديدڪاري وارو منصوبو هلايو ويو، جنهن تحت پراڻين سهولتن کي جديد ٽرمينلن ۽ رستن سان تبديل ڪيو ويو.[583][584][585][586] پورٽ اٿارٽي آف نيو يارڪ اينڊ نيو جرسي، نيوبرگ، نيو يارڪ ڀرسان چوٿين هوائي اڏي اسٽيورٽ بين الاقوامي هوائي اڏو تي مسافرن جي گنجائش وڌائڻ لاءِ پڻ منصوبن کي اڳتي وڌايو آهي.[587] نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقي ۾ ٻيا تجارتي هوائي اڏا لانگ آئلينڊ ميڪ آرٿر هوائي اڏو، ٽرينٽن–مرسر هوائي اڏو ۽ ويسٽ چيسٽر ڪائونٽي هوائي اڏو آهن. علائقي کي سروس ڏيندڙ مکيه عام هوابازي هوائي اڏو ٽيٽربورو هوائي اڏو آهي.

فيريون، ٽيڪسيون ۽ ٽرام

[سنواريو]
اسٽيٽن آئلينڊ فيري مينهٽن ۽ اسٽيٽن آئلينڊ جي وچ ۾ روزاني مسافرن کي آڻي ۽ وٺي ٿي.

اسٽيٽن آئلينڊ فيري دنيا جي سڀ کان مصروف فيري سروس آهي، جنهن جولاءِ 2015ع کان جون 2016ع تائين 23 ملين کان وڌيڪ مسافر کنيا. اها اسٽيٽن آئلينڊ ۽ لوئر مينهٽن جي وچ ۾ 5.2-ميل (8.4 km) ڊگهي رستي تي 24 ڪلاڪ هلندي آهي.[588][589] ٻيون فيري خدمتون مينهٽن کي شهر ۽ ميٽروپوليٽن علائقي جي ٻين حصن سان ڳنڍين ٿيون. NYC Ferry، جيڪا NYCEDC جي هڪ شروعات آهي ۽ جنهن جون رٿيل لائينون پنجن ئي بوروئن تائين وڃڻ لاءِ تيار ڪيون ويون، 2017ع ۾ شروع ٿي.[590]

رنگ ۽ ٽيڪسي ميڊيلين ذريعي سڃاتل شهر جون 13,587 پيليون ٽيڪسيون اهي واحد گاڏيون آهن، جن کي سڄي شهر ۾ روڊ تان هٿ ڏئي روڪيندڙ مسافر کڻڻ جي قانوني اجازت آهي.[591] سيبي سائي رنگ جون بورو ٽيڪسيون اپر مينهٽن ۽ چئن ٻاهرين بوروئن ۾ روڊ تان مسافر کڻي سگهن ٿيون.[592] گهڻي عرصي تائين پيلي ٽيڪسين جي بالادستي کان پوءِ اوبر ۽ لفٽ جهڙين هاءِ-واليوم فار-هائر گاڏين ڊسمبر 2016ع کان شهر ۾ سفرن جو سڀ کان وڏو حصو حاصل ڪرڻ شروع ڪيو؛ ان وقت فار-هائر گاڏين ۽ ٽيڪسين ٻنهي لڳ ڀڳ 10.5 ملين سفر ڪيا هئا. آڪٽوبر 2023ع تائين 78,000 فار-هائر گاڏين 20.3 ملين سفر ڪيا، جڏهن ته پيلي ٽيڪسين ۾ 3.5 ملين سفر ٿيا.[593][594]

روزويلٽ آئلينڊ ٽرام وي هڪ فضائي ٽرام وي آهي، جيڪا 1976ع ۾ هلڻ شروع ٿي.[595] اها هر سال لڳ ڀڳ 2 ملين مسافرن کي روزويلٽ آئلينڊ ۽ مينهٽن جي 59هين اسٽريٽ ۽ سيڪنڊ ايونيو جي وچ ۾ 3,140 فوٽ (960 m) فاصلو طئي ڪرائي ٿي.[596]

سائيڪلنگ نيٽ ورڪ

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو نيو يارڪ شهر ۾ سائيڪلنگ
سٽي بائيڪ سائيڪل شيئرنگ سروس، جيڪا مئي 2013ع ۾ شروع ٿي

نيو يارڪ شهر ۾ سائيڪل هلائڻ جون حالتون گڏيل نوعيت جون آهن؛ شهر جي وڏي گنجان آبادي، نسبتاً هموار زمين، روڪ-هل واري ڳري ٽريفڪ، ۽ وڏي انگ ۾ پيادل هلندڙ ماڻهو سائيڪلنگ تي اثرانداز ٿين ٿا. شهر جي وڏي سائيڪل سوار آبادي ۾ روزمره ڪم لاءِ سائيڪل هلائيندڙ، جهڙوڪ پهچ ۽ ميسينجر خدمتن جا ورڪر؛ تفريحي سائيڪلنگ ڪلب؛ ۽ وڌندڙ انگ ۾ ڪميُوٽر سائيڪل سوار شامل آهن. نيو يارڪ شهر ۾ سائيڪلنگ جي مقبوليت وڌي رهي آهي؛ 2022ع ۾ لڳ ڀڳ 61,200 ماڻهو روزانو ڪم تي وڃڻ لاءِ سائيڪل استعمال ڪندا هئا ۽ روزاني سائيڪل سفرن جو انگ لڳ ڀڳ 610,000 هو، جيڪي ٻئي انگ گذريل ڏهاڪي جي ڀيٽ ۾ لڳ ڀڳ ٻيڻا هئا.[242] تائين 2022, نيو يارڪ شهر ۾ 1,525 ميلs (2,454 km) سائيڪل لين موجود هئا، جن مان 644 ميلs (1,036 km) الڳ ڪيل يا "محفوظ" سائيڪل لين هئا.[242]

گهٽيون ۽ شاهراهون

[سنواريو]
12 جولاءِ 2016ع تي 42هين اسٽريٽ تي سياح مينهٽن هينج جو نظارو ڪندي

گهٽيون پڻ شهر جي سڃاڻپ جو هڪ اهم حصو آهن. نيو يارڪ کي شهري موٽر گاڏين جي ٽريفڪ جام جي لحاظ کان دنيا ۾ سڀ کان اڳتي قرار ڏنو ويو آهي.[597] 1811ع جو ڪمشنرز پلان شهر جي جسماني ترقيءَ تي گهرو اثر ڇڏيو. نيو يارڪ شهر وٽ فري ويز ۽ پارڪ ويز جو وسيع ڄار آهي، جيڪو شهر جي بوروئن کي هڪ ٻئي سان ۽ اتر نيو جرسي، ويسٽ چيسٽر ڪائونٽي، لانگ آئلينڊ ۽ ڏکڻ اولهه ڪنيڪٽيڪٽ سان پلن ۽ سرنگهن ذريعي ڳنڍي ٿو. ڇاڪاڻ ته اهي شاهراهون لکين ٻاهرين بوروئن ۽ مضافاتي علائقن جي ماڻهن کي مينهٽن ڏانهن روزاني سفر ڪرائين ٿيون، ان ڪري ڊرائيورن جو خاص طور رش آور دوران ڪلاڪن تائين ڳري ٽريفڪ ۾ ڦاسي وڃڻ عام ڳالهه آهي.[598][599]

نيو يارڪ شهر ۾ ڪانجيسشن پرائسنگ، جيڪو آمريڪا ۾ پنهنجي نوعيت جو پهريون پروگرام آهي،[600] جنوري 2025ع ۾ لاڳو ڪيو ويو. اهو 60هين اسٽريٽ کان ڏکڻ مينهٽن واري علائقي ۾ داخل ٿيندڙ اڪثر موٽر گاڏين تي لاڳو ٿئي ٿو، ۽ ان جو مقصد روزاني مسافرن کي تيز رفتار عوامي آمدرفت استعمال ڪرڻ ڏانهن همٿائڻ آهي.[601]

آمريڪا جي باقي حصن جي ابتڙ، نيو يارڪ رياست هڪ ملين کان وڌيڪ آبادي وارن شهرن ۾ ڳاڙهي بتيءَ تي موڙڻ کي منع ڪري ٿي، جنهن جو مقصد ٽڪراءَ گهٽائڻ ۽ پيادل ماڻهن جي حفاظت وڌائڻ آهي. تنهن ڪري نيو يارڪ شهر ۾ ڳاڙهي بتيءَ تي هر قسم جو موڙ غيرقانوني آهي، سواءِ انهن هنڌن جي جتي خاص نشاني اهڙي موڙ جي اجازت ڏئي.[602]


پل ۽ سرنگهون

[سنواريو]
ايسٽ درياهه تي مينهٽن پل ۽ بروڪلن پل

مينهٽن ۽ اسٽيٽن آئلينڊ جا بورو ساڳين نالن وارن ٻيٽن تي واقع آهن، جڏهن ته ڪوئنز ۽ بروڪلن وڏي لانگ آئلينڊ جي اولهندي ڇيڙي تي آهن، ۽ برونڪس نيو يارڪ رياست جي مکيه خشڪيءَ تي واقع آهي. مينهٽن ٻيٽ کي ٻاهرين بوروئن ۽ نيو جرسي سان پلن ۽ سرنگهن جي هڪ وسيع ڄار ذريعي ڳنڍيو ويو آهي. 14 لين وارو جارج واشنگٽن پل، جيڪو هڊسن درياهه مٿان مينهٽن کي نيو جرسي سان ڳنڍي ٿو، دنيا جو سڀ کان مصروف موٽر گاڏين وارو پل آهي.[603][604] ويرازانو–نيروز پل، جيڪو بروڪلن ۽ اسٽيٽن آئلينڊ جي وچ ۾ دي نيروز تي پکڙيل آهي، آمريڪائن جو سڀ کان ڊگهو سسپينشن پل ۽ دنيا جي ڊگهن سسپينشن پلن مان هڪ آهي.[605][606]

پنهنجي پٿر جي نو-گوٿڪ سسپينشن ٽاورن سان بروڪلن پل شهر جي هڪ علامتي اڏاوت آهي؛ 1883ع ۾ کولڻ وقت اهو پهريون اسٽيل-تار وارو سسپينشن پل هو، ۽ 1903ع تائين دنيا جو سڀ کان ڊگهو سسپينشن پل رهيو.[607][608] ڪوئنزبورو پل 1909ع کان 1917ع تائين "اتر آمريڪا جو سڀ کان ڊگهو ڪينٽيليور اسپان" هو.[609] مينهٽن پل، جيڪو 1909ع ۾ کوليو ويو، "جديد سسپينشن پلن جو اڳواڻ سمجهيو وڃي ٿو"، ۽ ان جي ڊيزائن 20هين صديءَ جي شروعات ۾ تعمير ٿيل "وڏن ڊگهي-اسپان سسپينشن پلن لاءِ نموني طور ڪم ڪيو".[610] ٿروگز نيڪ پل ۽ وائيٽ اسٽون پل ڪوئنز ۽ برونڪس کي ڳنڍين ٿا، جڏهن ته ٽرايبورو پل مينهٽن، ڪوئنز ۽ برونڪس کي پاڻ ۾ ڳنڍي ٿو.

لنڪن سرنگهه

لنڪن سرنگهه، جيڪا هڊسن درياهه جي هيٺان نيو جرسي ۽ مڊٽائون مينهٽن جي وچ ۾ روزانو 120,000 گاڏيون کڻي ٿي، دنيا جي سڀ کان مصروف موٽر گاڏين واري سرنگهه آهي.[611] سرنگهه کي پل جي بدران ان لاءِ تعمير ڪيو ويو ته جيئن نيو يارڪ هاربر مان گذرندڙ ۽ هڊسن درياهه ذريعي مينهٽن جي بندرگاهن ڏانهن ويندڙ وڏن مسافر ۽ مال بردار جهازن جي اچ وڃ بنا رڪاوٽ جاري رهي. هالينڊ سرنگهه، جيڪا لوئر مينهٽن کي جرسي سٽي، نيو جرسي سان ڳنڍي ٿي، 1927ع ۾ کولڻ وقت دنيا جي پهرين مشيني وائنٽيليشن واري موٽر گاڏين جي سرنگهه هئي.[612][613]

ڪوئنز–مڊٽائون سرنگهه، جيڪا مينهٽن کي ڪوئنز ۽ بروڪلن سان ڳنڍيندڙ پلن تي ٽريفڪ جي دٻاءَ کي گهٽائڻ لاءِ ٺاهي وئي، 1940ع ۾ مڪمل ٿيڻ وقت پنهنجي دور جو سڀ کان وڏو غيروفاقي منصوبو هو.[614] بروڪلن–بيٽري سرنگهه، جنهن جو سرڪاري نالو هيو ايل ڪيري سرنگهه آهي، اتر آمريڪا جي سڀ کان ڊگهي مسلسل پاڻي هيٺان موٽر گاڏين واري سرنگهه آهي، جيڪا بيٽري پارڪ جي هيٺان گذري فنانشل ڊسٽرڪٽ، مينهٽن کي ريڊ هوڪ، بروڪلن سان ڳنڍي ٿي.[615]

حڪومت ۽ سياست

[سنواريو]

حڪومت

[سنواريو]
نيو يارڪ سٽي هال

نيو يارڪ شهر هڪ ميٽروپوليٽن ميونسپلٽي آهي، جنهن ۾ طاقتور ميئر–ڪائونسل طرز جي حڪومت قائم آهي.[616] شهري حڪومت سرڪاري تعليم، اصلاحي ادارن، عوامي سلامتي، تفريحي سهولتن، صفائي، پاڻي جي فراهمي ۽ فلاحي خدمتن جي ذميوار آهي.

سٽي ڪائونسل 51 ڪائونسل ميمبرن تي مشتمل هڪ هڪ ايواني ادارو آهي، جن جا تڪ جاگرافيائي آباديءَ جي حدن مطابق مقرر ڪيا وڃن ٿا.[617] ميئر ۽ ڪائونسل ميمبرن جو هر مدو چار سال هوندو آهي، ۽ لڳاتار ٻن مدن تائين عهدي تي رهڻ جي حد مقرر آهي،[618] جيڪا چار سالن جي وقفي کان پوءِ ٻيهر شروع ٿي سگهي ٿي. نيو يارڪ سٽي ايڊمنسٽريٽو ڪوڊ، نيو يارڪ سٽي رولز ۽ دي سٽي رڪارڊ ترتيبوار مقامي قانونن جو ڪوڊ، ضابطن جو مجموعو ۽ سرڪاري جرنل آهن.[619][620]

هر بورو رياست جي گڏيل عدالتي نظام جي هڪ عدالتي ضلعي سان هم حد آهي. ڪرمنل ڪورٽ ۽ سول ڪورٽ مقامي عدالتون آهن، جڏهن ته نيو يارڪ سپريم ڪورٽ وڏن مقدمن ۽ اپيلن جي ٻڌڻي ڪري ٿي. مينهٽن ۾ سپريم ڪورٽ، اپيليٽ ڊويزن جو فرسٽ ڊپارٽمينٽ آهي، جڏهن ته بروڪلن ۾ سيڪنڊ ڊپارٽمينٽ آهي. ان کان سواءِ ڪيترائي عدالتي نظام کان ٻاهر انتظامي عدالتون پڻ آهن، جيڪي ايگزيڪيوٽو ايجنسيون آهن ۽ رياستي گڏيل عدالتي نظام جو حصو ناهن.

نيو يارڪ شهر ٻن مختلف آمريڪي ضلعي عدالتن جي وچ ۾ ورهايل آهي ۽ ٻنهي جي مکيه شاخن جي ميزباني پڻ ڪري ٿو: نيو يارڪ جي ڏاکڻي ضلعي لاءِ ضلعي عدالت، جنهن جي مکيه عدالت فولي اسڪوائر، مينهٽن ۾ آهي ۽ جنهن جي دائري اختيار ۾ مينهٽن ۽ برونڪس شامل آهن؛[621] ۽ نيو يارڪ جي اوڀرئين ضلعي لاءِ ضلعي عدالت، جنهن جي مکيه عدالت بروڪلن ۾ آهي ۽ جنهن جي دائري اختيار ۾ بروڪلن، ڪوئنز ۽ اسٽيٽن آئلينڊ شامل آهن.[622] آمريڪا جي سيڪنڊ سرڪٽ لاءِ اپيل عدالت ۽ آمريڪا جي بين الاقوامي واپار واري عدالت پڻ فولي اسڪوائر ۾ قائم آهن.[623][624]

سياست

[سنواريو]
ميئر زهران ممداني ڪاري سوٽ ۾ مرڪندي
زهران ممداني، نيو يارڪ شهر جو موجوده ۽ 112هون ميئر

شهر جو ميئر زهران ممداني آهي، جيڪو ڊيموڪريٽ ۽ ڊيموڪريٽڪ سوشلسٽ آهي ۽ نومبر 2025ع جي چونڊ ۾ ڪامياب ٿيو. ممداني 1 جنوري 2026ع تي اڌ رات کان ٿوري دير پوءِ هڪ خانگي تقريب ۾ عهدو سنڀاليو.[625] ڊيموڪريٽڪ پارٽي شهر جي اڪثر سرڪاري عهدن تي غالب آهي. نومبر 2023ع تائين، شهر جي فعال رجسٽرڊ ووٽرن مان 67 سيڪڙو ڊيموڪريٽ ۽ 10.2 سيڪڙو ريپبلڪن هئا.[626] 1924ع کان پوءِ ڪنهن به ريپبلڪن صدارتي اميدوار نيو يارڪ شهر ۾ اڪثريت حاصل ناهي ڪئي، ۽ 1898ع ۾ شهر جي گڏيل قيام کان پوءِ رياستي سطح جي ڪنهن به ريپبلڪن اميدوار سڀني پنجن بوروئن ۾ ڪاميابي حاصل ناهي ڪئي. 2020ع جي مردم شماري کان پوءِ ٿيل نئين تڪبنديءَ ۾ نيو يارڪ جي 26 ڪانگريسي تڪن مان 14 ۾ نيو يارڪ شهر جا ڪجهه حصا شامل آهن.[627]

نيو يارڪ شهر سياسي چندو گڏ ڪرڻ جو هڪ اهم مرڪز آهي.[628] شهر جي قومي ۽ رياستي حڪومتن ڏانهن ادائگين ۽ واپس حاصل ٿيندڙ خدمتن ۾ نمايان عدم توازن آهي. وفاقي حڪومت کي ٽيڪسن ۾ موڪليل هر 1 ڊالر جي بدلي شهر کي رڳو 83 سينٽ جون خدمتون واپس ملن ٿيون، يعني ساليانو لڳ ڀڳ 11.4 ارب ڊالر وڌيڪ موڪليا وڃن ٿا جيترا واپس ملن ٿا. شهري رهواسين ۽ ڪاروبارن 2009–2010ع جي مالي سال دوران پڻ رياست کي شهر کي واپس مليل رقم کان 4.1 ارب ڊالر وڌيڪ موڪليا.[629]

بين الاقوامي لاڳاپا

[سنواريو]

2006ع ۾ ڀينر شهر پروگرام[630] کي نئين سر ترتيب ڏئي نيو يارڪ سٽي گلوبل پارٽنرز جو نالو ڏنو ويو. نيو يارڪ جا تاريخي ڀينر شهر هيٺ انهن سالن سان ڏيکاريا ويا آهن، جن ۾ اهي نيو يارڪ شهر جي ڀائيواري نيٽ ورڪ ۾ شامل ٿيا.[631]

نيو يارڪ شهر جون مشهور شخصيتون

[سنواريو]


پڻ ڏسو

[سنواريو]

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]
  • Official website Edit this at Wikidata
  • NYC Go – official tourism website
  • Collections – 145,000 NYC photographs at the Museum of the City of New York
  • "The New New York Skyline (interactive)". National Geographic. November 2015.
پيشرو
Trenton, New Jersey		 Capital of the United States
of America
1785–1791		 جانشين
Philadelphia, Pennsylvania

