ڪنيڪٽيڪٽ
.svg)
ڪنيڪٽيڪٽ (Connecticut)[6] آمريڪا جي گڏيل رياستن جي اتر اوڀر جي نيو انگلينڊ علائقي جي ڏاکڻي رياست آهي. هن جون سرحدون اوڀر ۾ رھوڊز آئیلینڊز، اتر ۾ ميساچوسٽس، اولهه ۾ نيو يارڪ ۽ ڏکڻ ۾ لانگ آئلينڊ سائونڊ سان لڳن ٿيون. ان جي گاديءَ جو هنڌ ھارٽفورڊ آهي ۽ ان جو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر برج پورٽ آهي. ڪنيڪٽیڪٽ نيو يارڪ شهر جي وڏن مرڪزن ۽ بوسٽن جي وچ ۾ شمال مشرقي ڪوريڊور سان گڏ آهي، جتي نيو يارڪ ميٽروپوليٽن علائقو، جنهن ۾ ڪنيڪٽیڪٽ جي ستن وڏن شهرن مان ڇهه شامل آهن، رياست جي ڏکڻ اولهه واري حصي ۾ چڱيءَ طرح پکڙيل آهي. ڪنيڪٽیڪٽ رھوڊز آئیلینڊز ۽ ڊيلاويئر کان پوءِ علائقي جي لحاظ کان ٽيون نمبر ننڍي رياست آهي ۽ سال 2020ع تائين 36 لک کان ٿورو وڌيڪ رهاڪن سان 29هين نمبر تي سڀ کان وڌيڪ آبادي واري رياست آهي، جيڪا آمريڪا جي سڀ کان وڌيڪ گنجان آبادي واري رياستن ۾ چوٿين نمبر تي آهي.[7]
رياست جو نالو ڪنيڪٽیڪٽ نديءَ جي نالي تي رکيو ويو آهي، جيڪو نيو انگلينڊ ۾ سڀ کان ڊگهو آهي، جيڪو تقريباً رياست کي جدا ڪري ٿو ۽ اولڊ سائبروڪ ۽ اولڊ لائم جي شهرن جي وچ ۾ لانگ آئلينڊ سائونڊ ۾ وهي ٿو. درياهه جو نالو بدلي ۾ قوینیتوڪیٽ (Quinnetuket)، هڪ موھیگان۔پیقوٽ (Mohegan-Pequot) لفظ "ڊگهي ٽائيڊل درياء" لاءِ، [8] جي انگن اکرن مان نڪتل آهي. پهرين يورپي آبادين جي اچڻ کان اڳ، علائقي ۾ مختلف الگونڪين قبيلا آباد هئا. 1633ع ۾ ڊچ ويسٽ انڊيا ڪمپني هارٽ فورڊ ۾ هائوس آف هوپ نالي هڪ ننڍڙي، مختصر مدت واري آبادي قائم ڪئي. ڪنيٽيڪٽ جو اڌ شروع ۾ ڊچ ڪالوني نيو هالينڊ طرفان دعويٰ ڪئي وئي هئي، جنهن ۾ ڪنيڪٽیڪٽ ۽ ڊيلاويئر دريائن جي وچ ۾ زمين جو گهڻو حصو شامل هو، جيتوڻيڪ پهرين وڏيون آباديون انگريزن ساڳئي وقت قائم ڪيون هيون. ٿامس هوڪر ميساچوسٽس بي ڪالوني مان، ڪنيڪٽیڪٽ ڪالوني ٺاهڻ لاءِ، پيروڪارن جي هڪ ٽولي جي اڳواڻي ڪئي، جڏهن ته ميساچوسٽس جي ٻين آبادڪارن سيبروڪ ڪالوني ۽ نيو هيون ڪالوني قائم ڪئي؛ ٻئي سال 1664ع تائين اڳوڻي ۾ ضم ٿي ويا. ڪنيڪٽیڪٽ جو سرڪاري نالو، "آئيني رياست"، 1639ع ۾ ڪنيڪٽیڪٽ ڪالوني پاران منظور ڪيل بنيادي حڪمن ڏانهن اشارو ڪري ٿو، جيڪو ڪجهه ماڻهن طرفان مغربي تاريخ ۾ پهريون لکيل آئين سمجهيو ويندو آهي. [9] جيئن ته ھی تيرهن ڪالونين مان هڪ آهي، جنهن آمريڪي انقلاب دوران برطانوي راڄ کي رد ڪري ڇڏيو، ڪنيڪٽیڪٽ آمريڪا جي وفاقي حڪومت جي ترقي ۾ بااثر هو. 1787ع ۾، راجر شرمين ۽ اوليور ايلس ورٿ، آئيني ڪنوينشن ۾ رياستي نمائندن، ورجينيا ۽ نيو جرسي جي منصوبن جي وچ ۾ ٺاهه جي تجويز پيش ڪئي؛ ڪانگريس لاءِ ان جو ٻه رڪني ڍانچو، جنهن ۾ نمائندن جي ايوان ۽ سينيٽ ۾ رياستن جي ترتيب سان متناسب ۽ برابر نمائندگي، منظور ڪئي وئي ۽ اڄ تائين برقرار آهي. [10] جنوري 1788ع ۾، ڪنيڪٽیڪٽ آئين جي تصديق ڪرڻ لاء پنجون رياست بڻجي ويو.