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ Nigro, Carmen (January 25, 2011). "So, Why Do We Call It Gotham, Anyway?". New York Public Library. March 3, 2023 تي حاصل ڪيل. هتي اسان کي معلوم ٿئي ٿو ته "گوٿم" جو اصطلاح ليکڪ واشنگٽن ارونگ سان لاڳاپيل آهي، جيڪو پنهنجي مختصر ڪهاڻين The Legend of Sleepy Hollow ۽ Rip Van Winkle لاءِ مشهور آهي. هتي اهو به معلوم ٿئي ٿو ته ارونگ 1807ع ۾ جڏهن شهر کي هي عرف ڏنو هو ته اهو گهڻو ساراهه وارو نالو نه هو.
  2. ↑ "US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990". United States Census Bureau. February 12, 2011. April 23, 2011 تي حاصل ڪيل.
  3. 1 2 Homberger, Eric (2005). The Historical Atlas of New York City: A Visual Celebration of 400 Years of New York City's History. Owl Books. ص. 34. ISBN 978-0-8050-7842-8.
  4. ↑ "ArcGIS REST Services Directory". United States Census Bureau. September 20, 2022 تي حاصل ڪيل.
  5. 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "NYCQuickFacts".
  6. ↑ "List of 2020 Census Urban Areas". census.gov. United States Census Bureau. January 8, 2023 تي حاصل ڪيل.
  7. ↑ "2020 Population and Housing State Data". United States Census Bureau. August 12, 2021. November 24, 2021 تي حاصل ڪيل.
  8. 1 2 3 4 "ڪائونٽي ۽ ميٽروپوليٽن علائقي موجب مجموعي گهريلو پيداوار", fred.stlouisfed.org
  9. 1 2 "Total Gross Domestic Product for New York-Newark-Jersey City, NY-NJ-PA (MSA)", fred.stlouisfed.org
  10. ↑ "State & County QuickFacts – Kings County (Brooklyn Borough), New York". United States Census Bureau. اصل نسخو مان February 17, 2016 تي محفوظ ڪيل. March 24, 2016 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ "New York City's Population Hits a Record 8.6 Million". The New York Times. March 22, 2018 تي حاصل ڪيل.
  12. ↑ "NYC Population: Current and Projected Populations". www1.nyc.gov. 2019-05-02 تي حاصل ڪيل.
  13. ↑ Quick Facts for New York city, New York, United States Census Bureau. Accessed February 9, 2017.
  14. ↑ Stormwater آرڪائيو ڪيا ويا January 25, 2017, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., New York City Department of Environmental Protection. Accessed February 9, 2017. "These impervious surfaces cover approximately 72% of New York City's 305 square miles in land area and generate a significant amount of stormwater."
  15. ↑ Mike Maciag (October 2, 2013). "Mapping the Nation's Most Densely Populated Cities". Governing – The States and Localities. اصل نسخو مان August 27, 2016 تي محفوظ ڪيل. August 27, 2016 تي حاصل ڪيل.
  16. ↑ "Statue of Liberty". World Heritage. UNESCO. July 18, 2015 تي حاصل ڪيل.
  17. ↑ "World Urban Areas" (PDF). Demographia. 2018. March 27, 2018 تي حاصل ڪيل.
  18. ↑ "World's Largest Urban Areas [Ranked by Urban Area Population]". Rhett Butler. 2003–2006. اصل نسخو مان October 9, 2009 تي محفوظ ڪيل. April 26, 2011 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  19. ↑ "Largest Cities of the World – (by metro population)". Woolwine-Moen Group d/b/a Graphic Maps. April 26, 2011 تي حاصل ڪيل.
  20. ↑ "Global Power City Index 2009" (PDF). The Mori Memorial Foundation. June 1, 2012 تي حاصل ڪيل.
  21. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "NYCWorld'sGreatestCity".
  22. ↑ "Consulate General of Iceland New York Culture". Consulate General of Iceland New York. اصل نسخو مان February 5, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 1, 2018 تي حاصل ڪيل.
  23. ↑ "Consulate of Latvia in New York". Consulate of Latvia. اصل نسخو مان February 8, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 1, 2018 تي حاصل ڪيل.
  24. 1 2 "Introduction to Chapter 14: New York City (NYC) Culture". The Weissman Center for International Business Baruch College/CUNY 2011. اصل نسخو مان May 5, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 1, 2018 تي حاصل ڪيل. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; name "cultural4" defined multiple times with different content.
  25. ↑ New York, Culture Capital of the World, 1940–1965 / edited by Leonard Wallock ; essays by Dore Ashton ... [et al.]. National Library of Australia. 1988. ISBN 978-0-8478-0990-5. July 1, 2018 تي حاصل ڪيل.
  26. ↑ Huw Jones (September 4, 2018). "United States top, Britain second in financial activity: think-tank". Reuters. Thomson Reuters. September 4, 2018 تي حاصل ڪيل. Think-tank New Financial's study, which focuses on the "raw" value of actual domestic and international financial activity like managing assets and issuing equity, underscored the overall dominance of New York as the world's top financial center.
  27. ↑ "Top 8 Cities by GDP: China vs. The U.S." Business Insider, Inc. July 31, 2011. July 1, 2018 تي حاصل ڪيل. For instance, Shanghai, the largest Chinese city with the highest economic production, and a fast-growing global financial hub, is far from matching or surpassing New York, the largest city in the U.S. and the economic and financial super center of the world.
    "New York City: The Financial Capital of the World". Pando Logic. October 8, 2015. July 1, 2018 تي حاصل ڪيل.
  28. ↑ Felix Richter (March 11, 2015). "New York Is The World's Media Capital". Statista. July 1, 2018 تي حاصل ڪيل.
  29. ↑ Dawn Ennis (May 24, 2017). "ABC will broadcast New York's pride parade live for the first time". LGBTQ Nation. September 26, 2018 تي حاصل ڪيل. Never before has any TV station in the entertainment and news media capital of the world carried what organizer boast is the world's largest Pride parade live on TV.
  30. 1 2 3 Kelsy Chauvin (March 15, 2019). "15 Things NOT to Do in New York City". Fodor's. March 23, 2019 تي حاصل ڪيل. There are more than 8.6 million citizens of New York City, and they're pretty much all in a hurry. They're also shrewd, outspoken, and proudly able to survive in a metropolis that tends to punish the meek. The buzzing subway system alone is a symbol of how this city works: part ballet, part battlefield. Residents and visitors alike can see why New York is considered the greatest city in the world. حوالي جي چڪ: Invalid parameter "<ref" in <ref> tag. The supported parameters are: dir, follow, group, name.
  31. 1 2 3 Poliak, Shira. "Adjusting To New York City". Sun Sentinel. اصل نسخو مان December 3, 2015 تي محفوظ ڪيل. November 1, 2015 تي حاصل ڪيل. Additionally, the fast-paced lifestyle of New York City demands adjusting.
  32. 1 2 3 Stephen Miller (2016). Walking New York: Reflections of American Writers from Walt Whitman to Teju Cole. ص. 46, 50, 131. ISBN 978-0-8232-7425-3. May 10, 2017 تي حاصل ڪيل.
  33. 1 2 3 "Dictionary – Full Definition of New York Minute'". Merriam-Webster. November 1, 2015 تي حاصل ڪيل. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; name "NewYorkMinuteDefinition" defined multiple times with different content.
  34. ↑ Plan your visit آرڪائيو ڪيا ويا March 14, 2017, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., United Nations. Accessed February 9, 2017. "The Headquarters of the United Nations is located in New York City, along the East River. When you pass through the gates of the United Nations visitors' entrance, you enter an international territory. This 18-acre site does not belong to just one country, but to all countries that have joined the Organization; currently, the United Nations has 193 Member States."
  35. ↑ "NYC Mayor's Office for International Affairs". The City of New York. اصل نسخو مان June 16, 2015 تي محفوظ ڪيل. June 24, 2015 تي حاصل ڪيل.
  36. ↑ "Digital Diplomacy Coalition". Digital Diplomacy Coalition, New York. August 11, 2018 تي حاصل ڪيل. Established in 2014, DDC New York has partnered with the United Nations, major tech and social media companies, multiple governments, and NGOs to bring unique programs to the area community.
  37. ↑ "New York City". A&E Television Networks, LLC. اصل نسخو مان March 4, 2016 تي محفوظ ڪيل.
  38. ↑ "Port in a Storm: The Port of New York in World War II". New York State Museum. اصل نسخو مان April 29, 2014 تي محفوظ ڪيل. August 5, 2015 تي حاصل ڪيل.
  39. ↑ "Boroughs of New York City". Ben Cahoon. 2002. اصل نسخو مان February 11, 2012 تي محفوظ ڪيل. October 5, 2015 تي حاصل ڪيل.
  40. ↑ "A 5-Borough Centennial Preface for Katharine Bement Davis Mini-History". The New York City Department of Correction. 1997. اصل نسخو مان October 23, 2011 تي محفوظ ڪيل. October 26, 2011 تي حاصل ڪيل.
  41. ↑ "United States History – History of New York City, New York". September 9, 2012 تي حاصل ڪيل.
  42. ↑ "Kingston: Discover 300 Years of New York History Dutch Colonies". National Park Service, U.S. Department of the Interior. May 10, 2011 تي حاصل ڪيل.
  43. 1 2 "The Nine Capitals of the United States". United States Senate. September 7, 2008 تي حاصل ڪيل. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; name "senate" defined multiple times with different content.
  44. ↑ "Rank by Population of the 100 Largest Urban Places, Listed Alphabetically by State: 1790–1990". U.S. Census Bureau. June 15, 1998. February 8, 2009 تي حاصل ڪيل.
  45. ↑ "Statue of Liberty". A&E Television Networks, LLC. May 21, 2011 تي حاصل ڪيل.
  46. ↑ "Statue of Liberty". World Heritage. UNESCO World Heritage Centre 1992–2011. October 23, 2011 تي حاصل ڪيل.
  47. ↑ Badoe, Etta (November 11, 2015). "1664 New Amsterdam becomes New York Dutch rulers surrender to England". Queens Chronicle. اصل نسخو مان February 1, 2017 تي محفوظ ڪيل. March 13, 2021 تي حاصل ڪيل.
  48. ↑ Archdeacon, Thomas J. (2013). New York City, 1664–1710: Conquest and Change. Cornell University Press. ص. 19. ISBN 978-0-8014-6891-9.
  49. ↑ Grumet, Robert Steven (2009). The Munsee Indians: a history. Civilization of the American Indian series. Norman: University of Oklahoma Press. ISBN 978-0-8061-4062-9.
  50. ↑ Pritchard, Evan T. (2002). Native New Yorkers: The Legacy of the Algonquin people of New York. Council Oak Books. ص. 27. ISBN 1-57178-107-2.
  51. ↑ Debo, Angie (2013). A History of the Indians of the United States. University of Oklahoma Press. ص. 28. ISBN 978-0-8061-8965-9.
  52. ↑ Rankin, Rebecca B.; Rodgers, Cleveland (1948). New York: The World's Capital City, Its Development and Contributions to Progress. Harper.
  53. ↑ WPA Writer's Project (2004). A Maritime History of New York. Going Coastal Productions. ص. 246. ISBN 0-9729803-1-8.
  54. ↑ Lankevich, George J. (2002). New York City: A Short History. NYU Press. ص. 2. ISBN 978-0-8147-5186-2.
  55. ↑ "The Hudson River". New Netherland Institute. July 10, 2016 تي حاصل ڪيل.
  56. ↑ Roberts, Sam (October 2, 2012). "Honoring a Very Early New Yorker". The New York Times. October 28, 2021 تي حاصل ڪيل.
  57. ↑ "CUNY DSI Publishes Monograph on New York's First Immigrant". The City College of New York. May 14, 2013. May 16, 2020 تي حاصل ڪيل.
  58. ↑ Kingston Ubarn Cultural Park. "Dutch Colonization". www.nps.gov. اصل نسخو مان 2012-01-19 تي محفوظ ڪيل. 2026-02-21 تي حاصل ڪيل.
  59. ↑ GovIsland Park-to-Tolerance: through Broad Awareness and Conscious Vigilance، Tolerance Park. حاصل ڪيل 9 فيبروري 2017ع. ڏسو Legislative Resolutions Senate No. 5476 ۽ Assembly No. 2708.
  60. ↑ "Timeline: A selected Wall Street chronology". PBS. October 28, 2021 تي حاصل ڪيل.
  61. ↑ Binder, Frederick M.; Reimers, David M. (1996). All the Nations Under Heaven: An Ethnic and Racial History of New York City. Columbia University Press. ص. 4. ISBN 0-231-07879-X.
  62. ↑ "Pieter Schaghen Letter". S4ulanguages.com. 1626. October 28, 2021 تي حاصل ڪيل. ... هنن منهيٽس ٻيٽ مقامي ماڻهن کان 60 گلڊرن جي قيمت عيوض خريد ڪيو؛ ٻيٽ جي ايراضي 11,000 مورگن هئي. ...
  63. ↑ "Value of the Guilder versus Euro". International Institute of Social History. July 25, 2019 تي حاصل ڪيل.
  64. ↑ "Peter Schaghen Letter". Nnp.org. اصل نسخي مان October 23, 2010 تي محفوظ ڪيل. October 28, 2010 تي حاصل ڪيل.
  65. ↑ Miller, Christopher L.; Hamell, George R. (September 1986). "A New Perspective on Indian-White Contact: Cultural Symbols and Colonial Trade". The Journal of American History 73 (2): 311–328. doi:10.2307/1908224. ISSN 0021-8723.
  66. 1 2 "Dutch Colonies". National Park Service. اصل نسخو مان October 17, 2007 تي محفوظ ڪيل. July 10, 2016 تي حاصل ڪيل.
  67. ↑ "The Patroon System". Library of Congress. اصل نسخو مان March 19, 2022 تي محفوظ ڪيل. July 10, 2016 تي حاصل ڪيل.
  68. ↑ "The Story of New Amsterdam". New Amsterdam History Center. July 10, 2016 تي حاصل ڪيل.
  69. ↑ Jacobs, Jaap (2009). The Colony of New Netherland: A Dutch Settlement in Seventeenth-Century America. Cornell University Press. ص. 32. ISBN 978-0-8014-7516-0.
  70. ↑ Eisenstadt, Peter; Moss, Laura-Eve; Huxley, Carole F. (2005). The Encyclopedia of New York State. Syracuse University Press. ص. 1051. ISBN 978-0-8156-0808-0.
  71. 1 2 "Peter Stuyvesant". New-York Historical Society. اصل نسخو مان June 24, 2016 تي محفوظ ڪيل. July 11, 2016 تي حاصل ڪيل.
  72. ↑ "Peter Stuyvesant". New Netherland Institute. July 11, 2016 تي حاصل ڪيل.
  73. ↑ "The surrender of New Netherland, 1664". Gilder Lehrman Institute of American History. July 11, 2016 تي حاصل ڪيل.
  74. ↑ "Treaty of Breda". Encyclopædia Britannica. July 10, 2016 تي حاصل ڪيل.
  75. ↑ Miller, John (2000). James II (The English Monarchs Series). Yale University Press. ص. 44–45. ISBN 978-0-300-08728-4.
  76. ↑ Roper, L. H. (2017). Advancing Empire. Cambridge University Press. ص. 215. ISBN 978-1-107-11891-1.
  77. ↑ Van Luling, Todd (April 17, 2014). "8 Things Even New Yorkers Don't Know About New York City". HuffPost. September 13, 2014 تي حاصل ڪيل.
  78. ↑ Douglas, Peter. "The Man Who Took Back New Netherland" (PDF). New Netherland Institute. اصل نسخو (PDF) مان July 8, 2022 تي محفوظ ڪيل. July 11, 2016 تي حاصل ڪيل.
  79. ↑ "Native Americans". Penn Treaty Museum. October 29, 2021 تي حاصل ڪيل.
  80. ↑ "Gotham Center for New York City History" Timeline 1700–1800
  81. ↑ Nogueira, Pedro (2009). "The Early History of Yellow Fever (PDF)". Thomas Jefferson University.
  82. ↑ "Timeline – Yellow Fever in America". Public Broadcasting Service (PBS). October 30, 2021 تي حاصل ڪيل.
  83. ↑ Foote, Thelma Wills (2004). Black and White Manhattan: The History of Racial Formation in Colonial New York City. Oxford University Press, US. ص. 68. ISBN 978-0-19-508809-0.
  84. ↑ Oltman, Adele (October 24, 2005). "The Hidden History of Slavery in New York". The Nation. http://www.thenation.com/article/hidden-history-slavery-new-york#. Retrieved July 9, 2013. آرڪائيو ڪيا ويا November 30, 2019, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  85. ↑ Asante, Molefi Kete; Mazama, Ama; Cérol, Marie-José (2005). Encyclopedia of Black Studies. SAGE. ص. 33. ISBN 978-0-7619-2762-4.
  86. ↑ Linder, Doug (2001). "The Trial of John Peter Zenger: An Account". University of Missouri–Kansas City. October 30, 2021 تي حاصل ڪيل.
  87. ↑ Moore, Nathaniel Fish (1876). An Historical Sketch of Columbia College, in the City of New York, 1754–1876. Columbia University. ص. 8.
  88. ↑ Boyer, Paul; Clark, Clifford; Hawley, Sandra; Kett, Joseph; Rieser, Andrew (2009). The Enduring Vision: A History of the American People, Volume 1: To 1877, Concise. Cengage Learning. ص. 100. ISBN 978-1-111-78553-6.
  89. ↑ Reno, Linda Davis (2008). The Maryland 400 in the Battle of Long Island, 1776. McFarland. ص. 3. ISBN 978-0-7864-5184-5.
  90. ↑ Fort Washington, American Battlefield Trust. Accessed December 31, 2023. "Fought on November 16, 1776, on the island of Manhattan, the Battle of Fort Washington was the final devastating chapter in General Washington's disastrous New York Campaign.... Seeing how precarious the American position was, Howe launched a three-pronged assault on Fort Washington and its outer defensive works. The combined British-Hessian assault force of 8,000 men grossly outnumbered the fort's 3,000 defenders.... At 3:00 P.M., after a fruitless attempt to gain gentler surrender terms for his men, Magaw surrendered Fort Washington and its 2,800 surviving defenders to the British."
  91. ↑ Schenawolf, Harry. "Washington's Retreat Across New Jersey: A British Fox Chase", Revolutionary War Journal, August 5, 2019. Accessed December 31, 2023.
  92. ↑ Aggarwala, Rohit T. "'I want a Packet to arrive': Making New York City the headquarters of British North America 1696–1783", New York History, Winter 2017. Accessed December 29, 2023. "One of New York City's key distinctions in the late colonial period was its role as the headquarters of the British Army in North America, almost continuously from 1755 to 1783."
  93. ↑ "Finding Freedom: Deborah" آرڪائيو ڪيا ويا December 31, 2023, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., Museum of the American Revolution, May 4, 2018. Accessed December 31, 2023. "They ran to the British Army, which offered freedom to enslaved people owned by rebel masters based on the 1779 Philipsburg Proclamation issued by British General Henry Clinton. Historians estimate that 10,000 enslaved people sought freedom by escaping to the British during the Revolutionary War."
  94. ↑ Goulet, L.; and Tsaltas-Otoomanelli, Mary. "Black Loyalists In The Evacuation Of New York City, 1783", The Gotham Center for New York City History, November 15, 2023. Accessed December 31, 2023. "By 1783, New York City had become the largest fugitive slave community in North America.... Free and self-emancipated Black people entered New York City during the British occupation seeking protection."
  95. ↑ Hinks, Peter P. (2007). Encyclopedia of Antislavery and Abolition. Greenwood Publishing Group. ص. 508. ISBN 978-0-313-33144-2.
  96. ↑ Mattera, John. Conference House Park The Daily Plant: Thursday, September 7, 2006, New York City Department of Parks and Recreation. Accessed December 29, 2023.
  97. ↑ Trinity Church bicentennial celebration, May 5, 1897, By Trinity Church (New York, N.Y.) p. 37, ISBN 978-1-356-90825-7
  98. ↑ New York City (NYC) The Great Fire of 1776, Baruch College. Accessed December 29, 2023. "The fire started in a wooden building near White Hall Slip, called the Fighting Cocks Tavern, a fun house visited by the city's most disreputable residents. It was fanned by winds south west of the city and spread rapidly into the night, demolishing 493 buildings and houses in the process."
  99. ↑ "January Highlight: Superintending Independence, Part 1", Harvard University Declaration Resources Project, January 4, 2017. Accessed December 29, 2023. "From January 11, 1785 through 1789, the Congress of the Confederation met in New York City, at City Hall (which later became Federal Hall) and at Fraunces Tavern."
  100. 1 2 "The People's Vote: President George Washington's First Inaugural Speech (1789)". U.S. News & World Report. اصل نسخو مان September 25, 2008 تي محفوظ ڪيل. September 1, 2008 تي حاصل ڪيل.
  101. ↑ "Residence Act". Web Guides: Primary Documents in American History. Library of Congress. اصل نسخو مان February 22, 2017 تي محفوظ ڪيل. April 23, 2017 تي حاصل ڪيل.
  102. ↑ Smil, Vaclav (2019). Growth: From Microorganisms to Megacities. The MIT Press. ص. 336. ISBN 978-0-262-04283-3.
  103. ↑ "An Act for the Gradual Abolition of Negro Slavery in New York" (L. 1799, Ch. 62)
  104. ↑ Harper, Douglas (2003). "Emancipation in New York". Slave North. February 6, 2013 تي حاصل ڪيل.
  105. 1 2 3 "New York Divided: Slavery and the Civil War Online Exhibit". New-York Historical Society (physical exhibit). September 3, 2007. اصل نسخو مان April 14, 2012 تي محفوظ ڪيل. May 10, 2012 تي حاصل ڪيل.
  106. ↑ When Did Slavery End in New York State?, New-York Historical Society. Accessed January 16, 2024. "In 1799, New York passed a Gradual Emancipation Act that freed slave children born after July 4, 1799, but indentured them until they were young adults. In 1817, a new law was passed that would free slaves born before 1799, but not until 1827."
  107. 1 2 Gibson, Campbell; and Jung, Kay. Historical Census Statistics On Population Totals By Race, 1790 to 1990, and By Hispanic Origin, 1970 to 1990, For Large Cities And Other Urban Places In The United States, United States Census Bureau, February 2005. Accessed January 16, 2024.
  108. ↑ Shorto, Russell (February 9, 2004). "The Streets Where History Lives". The New York Times. June 19, 2013 تي حاصل ڪيل.
  109. 1 2 Rosenwaike, Ira (1972). Population History of New York City. Syracuse University Press. ISBN 978-0-8156-2155-3.
  110. ↑ Bridges, William (1811). Map of the City Of New York And Island Of Manhattan With Explanatory Remarks And References.; Lankevich (1998), pp. 67–68.
  111. ↑ Mushkat, Jerome (1990). Fernando Wood: A Political Biography. Kent State University Press. ص. 36. ISBN 978-0-87338-413-1.
  112. ↑ Communications, NYU Web. "A Brief History of New York University". nyu.edu (انگريزي ۾). March 8, 2024 تي حاصل ڪيل.
  113. ↑ Waxman, Sarah. "History of Central Park, New York", NY.com. Accessed January 16, 2024. "New York's Central Park is the first urban landscaped park in the United States."
  114. ↑ "Cholera in Nineteenth Century New York". Virtual New York. City University of New York. October 31, 2021 تي حاصل ڪيل.
  115. 1 2 3 Harris, Leslie M. (2003). "The New York City Draft Riots". In the Shadow of Slavery: African Americans in New York City, 1626–1863. University of Chicago Press. Excerpted from pages 279–288. ISBN 978-0-226-31775-5.
  116. ↑ M.G. Leonard (January 20, 1847). "H. Doc. 29-54 - Paupers and criminals. Memorial of the Corporation of the City of New York, relative to the exportation from abroad of paupers and criminals. January 25, 1847. Read, and referred to the Committee on the Judiciary". GovInfo.gov. U.S. Government Printing Office. ص. 8–9. June 22, 2023 تي حاصل ڪيل. 'Leaving their homes,' [immigrants] say, 'with the brightest prospects,' alluring representations presented to them of the blessed state of American life, a few scanty coins in their pockets, though feeling in the enjoyment of rugged health, and surrounded by their young and innocent offspring, little did they imagine the trials to which they would be exposed; but at length they discover to their sorrow, and very natural discontent, that the foul steerage of some ocean-tossed ship is to form the filthy receptacle of persons, crowded too with hordes of human beings, with scarcely space enough to contain the half of them—certainly not more than the quarter of them comfortably; and thus huddled together en masse, they become the "emigrant passengers" destined to this country.
  117. 1 2 McPherson, James M.; Hogue, James Keith (2001). Ordeal by Fire: The Civil War and Reconstruction. McGraw-Hill Education. ص. 399. ISBN 978-0-07-743035-1.
  118. ↑ Cook, Adrian (1974). The Armies of the Streets: The New York City Draft Riots of 1863. University Press of Kentucky. ص. 193–195. ISBN 978-0-8131-6255-3.
  119. 1 2 Statue of Liberty, UNESCO. Accessed December 28, 2023. "Inaugurated in 1886, the sculpture stands at the entrance to New York Harbour and has welcomed millions of immigrants to the United States ever since."
  120. ↑ The Immigrant's Statue, Statue of Liberty National Monument. Accessed December 28, 2023. "Between 1886 and 1924, almost 14 million immigrants entered the United States through New York. The Statue of Liberty was a reassuring sign that they had arrived in the land of their dreams."
  121. ↑ "The 100 Year Anniversary of the Consolidation of the 5 Boroughs into New York City". NYC100 Centennial Celebration. اصل نسخو مان October 11, 2007 تي محفوظ ڪيل. October 28, 2010 تي حاصل ڪيل.
  122. ↑ Cudahy, Brian J. (2004). The New York Subway: Its Construction and Equipment: Interborough Rapid Transit, 1904. Fordham University Press. ص. 2. ISBN 978-0-8232-2401-2.
  123. ↑ Blake, Angela M. (2009). How New York Became American, 1890–1924. Johns Hopkins University Press. ص. 63–66. ISBN 978-0-8018-8874-8.
  124. ↑ Sheard, Bradley (1998). Lost Voyages: Two Centuries of Shipwrecks in the Approaches to New York. Aqua Quest Publications, Inc. ص. 67. ISBN 978-1-881652-17-5.
  125. ↑ "The 1911 Triangle Factory Fire". Kheel Center, Cornell University. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 19, 2025 تي محفوظ ڪيل. February 9, 2017 تي حاصل ڪيل.
  126. ↑ Gates, Henry Louis Jr.; Higginbotham, Evelyn Brooks (2009). Harlem Renaissance Lives from the African American National Biography. Oxford University Press. ص. 7. ISBN 978-0-19-538795-7.
  127. ↑ Roche, Linda De (2015). The Jazz Age: A Historical Exploration of Literature: A Historical Exploration of Literature. ABC-CLIO. ص. 18–19. ISBN 978-1-61069-668-5.
  128. ↑ Willis, Carol (1995). Form Follows Finance: Skyscrapers and Skylines in New York and Chicago. New York: Princeton Architectural Press. ص. 41, 85, 165. ISBN 978-1-56898-044-7.
  129. 1 2 "New York Urbanized Area: Population & Density from 1800 (Provisional)". Demographia. July 8, 2009 تي حاصل ڪيل.
  130. ↑ Allen, Oliver E. (1993). "Chapter 9: The Decline". The Tiger—The Rise and Fall of Tammany Hall. Addison-Wesley Publishing Company. ISBN 978-0-201-62463-2.
  131. ↑ Burns, Ric (August 22, 2003). "The Center of the World—New York: A Documentary Film (Transcript)". PBS. اصل نسخو مان June 23, 2011 تي محفوظ ڪيل. September 1, 2008 تي حاصل ڪيل.
  132. 1 2 Goicichea, Julia (August 16, 2017). "Why New York City Is a Major Destination for LGBT Travelers". The Culture Trip. February 2, 2019 تي حاصل ڪيل.
  133. ↑ "Workforce Diversity The Stonewall Inn, National Historic Landmark National Register Number: 99000562". National Park Service. May 1, 2011 تي حاصل ڪيل.
  134. ↑ Rosenberg, Eli (June 24, 2016). "Stonewall Inn Named National Monument, a First for the Gay Rights Movement". The New York Times. June 25, 2016 تي حاصل ڪيل.
  135. ↑ Murphy, Timothy (2013). Reader's Guide to Lesbian and Gay Studies. Routledge. ص. 572. ISBN 978-1-135-94234-2.
  136. ↑ "Brief History of the Gay and Lesbian Rights Movement in the U.S." University of Kentucky. اصل نسخو مان November 18, 2019 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2017 تي حاصل ڪيل.
  137. ↑ Frizzell, Nell (June 28, 2013). "Feature: How the Stonewall riots started the LGBT rights movement". PinkNews. August 31, 2017 تي حاصل ڪيل.
  138. ↑ "Stonewall riots". Encyclopædia Britannica. August 31, 2017 تي حاصل ڪيل.
  139. ↑ "Civil Rights at Stonewall National Monument". National Park Service. June 2016. August 31, 2017 تي حاصل ڪيل.
  140. ↑ "Obama inaugural speech references Stonewall gay-rights riots". North Jersey Media Group. January 21, 2013. اصل نسخو مان May 30, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 2, 2013 تي حاصل ڪيل.
  141. 1 2 Williams, Cristan (January 25, 2013). "So, what was Stonewall?". The TransAdvocate. March 28, 2017 تي حاصل ڪيل.
  142. ↑ Tannenbaum, Allan (February 2004). "New York in the 70s: A Remembrance". The Digital Journalist. اصل نسخو مان March 20, 2012 تي محفوظ ڪيل. December 18, 2011 تي حاصل ڪيل.
  143. ↑ Roberts, Sam. "Infamous 'Drop Dead' Was Never Said by Ford", The New York Times, December 28, 2006. Accessed February 20, 2024. "Mr. Ford, on Oct. 29, 1975, gave a speech denying federal assistance to spare New York from bankruptcy. The front page of The Daily News the next day read: "FORD TO CITY: DROP DEAD."... Moreover, the speech spurred New York's civic, business, and labor leaders to rally bankers in the United States and abroad, who feared their own investments would be harmed if New York defaulted on its debt."
  144. ↑ Chan, Sewell. "Felix G. Rohatyn, Financier Who Piloted New York's Rescue, Dies at 91", The New York Times, December 14, 2019. Accessed February 20, 2024. "For nearly two decades, from 1975 to 1993, as chairman of the state-appointed Municipal Assistance Corporation, Mr. Rohatyn had a say, often the final one, over taxes and spending in the nation's largest city, a degree of influence for an unelected official that rankled some critics. His efforts to meld private profit with the public good defined him: In the perception of many, his name was synonymous with two institutions—the M.A.C., which was hastily created in 1975 to save the city from insolvency, and Lazard (formerly Lazard Frères), the storied investment firm that started as a dry-goods business in New Orleans in 1848."
  145. ↑ Effgen, Christopher (September 11, 2001). "New York Crime Rates 1960–2009". Disastercenter.com. October 28, 2010 تي حاصل ڪيل.
  146. ↑ Population – Decennial Census – Census 2000, New York City Department of City Planning. Accessed January 27, 2024. "According to the U.S. Census Bureau, the population of New York City as of April 1, 2000, was 8,008,278, the largest enumerated census population in the city's history. The previous peak was in 1970, when the enumerated population stood at 7,894,862."
  147. ↑ Population, New York City Department of City Planning. Accessed January 27, 2024. "The enumerated population of New York City was 8,804,190 as of April 1, 2020, a record high population. This is an increase of 629,057 people since the 2010 Census."
  148. ↑ Waller, Irvin (2013). Smarter Crime Control. Rowman & Littlefield. ص. 38. ISBN 978-1-4422-2170-3.
  149. ↑ "THE YEAR 2000: THE OVERVIEW; 2000 Draws Rave Reviews After Opening Night Night Jitters". The New York Times. January 6, 2000. October 28, 2023 تي حاصل ڪيل.
  150. ↑ Dieterle, David A. (2017). Economics: The Definitive Encyclopedia from Theory to Practice [4 volumes]. ABC-CLIO. ص. 396. ISBN 978-0-313-39708-0.
  151. ↑ Nelson, Joshua Q. "Former FDNY commissioner on losing 343 firefighters on 9/11: 'We had the best fire chiefs in the world'", Fox News, September 11, 2021. Accessed January 30, 2024. "Of the 2,753 people killed at the World Trade Center, 343 were first responders from the Fire Department of New York, while another 71 were law enforcement officers from 10 different agencies."
  152. ↑ Greenspan, Elizabeth (2013). Battle for Ground Zero: Inside the Political Struggle to Rebuild the World Trade Center. St. Martin's Press/Harvard University. ص. 152. ISBN 978-1-137-36547-7.
  153. ↑ "World Trade Center Transportation Hub". Port Authority of New York and New Jersey. اصل نسخو مان January 3, 2020 تي محفوظ ڪيل. February 9, 2017 تي حاصل ڪيل. ورلڊ ٽريڊ سينٽر ٽرانسپورٽيشن هب، جيڪو 2016ع ۾ مڪمل ٿيو، روزانو 250,000 پي اي ٽي ايڇ مسافرن ۽ هر سال سڄي دنيا مان ايندڙ لکين سياحن کي سهولت فراهم ڪري ٿو. لڳ ڀڳ 800,000 چورس فوٽ ايراضيءَ تي پکڙيل هي مرڪز، عالمي شهرت يافته معمار سانتياگو ڪالاتراوا طرفان ڊزائين ڪيو ويو، نيو يارڪ شهر جو ٽيون سڀ کان وڏو آمدرفت مرڪز آهي.
  154. ↑ Hetter, Katia; Boyette, Chris (November 12, 2013). "It's official: One World Trade Center to be tallest U.S. skyscraper". CNN. March 1, 2014 تي حاصل ڪيل.
  155. ↑ "New York City Skyscraper Diagram". SkyscraperPage.com. Skyscraper Source Media. January 22, 2013 تي حاصل ڪيل.
  156. ↑ "One World Trade Center". SkyscraperPage.com. Skyscraper Source Media. February 9, 2017 تي حاصل ڪيل. ڇت جي اوچائي اصل ون ورلڊ ٽريڊ سينٽر جيتري آهي. عمارت جي مٿان 124 ميٽر (408 فوٽ) اوچي اسپائر لڳل آهي. اهڙيءَ طرح ٽاور جي ڪل اوچائي 1,776 فوٽ (541 ميٽر) ٿئي ٿي، جيڪا آمريڪي آزاديءَ جي اعلان واري سال جي علامت آهي.
  157. ↑ Lesser, Benjamin (April 30, 2012). "It's official: 1 World Trade Center is now New York's tallest skyscraper". Daily News. New York. January 22, 2013 تي حاصل ڪيل.
  158. ↑ Nocera, Joe (September 14, 2012). "Two Days in September". The New York Times. May 6, 2017 تي حاصل ڪيل. کاٻي ڌر ۾ اها ڪاوڙ هڪ سال اڳ اوڪيوپائي وال اسٽريٽ تحريڪ جي شروعات جو سبب بڻي. 17 سيپٽمبر 2011ع تي اوڪيوپائي وال اسٽريٽ لوئر مينهٽن جي زڪوٽي پارڪ تي قبضو ڪيو، جنهن کان پوءِ ملڪ جي ٻين شهرن ۾ به ساڳيون ڪارروايون ٿيون. تحريڪ جو مرڪزي مسئلو آمدنيءَ جي اڻبرابري هو، ۽ سندن مشهور نعرو هو: "اسان 99 سيڪڙو آهيون".
  159. ↑ "NYC Still Vulnerable to Hurricanes 10 Years After Sandy", Bloomberg Businessweek, October 13, 2022. Accessed January 15, 2024. "هريڪين سينڊي آڪٽوبر 2012ع ۾ نيو يارڪ شهر مان گذري، جنهن سبب 43 ماڻهو فوت ٿيا ۽ لڳ ڀڳ 19 ارب ڊالر جو نقصان ٿيو.... نيو يارڪ کي پنهنجي ڪوششن ۾ تيزي آڻڻ ۽ بحاليءَ لاءِ مليل 15 ارب ڊالر جي وفاقي امداد خرچ ڪرڻ جي ضرورت آهي، نيو يارڪ شهر جي ڪنٽرولر برئڊ لينڊر جي خميس تي جاري ڪيل رپورٽ موجب."
  160. ↑ Flegenheimer, Matt. "Flooded Tunnels May Keep City's Subway Network Closed for Several Days", The New York Times, October 30, 2012. Accessed January 15, 2024. "جڏهن هريڪين سينڊي جا باقي اثر اڱاري تي شهر مان نڪري ويا، تڏهن ٽرانزٽ عملدارن نظام جي نقصان جو جائزو ورتو. کين بي مثال تباهي نظر آئي: ٻوڏ هيٺ آيل سرنگهون، متاثر اسٽيشنون، سوئچ ۽ ممڪن طور خراب ٿيل سگنل."
  161. ↑ Strasburg, Jenny; Cheng, Jonathan; and Bunge, Jacob. "Behind Decision to Close Markets", The Wall Street Journal, October 29, 2012. Accessed January 15, 2024. "سپر اسٽارم سينڊي آمريڪي شيئر مارڪيٽن کي ٻئي ڏينهن به بند رکڻ تي مجبور ڪيو، جيڪو 1888ع جي برفاني طوفان کان پوءِ هڪ ڏينهن کان وڌيڪ عرصي لاءِ موسم سبب پهريون بندش وارو واقعو هو."
  162. ↑ Superstorm Sandy: The Devastating Impact On The Nation's Largest Transportation Systems, United States Senate Commerce Subcommittee on Surface Transportation, Maritime, Freight, and Ports, December 6, 2012. Accessed January 15, 2024. "ٽرانسپورٽ جي لحاظ کان طوفان جو سڀ کان وڏو اثر مينهٽن ۾ اچ وڃ ڪندڙ شاهراهه، ٽرانزٽ ۽ ريل سرنگهن تي پيو. ايسٽ درياهه هيٺان سڀ ست سب وي سرنگهون، هڊسن درياهه واري سب وي سرنگهه، ايسٽ ۽ هڊسن درياهه جي ڪميُوٽر ريل سرنگهون، ۽ لوئر مينهٽن جون سب وي سرنگهون ٻوڏ هيٺ اچي ويون."
  163. 1 2 Eshelman, Robert S. (November 15, 2012). "Adaptation: Political support for a sea wall in New York Harbor begins to form". Environment & Energy Publishing, LLC. اصل نسخو مان July 2, 2015 تي محفوظ ڪيل. July 23, 2015 تي حاصل ڪيل.
  164. ↑ Ten Years After Sandy; Barriers to Resilience, New York City Comptroller Brad Lander, October 13, 2022. Accessed January 15, 2024. "سينڊي کان پوءِ بحالي ۽ لچڪداريءَ لاءِ مختص ڪيل 15 ارب ڊالر جي وفاقي گرانٽن مان شهر جون 2022ع تائين 11 ارب ڊالر، يعني 73 سيڪڙو رقم خرچ ٿي چڪي هئي."
  165. ↑ West, Melanie Grayce (March 1, 2020). "First Case of Coronavirus Confirmed in New York State". The Wall Street Journal (آمريڪي انگريزي ۾). ISSN 0099-9660. July 10, 2020 تي حاصل ڪيل.
  166. ↑ Liveris, A.; Stone Jr, M. E.; Markel, H.; Agriantonis, G.; Bukur, M.; Melton, S.; Roudnitsky, V.; Chao, E. et al. (August 2022). "When New York City was the COVID-19 pandemic epicenter: The impact on trauma care". The Journal of Trauma and Acute Care Surgery 93 (2): 247–255. doi:10.1097/TA.0000000000003460. PMID 35881035. "2020ع جي بهار جي شروعات ۾ نيو يارڪ شهر تيزيءَ سان آمريڪا ۾ ڪووڊ-19 وبا جو پهريون وڏو مرڪز بڻجي ويو.".
  167. ↑ Robinson, David. "COVID-19: How New York City became epicenter of coronavirus pandemic, what that means", The Journal News, March 27, 2020. Accessed January 13, 2024. "نيو يارڪ شهر جو مارچ ۾ نئين ڪورونا وائرس وبا جو مرڪز بڻجڻ سڄي رياست لاءِ پري رس نتيجا کڻي آيو. ووهان، چين مان شروع ٿيل وائرس نيو يارڪ رياست جي سڄي طبي نظام کي دٻاءُ هيٺ آڻڻ لڳو."
  168. ↑ "Tracking Coronavirus in New York: Latest Map and Case Count", The New York Times, March 23, 2023. Accessed January 13, 2024. "وبا جي شروعات کان وٺي مجموعي طور 6,805,271 ڪيس رپورٽ ٿيا. هر 243 رهواسين مان گهٽ ۾ گهٽ هڪ شخص ڪورونا وائرس سبب فوت ٿيو، ۽ مجموعي فوتگيون 80,109 تائين پهتيون."
  169. ↑ Jackson, Kenneth T.; Keller, Lisa; Flood, Nancy (2010). The Encyclopedia of New York City: Second Edition. Yale University Press. ص. 2384. ISBN 978-0-300-18257-6.
  170. ↑ "Remnants of an Ice Age, The Wisconsin Ice Sheet Continues Its Journey". New York City Department of Parks and Recreation. August 8, 2015 تي حاصل ڪيل.
  171. ↑ "The Hudson River Estuary". Life.bio.sunysb.edu. Stony Brook University. اصل نسخو مان June 4, 2017 تي محفوظ ڪيل. August 20, 2011 تي حاصل ڪيل.
  172. ↑ Berger, Joseph (July 19, 2010). "Reclaimed Jewel Whose Attraction Can Be Perilous". The New York Times. July 21, 2010 تي حاصل ڪيل.
  173. ↑ Gillespie, Angus K. (1999). Twin Towers: The Life of New York City's World Trade Center. Rutgers University Press. ص. 71. ISBN 978-0-7838-9785-1.
  174. ↑ Lopate, Phillip (2005). Waterfront: A Walk Around Manhattan. Anchor Press. ISBN 978-0-385-49714-5.
  175. ↑ New York State Gazetteer from 2010 United States Census, United States Census Bureau. Retrieved February 9, 2017.
  176. ↑ Roberts, Sam (May 22, 2008). "It's Still a Big City, Just Not Quite So Big". The New York Times. May 22, 2008 تي حاصل ڪيل.
  177. ↑ Lundrigan, Margaret (2004). Staten Island: Isle of the Bay. Arcadia Publishing. ص. 10. ISBN 978-0-7385-2443-6.
  178. ↑ Howard, David (2002). Outside Magazine's Urban Adventure New York City. W.W. Norton & Company. ص. 35. ISBN 978-0-393-32212-5.