ڪنيڪٽیڪٽ هڪ ترقي يافته ۽ دولتمند رياست آهي، جيڪا انساني ترقي جي انڊيڪس ۽ آمدني جي مختلف ماپن تي سٺي ڪارڪردگي ڏيکاري ٿي سواءِ برابري جي. اهو ڪيترن ئي معزز تعليمي ادارن جو گهر آهي، جن ۾ نيو هيون ۾ يلي يونيورسٽي، گڏوگڏ ٻيا لبرل آرٽس ڪاليج ۽ خانگي بورڊنگ اسڪول ۽ ان جي چوڌاري ”ناليج ڪوريڊور“ شامل آهن. ان جي جاگرافيائي بيهڪ جي ڪري، ڪنيڪٽیڪٽ هڪ مضبوط سامونڊي روايت برقرار رکيو آهي؛ آمريڪا جي ڪوسٽ گارڊ اڪيڊمي نيو لنڊن ۾ ٿيمس ندي جي ڪناري تي واقع آهي. رياست ايرو اسپيس انڊسٽري سان پڻ لاڳاپيل آهي وڏين ڪمپنين جي ذريعي پراٽ اينڊ ويٽني ۽ سيڪورسڪي ايئر ڪرافٽ جن جو هيڊڪوارٽر ايسٽ هارٽفورڊ ۽ اسٽريٽفورڊ ۾ آهي. تاريخي طور تي هٿيارن، هارڊويئر ۽ ٽائم پيس لاءِ هڪ پيداواري مرڪز، ڪنيڪٽیڪٽ، باقي خطي وانگر، مالي، انشورنس ۽ ريئل اسٽيٽ جي شعبن جي بنياد تي هڪ معيشت ۾ تبديل ٿي چڪو هو؛ ڪيتريون ئي ملٽي نيشنل ڪمپنيون جيڪي اهڙيون خدمتون مهيا ڪن ٿيون، رياست جي گادي واري هنڌ هارٽ فورڊ ۽ فيئر فيلڊ ڪائونٽي ۾ گولڊ ڪوسٽ سان گڏ ملي سگهن ٿيون.[11]
| ڪنيڪٽيڪٽ جون رياستي علامتون | |
|---|---|
 | |
 | |
| زندہ علامتون | |
| پکي | آمريڪي رابن |
| مڇي | آمريڪي شاڊ |
| گل | جبلي لوريل |
| جيت | دعائون ڪندڙ مانٽس |
| وڻ | اڇو وک |
| بي جان علامتون | |
| قيمتي پٿر | گارنيٽ |
| چوڻي | ڪوئي ٽرانسٽولٽ سسٽينيٽ (جنهن منتقل ڪيو، سو اڃا به سنڀالي ٿو.) |
| گيت | "يانڪي ڊوڊل" |
| State route marker | |
 | |
| State quarter | |
 Released in 1999 | |
| Lists of United States state symbols | |
تاريخ
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڪنيڪٽيڪٽ جي تاريخ
پهريان ماڻهو
[سنواريو]هن رياست جو نالو ڪنيڪٽيڪٽ موهيگن-پيڪواٽ ٻوليءَ جي هڪ لفظ مان نڪتل آهي، جنهن جو ترجمو ”ڊگهو لهرن وارو درياهه“ ۽ ”ڊگهي درياهه جي ڪناري تي“ ڪيو ويو آهي،[12] جيڪي ٻئي ڪنيڪٽيڪٽ درياهه ڏانهن اشارو ڪن ٿا. ڪنيڪٽيڪٽ واري علائقي ۾ انساني موجودگيءَ جا ثبوت لڳ ڀڳ 10,000 سال اڳ تائين ملن ٿا. شڪار، مڇي مارڻ ۽ ڪاٺ جي ڪم لاءِ پٿر جا اوزار استعمال ڪيا ويندا هئا.[13][14]