  179. ↑ "The Five Boroughs of the City of New York: A Brief Historical Description". The History Box. October 7, 2017. اصل نسخو مان October 7, 2017 تي محفوظ ڪيل. July 10, 2020 تي حاصل ڪيل.
  180. ↑ Carlson, Jen (May 21, 2012). "Do You Refer To Manhattan As "The City"?". Gothamist. اصل نسخو مان October 25, 2016 تي محفوظ ڪيل. August 20, 2017 تي حاصل ڪيل.
  181. 1 2 3 Highest Density States, Counties and Cities (2022), United States Census Bureau. Accessed December 30, 2023.
  182. ↑ Barry, Dan (October 11, 2001). "A Nation challenged: in New York; New York Carries On, but Test of Its Grit Has Just Begun". The New York Times. March 27, 2016 تي حاصل ڪيل. هتي دنيا جي مالي مرڪز ۾ هڪ وڏو خال پيدا ٿيو آهي.
  183. ↑ Sorrentino, Christopher (September 16, 2007). "When He Was Seventeen". The New York Times. March 27, 2016 تي حاصل ڪيل. 1980ع ۾ به شهر جي هيٺين حصي ۾ انهن مختلف انقلابن جا اثر موجود هئا، جن نيو يارڪ جي موسيقي ۽ فن جي دنيا کي نئين حياتي ڏني ۽ مينهٽن کي اها حيثيت برقرار رکڻ ۾ مدد ڪئي، جيڪا هن 1940ع واري ڏهاڪي کان دنيا جي ثقافتي مرڪز طور حاصل ڪئي هئي.
  184. ↑ Immerso, Michael (2002). Coney Island: The People's Playground. Rutgers University Press. ص. 3. ISBN 978-0-8135-3138-0.
  185. ↑ Hughes, C.J. (August 17, 2016). "Marine Park, Brooklyn: Block Parties, Bocce and Salt Air". The New York Times. October 29, 2017 تي حاصل ڪيل. مرين پارڪ پاڙو، ڏکڻ-اوڀر بروڪلن جو هڪ ننڍو علائقو، پنهنجي ڀرسان واقع بورو جي سڀ کان وڏي پارڪ، مرين پارڪ، سبب مشهور آهي.
  186. ↑ "19 Reasons Why Brooklyn Is New York's New Startup Hotspot". CB Insights. October 19, 2015. August 27, 2017 تي حاصل ڪيل.
  187. 1 2 Friedman, Vanessa (April 30, 2016). "Brooklyn's Wearable Revolution". The New York Times. August 27, 2017 تي حاصل ڪيل.
  188. ↑ Symonds, Alexandria (April 29, 2016). "One Celebrated Brooklyn Artist's Futuristic New Practice". The New York Times. August 27, 2017 تي حاصل ڪيل.
  189. ↑ "Military Bases in the Continental United States" (PDF). Nps.gov. اصل نسخو (PDF) مان September 2, 2011 تي محفوظ ڪيل. February 20, 2012 تي حاصل ڪيل.
  190. ↑ Jackson, Kenneth T., مرتب (2010). The History of New York City (2nd ڇاپو). Yale University Press. ص. 30. ISBN 978-0-300-11465-2.
  191. ↑ O'Donnell, Michelle (July 4, 2006). "In Queens, It's the Glorious 4th, and 6th, and 16th, and 25th ..." The New York Times. July 20, 2014 تي حاصل ڪيل.
  192. ↑ Kim, Christine. "Queens, New York, Sightseeing". USA Today. March 20, 2016 تي حاصل ڪيل.
  193. 1 2 Weber, Andrew (April 30, 2013). "Queens". NewYork.com. اصل نسخو مان May 13, 2015 تي محفوظ ڪيل. March 20, 2016 تي حاصل ڪيل.
  194. ↑ "Mets owner Steve Cohen proposes $8 billion casino complex at Citi Field", WABC-TV, November 7, 2023. Accessed January 15, 2024. "The property surrounding Citi Field is home to Flushing Corona Park, the US Open Tennis Center, and a planned soccer stadium for New York City FC."
  195. ↑ Rizzo, Cailey. "What to Know About NYC Airports Before Your Next Trip; New York City has three major airports, so which should you choose? Here's everything you need to know before booking your flight.", Travel and Leisure, January 10, 2024. Accessed January 15, 2024. "NYC's main airport, John F. Kennedy International, is in Queens. It's the largest and busiest of the three major airports serving the city, seeing more than 55 million passengers per year... LaGuardia is the smallest of the NYC area's three major airports, but it has been called the most efficient in the world. It's located in Queens, about 10 miles north of JFK, and is most accessible from Queens, Manhattan's Upper East Side, the Bronx, and northern Brooklyn."
  196. ↑ Frazier, Ian (June 26, 2006). "Utopia, the Bronx". The New Yorker. September 1, 2008 تي حاصل ڪيل.
  197. ↑ "Animals & Exhibits". Bronx Zoo. Wildlife Conservation Society. اصل نسخو مان January 14, 2015 تي محفوظ ڪيل. March 20, 2016 تي حاصل ڪيل.
  198. ↑ Ward, Candace (2000). New York City Museum Guide. Dover Publications. ص. 72. ISBN 978-0-486-41000-5.
  199. 1 2 Toop, David (1992). Rap Attack 2: African Rap to Global Hip Hop. Serpent's Tail. ISBN 978-1-85242-243-1.
  200. 1 2 Foderaro, Lisa W. (May 31, 2013). "How Big Is That Park? City Now Has the Answer". The New York Times. May 31, 2013 تي حاصل ڪيل.
  201. ↑ "Parks You Must Visit on Staten Island : NYC Parks". www.nycgovparks.org. 2025-12-27 تي حاصل ڪيل.
  202. 1 2 "Staten Island Parks - The Peopling of New York City". eportfolios.macaulay.cuny.edu. 2025-12-27 تي حاصل ڪيل.
  203. ↑ "Staten Island Greenbelt". NYNJTC.org. New York–New Jersey Trail Conference. October 28, 2010 تي حاصل ڪيل.
  204. ↑ Peel, M.C.; Finlayson, B.L.; McMahon, T.A. "World Map of Köppen-Geiger climate classification". The University of Melbourne. اصل نسخو مان January 13, 2015 تي محفوظ ڪيل. April 26, 2013 تي حاصل ڪيل.
  205. ↑ "New York Polonia Polish Portal in New York". NewYorkPolonia.com. اصل نسخو مان May 30, 2013 تي محفوظ ڪيل. April 26, 2013 تي حاصل ڪيل.
  206. ↑ "Average monthly hours of sunshine in New York City (NY)". World Weather & Climate Information. January 1, 2024 تي حاصل ڪيل. سراسري طور سڄي سال دوران سج جي روشنيءَ جو ڪل مدو 2540 ڪلاڪ آهي.
  207. ↑ Weather in New York, Climate and Weather. Accessed December 31, 2023. "هڊسن درياهه جي ڇوڙ وٽ ٽن ٻيٽن تي پکڙيل نيو يارڪ شهر جي آبهوا ائٽلانٽڪ سمنڊ جي گرم گلف اسٽريم مان فائدو وٺي ٿي. ان سان گڏ اندروني اپليچين جبلن جي تحفظ سبب شهر ساڳين ويڪرائي ڦاڪن تي واقع ٻين وڏن آمريڪي شهرن کان وڌيڪ گرم رهي ٿو."
  208. 1 2 3 "New York, NY". United States National Weather Service. July 30, 2022 تي حاصل ڪيل.
  209. ↑ "The Climate of New York". Cornell University. اصل نسخو مان April 12, 2008 تي محفوظ ڪيل. July 6, 2012 تي حاصل ڪيل.
  210. ↑ Maldonando, Samantha. "How Much Hotter Is NYC's Heat Island Effect Making Your Neighborhood?", The City, July 26, 2023. Accessed December 30, 2023. "سڄي شهر ۾ سراسري نيو يارڪ واسي لاءِ گرمي لڳ ڀڳ 9.5 ڊگري وڌيڪ محسوس ٿئي ٿي. ان جو سبب انسان ٺهيل شهري ماحول آهي: اوچيون عمارتون جيڪي هوا جي گردش کي محدود ڪن ٿيون، گهڻو اسفالٽ ۽ پٿر، ۽ گرمي پيدا ڪندڙ انساني سرگرميون جهڙوڪ اوزار هلائڻ ۽ گاڏيون هلائڻ."
  211. 1 2 3 "NowData – NOAA Online Weather Data". National Oceanic and Atmospheric Administration. اصل نسخو مان May 27, 2015 تي محفوظ ڪيل. May 4, 2021 تي حاصل ڪيل.
  212. 1 2 "Summary of Monthly Normals 1991–2020". National Oceanic and Atmospheric Administration. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 4, 2021 تي محفوظ ڪيل. May 4, 2021 تي حاصل ڪيل.
  213. 1 2 "New York Central Park, NY Climate Normals 1961–1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. اصل نسخو مان May 25, 2017 تي محفوظ ڪيل. July 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
  214. ↑ "New York, New York, USA – Monthly weather forecast and Climate data". Weather Atlas. July 4, 2019 تي حاصل ڪيل.
  215. ↑ Fahy, Claire. "New York City Has Its Hottest Day in Nearly 14 Years", The New York Times, July 2, 2026. accessed August 2, 2026. "خميس ڏينهن سينٽرل پارڪ ۾ گرمي پد 100 ڊگري فارن هائيٽ رڪارڊ ٿيو، جڏهن 4 جولاءِ جي موڪل کان اڳ اتر-اوڀر آمريڪا ۾ گرميءَ جي لهر پکڙجي وئي. پارڪ ۾ آخري ڀيرو 100 ڊگري گرمي پد 18 جولاءِ 2012ع تي رڪارڊ ڪيو ويو هو. اها ماپ منجهند 1:51 تي بيلويڊيئر ڪاسل ۾ لڳل ٿرماميٽر تان ورتي وئي، جيڪو شهر جو سرڪاري موسمي مرڪز آهي."
  216. ↑ "Days below 0 °F in New York City". Weather 2000. اصل نسخو مان March 26, 2022 تي محفوظ ڪيل. June 24, 2021 تي حاصل ڪيل.
  217. ↑ Pollak, Michael (January 10, 2014). "Determining New York City's Record Wind Chill". The New York Times. November 5, 2021 تي حاصل ڪيل.
  218. ↑ "New York City Sea Temperature—United States—Sea Temperatures". World Sea Temperatures. November 5, 2021 تي حاصل ڪيل.
  219. ↑ Oliver Milman. "US north-east faces rapid warming amid global climate crisis". The Guardian. June 11, 2026 تي حاصل ڪيل.
  220. ↑ Dolnick, Sam (August 28, 2011). "Damage From Irene Largely Spares New York—Recovery Is Slower in New York Suburbs". The New York Times. November 5, 2021 تي حاصل ڪيل.
  221. ↑ "Superstorm Sandy blamed for at least 11 U.S. deaths as it slams East Coast". CNN. October 29, 2012. اصل نسخو مان January 20, 2013 تي محفوظ ڪيل. January 22, 2013 تي حاصل ڪيل.
  222. ↑ "Belvedere Castle at NYC Parks". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 2, 2014 تي محفوظ ڪيل. January 26, 2024 تي حاصل ڪيل.
  223. ↑ "NowData – NOAA Online Weather Data". National Oceanic and Atmospheric Administration. May 9, 2021 تي حاصل ڪيل.
  224. ↑ "Station: New York JFK INTL AP, NY". U.S. Climate Normals 2020: U.S. Monthly Climate Normals (1991–2020). National Oceanic and Atmospheric Administration. May 9, 2021 تي حاصل ڪيل.
  225. ↑ "New York/JFK, NY Climate Normals 1961−1990". NOAA. March 23, 2014 تي حاصل ڪيل.
  226. ↑ "NOWData - NOAA Online Weather Data". National Oceanic and Atmospheric Administration. {{cite web}}: Missing or empty |url= (مدد)
  227. ↑ "Monthly Normals 1991-2020". National Oceanic and Atmospheric Administration. July 13, 2022 تي حاصل ڪيل.
  228. ↑ 2023 ParkScore Index New York, NY آرڪائيو ڪيا ويا January 15, 2024, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., Trust for Public Land. Accessed January 15, 2024.
  229. ↑ "Discover the truly wild side of New York's metropolitan area". nps.gov. June 11, 2012 تي حاصل ڪيل.
  230. ↑ Maps for Jamaica Bay Unit, Gateway National Recreation Area. Accessed January 15, 2024. "Within the Jamaica Bay Unit, there are several places to visit. Floyd Bennett Field, Jamaica Bay Wildlife Refuge, Canarsie Pier, Breezy Point, Fort Tilden, and Jacob Riis Park."
  231. ↑ Maps for Staten Island Unit, Gateway National Recreation Area. Accessed January 15, 2024. "The Staten Island Unit is made of three different areas, Fort Wadsworth, Miller Field, and Great Kills Park."
  232. ↑ "New York State Office of Parks, Recreation and Historic Preservation, New York City Region". Nysparks.state.ny.us. اصل نسخو مان February 15, 2011 تي محفوظ ڪيل. October 28, 2010 تي حاصل ڪيل.
  233. ↑ "Marsha P. Johnson State Park (East River State Park)". New York State Office of Parks, Recreation and Historic Preservation. October 4, 2021 تي حاصل ڪيل.
  234. ↑ "Mayor Giuliani Announces Amount of Parkland in New York City has Passed 28,000-ايڪڙ (110 km2) Mark". New York City Mayor's Office. February 3, 1999. September 1, 2008 تي حاصل ڪيل.; "Beaches". New York City Department of Parks & Recreation. September 1, 2008 تي حاصل ڪيل.
  235. ↑ "Pelham Bay Park". New York City Department of Parks and Recreation. June 8, 2012 تي حاصل ڪيل.
  236. 1 2 3 Alikpala, Gidget. "آمريڪا جا ڏهه سڀ کان وڌيڪ گهميل سياحتي ماڳ", As, September 4, 2023. Accessed January 13, 2024. "سينٽرل پارڪ، نيو يارڪ — ساليانو 42 ملين سياح... ٽائيمز اسڪوائر، نيو يارڪ — ساليانو 50 ملين سياح."
  237. ↑ Szczepanski, Mallory (July 21, 2017). "Behind the Scenes of Sims Municipal Recycling's MRF in Brooklyn". Waste360 (انگريزي ۾). January 5, 2022 تي حاصل ڪيل.
  238. ↑ Paben, Jared (January 11, 2022). "Closed Loop picks up an MRF operator with strong financials – Resource Recycling". Resource Recycling News (آمريڪي انگريزي ۾). February 21, 2022 تي حاصل ڪيل.
  239. ↑ "Mayor Adams, Trust For Governors Island Unveil Finalist Proposals For Climate Solutions Center". City of New York. October 26, 2022. October 28, 2022 تي حاصل ڪيل.
  240. ↑ Prisco, Jacopo (May 23, 2023). "New York City is sinking due to its million-plus buildings, study says". Earth's Future. CNN. January 22, 2024 تي حاصل ڪيل.
  241. ↑ "Mayor de Blasio Commits to 80 Percent Reduction of Greenhouse Gas Emissions by 2050, Starting with Sweeping Green Buildings Plan". City of New York. September 21, 2014. October 31, 2014 تي حاصل ڪيل.
  242. 1 2 3 Cycling in the City, New York City Department of Transportation. Accessed January 14, 2024. "2022ع تائين نيو يارڪ شهر ۾ 1,525 لين-ميل سائيڪل لين ۽ 644 لين-ميل محفوظ سائيڪل لين لڳايا ويا هئا."
  243. ↑ Jervey, Ben (2006). The Big Green Apple: Your Guide to Eco-Friendly Living in New York City. Globe Pequot Press. ISBN 978-0-7627-3835-9.
  244. ↑ "2001 National Household Travel Survey: Summary of Travel Trends" (PDF). U.S. Department of Transportation. December 2004. September 1, 2008 تي حاصل ڪيل.
  245. ↑ Florida, Richard (April 7, 2015). "2015's Most Walkable U.S. Cities". The Atlantic. MSN. اصل نسخو مان April 11, 2015 تي محفوظ ڪيل. April 12, 2015 تي حاصل ڪيل.
  246. ↑ "NYC tops list of most walkable cities in America—video narrative by Mara Montalbano". Buzz60, on MSN. اصل نسخو مان October 24, 2015 تي محفوظ ڪيل. April 11, 2015 تي حاصل ڪيل.
  247. ↑ "The 10 Most Walkable U.S. Cities". MarketWatch. 2011. July 20, 2011 تي حاصل ڪيل.
  248. ↑ Ladyzhets, Betsy (April 18, 2018). "Most walkable cities in America". Stacker, via MSN. May 18, 2018 تي حاصل ڪيل.
  249. ↑ Hamblin, James (June 28, 2013). "The Summer Bicycles Took Control". The Atlantic Monthly. The Atlantic Monthly Group. June 28, 2013 تي حاصل ڪيل.
  250. ↑ "2014 NYC In-Season Cycling Indicator" (PDF). City of New York. March 15, 2019 تي حاصل ڪيل.
  251. ↑ "Current Reservoir Levels". New York City Department of Environmental Protection. August 15, 2014 تي حاصل ڪيل.
  252. ↑ Lustgarten, Abrahm (August 6, 2008). "City's Drinking Water Feared Endangered; $10B Cost Seen". The New York Sun. اصل نسخو مان August 20, 2016 تي محفوظ ڪيل. August 9, 2008 تي حاصل ڪيل.
  253. ↑ Hu, Winnie (January 18, 2018). "A Billion-Dollar Investment in New York's Water". The New York Times. January 18, 2018 تي حاصل ڪيل.
  254. ↑ New York Water Fact Sheet, United States Environmental Protection Agency. June 2010. Accessed December 29, 2023. "New York City is home to the largest engineered water system in the nation, supplying more than 1 billion gallons of water each day to approximately 9 million people, representing half of the state's population. The city draws its water from reservoirs upstate, supplied by a 1,900-square-mile watershed—that's about the size of Delaware."
  255. ↑ "WHO Global Ambient Air Quality Database (update 2018)". World Health Organization. January 16, 2022 تي حاصل ڪيل.
  256. ↑ "Ambient (outdoor) air quality and health". World Health Organization. January 16, 2022 تي حاصل ڪيل.
  257. ↑ "Air Pollution Monitoring". New York City Department of Environmental Protection. اصل نسخو مان March 5, 2019 تي محفوظ ڪيل. January 16, 2022 تي حاصل ڪيل.
  258. ↑ Greene and Harrington (1932). American Population Before the Federal Census of 1790. New York: Columbia University Press., as cited in: Rosenwaike, Ira (1972). Population History of New York City. Syracuse, N.Y.: Syracuse University Press. ص. 8. ISBN 0-8156-2155-8.
  259. ↑ "Table PL-P1 NYC: Total Population New York City and Boroughs, 2000 and 2010" (PDF). nyc.gov. May 16, 2016 تي حاصل ڪيل.
  260. 1 2 3 4 5 QuickFacts for New York city, New York; New York; United States, United States Census Bureau. Accessed January 12, 2024.
  261. ↑ Sherry, Virginia N. (March 27, 2014). "Staten Island population at all-time high of 473,000; NYC's soars to record 8.4 million". Staten Island Advance. March 27, 2014 تي حاصل ڪيل.
  262. ↑ Roberts, Sam (March 14, 2013). "Fewer People Are Abandoning the Bronx, Census Data Show". The New York Times. March 27, 2014 تي حاصل ڪيل.
  263. ↑ "Population Rebounds for Many Cities in Northeast and Midwest". United States Census Bureau. May 16, 2024 تي حاصل ڪيل.
  264. ↑ Castronuovo, Celine (August 12, 2021). "All 10 largest cities grew, Phoenix supplants Philly as 5th largest in US". The Hill. August 28, 2021 تي حاصل ڪيل.
  265. ↑ Dorman, John L. (August 16, 2021). "Census: The 10 most populous US cities are led by NYC, Los Angeles, and Chicago; Phoenix leapfrogs Philadelphia to claim the No. 5 spot". Business Insider. August 27, 2021 تي حاصل ڪيل.
  266. ↑ "ACS Demographic and Housing Estimates—2012–2016 American Community Survey 5-Year Estimates—City Versus Metro". American Fact Finder, United States Census Bureau. 2016. اصل نسخو مان 2020-07-11 تي محفوظ ڪيل. 2026-02-21 تي حاصل ڪيل.
  267. ↑ QuickFacts New York city, New York; Bronx County, New York; Kings County, New York; New York County, New York; Queens County, New York; Richmond County, New York, United States Census Bureau. Accessed January 14, 2024.
  268. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "NYCWorld'sMostCulturallyLinguisticallyDiverseCityTop".
  269. 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "QueensMostLinguisticallyDiverseTop".
  270. ↑ "Endangered Language Alliance". 2012. September 7, 2013 تي حاصل ڪيل.
  271. ↑ N. R. Kleinfield (January 15, 2016). "New Yorkers, Self-Assured and Opinionated, Defend Their Values". The New York Times. اصل نسخو مان January 18, 2016 تي محفوظ ڪيل. January 15, 2016 تي حاصل ڪيل.
  272. ↑ "Yearbook of Immigration Statistics LPRSupplemental Table 2d Persons Obtaining Lawful Permanent Resident Status by Leading Core Based Statistical Areas (CBSAs) of Residence and Region and Country of Birth: Fiscal Year 2022". U.S. Department of Homeland Security. May 16, 2024 تي حاصل ڪيل.
  273. ↑ Jennifer Liu (October 10, 2023). "This is the No. 1 city attracting young professionals—demand grew nearly 7 times since 2019". CNBC. May 16, 2024 تي حاصل ڪيل.
  274. ↑ "Exhibition Text—New York at Its Core: World City". www.mcny.org (انگريزي ۾). 2026-04-13 تي حاصل ڪيل.
  275. 1 2 3 Chandler, Tertius (1987). Four Thousand Years of Urban Growth: An Historical Census. Lewiston, New York: Edwin Mellen Press. ISBN 0-88946-207-0. Chandler defines a city as a continuously built-up area (urban) with suburbs but without farmland inside the municipality. Figures in main tables are preferentially cited. Part of Chandler's estimates are summarized or modified at: (a) Chase-Dunn, Christopher. "Polities and Settlements Research Working Group". The Institute for Research on World-Systems. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 24 April 2022 تي محفوظ ڪيل. 14 October 2022 تي حاصل ڪيل. (b) Rosenberg, Matt (4 November 2019). "Largest Cities Throughout History: Determining population prior to census-taking was no easy task". ThoughtCo. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 18 August 2016 تي محفوظ ڪيل. 28 December 2020 تي حاصل ڪيل. (c) "Populations of Largest Cities in PMNs from 2000BCE to 1988AD". Etext Archives. اصل نسخو مان 11 February 2008 تي محفوظ ڪيل.
  276. ↑ "Focusing on World Megacities: Demographia World Urban Areas, 2021 | Newgeography.com". www.newgeography.com. 2026-04-13 تي حاصل ڪيل.
  277. 1 2 "QuickFacts for New York City / New York State / United States". United States Census Bureau. February 14, 2022 تي حاصل ڪيل.
  278. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "The City of New York".
  279. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Digital Diplomacy Coalition, New York".
  280. ↑ "2020: DEC Redistricting Data (PL 94-171)". US Census Bureau.
  281. 1 2 3 "Race and Hispanic Origin for Selected Cities and Other Places: Earliest Census to 1990". U.S. Census Bureau. اصل نسخو مان August 12, 2012 تي محفوظ ڪيل. November 7, 2021 تي حاصل ڪيل.
  282. ↑ Camarota, Steven A.; Zeigler, Karen; and Richwine, Jason. Births to Legal and Illegal Immigrants in the U.S; A look at health insurance coverage among new mothers by legal status at the state and local level, Center for Immigration Studies, October 9, 2018. Accessed January 14, 2024.
  283. 1 2 Semple, Kirk (June 8, 2013). "City's Newest Immigrant Enclaves, From Little Guyana to Meokjagolmok it". The New York Times. June 12, 2013 تي حاصل ڪيل.
  284. ↑ The Newest New Yorkers: 2013, New York City Department of City Planning, December 2013. Retrieved February 9, 2017. "The immigrant share of the population has also doubled since 1965, to 37 percent. With foreign-born mothers accounting for 51 percent of all births, approximately 6-in-10 New Yorkers are either immigrants or the children of immigrants."
  285. ↑ Carolyne Im. "آمريڪا ۾ ايشيائي ماڻهن بابت حقيقتون". Pew Research Center. May 22, 2026 تي حاصل ڪيل.
  286. ↑ Vivian Yee (February 22, 2015). "نيو يارڪ جي پوليس آفيسر جي فرد جرم چيني آمريڪين کي ورهائي ڇڏيو". The New York Times. November 17, 2023 تي حاصل ڪيل. هاڻي اهي چيني ٻوليءَ جي پريس سان رابطا ڪري رهيا آهن، آفيسر ليانگ کي صلاح ڏيڻ لاءِ وڪيلن سان رابطو ڪري رهيا آهن ۽ نيو يارڪ ۾ احتجاجي مارچ جي رٿابندي ڪري رهيا آهن، جيڪو ايشيا کان ٻاهر سڀ کان وڏي چيني آبادي رکندڙ شهر آهي.
  287. ↑ "اميگريشن انگن اکرن جو ساليانو ڪتاب: 2011، ضمني جدول 2". U.S. Department of Homeland Security. July 18, 2014 تي حاصل ڪيل.
  288. ↑ "مالي سال 2013 ۾ قانوني مستقل رهائشي حيثيت حاصل ڪندڙ ماڻهن جو رهائش واري اهم ميٽروپوليٽن علائقي ۽ ڄمڻ واري ملڪ موجب انگ". United States Department of Homeland Security. اصل نسخو مان July 12, 2014 تي محفوظ ڪيل. March 6, 2015 تي حاصل ڪيل.
  289. ↑ "ايشيائي آمريڪي انگ اکر". Améredia Incorporated. July 5, 2011 تي حاصل ڪيل.
  290. ↑ Semple, Kirk (June 23, 2011). "ايشيائي نيو يارڪ واسي پنهنجي انگ مطابق سياسي طاقت جا خواهشمند". The New York Times. July 5, 2011 تي حاصل ڪيل. ايشيائي، جيڪي عام طور اولهه سامونڊي ڪناري سان لاڳاپيل سمجهيا ويندا آهن، نيو يارڪ ۾ تيزيءَ سان وڌي رهيا آهن. مردم شماري جي انگن موجب پهريون ڀيرو سندن انگ هڪ ملين کان مٿي ويو، يعني هر اٺن نيو يارڪ واسين مان لڳ ڀڳ هڪ، ۽ اهو سان فرانسسڪو ۽ لاس اينجلس جي گڏيل ايشيائي آبادي کان به وڌيڪ آهي.
  291. ↑
  292. ↑ "ميٽرو نيو يارڪ ۾ اهم غير رسائي ٿيل نسلي گروهن جون آباديون". GLOBAL GATES. July 17, 2012. اصل نسخو مان October 27, 2014 تي محفوظ ڪيل. October 27, 2014 تي حاصل ڪيل.
  293. ↑ "گهڻين دنيائن جي هڪ برادري: نيو يارڪ شهر جا عرب آمريڪي". Allied Media Corp. اصل نسخو مان November 8, 2014 تي محفوظ ڪيل. October 9, 2014 تي حاصل ڪيل.
  294. ↑ "آمريڪا ۾ شهر موجب سڀ کان وڏيون فلسطيني برادريون". zipatlas.com. May 24, 2024 تي حاصل ڪيل.
  295. ↑ Emma Goldberg (April 10, 2026). "ايرڪ ايڊمز، دنيا جو شهري، هاڻي البانيا جو به باقاعده شهري بڻجي ويو". The New York Times. April 12, 2026 تي حاصل ڪيل.
  296. ↑ Yasin Akdag (March 6, 2024). "ڏکڻ بروڪلن جي ترڪي مهاجرن سان ملاقات: ترڪي جي ثقافت ۽ ذائقي جو تجربو". Brooklyn Star. April 12, 2026 تي حاصل ڪيل.
  297. ↑ "اميگريشن انگن اکرن جو ساليانو ڪتاب: 2013، قانوني مستقل رهواسي، ضمني جدول 2". U.S. Department of Homeland Security. July 19, 2014 تي حاصل ڪيل.
  298. ↑ Zunitch, Victoria (2018-10-04). "شهر ڪوئنز ۾ آرمينيائي ثقافت کي ساراهيو". Queens Chronicle (انگريزي ۾). 2025-12-04 تي حاصل ڪيل.
  299. ↑ "مردم شماري جي انگن جي ڳولا". United States Census Bureau. October 31, 2023 تي حاصل ڪيل.
  300. ↑ "آمريڪا جي ڪاري آبادي بابت حقيقتون". January 23, 2025.
  301. ↑ "American FactFinder—نتيجا". U.S. Department of Commerce. اصل نسخو مان 2020-03-15 تي محفوظ ڪيل. 2026-02-21 تي حاصل ڪيل.
  302. ↑ Brennan Ortiz (2014). "نيو يارڪ جا ننڍڙا پاڙا: بروڪلن جي برائيٽن بيچ ۾ لِٽل اوڊيسا". Untapped Cities (online, January 23). October 22, 2023 تي حاصل ڪيل.
  303. ↑ Richard F. Shepard (November 15, 1991). "ايسٽوريا، نيو يارڪ شهر جي سمنڊ ۾ هڪ يوناني ٻيٽ". The New York Times. October 22, 2023 تي حاصل ڪيل.
  304. ↑ Kerry Kolasa-Sikiaridi (June 18, 2022). "ايسٽوريا: نيو يارڪ جو بدلجندڙ يوناني پاڙو". Greek Reporter. October 22, 2023 تي حاصل ڪيل.
  305. 1 2 Gergely, Julia (May 9, 2024). "نئين مطالعي موجب نيو يارڪ شهر ۾ لڳ ڀڳ هڪ ملين يهودي رهن ٿا". Jewish Telegraphic Agency (آمريڪي انگريزي ۾). July 10, 2024 تي حاصل ڪيل.
  306. ↑ Dashefsky, Arnold; Della-Pergola, Sergio; Sheskin, Ira, مرتب (2021). دنيا جي يهودي آبادي (PDF) (Report). Berman Jewish DataBank. September 4, 2023 تي حاصل ڪيل.
  307. 1 2 Danailova, Hilary (January 11, 2018). "بروڪلن، زمين تي سڀ کان وڌيڪ يهودي آبادي وارو هنڌ". Hadassah Magazine (آمريڪي انگريزي ۾). July 29, 2020 تي حاصل ڪيل.
  308. ↑ Minkoff, Peter (April 5, 2018). "نيو يارڪ – دنيا جي هم جنس پرست ثقافت جي گادي". Your LGBTQ+ Voice. January 4, 2023 تي حاصل ڪيل.
  309. ↑ Gates, Gary J. (October 2006). "ساڳئي جنس وارا جوڙا ۽ هم جنس پرست، ليزبيئن ۽ ٻه جنسي آبادي: آمريڪن ڪميونٽي سروي مان نوان تخمينا" (PDF). The Williams Institute on Sexual Orientation Law and Public Policy. اصل نسخو (PDF) مان June 9, 2013 تي محفوظ ڪيل. December 7, 2013 تي حاصل ڪيل.
  310. ↑ Silverman, Brian; Chauvin, Kelsy (2013). Frommer's New York City 2013. John Wiley & Sons. ISBN 978-1-118-33144-6. March 24, 2015 تي حاصل ڪيل.
  311. ↑ سانچو:Cite court
  312. ↑ Confessore, Nicholas; Barbaro, Michael (June 24, 2011). "نيو يارڪ هم جنس شاديءَ جي اجازت ڏني، اهڙو قانون پاس ڪندڙ سڀ کان وڏي رياست بڻجي وئي". The New York Times. September 2, 2012 تي حاصل ڪيل.
  313. 1 2 "48هين سالياني نيو يارڪ شهر پرائيڊ مارچ لاءِ ماڻهو رستن تي نڪري آيا". CBS New York. June 25, 2017. June 26, 2017 تي حاصل ڪيل. آچر تي دنيا جي سڀ کان وڏي پرائيڊ پريڊ لاءِ بگ ايپل قوس قزح جي رنگن سان ڀرجي ويو.
  314. 1 2 Gleason, Will (March 11, 2019). "تنوع ۽ ثقافت جي بنياد تي نئين عالمي سروي ۾ نيو يارڪ کي دنيا جو بهترين شهر قرار ڏنو ويو". Time Out. May 19, 2019 تي حاصل ڪيل. 30,000 کان وڌيڪ ماڻهن جي راين کي گڏ ڪرڻ کان پوءِ نيو يارڪ کي 2019ع لاءِ دنيا جو بهترين شهر قرار ڏنو ويو. ان سروي ۾ اهو سڀ کان وڌيڪ متنوع ميٽروپولس ۽ بهترين ثقافت جي زمرن ۾ به اڳڀرو رهيو.
  315. 1 2 Parry, Bill (July 10, 2018). "ايلمهرسٽ جي تقريب تشدد ۽ نفرت سبب مارجي ويل ٽرانسجينڊر ماڻهن کي ياد ڪيو". TimesLedger. New York. اصل نسخو مان February 13, 2019 تي محفوظ ڪيل. April 13, 2019 تي حاصل ڪيل.
  316. ↑ Allen, Karma (July 3, 2019). "ميئر موجب نيو يارڪ شهر جي ورلڊ پرائيڊ ۾ لڳ ڀڳ پنج ملين ماڻهن شرڪت ڪئي". ABC News. July 3, 2019 تي حاصل ڪيل.
  317. ↑ Patil, Anushka (June 15, 2020). "ڪاري ٽرانس زندگين لاءِ مارچ ڪيئن هڪ وڏي تقريب بڻجي ويو". The New York Times. June 28, 2020 تي حاصل ڪيل.
  318. ↑ Keating, Shannon (June 16, 2020). "ڪارپوريٽ پرائيڊ تقريبون هن سال نٿيون ٿي سگهن؛ اچو ته ائين ئي رهڻ ڏيون". BuzzFeed News. June 28, 2020 تي حاصل ڪيل.
  319. ↑ Lipka, Michael (July 29, 2015). "آمريڪا جا وڏا ميٽروپوليٽن علائقا پنهنجي مذهبي جوڙجڪ ۾ هڪ ٻئي کان مختلف آهن". Pew Research Center. July 30, 2015 تي حاصل ڪيل.
  320. 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "NYCTheCapitaloftheWorld".
  321. ↑ "آمريڪا ۾ مذهب: آمريڪي مذهبي انگ اکر، آبادي ۽ شماريات". Pew Research Center's Religion & Public Life Project (آمريڪي انگريزي ۾). July 11, 2020 تي حاصل ڪيل.
  322. ↑ Weichselbaum, Simone (June 26, 2012). "نئين مطالعي موجب بروڪلن جي لڳ ڀڳ هر چئن رهاڪن مان هڪ يهودي آهي". New York Daily News. New York. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 4, 2018 تي محفوظ ڪيل. May 30, 2013 تي حاصل ڪيل.
  323. ↑ Grynbaum, Michael M.; Otterman, Sharon (March 4, 2015). "نيو يارڪ شهر سرڪاري اسڪولن جي ڪئلينڊر ۾ ٻه مسلمان مذهبي موڪلون شامل ڪيون". The New York Times. March 4, 2015 تي حاصل ڪيل.
  324. ↑ "نيو يارڪ شهر ۾ مسلمانن جي خدمتن بابت اثرائتي رپورٽ" (PDF). Institute for Social Policy and Understanding. May 17, 2021 تي حاصل ڪيل.
  325. ↑ "ميٽرو نيو يارڪ جا مسلمان، حصو 2 – مخصوص مسلمان گروهن جا تخمينا". Global Gates (آمريڪي انگريزي ۾). February 29, 2016. September 16, 2022 تي حاصل ڪيل.
  326. ↑ Hussain, Tharik (May 19, 2016). "آمريڪا جي قديم ترين مسجد بالٽڪ علائقي جي مسلمانن ڪيئن تعمير ڪئي". The Baltic Times. July 29, 2020 تي حاصل ڪيل.
  327. ↑ Siddiqui, Zuha (December 26, 2018). "آمريڪا جي سڀ کان پراڻي موجود مسجد وليئمزبرگ ۾ آهي". Bedford + Bowery (آمريڪي انگريزي ۾). July 29, 2020 تي حاصل ڪيل.
  328. ↑ "نيو يارڪ شهر ميٽروپوليٽن علائقي جي بالغ آباديءَ جي مذهبي جوڙجڪ". Pew Research Center. February 1, 2023 تي حاصل ڪيل.
  329. ↑ Jackson, Kenneth T. (April 2, 2021). "ڇا نيو يارڪ اڃا به دنيا جي گاديءَ جو هنڌ بڻجڻ چاهي ٿو؟". The Wall Street Journal. October 12, 2022 تي حاصل ڪيل.
  330. 1 2 "گورنر هوڪل ۽ ميئر ايڊمز صحت ۽ حياتياتي سائنسن ۾ جدت لاءِ SPARC ڪپس بي روزگار ۽ تعليمي مرڪز جو منصوبو پيش ڪيو". State of New York. October 13, 2022. October 13, 2022 تي حاصل ڪيل.
  331. ↑ LaRocco, Lori Ann (September 24, 2022). "آمريڪا ڏانهن ويندڙ واپار ۾ تاريخي تبديلي کان پوءِ نيو يارڪ ملڪ جي مصروف ترين بندرگاهه بڻجي ويو". CNBC (انگريزي ۾). May 21, 2023 تي حاصل ڪيل.
  332. ↑ "نيو يارڪ ۽ نيو جرسي جي بندرگاهه 2023ع جي سڀ کان وڌيڪ مقدار سان اولهه سامونڊي ڪناري جي حريفن کي پوئتي ڇڏي ڏنو". The Maritime Executive (انگريزي ۾). May 21, 2023 تي حاصل ڪيل.
  333. ↑ "نيو يارڪ ۽ نيو جرسي جي بندرگاهه آمريڪا جو سڀ کان وڏو ڪنٽينر بندرگاهه برقرار". Marinelink.com. December 28, 2022. May 21, 2023 تي حاصل ڪيل.
  334. ↑ "فارچون 500، 2011: سڀ کان وڌيڪ ڪمپنين وارا شهر". FORTUNE on CNNMoney.com. اصل نسخو مان 2011-05-06 تي محفوظ ڪيل. 2026-05-22 تي حاصل ڪيل.
  335. ↑ Kennedy, Simon (April 13, 2014). "اي ٽي ڪيرني جي درجابنديءَ ۾ بيجنگ پهريون ڀيرو مٿين ڏهن شهرن ۾ شامل". Bloomberg.com. Bloomberg L.P. April 13, 2014 تي حاصل ڪيل.
  336. ↑ Kaske, Michelle (March 12, 2012). "اڪانومسٽ رپورٽ موجب نيو يارڪ شهر عالمي مقابلي واري درجابنديءَ ۾ پهرين نمبر تي". Bloomberg L.P. اصل نسخو مان March 12, 2012 تي محفوظ ڪيل. February 9, 2017 تي حاصل ڪيل.
  337. ↑ "مجاز مرسل جي وصف". Chegg. اصل نسخو مان July 31, 2020 تي محفوظ ڪيل. November 23, 2021 تي حاصل ڪيل.
  338. ↑ Fermino, Jennifer (February 7, 2014). "ميئر ڊي بلاسيو نيو يارڪ شهر جي فيشن صنعت لاءِ 3 ملين ڊالر جي گرانٽ جو اعلان ڪيو". New York Daily News. New York. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 11, 2017 تي محفوظ ڪيل. February 11, 2014 تي حاصل ڪيل.
  339. ↑ Hu, Winnie (February 7, 2017). "نيو يارڪ گارمينٽ ڊسٽرڪٽ کان ٻاهر لباس جي صنعت کي بحال ڪرڻ جي ڪوشش ڪري ٿو". The New York Times. October 14, 2022 تي حاصل ڪيل.
  340. ↑ Nunberg, Geoff. "'Occupy': Geoff Nunberg's 2011 Word Of The Year", WNPR, December 7, 2011. Accessed January 6, 2026. "پر مجاز مرسل جي جادوءَ کي به داد ڏيڻ گهرجي. اهو ئي علم بيان جو طريقو آهي جيڪو اسان کي وال اسٽريٽ، هالي ووڊ يا سيونٿ ايونيو جهڙا نالا اتي ٿيندڙ سرگرمين لاءِ استعمال ڪرڻ جي اجازت ڏئي ٿو."
  341. ↑ "نيو يارڪ ڪائونٽي، نيو يارڪ ۾ سڀني صنعتن جي مجموعي گهريلو پيداوار", fred.stlouisfed.org, March 27, 2026 تي حاصل ڪيل
  342. ↑ B19083 آمدني جي اڻبرابريءَ جو گيني انڊيڪس، آمريڪن ڪميونٽي سروي، گهراڻا 2022: ACS هڪ سال جا تخمينا، United States Census Bureau. Accessed January 12, 2024.
  343. ↑ Honan, Katie (September 11, 2019). "رپورٽ موجب نيو يارڪ شهر ۾ آمدني جي اڻبرابريءَ جو فرق تبديل نه ٿيو آهي". The Wall Street Journal (آمريڪي انگريزي ۾). ISSN 0099-9660. October 27, 2020 تي حاصل ڪيل.
  344. ↑ نيو يارڪ شهر جو معاشي خلاصو، Bureau of Labor Statistics، updated January 8, 2024. Accessed January 12, 2024.
  345. ↑ ڪائونٽي روزگار ۽ اجرتون – 2023ع جي ٻي ٽه ماهي، Bureau of Labor Statistics، November 21, 2023. Accessed January 12, 2024.
  346. ↑ Moreno, Tonya (February 2, 2017). "آمريڪي شهر جيڪي آمدني ٽيڪس وصول ڪن ٿا". The Balance. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 8, 2017 تي محفوظ ڪيل. December 20, 2017 تي حاصل ڪيل. چوڏهن رياستون ۽ ڊسٽرڪٽ آف ڪولمبيا شهرن، ڪائونٽين ۽ ميونسپلٽين کي رياستي آمدني ٽيڪس کان علاوه پنهنجو الڳ انفرادي آمدني ٽيڪس لاڳو ڪرڻ جي اجازت ڏين ٿا.
  347. ↑ "ذاتي آمدني ٽيڪس ۽ غير رهواسي نيو يارڪ شهر ملازمن جون ادائيگيون". New York City Department of Finance. اصل نسخو مان August 27, 2022 تي محفوظ ڪيل. December 19, 2017 تي حاصل ڪيل.
  348. ↑ "نيو يارڪ شهر جي ٽيڪس شرح جو شيڊول" (PDF). New York State Department of Taxation and Finance. 2016. اصل نسخو (PDF) مان March 8, 2017 تي محفوظ ڪيل. December 15, 2017 تي حاصل ڪيل.
  349. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "NYCHighestNumberBillionaires".
  350. 1 2 "نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج تي درج ڪمپنين جي ڊائريڪٽري". New York Stock Exchange. اصل نسخو مان June 21, 2013 تي محفوظ ڪيل. June 23, 2014 تي حاصل ڪيل.
  351. 1 2 "2013ع جون عالمي اسٽاڪ ايڪسچينج مارڪيٽ جون نمايان ڳالهيون" (PDF). World Federation of Exchanges. January 28, 2014. اصل نسخو (PDF) مان March 27, 2014 تي محفوظ ڪيل. July 20, 2014 تي حاصل ڪيل.
  352. ↑ "ڊي نيپولي: 2014ع ۾ وال اسٽريٽ بونس ۾ معمولي واڌ". Office of the New York State Comptroller. March 11, 2015. July 15, 2015 تي حاصل ڪيل.
  353. 1 2 نيو يارڪ ۽ آمريڪا جي عالمي مالي خدمتن واري اڳواڻي برقرار رکڻ (PDF) (Report). New York City Economic Development Corporation. July 19, 2015 تي حاصل ڪيل.
  354. ↑ "مجموعي قرضي سيڪيورٽيز" (PDF). Bank for International Settlements. June 2013. July 19, 2015 تي حاصل ڪيل.
  355. ↑ Chaudhuri, Saabira (September 15, 2014). "آمريڪا جي وڏين بئنڪن جي درجابندي: مٿين پنجن ۾ هڪ نئين بئنڪ". The Wall Street Journal. July 19, 2015 تي حاصل ڪيل.
  356. 1 2 Foster, Cynthia (December 7, 2018). "2018ع جي ٽين ٽه ماهي: آمريڪي آفيس مارڪيٽ جو جائزو". Colliers International. اصل نسخو مان April 14, 2019 تي محفوظ ڪيل. April 13, 2019 تي حاصل ڪيل.
  357. ↑ Joe Miller and Joshua Chaffin (December 21, 2023). "قانوني فرم پال ويس مينهٽن ۾ 2023ع جو آمريڪا جو سڀ کان وڏو آفيس ليز معاهدو ڪيو". Financial Times. April 30, 2024 تي حاصل ڪيل. نيو يارڪ شهر جي آفيس مارڪيٽ، جيڪا دنيا جي سڀ کان وڏي آهي...
  358. ↑ "مينهٽن جي آفيس جڳهه واري مارڪيٽ کي سمجهڻ". Officespaceseeker.com. اصل نسخو مان July 13, 2014 تي محفوظ ڪيل. July 20, 2014 تي حاصل ڪيل.
  359. ↑ "مارڪيٽ بيٽ آمريڪا مرڪزي ڪاروباري ضلعو آفيس رپورٽ، 2011ع جي ٻي ٽه ماهي" (PDF). Cushman & Wakefield, Inc. اصل نسخو (PDF) مان May 8, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 20, 2014 تي حاصل ڪيل.
  360. ↑ Eisenpress, Cara (April 28, 2023). "ٽيڪنالاجيءَ ۾ نيو يارڪ بي ايريا کي پوئتي ڇڏڻ جي اڳ کان وڌيڪ ويجهو". Crain Communications. June 17, 2023 تي حاصل ڪيل.
  361. ↑ Thomas, Brad (September 11, 2021). "'سلڪان ايلي' نيو يارڪ شهر لاءِ خوشحاليءَ جو رستو فراهم ڪري ٿي". Forbes. August 23, 2023 تي حاصل ڪيل. موجوده صورتحال ۾ شهر دنيا جي سڀ کان وڏي ٽيڪنالاجي ماحولياتي نظام جي حيثيت سان رڳو سلڪان ويلي کان پوءِ ٻئي نمبر تي آهي.
  362. ↑ Diana Olick. "سي بي آر اي موجب نيو يارڪ سان فرانسسڪو کي پوئتي ڇڏي ٽيڪنالاجي صلاحيتن جي سڀ کان وڏي مارڪيٽ بڻجي ويو". CNBC. August 27, 2026 تي حاصل ڪيل.
  363. 1 2 Dickey, Megan Rose; D'Onfro, Jillian (October 24, 2013). "SA 100، 2013: نيو يارڪ ٽيڪنالاجيءَ جا نمايان ماڻهو". Business Insider. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 22, 2014 تي محفوظ ڪيل. July 30, 2014 تي حاصل ڪيل.
  364. ↑ Ward, Peter (March 8, 2018). "نيو يارڪ جي سلڪان ايلي جي تاريخ". The Culture Trip. اصل نسخو مان February 25, 2025 تي محفوظ ڪيل. August 23, 2023 تي حاصل ڪيل. جڏهن 2003ع ۾ بحالي شروع ٿي ته ٽيڪنالاجي ڪمپنيون ساڳين علائقن تائين محدود نه رهيون.
  365. ↑ "مصنوعي ذهانت جي حڪمت عملي" (PDF). City of New York. July 27, 2023 تي حاصل ڪيل.
  366. ↑ Kif Leswing (August 24, 2023). "گوگل، ايمازون، اين ويڊيا ۽ ٻين ٽيڪنالاجي ڪمپنين جي AI اسٽارٽ اپ هگنگ فيس ۾ سيڙپڪاري، ڪمپني جي قدر 4.5 بلين ڊالر تائين پهتي". CNBC. August 27, 2023 تي حاصل ڪيل. نيو يارڪ ۾ قائم مصنوعي ذهانت ڪمپني هگنگ فيس ٽيڪنالاجيءَ جي ڪجهه وڏين ڪمپنين کان 235 ملين ڊالر گڏ ڪيا آهن، جنهن کان پوءِ ان جي قدر 4.5 بلين ڊالر ٿي وئي آهي.
  367. ↑ "نيو يارڪ شهر جو انٽرنيٽ ماسٽر پلان" (PDF). City of New York. July 27, 2023 تي حاصل ڪيل.
  368. ↑ Casselman, Ben; Collins, Keith; Russell, Karl (February 15, 2019). "ايمازون کان سواءِ به ٽيڪنالاجي نيو يارڪ ۾ وڌيڪ مضبوط ٿي سگهي ٿي". The New York Times. February 16, 2019 تي حاصل ڪيل.
  369. ↑ Schieber, Jonathan (May 24, 2017). "قيام کان هڪ سال پوءِ ٽيڪ اين واءِ سي نيو يارڪ جي سياست ۾ هڪ اثرائتي قوت بڻجي وئي". TechCrunch. March 15, 2019 تي حاصل ڪيل.
  370. ↑ Cara Eisenpress (March 22, 2023). "شهر جي مصنوعي ذهانت ڪمپنين وينچر ڪيپيٽل جي لاٿ باوجود 2022ع ۾ 483.6 ملين ڊالر گڏ ڪيا". Crain Communications. November 8, 2023 تي حاصل ڪيل.
  371. ↑ "نيو يارڪ شهر قاعدن جو فريم ورڪ تيار ڪندڙ مصنوعي ذهانت ايڪشن پلان متعارف ڪرايو". PYMNTS. October 16, 2023. November 8, 2023 تي حاصل ڪيل. هي جامع منصوبو آمريڪا جي ڪنهن وڏي شهر لاءِ پنهنجي نوعيت جو پهريون منصوبو آهي. منصوبي جي حصي طور شهر ڪاروباري مالڪن کي حڪومت سان لاڳاپيل معاملن ۾ رهنمائي ڏيڻ لاءِ پهريون شهرگير مصنوعي ذهانت چيٽ بوٽ آزمائشي طور شروع ڪيو آهي.
  372. ↑ Pérez-Peña, Richard (December 19, 2011). "شهر ۾ سائنس اسڪول تعمير ڪرڻ لاءِ 350 ملين ڊالر جي تحفي پٺيان ڪارنيل جو اڳوڻو شاگرد". The New York Times. August 1, 2014 تي حاصل ڪيل.
  373. ↑ Ju, Anne (December 19, 2011). "'راند بدلائيندڙ' ٽيڪنالاجي ڪيمپس ڪارنيل ۽ ٽيڪنيون کي مليو". Cornell University. August 1, 2014 تي حاصل ڪيل.
  374. ↑ "نيو يارڪ جي ففٿ ايونيو دنيا جي سڀ کان مهانگي پرچون منزل طور پنهنجي پهرين درجي واري حيثيت برقرار رکي". Cushman & Wakefield. November 20, 2023. July 31, 2024 تي حاصل ڪيل.
  375. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "NYCSafeHavenGlobalInvestors".
  376. ↑ مالي کاتي طرفان مالي سال 2024ع جي عبوري ملڪيت ٽيڪس اسيسمينٽ رول جي اشاعت، نيو يارڪ شهر جو مالي کاتو، پريس رليز 17 جنوري 2023ع. Accessed July 28, 2023. "The tentative assessment roll for FY24 shows the total market value of all New York City properties is $1.479 trillion, a 6.1 percent increase from Fiscal Year 2023. Property values for FY24 reflect real estate activity between January 6, 2022, to January 5, 2023, the taxable status date."
  377. ↑ "مالي کاتي طرفان مالي سال 2017ع جو عبوري اسيسمينٽ رول جاري" (PDF). New York City Department of Finance. January 15, 2016. November 26, 2021 تي حاصل ڪيل. اڄ مالي کاتي جي ڪمشنر جيڪس جيها مالي سال 2017ع لاءِ عبوري ملڪيت اسيسمينٽ رول جاري ڪرڻ جو اعلان ڪيو، جنهن موجب ايندڙ سال لاءِ ڪل مارڪيٽ قيمت لڳ ڀڳ 1.072 ٽريلين ڊالر آهي، جيڪا مالي سال 2016ع جي ڀيٽ ۾ 102.5 بلين ڊالر يا 10.6 سيڪڙو وڌيڪ آهي.
  378. ↑ Boonshoft, Michael. "نيو يارڪ جي ففٿ ايونيو دنيا جي سڀ کان مهانگي پرچون منزل طور پهرين نمبر تي برقرار", Cushman & Wakefield, November 20, 2023. Accessed January 13, 2024. "نيو يارڪ جي ففٿ ايونيو سال بہ سال ڀاڙن ۾ واڌ نه ٿيڻ باوجود دنيا جي سڀ کان مهانگي پرچون منزل طور پنهنجي پهرين درجي واري حيثيت برقرار رکي ٿي."
  379. ↑ Horowitz, Alex; and Staveski, Adam. "نيو يارڪ ۾ گهرن جي کوٽ ڀاڙا ۽ بي گهري وڌائي ٿي", The Pew Charitable Trusts, May 25, 2023. Accessed March 17, 2024. "نيو يارڪ شهر ۽ ان جي مضافات ۾ گهرن جي تعمير ٻين وڏن شهرن ۽ انهن جي مضافات جي ڀيٽ ۾ تمام پوئتي رهي آهي، جنهن سبب رهائشي جڳهه جي دستيابي گهٽ ۽ خالي گهرن جي شرح صرف 3 سيڪڙو رهي آهي. 2010ع کان نيو يارڪ شهر جي هائوسنگ اسٽاڪ ۾ رڳو 4 سيڪڙو واڌ ٿي آهي، جيڪا نوڪرين ۾ 22 سيڪڙو واڌ سان هم آهنگ ٿيڻ لاءِ ڪافي نه هئي."
  380. ↑ Morabito, Charlotte (June 24, 2024). نيو يارڪ شهر جي انتهائي بلند رهڻي ڪهڻي جي خرچ جو لنڊن سان مقابلو, CNBC. Retrieved January 12, 2024.
  381. ↑ Duddridge, Natalie (August 11, 2023). مينهٽن جو سراسري ڀاڙو جولاءِ ۾ رڪارڊ 5,588 ڊالر تائين پهتو. CBS New York. Retrieved January 12, 2024.
  382. ↑ Barrett, George (August 2, 2023). نيو يارڪ ۾ گهرن جون قيمتون ۽ ملڪيتن جا قدر. NY Real Estate Trend. Retrieved January 12, 2024.
  383. ↑ Zaveri, Mihir. "نيو يارڪ شهر جو هائوسنگ بحران پنجاهه سالن کان وڌيڪ عرصي ۾ بدترين سطح تي؛ 2023ع ۾ رڳو 1.4 سيڪڙو ڀاڙي وارا گهر دستياب", The New York Times, February 8, 2024. Accessed February 9, 2024. "2023ع ۾ خالي ۽ دستياب ڀاڙي وارن گهرن جو حصو 1.4 سيڪڙو تائين گهٽجي ويو، جيڪو 1968ع کان پوءِ سڀ کان گهٽ هو..."
  384. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "NYCMostExpensiveRents".
  385. ↑ "NYC & Company هاڻي New York City Tourism + Conventions آهي", Travel Weekly, March 28, 2023. Accessed January 17, 2024. "نيو يارڪ شهر جي سرڪاري منزل-مارڪيٽنگ اداري پنهنجو نالو تبديل ڪري New York City Tourism + Conventions رکيو آهي، ۽ 1999ع کان استعمال ٿيندڙ NYC & Company نالو ڇڏي ڏنو آهي."
  386. 1 2 نيو يارڪ شهر ۾ سياحت جي صنعت: واپسي جي بحالي, New York State Comptroller Thomas DiNapoli, April 2021. Accessed December 29, 2023. "2019ع ۾ 66.6 ملين سياحن جي رڪارڊ ۽ 47.4 بلين ڊالر خرچ کان پوءِ 2020ع ۾ سياحن جو انگ 67 سيڪڙو گهٽجي ويو..."
  387. ↑ "تصويرن ۾ تاريخ: نيو يارڪ دنيا جو سڀ کان وڌيڪ فوٽوگرافي ڪيل شهر". January 19, 2022. December 4, 2022 تي حاصل ڪيل. نيو يارڪ کي دنيا جو سڀ کان وڌيڪ فوٽوگرافي ڪيل شهر سمجهيو وڃي ٿو.
  388. ↑ McNeely, Jamie (June 25, 2018). "سياحن جي ڊيٽا موجب دنيا جا سڀ کان وڌيڪ فوٽوگرافي ڪيل هنڌ". Expedia Travel Blog. Expedia. December 3, 2022 تي حاصل ڪيل. سياحن طرفان بگ ايپل جون بي شمار تصويرون پاڻ سان کڻي وڃڻ کي ڏسندي، اها حيرت جي ڳالهه ناهي ته نيو يارڪ دنيا جو سڀ کان وڌيڪ فوٽوگرافي ڪيل شهر آهي.
  389. ↑ Swanson, Ana (August 26, 2015). "دنيا جا سڀ کان وڌيڪ فوٽوگرافي ڪيل هنڌ". The Washington Post. September 25, 2022 تي حاصل ڪيل.
  390. ↑ "چپ ڪڊ جي ملٽن گليزر سان ڳالهه ٻولهه". The Believer. September 2003. اصل نسخو مان June 19, 2015 تي محفوظ ڪيل. July 8, 2015 تي حاصل ڪيل.
  391. ↑ "آءِ لو نيو يارڪ لوگو". New York State Education Department. September 26, 2013. اصل نسخو مان September 6, 2015 تي محفوظ ڪيل. July 8, 2015 تي حاصل ڪيل.
  392. ↑ "دنيا جا سڀ کان وڌيڪ گهميل سياحتي ماڳ، درجابندي سان". Farandwide.com (انگريزي ۾). April 22, 2023 تي حاصل ڪيل.
  393. ↑ David, Greg. "سياح وڏي انگ ۾ ٻيهر نيو يارڪ شهر ڏانهن موٽي آيا", The City, September 5, 2023. Accessed December 29, 2023. "سرڪاري سياحتي اداري جي اڳڪٿي موجب 2023ع ۾ 63.3 ملين سياح اچڻا هئا، جيڪي گذريل سال کان 12 سيڪڙو وڌيڪ هئا."
  394. ↑ نيو يارڪ جا سڀ کان مشهور نشان آرڪائيو ڪيا ويا September 9, 2024, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., LUXlife Magazine, November 5, 2021
  395. ↑ "ٽائيمز اسڪوائر". Encyclopædia Britannica. May 10, 2011 تي حاصل ڪيل.
  396. ↑ "نيو يارڪ آرڪيٽيڪچر تصويرون — مڊٽائون ٽائيمز اسڪوائر". 2011 nyc-architecture. اصل نسخي مان January 25, 2017 تي محفوظ ڪيل. May 10, 2011 تي حاصل ڪيل.
  397. 1 2 "براڊوي موسم جا انگ اکر". The Broadway League. August 3, 2024 تي حاصل ڪيل.
  398. ↑ Panchyk, Richard (2010). نيو يارڪ شهر جون فلڪ بوس عمارتون. Arcadia Publishing. ISBN 978-1-4396-3862-0.
  399. ↑ Alleman, Richard (2013). نيو يارڪ: فلم شوقينن لاءِ رهنما — فلمي نيو يارڪ جو اندروني دورو. Crown/Archetype. ص. 95. ISBN 978-0-8041-3778-2.
  400. ↑ Ennis, Dawn (May 24, 2017). "اي بي سي پهريون ڀيرو نيو يارڪ جي پرائيڊ پريڊ سڌي نشر ڪندي". LGBTQ Nation. December 21, 2020 تي حاصل ڪيل. تفريحي ۽ خبرن واري ميڊيا جي دنيا جي گاديءَ واري هنڌ ۾ اڳ ڪنهن ٽي وي اسٽيشن دنيا جي سڀ کان وڏي پرائيڊ پريڊ کي سڌي ٽي وي تي نشر نه ڪيو هو.
  401. ↑ "ٽمپا بي هاڻي ٻارهين وڏي ميڊيا مارڪيٽ" (Press release). Tampa Bay Partnership. August 26, 2005. اصل نسخو مان September 28, 2008 تي محفوظ ڪيل. September 1, 2008 تي حاصل ڪيل.
  402. ↑ "مٿيان ڏهه گڏيل اشتهاري ايجنسي نيٽ ورڪ: 2006ع جي عالمي آمدني موجب درجابندي". Advertising Age. اصل نسخو مان June 2, 2007 تي محفوظ ڪيل. June 8, 2007 تي حاصل ڪيل.
  403. 1 2 "اظهارِ دلچسپي جي درخواست" (PDF). Governors Island Preservation and Education Corporation. 2005. اصل نسخو (PDF) مان August 2, 2008 تي محفوظ ڪيل. February 11, 2014 تي حاصل ڪيل.
  404. ↑ Milliot, Jim. "نئين رپورٽ موجب 2010ع کان 2020ع تائين نيو يارڪ شهر ۾ پبلشنگ ۽ ڪتاب وڪرو ڪندڙ نوڪريون گهٽيون", Publishers Weekly, December 1, 2022. Accessed January 30, 2024. "مطالعي موجب ڪتاب شايع ڪندڙن 2020ع ۾ 9.2 بلين ڊالر جي معاشي پيداوار پيدا ڪئي... نيو يارڪ جي اشاعتي ادارن ۾ ملازمن جو انگ 11,500 تائين گهٽجي ويو."
  405. ↑ Majid, Aisha. "آمريڪا جون مٿيون 25 اخبارون: مارچ 2023ع تائين وڏن ڇاپي وارن عنوانن جي گردش ۾ 14٪ گهٽتائي", Press Gazette, June 26, 2023. Accessed January 13, 2024. "نيوز ڪارپ جي ڪاروباري اخبار دي وال اسٽريٽ جرنل (609,654) ۽ دي نيو يارڪ ٽائيمز (296,329) آمريڪا جون سڀ کان وڏيون روزانيون رهيون."
  406. ↑ Folkenflik, David. "دي نيو يارڪ ٽائيمز 90 سال پراڻي پلٽزر انعام جي ڇانوَ کان ڇوٽڪارو حاصل نه ڪري سگهي", NPR, May 8, 2022. Accessed January 13, 2024. "دي نيو يارڪ ٽائيمز پنهنجي 132 پلٽزر انعامن جي فهرست ۾ واڌ جو منتظر آهي — جيڪا ڪنهن به خبرن واري اداري کان گهڻي آهي."
  407. ↑ دي نيو يارڪ ٽائيمز, Roper Center for Public Opinion Research. Accessed January 13, 2024. "دي گري ليڊي جي نالي سان مشهور، دي ٽائيمز کي صنعت اندر ڊگهي عرصي کان قومي 'اخبارِ رڪارڊ' طور ڏٺو ويو آهي."
  408. ↑ "نيو يارڪ ڊيلي نيوز". Britannica.com. May 4, 2013 تي حاصل ڪيل.
  409. ↑ Allan Nevins, The Evening Post: Century of Journalism, Boni and Liveright, 1922, p. 17.
  410. ↑ نيو يارڪ پوسٽ, Library of Congress. Accessed January 13, 2024. "نيو يارڪ پوسٽ هڪ آمريڪي روزاني اخبار آهي... اها 1801ع ۾ فيڊرلسٽ ۽ باني پيءُ اليگزينڊر هيملٽن قائم ڪئي."
  411. ↑ نيو يارڪ شهر فلم ۽ ٽيليويزن صنعت معاشي اثر جو مطالعو 2021, New York City Mayor's Office of Media and Entertainment. Accessed January 30, 2024. "2019ع ۾ نيو يارڪ شهر جي فلم ۽ ٽيليويزن صنعت سڌي طرح 100,200 نوڪرين، 12.2 بلين ڊالر اجرت ۽ 64.1 بلين ڊالر سڌي معاشي پيداوار جي ذميوار هئي."
  412. ↑ "نيو يارڪ فلم اڪيڊمي، نيو يارڪ شهر". New York Film Academy. اصل نسخو مان January 26, 2012 تي محفوظ ڪيل. February 8, 2012 تي حاصل ڪيل.
  413. ↑ "اين واءِ سي ميڊيا بابت". NYC Media. City of New York. July 23, 2019 تي حاصل ڪيل.
  414. ↑ "برادري عوامي رسائي ٽي وي جي 35هين سالگرهه ملهائي ٿي". Mnn.org. اصل نسخو مان August 25, 2010 تي محفوظ ڪيل. October 28, 2010 تي حاصل ڪيل.
  415. ↑ Thirteen/WNET, NYC Arts. Accessed January 30, 2024. "چينل ٿرٽين پبلڪ براڊڪاسٽنگ سروس جو فليگ شپ ٽيليويزن اسٽيشن آهي... Thirteen/WNET آمريڪا ۾ نشر ٿيندڙ پرائم ٽائيم عوامي ٽيليويزن پروگرامنگ جو تقريباً هڪ ٽيون تيار ڪري ٿو."
  416. ↑ Darrow, Peter H. "عوامي ٿيڻ: ڊبليو اين واءِ سي جي آزادي ڏانهن سفر جي ڪهاڻي", WNYC, May 10, 2018. Accessed January 30, 2024. "جولاءِ 1924ع کان جنوري 1997ع تائين WNYC نيو يارڪ شهر جي ملڪيت ۽ انتظام هيٺ هئي."
  417. ↑ "مٿيان 30 عوامي ريڊيو سبسڪرائبر — بهار 2006ع Arbitron" (PDF). Radio Research Consortium. August 28, 2006. اصل نسخو (PDF) مان January 13, 2013 تي محفوظ ڪيل. September 1, 2008 تي حاصل ڪيل.
  418. ↑ "Consulate General of Iceland New York Culture". Consulate General of Iceland New York. اصل نسخو مان February 5, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 23, 2023 تي حاصل ڪيل.
  419. ↑ "Consulate of Latvia in New York". Consulate of Latvia. اصل نسخو مان February 8, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 23, 2023 تي حاصل ڪيل.
  420. ↑ "Introduction to Chapter 14: New York City (NYC) Culture". The Weissman Center for International Business Baruch College/CUNY 2011. اصل نسخو مان May 5, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 23, 2023 تي حاصل ڪيل.
  421. ↑ "Harlem in the Jazz Age". نيو يارڪ ٽائمز. February 8, 1987. May 31, 2012 تي حاصل ڪيل.
  422. ↑ Cotter, Holland (May 24, 1998). "ART; A 1920's Flowering That Didn't Disappear". نيو يارڪ ٽائمز. May 31, 2012 تي حاصل ڪيل.
  423. ↑ Gonzalez, David (May 21, 2007). "Will Gentrification Spoil the Birthplace of Hip-Hop?". نيو يارڪ ٽائمز. June 1, 2012 تي حاصل ڪيل.
  424. ↑ Harrington, Joe S. (2002). Sonic Cool: The Life & Death of Rock 'N' Roll. هال ليونارڊ. ص. 324–30. ISBN 978-0-6340-2861-8.
  425. ↑ McPheeters, Sam; Karacas, Christy (September 1, 2009). "Survival of the Streets". وائيس. June 1, 2012 تي حاصل ڪيل.
  426. ↑ "Harlem Renaissance Music in the 1920s". 1920s Fashion & Music. June 1, 2012 تي حاصل ڪيل.
  427. ↑ "Free To Dance—About The Film". پبلڪ براڊڪاسٽنگ سروس. اصل نسخو مان April 14, 2010 تي محفوظ ڪيل. July 10, 2011 تي حاصل ڪيل.
  428. ↑ "Group Visits". ايلون ايلي ڊانس فائونڊيشن. اصل نسخو مان May 13, 2011 تي محفوظ ڪيل. July 10, 2011 تي حاصل ڪيل.
  429. ↑ "The City That Endures". ٽائيم (انگريزي ۾). September 7, 2021. اصل نسخو مان February 23, 2025 تي محفوظ ڪيل. April 22, 2023 تي حاصل ڪيل.
  430. 1 2 Weaver, Shaye (July 22, 2022). "New York is the most resilient city in the world, according to locals". ٽائيم آئوٽ. April 22, 2023 تي حاصل ڪيل.
  431. ↑ Moynihan, Colin (May 3, 2020). "On Subways as Riders Return: Odes to Their Resilience". نيو يارڪ ٽائمز (آمريڪي انگريزي ۾). ISSN 0362-4331. April 22, 2023 تي حاصل ڪيل.
  432. ↑ Londré, Felicia Hardison; Watermeier, Daniel J. (1998). The History of North American Theater: From Pre-Columbian Times to the Present. Continuum. ISBN 978-0-8264-1079-5. OCLC 1024855967.
  433. ↑ Stephen Watt, and Gary A. Richardson, American Drama: Colonial to Contemporary (1994).
  434. ↑ Welsh, Anne Marie (June 6, 2004). "2 plays + 9 nominations = good odds for locals". سان ڊيگو يونين-ٽربيون. اصل نسخو مان October 5, 2008 تي محفوظ ڪيل. September 1, 2008 تي حاصل ڪيل.
  435. ↑ McBeth, VR (September 25, 2006). "The Great White Way". TimesSquare.com. اصل نسخو مان May 4, 2011 تي محفوظ ڪيل. December 4, 2021 تي حاصل ڪيل. 1901ع ۾ او. جي. گيوڊ، جيڪو ڪيترن ئي مشهور اشتهاري ڊسپليز جو ڊزائنر هو، براڊوي تي نئين روشنين جي ڏيک لاءِ "دي گريٽ وائيٽ وي" اصطلاح استعمال ڪيو؛ اهو نالو پوءِ ٽائيمز اسڪوائر جي براڊوي ٿيٽرن لاءِ عالمي طور مشهور ٿيو.
  436. ↑ Tell, Darcy (2007). Times Square Spectacular: Lighting Up Broadway. هارپر ڪولنز. ISBN 978-0-0608-8433-8.
  437. ↑ Allen, Irving Lewis (1995). The City in Slang: New York Life and Popular Speech. آڪسفورڊ يونيورسٽي پريس. ISBN 978-0-1953-5776-9. 1910ع تائين 42هين گهٽي کان ٿورو مٿي براڊوي جا بلاڪ "دي گريٽ وائيٽ وي" جي دل بڻجي چڪا هئا. ٽائيمز اسڪوائر جي چمڪ نيو يارڪ، جيڪڏهن دنيا نه به، ته به ان جي مرڪز جي علامت بڻجي وئي هئي.
  438. ↑ براڊوي جي 41 ٿيٽرن بابت ڄاڻ, پلي بل. Accessed January 15, 2024.
  439. ↑ "2018 – 2019 Broadway End-of-Season Statistics", براڊوي ليگ, May 28, 2019. Accessed November 13, 2022.
  440. ↑ "2022–2023 Broadway End-Of-Season Statistics Show That Broadway Had Attendance Of 12.3 Million And Grosses Of $1.58 Billion", براڊوي ليگ, press release dated May 23, 2023. Accessed January 1, 2024. "ڪووڊ-19 وبا کان پوءِ پهرين مڪمل براڊوي سيزن ۾ مجموعي حاضري 12,283,399 رهي ۽ مجموعي آمدني 1,577,586,897 آمريڪي ڊالر رهي."
  441. ↑ Gans, Andrew (December 18, 2007). "League of American Theatres and Producers Announces Name Change" آرڪائيو ڪيا ويا December 21, 2007, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.. پلي بل. Retrieved September 13, 2013.
  442. ↑ Frequently Asked Questions, ٽوني اوارڊز. Accessed January 15, 2024. "رڳو اهي براڊوي پروڊڪشنون جيڪي مينهٽن جي مقرر براڊوي ٿيٽرن ۾ کُلن ٿيون، ٽوني اوارڊز لاءِ اهل آهن."
  443. ↑ Newman, Michael (2005). "New York Talk". ۾ Wolfram, Walt; Ward, Ben (مرتب). American Voices. Blackwell. ص. 82–87. ISBN 978-1-4051-2109-5.
  444. 1 2 Sontag, Deborah (February 14, 1993). "Oy Gevalt! New Yawkese: An Endangered Dialect?". نيو يارڪ ٽائمز. July 19, 2014 تي حاصل ڪيل.
  445. ↑ Taylor, Marisa. "As One World Trade Center soars, so do its costs". ايم ايس اين بي سي. اصل نسخو مان February 1, 2012 تي محفوظ ڪيل. February 1, 2012 تي حاصل ڪيل.
  446. ↑ Fazzare, Elizabeth. "What Makes NYC's Skyline So Iconic? 17 Buildings to Know", آرڪيٽيڪچرل ڊائجسٽ, May 23, 2023. Accessed February 13, 2024.
  447. ↑ Dobnik, Verena for ايسوسيئيٽيڊ پريس. "NYC sizing up its iconic skyline; Empire State Building's owner objects to tower he says would spoil view", دي انڊياناپولس اسٽار, August 25, 2010. Accessed February 13, 2024, via Newspapers.com.
  448. ↑ Hakela, Deepti. "Rising to new heights; Skinny skyscrapers are transforming NYC's iconic skyline", دي ڊي, February 28, 2016. Accessed February 13, 2024, via Newspapers.com.
  449. ↑ سانچو:Usurped, ايمپورس. Accessed February 9, 2017.
  450. ↑ Plunz, Richard A. (1990). "Chapters 3 [Rich and Poor] & 4 [Beyond the Tenement]". History of Housing in New York City: Dwelling Type and Change in the American Metropolis. ڪولمبيا يونيورسٽي پريس. ISBN 978-0-231-06297-8.
  451. ↑ Lankevich (1998), pp. 82–83; Wilson, Rufus Rockwell (1902). New York: Old & New: Its Story, Streets, and Landmarks. جي. بي. لپنڪاٽ. ص. 354.
  452. ↑ Garb, Margaret (March 1, 1998). "If You're Thinking of Living In/Riverdale, the Bronx; A Community Jealous of Its Open Space". نيو يارڪ ٽائمز. February 10, 2012 تي حاصل ڪيل.
  453. ↑ "New York Metro: 6 Affordable Neighborhoods". نيو يارڪ. September 17, 2001. اصل نسخو مان February 4, 2012 تي محفوظ ڪيل. February 10, 2012 تي حاصل ڪيل.
  454. ↑ Shaman, Diana (February 8, 2004). "If You're Thinking of Living In/Douglaston, Queens; Timeless City Area, With a Country Feel". نيو يارڪ ٽائمز. February 10, 2012 تي حاصل ڪيل.
  455. ↑ "About Summer Stage". سٽي پارڪس فائونڊيشن. اصل نسخو مان October 16, 2012 تي محفوظ ڪيل. June 14, 2012 تي حاصل ڪيل.
  456. 1 2 "Creative New York" (PDF). سينٽر فار اين اربن فيوچر. December 2005. اصل نسخو (PDF) مان August 31, 2008 تي محفوظ ڪيل. September 1, 2008 تي حاصل ڪيل.
  457. ↑ "Museum Mile Festival". museummilefestival.org. اصل نسخو مان August 4, 2012 تي محفوظ ڪيل. August 23, 2014 تي حاصل ڪيل.
  458. ↑ Kusisto, Laura (October 21, 2011). "Reaching High on Upper 5th Avenue". وال اسٽريٽ جرنل. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 23, 2011 تي محفوظ ڪيل. August 23, 2014 تي حاصل ڪيل.
  459. ↑ "Museums on the Mile". museummilefestival.org. اصل نسخو مان January 1, 2012 تي محفوظ ڪيل. August 23, 2014 تي حاصل ڪيل.
  460. ↑ "New Drive Promoting 5th Ave.'s 'Museum Mile'". نيو يارڪ ٽائمز. June 27, 1979. اصل نسخو مان May 6, 2014 تي محفوظ ڪيل. August 23, 2014 تي حاصل ڪيل.
  461. ↑ Pogrebin, Robin; Reyburn, Scott (November 15, 2017). "Leonardo da Vinci Painting Sells for $450.3 Million, Shattering Auction Highs". نيو يارڪ ٽائمز. November 16, 2017 تي حاصل ڪيل.
  462. ↑ "Christ painting by Leonardo da Vinci sells for record $450M". ايم ايس اين. ايسوسيئيٽيڊ پريس. November 15, 2017. اصل نسخو مان November 16, 2017 تي محفوظ ڪيل. November 15, 2017 تي حاصل ڪيل.
  463. ↑ The Art Newspaper, "Visitors Survey 2022", March 27, 2023
  464. ↑ "Metropolitan Museum Launches New and Expanded Web Site" آرڪائيو ڪيا ويا November 28, 2016, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., press release, The Met, January 25, 2000.
  465. ↑ de Montebello, Philippe (1997). Masterpieces of the Metropolitan Museum of Art. New York: Metropolitan Museum of Art. ص. 6–7. ISBN 0-300-10615-7.
  466. ↑ "Pastrami On Rye: A Full-length History Of The Jewish Deli". پبلڪ ريڊيو انٽرنيشنل. دي ورلڊ. March 31, 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 2, 2016 تي محفوظ ڪيل. November 27, 2020 تي حاصل ڪيل.
  467. ↑ Esposito, Shaylyn (March 15, 2013). "Is Corned Beef Really Irish?". سمٿسونين. November 27, 2020 تي حاصل ڪيل.
  468. ↑ Bleyer, Jennifer (May 14, 2006). "Kebabs on the Night Shift". نيو يارڪ ٽائمز. January 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
  469. ↑ "27,479 restaurants selected by the Michelin Guide—Top Destinations". مشيلن گائيڊ. اصل نسخو مان April 12, 2020 تي محفوظ ڪيل. August 24, 2014 تي حاصل ڪيل.
  470. ↑ "Restaurant Inspection Results (Letter Grades)". نيو يارڪ شهر جو صحت ۽ ذهني صفائي کاتو. اصل نسخو مان January 22, 2014 تي محفوظ ڪيل. January 19, 2014 تي حاصل ڪيل.
  471. ↑ Tiedemann, Jennifer (April 8, 2019). "$15-Per-Hour Minimum Wage Isn't What NYC Restaurant Workers Ordered". گولڊ واٽر انسٽيٽيوٽ. In Defense of Liberty. June 1, 2019 تي حاصل ڪيل.
  472. ↑ "Global Center of Fashion". NYCEDC. November 10, 2024 تي حاصل ڪيل. فيشن صنعت شهر جي خانگي شعبي جي افرادي قوت جو 4.6 سيڪڙو روزگار فراهم ڪري ٿي ۽ نيو يارڪ جي معيشت جو اهم محرڪ آهي.
  473. ↑ Naeme Elzein (August 22, 2023). "New York Fashion Week 2023 | Retailers bring the runway to real-life". Lightspeed. November 26, 2023 تي حاصل ڪيل. نيو يارڪ فيشن ويڪ عالمي فيشن چڪر جي انهن ابتدائي وڏن واقعن مان هڪ آهي جيڪي ايندڙ موسمي رجحانن تي اثرانداز ٿين ٿا.
  474. ↑ Diana Juarez (October 4, 2023). "The Economic Impact of New York Fashion Week". The Fordham Ram. November 26, 2023 تي حاصل ڪيل. نيو يارڪ فيشن ويڪ نه رڳو عالمي فيشن صنعت جي لهجي ۽ رجحانن تي اثر وجهي ٿي، پر سياحت، پرچون واپار، مهمان نوازي ۽ ميڊيا سميت شهر جي معيشت جي ڪيترن ئي شعبن تي به اثرانداز ٿئي ٿي.
  475. ↑ "New York: Fashion Design Capital of the U.S." All Art Schools. November 26, 2023 تي حاصل ڪيل. نيو يارڪ ۽ فيشن ڊزائن جو تاريخي ۽ معاشي تعلق تمام گهرو آهي.
  476. ↑ Nemy, Enid.(June 8, 1972) "Everybody – Well, Almost – Attended A Mammoth Party on 'Fashion Ave.'" نيو يارڪ ٽائمز
  477. ↑ "Couture Fashion Week". Couture Fashion Week. November 26, 2023 تي حاصل ڪيل. ڪُتور فيشن ويڪ نيو يارڪ ۾ جديد هائوٽ ڪُتور ڊزائنرن جا ڪم پيش ڪري ٿو.
  478. ↑ Ali Bauman (May 1, 2023). "Met Gala 2023: Fashion's biggest night honors Karl Lagerfeld". سي بي ايس نيوز. November 26, 2023 تي حاصل ڪيل.
  479. 1 2 3 "Millions Of Revelers Marvel Over Macy's Thanksgiving Day Parade". سي بي ايس براڊڪاسٽنگ. November 24, 2016. December 28, 2025 تي حاصل ڪيل. دنيا جي سڀ کان وڏي پريڊ صبح جو لڳ ڀڳ 9 وڳي مڊٽائون ۾ شروع ٿي.
  480. ↑ Wojtowicz, Hilarey. "Guide to the 2016 Macy's Thanksgiving Day Parade". The Independent Traveler, Inc. اصل نسخو مان March 29, 2017 تي محفوظ ڪيل. March 28, 2017 تي حاصل ڪيل.
  481. ↑ "National Football League Company Information". Hoover's, Inc. May 18, 2013 تي حاصل ڪيل.
  482. ↑ "Major League Baseball Company Information". Hoover's, Inc. May 18, 2013 تي حاصل ڪيل.
  483. ↑ "National Basketball Association, Inc. Company Information". Hoover's, Inc. May 18, 2013 تي حاصل ڪيل.
  484. ↑ "National Hockey League Company Information". Hoover's, Inc. May 18, 2013 تي حاصل ڪيل.
  485. ↑ "Major League Soccer, L.L.C. Company Information". Hoover's, Inc. May 18, 2013 تي حاصل ڪيل.
  486. ↑ New York 1984 Paralympic Summer Games[مئل ڳنڍڻو], National Paralympic Heritage Trust. Accessed January 18, 2024. "The New York Games were set to run from 17th – 29th June and the Stoke Mandeville Games from 22nd July – 1st August."
  487. ↑ Bondy Filip. "New York City and Environs Land Goodwill Games for '98", نيو يارڪ ٽائمز, October 16, 1992. Accessed January 18, 2024.
  488. ↑ Zinser, Lynn. "Olympic Committee Chooses London for 2012 Summer Games",نيو يارڪ ٽائمز, July 6, 2005. Accessed January 19, 2023.
  489. ↑ Esteban (October 27, 2011). "11 Most Expensive Stadiums in the World". Total Pro Sports. اصل نسخو مان August 27, 2012 تي محفوظ ڪيل. September 2, 2012 تي حاصل ڪيل.
  490. ↑ "Preparations Different for a Home-and-Home Contest". نيو يارڪ ٽائمز. December 22, 2011. May 31, 2012 تي حاصل ڪيل.
  491. ↑ "Owners warm up to New York/New Jersey as Super Bowl XLVIII host". نيشنل فٽبال ليگ. Associated Press. May 26, 2010. May 27, 2010 تي حاصل ڪيل.
  492. ↑ "So Many Seats, So Many Tax Breaks", نيو يارڪ ٽائمز, July 11, 2018. Accessed January 18, 2024.
  493. ↑ Lupica, Mike. "Subway Series still as intriguing a ticket as there is in town", MLB.com, June 12, 2023. Accessed January 18, 2024.
  494. ↑ "New York Yankees: Facts, History, Stats, and Resources". The free sources. اصل نسخو مان June 5, 2012 تي محفوظ ڪيل. May 31, 2012 تي حاصل ڪيل.
  495. ↑ "How Mets, Colt .45s Grew Up To Beat The Bullies". شڪاگو ٽربيون. October 8, 1986. May 31, 2012 تي حاصل ڪيل.
  496. ↑ "Dodgers Timeline". Los Angeles Dodgers. اصل نسخو مان July 4, 2008 تي محفوظ ڪيل. September 22, 2008 تي حاصل ڪيل.
  497. ↑ "Historical Moments". Dodgers Giants. May 31, 2012 تي حاصل ڪيل.
  498. ↑ "Major League Baseball, Police Athletic League and the Brooklyn Cyclones to host free MLB Umpire Camp". MLB Press Release. May 30, 2012. May 31, 2012 تي حاصل ڪيل.
  499. ↑ "Introducing Your Ferryhawks!!". Staten Island Entertainment. November 17, 2021. November 18, 2021 تي حاصل ڪيل.
  500. ↑ "Postseason Overview". نيشنل انويٽيشن ٽورنامينٽ. اصل نسخو مان July 24, 2008 تي محفوظ ڪيل. September 1, 2008 تي حاصل ڪيل.
  501. ↑ "nycfc.com". May 10, 2017 تي حاصل ڪيل.
  502. ↑ "Picture-perfect opening for $200M Red Bull Arena in Harrison". Associated Press. March 20, 2010.
  503. ↑ Anzidei, Melanie (2026-07-07). "Gotham FC to move to NYCFC's Etihad Park in Queens in 2028". The New York Times (آمريڪي انگريزي ۾). ISSN 0362-4331. 2026-07-07 تي حاصل ڪيل.
  504. ↑ "Brooklyn FC reveal "shared identity" for USL Super League brand". uslsuperleague.com. United Soccer League. April 12, 2024. April 15, 2024 تي حاصل ڪيل.
  505. ↑ "FIFA 1994 World Cup Stadiums - USA - The Stadium Guide".
  506. ↑ Erminio, Vinessa. "$10 parking and plenty of tailgating. Here's what the World Cup looked like when it came to N.J. 32 years ago.", NJ.com, July 18, 2026. Accessed July 19, 2026.
  507. ↑ "FIFA announces hosts cities for FIFA World Cup 2026". Fifa.com. November 24, 2023 تي حاصل ڪيل.
  508. ↑ "Mayor Adams and Governor Murphy Celebrate New York New Jersey Selection as Host for Biggest Sporting Event in World History: FIFA World Cup 26 Final", نيو يارڪ شهر جو ميئر، February 4, 2024. Accessed February 14, 2024.
  509. ↑ "US Open 2015". يونائيٽيڊ اسٽيٽس ٽينس ايسوسيئيشن. July 6, 2015 تي حاصل ڪيل.
  510. ↑ Dutch, Taylor. "The Amazing Stats from the 2025 NYC Marathon—the Largest Marathon in History", رنرز ورلڊ, November 4, 2025. Accessed August 2, 2026.
  511. ↑ Metzler, Brian. "The Famous Millrose Games Delivers Speed, Records, and the Wanamaker Mile", Outside, February 13, 2023. Accessed January 17, 2024.
  512. ↑ "Daily News Golden Gloves amateur boxing tournament may return in 2022", نيو يارڪ ڊيلي نيوز, December 13, 2021. Accessed July 17, 2024.
  513. ↑ "About Us: Locations". NewYork-Presbyterian Hospital. اصل نسخو مان August 12, 2014 تي محفوظ ڪيل. August 12, 2014 تي حاصل ڪيل.
  514. ↑ Healthcare, New York City Economic Development Corporation. Accessed January 17, 2024. "New York City is home to the largest public healthcare system in the US, world-class private medical centers, and a robust, cutting-edge R&D landscape."
  515. ↑ "Top 25 New York hospitals by net patient revenue", Definitive Healthcare, June 6, 2023. Accessed January 16, 2024.
  516. ↑ New York Medical Schools, New York ACEP. Accessed January 16, 2024.
  517. ↑ Health + Hospitals NYC, (NYC H+H), New York City Green Book. Accessed January 16, 2024. "Description: A public benefit Corporation created by the State Legislature, July 1, 1969, to operate the City's municipal hospitals. Operates facilities in all five boroughs, providing general, chronic, ambulatory, and skilled nursing care and a wide variety of specialized patient care services. All employees are public employees."
  518. ↑ Chapter1016 New York City health and hospitals corporation act 1016/69, New York State Senate. Accessed January 16, 2024.
  519. ↑ "Financial Statements and Supplemental Schedules and Report of Independent Certified Public Accountants – New York City Health and Hospitals Corporation (A Component Unit of the City of New York)" (PDF). The City of New York. October 12, 2022 تي حاصل ڪيل.
  520. ↑ "HHC Health and Hospitals Corporation". nyc.gov. November 29, 2021 تي حاصل ڪيل.
  521. ↑ Frequently Asked Questions, NYC Health + Hospitals. Accessed January 16, 2024. "Where are your facilities located? NYC Health + Hospitals includes 11 acute care hospitals, four skilled nursing facilities, six large diagnostic and treatment centers, and more than 70 community-based clinics. These facilities are within seven geographically based networks throughout the New York City metropolitan area."
  522. ↑ Miller, Kenneth. The Public Option, Columbia University School of Nursing, November 12, 2023. Accessed January 16, 2024. "HHC is the largest municipal health system in the United States, serving 1.4 million patients—mostly low-income or working-class people on Medicaid or Medicare. About one-third are uninsured, and many are undocumented. A public benefit corporation, HHC operates 11 acute care hospitals, five nursing homes, six diagnostic and treatment centers, and more than 70 primary care centers across New York's five boroughs."
  523. ↑ MetroPlus Health Plan: COVID-19 Enrollment Trends, New York State Comptroller Thomas P. DiNapoli, September 2022. Accessed January 16, 2024. "MetroPlus Health Plan is a prepaid health services plan and a wholly owned subsidiary of NYC Health + Hospitals (H+H).... MetroPlus enrollment reached a record high of 670,915, an increase of 159,284 members (31 percent) between February 2020 and June 2022, the period impacted by the COVID-19 pandemic (see Figure 1)."
  524. ↑ "2014 HHC Report to the Community" (PDF). New York City Health and Hospitals Corporation. March 10, 2017 تي حاصل ڪيل.
  525. ↑ Fiani, Brian; Covarrubias, Claudia; Jarrah, Ryan; Kondilis, Athanasios; and Doan, Thao M. "Bellevue Hospital, the Oldest Public Health Center in the United States of America", World Neurosurgery, August 28, 2022. Accessed January 16, 2024. "Bellevue Hospital is known as the oldest public hospital in the United States of America. Although its historical beginnings date back to the 1600s, it was officially founded on the second floor of the New York City Almshouse in 1736, 40 years before the American Revolution."
  526. ↑ "New York City Health and Hospitals Corporation History". Funding Universe. October 8, 2014 تي حاصل ڪيل.
  527. ↑ Roberts, Sam. "Colin McCord, Who Helped Impose a Smoking Ban, Dies at 94", نيو يارڪ ٽائمز, April 7, 2023. Accessed January 16, 2024. "Dr. McCord successfully lobbied for a ban on smoking in workplaces, restaurants, and bars while he was an assistant health commissioner in Mayor Michael R. Bloomberg's administration. The ban, which took effect in 2003, was later expanded and replicated in jurisdictions around the world. New York had banned smoking in most restaurants in 1995, but the city continued to allow smoking in bars and the bar areas of restaurants."
  528. ↑ "New York State Tobacco Control Laws". New York State Department of Health. December 6, 2024 تي حاصل ڪيل.
  529. ↑ Annie McDonough (August 15, 2023). "Could New York City's right to shelter apply statewide?". City & State New York. September 9, 2023 تي حاصل ڪيل.
  530. ↑ Gwynn's Hogan (June 13, 2024). "NYC's Unsheltered Homeless Population Reaches Highest Number in More Than a Decade. Volunteers and city staffers counted 4,140 people sleeping on the streets and subways during the overnight annual count on Jan. 23". The City. June 15, 2024 تي حاصل ڪيل. شهر جي عملدارن موجب ٻين وڏن آمريڪي شهرن جي ڀيٽ ۾ نيو يارڪ شهر جي بي گهر آباديءَ جو نسبتاً ننڍو حصو کليل هنڌن تي رهي ٿو. لاس اينجلس ۾ گذريل سال 72,000 بي گهر ماڻهن مان 52,000، يعني 72 سيڪڙو، ٻاهر رهندا هئا، جڏهن ته نيو يارڪ شهر ۾ لڳ ڀڳ 124,000 بي گهر ماڻهن مان پناهه کان محروم ماڻهن جو حصو لڳ ڀڳ 5 سيڪڙو هو.
  531. ↑ Basic Facts About Homelessness: New York City, Coalition for the Homeless, updated December 2023. Accessed January 13, 2024. 'In recent years, homelessness in New York City has reached the highest levels since the Great Depression of the 1930s. In November 2023, there were 92,824 homeless people, including 33,365 homeless children, sleeping each night in New York City's main municipal shelter system. A total of 23,945 single adults slept in shelters each night in November 2023."
  532. ↑ Kershner, Ellen. "The Largest Police Departments In The US", WorldAtlas, August 3, 2020. Accessed January 17, 2024. "1845ع ۾ قائم ٿيل نيو يارڪ سٽي پوليس ڊپارٽمينٽ (NYPD) دنيا جي سڀ کان وڌيڪ مشهور قانون لاڳو ڪندڙ ادارن مان هڪ آهي. آمريڪا جي سڀ کان وڏي پوليس فورس طور هن وقت ان وٽ لڳ ڀڳ 36,008 مڪمل وقت وارا سرگرم آفيسر ۽ 19,000 شهري ملازم آهن. اهو انگ ملڪ جي ٻئي نمبر وڏي پوليس ڊپارٽمينٽ، شڪاگو، جي ڀيٽ ۾ لڳ ڀڳ ٽي ڀيرا وڌيڪ آهي."
  533. ↑ Williams, Keith. "We Know They're New York's Finest. But Why?", نيو يارڪ ٽائمز, May 4, 2017. Accessed January 17, 2024. "پوليس ڊپارٽمينٽ جو نعرو پڻ فوجي پسمنظر رکندڙ هڪ جملي مان نڪتو: 'ڌرتيءَ جي بهترين پوليس فورس'، جيڪو جنرل جوزف هوڪر جي 1863ع واري دعويٰ 'ڌرتيءَ جي بهترين فوج' جو ڦيرڦار هو. پوليس آفيسرن لاءِ اهڙو ئي جملو 1865ع ۾ ٽائمز ۾ ظاهر ٿيو. پوليس سربراهه جارج واشنگٽن ميٽسل 1870ع واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ هن لقب کي هٿي ڏني؛ 1882ع جي ڊرامي One of the Finest ان نالي کي وڌيڪ مشهور ڪيو، ۽ 1889ع تائين اهو مختصر ٿي 'New York's Finest' بڻجي ويو."
  534. ↑ Prager, Arthur (February–March 2006). "Worst-Case Scenario". American Heritage. جلد 57، شمارو 1. July 23, 2019 تي حاصل ڪيل.
  535. ↑ "Compstat" (PDF). City of New York Police Department. July 6, 2017 تي حاصل ڪيل.
  536. ↑ Don't Tell New York, But Crime Is Going Up. 28. City University of New York. December 15–31, 2013. http://www.lib.jjay.cuny.edu/len/2002/12.31/page5.html. Retrieved August 20, 2011. آرڪائيو ڪيا ويا October 23, 2021, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  537. ↑ Goldstein, Joseph. 'Judge Rejects New York's Stop-and-Frisk Policy", نيو يارڪ ٽائمز, August 12, 2013. Accessed January 17, 2024. "پر جج شيرا اي. شائنڊلن اهو نتيجو ڪڍيو ته پوليس ڊپارٽمينٽ اقليتي برادرين ۾ ماڻهن کي روڪڻ جو تعداد وڌائيندي 'اڻ سڌي نسلي پروفائيلنگ واري پاليسي' اختيار ڪئي. ان جي نتيجي ۾ آفيسر معمولي طور ڪارن ۽ هسپانوي ماڻهن کي روڪيندا هئا، جن کي جيڪڏهن اهي اڇي نسل جا هجن ها ته شايد نه روڪيو وڃي ها."
  538. ↑ Katersky, Aaron; Grant, Teddy. "NYPD safety team making high number of unlawful stops, mostly people of color: Report", ABC News, June 5, 2023. January 17, 2024. "نيو يارڪ پوليس ڊپارٽمينٽ جي اسٽاپ اينڊ فريسڪ واري طريقي کي غير آئيني قرار ڏيڻ کان هڪ ڏهاڪو پوءِ به پوليس ڪيترن ماڻهن کي غيرقانوني طور روڪي ۽ تلاشي وٺي رهي آهي، خاص طور رنگين نسلن جي مردن کي، عدالت پاران مقرر ڪيل نگران جي رپورٽ موجب. نگران مائلن ڊينرسٽين NYPD جي Neighborhood Safety Teams جي ڪجهه يونٽن تي تنقيد ڪئي، جيڪي وڌيڪ ڏوهن وارن علائقن ۾ هٿيارن واري تشدد کي منهن ڏيڻ لاءِ ٺاهيا ويا هئا."
  539. ↑ Ehrenfreund, Max. "Donald Trump claims New York's stop-and-frisk policy reduced crime. The data disagree.", The Washington Post, September 22, 2016. Accessed January 17, 2024. "1990ع ۾ شهر ۾ هر 100,000 ماڻهن تي لڳ ڀڳ 31 قتل ٿيندا هئا. هڪ ڏهاڪي پوءِ اهو انگ لڳ ڀڳ 75 سيڪڙو گهٽجي 8.4 قتل في 100,000 ٿي ويو. 2013ع جي آخر تائين جڏهن نيو يارڪ پوليس اسٽاپ اينڊ فريسڪ کان تيزيءَ سان پري ٿيڻ لڳي، تڏهن به قتل جي شرح اڳ وانگر گهٽجندي رهي."
  540. ↑ Badger, Emily. "The Lasting Effects of Stop-and-Frisk in Bloomberg's New York", نيو يارڪ ٽائمز, March 2, 2020, updated November 30, 2020. Accessed January 17, 2024. "مائيڪل بلومبرگ جي ميئر واري دور کان پوءِ وارن سالن ۾ به شهر ۾ ڏوهن جي شرح گهٽجندي رهي، جنهن مان اشارو ملي ٿو ته جارحاڻي انداز ۾ پوليس طرفان ماڻهن کي روڪڻ نيو يارڪ جي سلامتي لاءِ شايد ايترو لازمي نه هو جيترو اڳ سمجهيو ويندو هو."
  541. ↑ Kanno-Youngs, Zolan. "New York City's Murder Rate Hit New Low in 2018", The Wall Street Journal, January 3, 2019. Accessed January 15, 2024. "نيو يارڪ پوليس ڊپارٽمينٽ 2018ع ۾ 289 قتل درج ڪيا، جيڪي 2017ع جي 292 قتلن کان ٽي گهٽ هئا. ميئر بل ڊي بلاسيو چيو ته اهو لڳ ڀڳ 70 سالن ۾ سڀ کان گهٽ انگ هو. شهر جا مجموعي وڏا ڏوهه 1.3 سيڪڙو گهٽجي 97,089 مان 95,844 ٿيا. 1990ع ۾ نيو يارڪ شهر ۾ 2,245 ماڻهو قتل ٿيا هئا."
  542. ↑ "Fewest Annual Murders and Shooting Incidents Ever Recorded in the Modern Era; Lowest per-capita murder rate since 1951"[مئل ڳنڍڻو], New York City Police Department, press release dated January 5, 2018. Accessed January 15, 2024. "2017ع جي پڄاڻيءَ سان نيو يارڪ شهر ڏوهن ۾ گهٽتائي جا ٽي نوان معيار قائم ڪيا: پهريون ڀيرو انڊيڪس ڏوهن جو مجموعي انگ 100,000 کان هيٺ ٿيو؛ پهريون ڀيرو فائرنگ جا واقعا 800 کان گهٽ ٿيا؛ ۽ پهريون ڀيرو قتلن جو مجموعي انگ 300 کان گهٽ ٿيو. قتلن ۾ هن گهٽتائي سبب في فرد قتل جي شرح لڳ ڀڳ 70 سالن ۾ سڀ کان گهٽ ٿي وئي."
  543. ↑ Cramer, Maria; Meko, Hurubie; and Marcius, Chelsia Rose. "Homicides and Shootings Fell in New York City as Felony Assaults Rose", نيو يارڪ ٽائمز, January 3, 2024. Accessed January 15, 2024. "2023ع ۾ 386 قتل ٿيا، جيڪي 2022ع جي ڀيٽ ۾ 12 سيڪڙو گهٽ هئا."
  544. ↑ "NYPD Announces December 2023, End-of-Year Citywide Crime Statistics", New York City Police Department, press release dated January 4, 2024. Accessed January 15, 2024. "قتل، جيڪي موجوده انتظاميا کان اڳ لڳاتار چار سال وڌيا هئا، 2023ع ۾ 11.9 سيڪڙو گهٽيا (386 بمقابله 438)، جڏهن ته ڊسمبر 2023ع ۾ گذريل سال جي ساڳئي مهيني جي ڀيٽ ۾ 33.3 سيڪڙو گهٽيا (24 بمقابله 36)."
  545. ↑ "Gun Violence in New York City; The Data", Vital City. Accessed January 17, 2024.
  546. ↑ "States with the most gun violence share one trait". CNN. May 13, 2023 تي حاصل ڪيل.
  547. ↑ Berkey-Gerard, Mark (March 5, 2001). "Youth Gangs". Gotham Gazette. December 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  548. ↑ Gardiner, Sean; Shallwani, Pervaiz (February 18, 2014). "NY Crime: Mafia Is Down—but Not Out – Crime Families Adapt to Survive, Lowering Profile and Using Need-to-Know Tactics". The Wall Street Journal. July 8, 2015 تي حاصل ڪيل.
  549. ↑ Ferranti, Seth (August 18, 2015). "How New York Gang Culture Is Changing". Vice. December 2, 2021 تي حاصل ڪيل.
  550. ↑ Special Investigation Report: New York City Transit Authority Subway System Fires (Report). National Transportation Safety Board. October 23, 1985. July 30, 2022 تي حاصل ڪيل.
  551. ↑ "9 Metrotech Center – FDNY Headquarters". Fresh Meadow Mechanical Corp. اصل نسخو مان January 18, 2012 تي محفوظ ڪيل. November 5, 2009 تي حاصل ڪيل.
  552. ↑ "FDNY Fire Academy". New York City Fire Department. The City of New York. اصل نسخو مان October 14, 2014 تي محفوظ ڪيل. October 8, 2014 تي حاصل ڪيل.
  553. 1 2 Wilson, Colleen. "Port Authority Bus Terminal was once a marvel. Will the next one meet commuters' needs?", The Record, June 30, 2021. Accessed January 4, 2024. "دنيا جو سڀ کان مصروف بس ٽرمينل بڻجڻ سان گڏ هر خراب سفر جو الزام به ان تي اچي ٿو.... هڊسن درياهه پار بس سفر جي مقبوليت گذريل ستن ڏهاڪن دوران وڌندي رهي آهي، ۽ وبا کان اڳ روزانو لڳ ڀڳ 260,000 ماڻهو ٽرمينل مان گذرندا هئا.... وڌيڪ ڪارائتو ٽرمينل لنڪن ٽنل ۽ خاص بس لين ۾ ٿيندڙ دير گهٽائڻ ۾ مددگار ٿي سگهي ٿو."
  554. 1 2 Architect Chosen for Planned Office Tower Above Port Authority Bus Terminal's North Wing, Port Authority of New York and New Jersey, dated November 17, 2008. Accessed January 4, 2024. "پورٽ اٿارٽي بس ٽرمينل 1950ع ۾ کوليو ويو ۽ دنيا جو سڀ کان مصروف بس مسافر سهولت مرڪز بڻجي ويو آهي، جيڪو هر ڏينهن 7,000 بسون ۽ 200,000 مسافر سنڀالي ٿو. ان ۾ 223 بس گيٽ، پرچون ۽ تجارتي جڳهه، ۽ 1,250 گاڏين لاءِ عوامي پارڪنگ شامل آهي."
  555. 1 2 3 "The MTA Network: Public Transportation for the New York Region". Metropolitan Transportation Authority. August 30, 2012 تي حاصل ڪيل.
  556. ↑ Pisarski, Alan (October 16, 2006). "Commuting in America III: Commuting Facts" (PDF). Transportation Research Board. August 30, 2012 تي حاصل ڪيل.
  557. ↑ "Top 100 Transit Bus Fleets" (PDF). Metro Magazine. ص. 4. اصل نسخو (PDF) مان October 11, 2017 تي محفوظ ڪيل. April 20, 2015 تي حاصل ڪيل.
  558. ↑ Public Transportation Ridership Report: Fourth Quarter 2022, American Public Transportation Association, March 1, 2023. Accessed February 13, 2024.
  559. ↑ McGeehan, Patrick; and Hu, Winnie. "'Notorious' Port Authority Bus Terminal May Get a $10 Billion Overhaul", نيو يارڪ ٽائمز, January 21, 2021, updated September 23, 2021. Accessed January 4, 2024. "بس ٽرمينل جي منصوبي تي ستن سالن کان وڌيڪ عرصي کان ڪم ٿي رهيو آهي، ان تي وڌ ۾ وڌ 10 ارب ڊالر خرچ اچي سگهي ٿو ۽ مڪمل ٿيڻ ۾ هڪ ڏهاڪو لڳي سگهي ٿو.... وبا کان اڳ عام ڪم واري ڏينهن 250,000 کان وڌيڪ ماڻهو ان مان گذرندا هئا.... 1950ع ۾ جڏهن ٽرمينل کوليو ويو، تڏهن ان جي روزاني گنجائش 60,000 مسافر مقرر ڪئي وئي هئي، جيڪا هاڻي گهڻو اڳتي نڪري چڪي آهي."
  560. ↑ Hill, John. "Renderings of New Midtown Bus Terminal Revealed", World Architects, February 5, 2024. Accessed February 13, 2024. "گذريل هفتي جي اعلان ۾ ڏيکاريل ٻه خاڪا مکيه ٽرمينل جا هئا ۽ موجوده صورتحال جي تصويرن سان ڀيٽ ڪندي واضح تبديلي ڏيکارين ٿا. موجوده اٺين ايونيو ۽ 41هين اسٽريٽ واري چوڪ جي مقابلي ۾، نئين خاڪي ۾ 41هين اسٽريٽ جو ڪجهه حصو بند ڪري هڪ 'علامتي' ائٽريم داخلا ٺاهڻ جي تجويز آهي."
  561. ↑ McGeehan, Patrick. "A Look at the $10 Billion Design for a New Port Authority Bus Terminal. The Port Authority unveiled a revised design for a replacement of the much-reviled transit hub, which opened in 1950.", نيو يارڪ ٽائمز, February 1, 2024. Accessed February 9, 2024. "70 سالن کان وڌيڪ عرصي کان مڊٽائون مينهٽن جي ٻن بلاڪن تي پکڙيل سرن واري پراڻي عمارت جي بدران هڪ روشن، جديد آمدرفت مرڪز هوندو، جنهن مٿان ٻه آفيس ٽاور هوندا.... تعمير ۾ لڳ ڀڳ اٺ سال لڳڻ جي اميد آهي، جنهن مطابق منصوبو 2032ع تائين مڪمل ٿي سگهي ٿو."
  562. ↑ "What is the largest metro system in the world?". CityMetric. اصل نسخو مان September 6, 2015 تي محفوظ ڪيل. March 13, 2016 تي حاصل ڪيل.
  563. ↑ "How to Ride the Subway". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 5, 2022 تي محفوظ ڪيل. May 12, 2013 تي حاصل ڪيل.
  564. ↑ "Introduction to Subway Ridership". Metropolitan Transportation Authority. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 12, 2014 تي محفوظ ڪيل. July 12, 2018 تي حاصل ڪيل.
  565. ↑ Hu, Winnie; Schweber, Nate; Piccoli, Sean (May 17, 2021). "New York City Subway Returns to 24-Hour Service". The New York Times (آمريڪي انگريزي ۾). ISSN 0362-4331. July 23, 2023 تي حاصل ڪيل.
  566. ↑ "The world's top 10 busiest metros". Railway Technology. November 12, 2014. July 23, 2023 تي حاصل ڪيل.
  567. ↑ "2025 Subway and bus ridership for 2025". Metropolitan Transportation Authority (MTA). 2026-09-04 تي حاصل ڪيل.
  568. ↑ Christie, Les (June 29, 2007). "New Yorkers are Top Transit Users". CNNMoney.com. اصل نسخو مان June 17, 2007 تي محفوظ ڪيل. January 2, 2008 تي حاصل ڪيل.
  569. ↑ "NHTS 2001 Highlights Report, BTS03-05" (PDF). Bureau of Transportation Statistics. 2001. اصل نسخو (PDF) مان May 14, 2005 تي محفوظ ڪيل. September 1, 2008 تي حاصل ڪيل.
  570. ↑ The Hardest Working Cities (PDF) (Report). Office of the New York City Comptroller. March 2015.
  571. ↑ Weinberger, Rachel; Kaehny, John; Rufo, Matthew (2010). "U.S. Parking Policies: An Overview of Management Strategies" (PDF). Institute for Transportation and Development Policy. ص. 62. June 11, 2011 تي حاصل ڪيل. نيو يارڪ شهر آمريڪا جو سڀ کان وڏو، سڀ کان وڌيڪ گنجان ۽ عوامي آمدرفت ۽ پيادل سفر ڏانهن مائل شهر آهي. اهو آمريڪا جو واحد شهر آهي جتي گهڻائي گهرن وٽ ڪار ناهي. ان جي باوجود، ڪرب سائيڊ پارڪنگ ميٽرن کي گهٽ اگهه ڏيڻ ۽ گهٽ استعمال ڪرڻ جي لحاظ کان نيو يارڪ اڃا به گهڻو ڪري روايتي آمريڪي شهر جهڙو آهي.... قومي سطح تي 90 سيڪڙو گهرن وٽ گاڏيون آهن. نيو يارڪ واسين ۾ اهو انگ 48 سيڪڙو آهي، جڏهن ته مينهٽن جي رهاڪن مان رڳو 22 سيڪڙو ڪار رکن ٿا.
  572. ↑ "New York City's Green Dividend". CEOs for Cities. April 21, 2010. اصل نسخو مان November 1, 2016 تي محفوظ ڪيل. January 26, 2012 تي حاصل ڪيل.
  573. ↑ Public Transportation, John F. Kennedy International Airport. Accessed January 15, 2024.
  574. ↑ "National Fact Sheet Fiscal Year 2013" (PDF). Amtrak. اصل نسخو (PDF) مان April 10, 2015 تي محفوظ ڪيل. April 20, 2015 تي حاصل ڪيل.
  575. ↑ Staten Island Railway Timetable, Metropolitan Transportation Authority, effective January 2020. Accessed January 15, 2024. "MTA اسٽيٽن آئلينڊ ريلوي جي سروس سينٽ جارج ۽ ٽوٽن وِل ٽرمينلن جي وچ ۾ 24 ڪلاڪ هلندي آهي. سينٽ جارج ٽرمينل تي مسافر مينهٽن ڏانهن اسٽيٽن آئلينڊ فيري سان ڳانڍاپو حاصل ڪري سگهن ٿا."
  576. ↑ PATH Schedules and Maps, Port Authority of New York and New Jersey. Accessed January 15, 2024.
  577. ↑ Cohn, Emily. "Say what you want about the NYC subway—there's one thing that makes it much better than most other subways in the world", Business Insider, August 28, 2017. Accessed January 15, 2024. "ملڪ ۾ صرف پنج تيز رفتار ريل نظام 24 ڪلاڪ سروس ڏين ٿا، جن مان ٽي—سب وي، اسٽيٽن آئلينڊ ريلوي ۽ PATH—نيو يارڪ شهر کي سروس ڏين ٿا. شڪاگو جي 'L' نظام جون صرف ڪجهه لائينون 24/7 هلن ٿيون."
  578. ↑ "10 things we bet you didn't know about Grand Central". Signum International AG. گرانڊ سينٽرل ٽرمينل 49 ايڪڙن تي پکڙيل آهي، ان ۾ 44 پليٽفارم ۽ ٻن سطحن تي 67 ٽريڪ آهن. پليٽفارمن جي تعداد ۽ قبضي هيٺ ايراضيءَ جي لحاظ کان اهو دنيا جو سڀ کان وڏو ريلوي اسٽيشن آهي.
  579. ↑ Dobnik, Verena (February 7, 2013). "NYC Transit Projects: East Side Access, Second Avenue Subway, And 7 Train Extension (PHOTOS)". HuffPost. اصل نسخو مان February 8, 2013 تي محفوظ ڪيل. August 15, 2014 تي حاصل ڪيل.
  580. ↑ 2022 Air Traffic Report, Port Authority of New York and New Jersey, April 2023. Accessed January 15, 2024.
  581. ↑ U.S. InternationalAir Passenger and Freight Statistics June 2023, United States Department of Transportation, released November 2023. Accessed January 14, 2024. "جون 2023ع تي ختم ٿيندڙ سال لاءِ آمريڪا جا پنج وڏا مقرر بين الاقوامي مسافر گيٽ وي هوائي اڏا نيو يارڪ، نيو يارڪ (JFK)، ميامي، فلوريڊا (MIA)، لاس اينجلس، ڪيليفورنيا (LAX)، نيو يارڪ، نيو يارڪ (EWR)، ۽ شڪاگو، الينوائي (ORD) هئا."
  582. ↑ 2022 North American Airport Traffic Summary (Passenger), Airports Council International. Accessed January 6, 2026.
  583. ↑ Reed, Ted. "In a Queens Miracle, New York LaGuardia Airport Goes From Loser to Winner", Airline Weekly, March 21, 2023. Accessed January 15, 2023. "2022ع جي ڏکئي سال دوران، وبا آمريڪي هوابازي صنعت جون ڪيتريون ڪمزوريون ظاهر ڪيون، پر ساڳئي وقت نيو يارڪ جي لاگارڊيا هوائي اڏي جي 8 ارب ڊالرن واري بحالي کي به ممڪن بڻايو.... تبديليءَ ۾ ٻه ٽرمينل ٻيهر تعمير ڪيا ويا، جن مان هر هڪ تي لڳ ڀڳ 4 ارب ڊالر خرچ آيو، ۽ تقريباً پنج ميل رستا پڻ ٻيهر ٺاهيا ويا."
  584. ↑ McGeehan, Patrick. "La Guardia Airport to Be Overhauled by 2021, Cuomo and Biden Say", نيو يارڪ ٽائمز, July 27, 2015. Accessed January 15, 2024. "هن چيو ته جڏهن فيبروري 2014ع ۾ مسٽر بائيڊن لاگارڊيا کي اهڙي شيءِ سان ڀيٽيو جيڪا مسافر کي 'ٽين دنيا جي ملڪ' ۾ ملي سگهي، تڏهن هن ان ڳالهه کي ذاتي طور ورتو."
  585. ↑ via Associated Press. "Biden Compares La Guardia Airport to 'Third World'", نيو يارڪ ٽائمز, February 6, 2014. Accessed January 15, 2024. "نائب صدر جوزف آر. بائيڊن چيو ته نيو يارڪ جي لاگارڊيا هوائي اڏي کي وڏي بهتري جي ضرورت آهي—۽ اهو به نرم لفظن ۾. هن چيو ته جيڪڏهن ڪنهن ماڻهو جون اکيون ٻڌي کيس لاگارڊيا تي آندو وڃي ته هو سمجهندو ته پاڻ 'ڪنهن ٽين دنيا جي ملڪ' ۾ آهي."
  586. ↑ The Project, A Whole New LGA. Accessed January 15, 2024. "8 ارب ڊالرن واري هن منصوبي مان لڳ ڀڳ ٻه ٽيون حصو نجي فنانسنگ ۽ موجوده مسافر فيسن مان فراهم ڪيو ويو، ۽ منصوبي جي تعمير 2016ع ۾ شروع ٿي."
  587. ↑ Strunsky, Steve (May 31, 2012). "Stewart International Airport upgrade approved as Port Authority aims to increase passenger traffic". NJ.com. New Jersey On-Line LLC. July 30, 2012 تي حاصل ڪيل.
  588. ↑ Sanders, Anna (September 20, 2016). "Staten Island Ferry ridershilip breaks record". SILive.com. December 31, 2016 تي حاصل ڪيل.
  589. ↑ "Staten Island Ferry". nyc.gov. New York City Department of Transportation. September 18, 2017.
  590. ↑ Rosenberg, Zoe (April 17, 2017). "First of New York's citywide ferries arrives in Brooklyn Bridge Park". Curbed New York, Vox Media. اصل نسخو مان April 18, 2017 تي محفوظ ڪيل. April 17, 2017 تي حاصل ڪيل.
  591. ↑ Yellow Cab, New York City Taxi and Limousine Commission. Accessed January 14, 2024. "ٽيڪسي ڪيب واحد گاڏيون آهن جن کي نيو يارڪ شهر ۾ ڪٿي به روڊ تان سڏيندڙ ۽ اڳواٽ بڪ ڪيل مسافر کڻڻ جو حق حاصل آهي. قانون موجب نيو يارڪ شهر ۾ 13,587 ٽيڪسيون آهن ۽ هر ٽيڪسي تي ميڊيلين لڳل هجڻ ضروري آهي."
  592. ↑ Green Cab, New York City Taxi and Limousine Commission. Accessed January 14, 2024. "اسٽريٽ-هيل لِوريز، جن کي گرين ڪيب به چيو وڃي ٿو، اهڙيون ڪرائي واريون گاڏيون آهن جن کي روڊ تان مسافر کڻڻ جي اجازت آهي. ان جي بدلي ۾ انهن کي ويسٽ 110هين اسٽريٽ ۽ ايسٽ 96هين اسٽريٽ کان ڏکڻ واري Hail Exclusionary Zone ۾ ڪم ڪرڻ جي اجازت ناهي."
  593. ↑ TLC Factbook, New York City Taxi and Limousine Commission, updated December 18, 2023. Accessed January 13, 2024.
  594. ↑ "Mayor Adams, TLC Announce New Rules to Require City's Rideshare Vehicles to be Zero-Emission, Wheelchair Accessible by 2030", Mayor of New York City Eric Adams, August 16, 2023. Accessed January 14, 2024. "اوبر ۽ لفٽ گڏجي نيو يارڪ شهر جي لڳ ڀڳ 78,000 گاڏين واري هاءِ-واليوم فار-هائر فليٽ جو حصو آهن ۽ ٻنهي 2030ع تائين پنهنجي فليٽ کي وڌيڪ ماحول دوست بڻائڻ جو عزم ڪيو آهي."
  595. ↑ History آرڪائيو ڪيا ويا 2026-01-07 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., Roosevelt Island Operating Corporation. Accessed January 13, 2024. "اصل روزويلٽ آئلينڊ فضائي ٽرام وي—آمريڪا ۾ شهري آمدرفت لاءِ استعمال ٿيندڙ پهرين ٽرام—مئي 1976ع ۾ کوليو ويو."
  596. ↑ Aerial Tramway Vital Statistics آرڪائيو ڪيا ويا 2022-07-05 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., Roosevelt Island Operating Corporation. Accessed January 13, 2024. "ٽرام مينهٽن واري اسٽيشن، جيڪا 2nd Avenue تي 59هين ۽ 60هين اسٽريٽن جي وچ ۾ آهي، ۽ روزويلٽ آئلينڊ واري ٽرام اسٽيشن جي وچ ۾ هلندي آهي. اها 3,140 فوٽ جو فاصلو وڌ ۾ وڌ 17 ميل في ڪلاڪ جي رفتار سان ٽن منٽن کان گهٽ وقت ۾ طئي ڪري ٿي.... نظام هر سال ٻه ملين کان وڌيڪ مسافر کڻي ٿو."
  597. ↑ "Congestion pricing in New York gets the go-ahead after all. Maybe". The Economist. November 21, 2024. November 21, 2024 تي حاصل ڪيل. گهڻن ڏينهن تي ٽريفڪ انتهائي خراب هوندي آهي، جڏهن ته 900,000 کان وڌيڪ گاڏيون مينهٽن جي مرڪزي ڪاروباري ضلعي ۾ داخل ٿين ٿيون. ٽريفڪ ڊيٽا ڪمپني INRIX موجب، جائزو ورتل شهرن مان نيو يارڪ شهري ٽريفڪ گنجائش ۾ دنيا ۾ پهرين نمبر تي آهي، جتي اوسط ڊرائيور هر سال 101 ڪلاڪ بيهڻ ۾ گذاري ٿو.
  598. ↑ Plitt, Amy; Ricciulli, Valeria (August 15, 2019). "New York City's streets are 'more congested than ever': report". Curbed. اصل نسخو مان August 16, 2019 تي محفوظ ڪيل. January 16, 2022 تي حاصل ڪيل.
  599. ↑ Barr, Jason M. (September 5, 2019). "Solving the city's traffic nightmares". Crain Communications. January 16, 2022 تي حاصل ڪيل.
  600. ↑ "Central Business District Tolling Program". MTA.
  601. ↑ Winnie Hu and Ana Ley (January 4, 2025). "Welcome to the Congestion Zone: New York Toll Program Is Set to Begin". The New York Times. January 4, 2025 تي حاصل ڪيل.
  602. ↑ "Chapter 4: Traffic Control". New York State Department of Motor Vehicles. November 25, 2013. January 16, 2022 تي حاصل ڪيل.
  603. ↑ "Port Authority of New York and New Jersey—George Washington Bridge". Port Authority of New York and New Jersey. January 16, 2022 تي حاصل ڪيل.
  604. ↑ Woodruff, Bod; Zak, Lana; Wash, Stephanie (November 20, 2012). "GW Bridge Painters: Dangerous Job on Top of the World's Busiest Bridge". ABC News. January 16, 2022 تي حاصل ڪيل.
  605. ↑ "The Top Ten: Longest Suspension Bridges in the World". Infoplease. Pearson Education. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 13, 2012 تي محفوظ ڪيل. September 7, 2012 تي حاصل ڪيل.
  606. ↑ "Verrazano-Narrows Bridge". NYCRoads. Eastern Roads. September 7, 2012 تي حاصل ڪيل.
  607. ↑ "Today in History – June 12: Roebling and the Brooklyn Bridge", Library of Congress. Accessed July 30, 2023. "بروڪلن پل، روئبلنگ جي آخري ۽ سڀ کان وڏي ڪاميابي، نيو يارڪ جي ايسٽ درياهه مٿان پکڙيل آهي ۽ مينهٽن کي بروڪلن سان ڳنڍي ٿو. جڏهن 1883ع ۾ اهو مڪمل ٿيو، تڏهن ان جا وڏا پٿريلا ٽاور ۽ انهن جي وچ ۾ 1,595.5 فوٽ ڊگهو مکيه اسپان ان کي وڏي فرق سان دنيا جو سڀ کان ڊگهو سسپينشن پل بڻائيندا هئا."
  608. ↑ "Williamsburg Bridge", American Society of Civil Engineers. Accessed July 30, 2023. "1903ع ۾ کولڻ وقت وليمزبرگ پل جو 1,600 فوٽ ڊگهو مکيه اسپان دنيا جو سڀ کان ڊگهو سسپينشن اسپان بڻيو، جنهن ويجهي بروڪلن پل کي صرف 4.5 فوٽن جي فرق سان پوئتي ڇڏيو."
  609. ↑ "Queensboro Bridge", American Society of Civil Engineers. Accessed July 30, 2023. "ڪوئنزبورو پل 1909ع کان 1917ع تائين اتر آمريڪا جو سڀ کان ڊگهو ڪينٽيليور اسپان (1,182 فوٽ) هو، جيستائين ڪيوبيڪ پل کوليو ويو، ۽ 1930ع تائين آمريڪا ۾ سڀ کان ڊگهو رهيو."
  610. ↑ "Manhattan Bridge", American Society of Civil Engineers Metropolitan Section. Accessed July 30, 2023. "ڊيفليڪشن ٿيوري استعمال ڪندڙ پهريون سسپينشن پل هئڻ سبب ان کي جديد سسپينشن پلن جو اڳواڻ سمجهيو وڃي ٿو، ۽ ان جي ڊيزائن ويهين صديءَ جي پهرين اڌ ۾ تعمير ٿيل وڏن ڊگهي-اسپان سسپينشن پلن لاءِ نموني طور ڪم ڪيو."
  611. ↑ "Lincoln Tunnel Historic Overview". NYCRoads. Eastern Roads. August 13, 2014 تي حاصل ڪيل.
  612. ↑ "Holland Tunnel (I-78)". Nycroads.com. Retrieved April 12, 2014.
  613. ↑ "Holland Tunnel". National Historic Landmark Quicklinks. National Park Service. اصل نسخو مان June 29, 2014 تي محفوظ ڪيل. August 13, 2014 تي حاصل ڪيل.
  614. ↑ "Queens-Midtown Tunnel Historic Overview". Eastern Roads. August 13, 2014 تي حاصل ڪيل.
  615. ↑ Hugh L. Carey Tunnel, Metropolitan Transportation Authority, updated July 10, 2023. Accessed January 16, 2024. "جڏهن هيو ايل ڪيري سرنگهه، جيڪا اڳ بروڪلن-بيٽري سرنگهه جي نالي سان سڃاتي ويندي هئي، 1950ع ۾ کولي وئي، تڏهن اها اتر آمريڪا جي سڀ کان ڊگهي مسلسل پاڻي هيٺان موٽر گاڏين واري سرنگهه هئي. اها اڄ به اهڙي ئي آهي.... بروڪلن واري پاسي ڏکڻ بروڪلن جي آبادي آهي، جنهن ۾ ريڊ هوڪ، ڪولمبيا ٽيرس، ڪيرول گارڊنز، ڪوبل هِل ۽ بوئرم هِل جا علائقا شامل آهن.... مينهٽن واري ڇيڙي کان سرنگهه وال اسٽريٽ علائقي، سائوٿ اسٽريٽ سي پورٽ، سٽي هال/سِوڪ سينٽر، بيٽري پارڪ سٽي، ورلڊ ٽريڊ سينٽر سائيٽ ۽ ورلڊ فنانشل سينٽر ڏانهن وڃي ٿي."
  616. ↑ "Forms of Municipal Government". National League of Cities. اصل نسخو مان January 18, 2012 تي محفوظ ڪيل. February 10, 2012 تي حاصل ڪيل.
  617. ↑ "About the Council". New York City Council. اصل نسخو مان December 8, 2007 تي محفوظ ڪيل. June 6, 2007 تي حاصل ڪيل.
  618. ↑ Chan, Sewell; Hicks, Jonathan P. (October 23, 2008). "Council Votes, 29 to 22, to Extend Term Limits". The New York Times. February 13, 2012 تي حاصل ڪيل.
  619. ↑ Gibson, Ellen M.; Manz, William H. (2004). Gibson's New York Legal Research Guide (PDF) (3rd ڇاپو). Wm. S. Hein Publishing. ص. 450, 458, 473. ISBN 978-1-57588-728-9. LCCN 2004042477. OCLC 54455036.
  620. ↑ Durkin, Erin (May 26, 2014). "Councilman Ben Kallos wants city to publish government notices on its website". New York Daily News. New York. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 11, 2017 تي محفوظ ڪيل. July 23, 2018 تي حاصل ڪيل.
  621. ↑ Welcome, District Court for the Southern District of New York. Accessed January 15, 2024. "آمريڪا جي نيو يارڪ ڏاکڻي ضلعي واري ضلعي عدالت جي دائري ۾ نيو يارڪ، برونڪس، ويسٽ چيسٽر، راڪلينڊ، پٽنم، اورينج، ڊچس ۽ سليوان ڪائونٽيون اچن ٿيون، ۽ جوري به انهن ئي ڪائونٽين مان چونڊي وڃي ٿي."
  622. ↑ Home Page, District Court for the Eastern District of New York. Accessed January 15, 2024. "هن ضلعي ۾ ڪنگز، ناسو، ڪوئنز، رچمنڊ ۽ سفولڪ ڪائونٽيون شامل آهن، ۽ برونڪس ۽ نيو يارڪ ڪائونٽين جي پاڻيءَ تي ڏاکڻي ضلعي سان گڏيل دائرو اختيار پڻ رکي ٿو."
  623. ↑ About the Court, U.S. Court of Appeals for the Second Circuit. Accessed January 15, 2024. "سيڪنڊ سرڪٽ ڪورٽ آف اپيلز نيو يارڪ شهر جي لوئر مينهٽن ۾ ٿرگڊ مارشل يو ايس ڪورٽ هائوس ۾ ويهي ٿي."
  624. ↑ Court Address & Directory, U.S. Court of International Trade. Accessed January 15, 2024.
  625. ↑ "Mamdani seals remarkable victory - but real challenges await". www.bbc.com (برطانوي انگريزي ۾). 2025-11-05. 2025-11-05 تي حاصل ڪيل.
  626. ↑ NYSVoter Enrollment by County, Party Affiliation and Status Voters Registered as of November 01, 2023 آرڪائيو ڪيا ويا January 16, 2024, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., New York State Board of Elections, November 1, 2023. Accessed January 15, 2024.
  627. ↑ Boschma, Janie; Rigdon, Renée; Manley, Byron; and Cohen, Ethan. "Redistricting in New York", CNN, November 8, 2022. Accessed January 15, 2024.
  628. ↑ Lincoln, Taylor. The Wells of the Congress, Public Citizen, January 18, 2022. Accessed January 13, 2024. "وڌ ۾ وڌ حد تائين سياسي چندو ڏيندڙ ڏهن مان اٺ زپ ڪوڊ نيو يارڪ شهر، ۽ خاص طور مينهٽن، ۾ واقع آهن."
  629. ↑ "Downstate Pays More, Upstate Gets More: Does It Matter?". The Nelson A. Rockefeller Institute of Government—The Public Policy Research Arm of the State University of New York. December 2011. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 1, 2016 تي محفوظ ڪيل. January 22, 2019 تي حاصل ڪيل.
  630. ↑ "History". nyc.gov. اصل نسخو مان February 27, 2003 تي محفوظ ڪيل. March 22, 2022 تي حاصل ڪيل.
  631. ↑ "NYC's Partner Cities". The City of New York. اصل نسخو مان August 14, 2013 تي محفوظ ڪيل. March 26, 2015 تي حاصل ڪيل.
  632. ↑ "K1084-2011: Recognizing Yunnan Province and Chongqing Municipality of the People's Republic of China as a "Sister City" with New York City". New York State Senate. December 16, 2012 تي حاصل ڪيل.
  633. ↑ "KL's Sister Cities". poskod.my. October 21, 2010. اصل نسخو مان August 30, 2013 تي محفوظ ڪيل. August 21, 2013 تي حاصل ڪيل.
  634. ↑ Sister City Jerusalem, 1993[مئل ڳنڍڻو], New York City Department of Records and Information Services. Accessed February 23, 2026.
  635. ↑ "(Israel) Sister Cities". Tel Aviv. اصل نسخو مان October 1, 2013 تي محفوظ ڪيل. May 4, 2013 تي حاصل ڪيل.
  1. ↑ مهيني جا سراسري وڌ ۾ وڌ ۽ گهٽ ۾ گهٽ قدر، يعني سال يا ڏنل مهيني دوران ڪنهن به وقت متوقع سڀ کان وڌيڪ ۽ سڀ کان گهٽ گرمي پد، 1991ع کان 2020ع تائين انهيءَ هنڌ جي انگن اکرن جي بنياد تي حساب ڪيا ويا آهن.
  2. ↑ سينٽرل پارڪ لاءِ سرڪاري موسمي مشاهدا 1869ع کان 1919ع تائين ففٿ ايوينيو ۽ 64هين اسٽريٽ تي آرسنل وٽ ڪيا ويندا هئا، جڏهن تہ 1919ع کان بيلويڊيئر ڪاسل تي ڪيا وڃن ٿا.[222]
  3. ↑ مهيني جا سراسري وڌ ۾ وڌ ۽ گهٽ ۾ گهٽ درجا حرارت، يعني ڪنهن ڏنل مهيني يا سال دوران متوقع سڀ کان وڌيڪ ۽ سڀ کان گهٽ گرمي پد، 1991ع کان 2020ع تائين انهيءَ هنڌ جي انگن اکرن جي بنياد تي ڳڻيا ويا آهن.
  4. ↑ 1880ع ۽ 1890ع جا انگ برونڪس جي هڪ حصي کي به شامل ڪن ٿا. 1900ع کان پوءِ جا انگ گڏيل پنجن بورن واري شهر لاءِ آهن. ذريعا: 1698–1771،[258] 1790–1990[107] 2000 ۽ 2010[259] 2020 ۽ 2025[5]
حوالي جي چڪ: "lower-alpha" نالي جي حوالن جي لاءِ ٽيگ <ref> آهن، پر لاڳاپيل ٽيگ <references group="lower-alpha"/> نہ مليو
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=نيو_يارڪ_شھر&oldid=411249" تان ورتل