اهي ماڻهو نيم خانه بدوش طرزِ زندگي گذاريندا هئا ۽ علائقي جي مختلف وسيلن مان فائدو وٺڻ لاءِ موسمن جي تبديليءَ سان گڏ هڪ هنڌ کان ٻئي هنڌ لڏپلاڻ ڪندا هئا.[15][16] اهي الگانڪوين بنياد واريون ٻوليون ڳالهائيندا هئا.[17]
ڪنيڪٽيڪٽ جو علائقو ڪيترن ئي مقامي آمريڪي قبيلن جو گهر هو، جن کي نپمڪ، سيگون يا ”درياهي هندستاني“ (جن ۾ ٽنڪسس، شاگٽيڪوڪ، پوڊنڪ، وانگنڪ، هيموناسيٽ ۽ ڪوئنپيئڪ شامل هئا)، ميٽابيسيڪ يا ”واپنگر اتحاد“ ۽ پيڪواٽ-موهيگن جي گروهن ۾ ورهائي سگهجي ٿو.[18] انهن مان ڪجهه گروهه اڄ به ڪنيڪٽيڪٽ ۾ رهن ٿا، جن ۾ موهيگن، پيڪواٽ ۽ پاگوسيٽ شامل آهن.[19]
سترهين صديءَ دوران، 8,000 کان وڌيڪ پيڪواٽ ڪنيڪٽيڪٽ جي الهندي حصي کان وٺي روڊ آئلينڊ تائين رهندا هئا، جڏهن ته 1,500 کان 2,500 موهيگن ٿيمز درياهه جي اولهه ۾ آباد هئا.[20][21]
موهيگن ماڻهن جي زندگي شڪار، صدفن مان مڇي ۽ سامونڊي خوراڪ حاصل ڪرڻ، جهنگلي شيون گڏ ڪرڻ ۽ مڪئي جي پوک جهڙين روايتن تي ٻڌل هئي.[22][23] هي نظام نسل در نسل علم ۽ روايتن جي صورت ۾ منتقل ٿيندو رهيو.[24]
ثقافتي تسلسل زباني روايتن ذريعي برقرار رکيو ويو، جيڪي تاريخي رڪارڊ ۽ ماحولياتي ڄاڻ جي نظام ٻنهي طور ڪم ڪنديون هيون. انهن روايتن ماڻهن، زمين ۽ غير انساني جيوت جي وچ ۾ لاڳاپن کي محفوظ رکيو، جڏهن ته ماضي کي به محفوظ ۽ تسليم ڪيو ويو.[23][25] موهيگن ماڻهن جيڪو هڪ اهم لاڳاپو محفوظ رکيو، اهو ليناپي قوم سان به ملندڙ جلندڙ هو، جنهن کي ٽن ڀينرن جو دڙو (Three Sisters Mound) چيو ويندو هو. ان ۾ مڪئي، ڀاڄيون (بين) ۽ اسڪواش گڏ پوکيا ويندا هئا، جيڪي سڄي سال موهيگن قبيلي جي خوراڪ جو بنيادي ذريعو هوندا هئا. موهيگن ماڻهو گهڻ-فصلي (Polycultural) زرعي طريقا استعمال ڪندا هئا، جيڪي سندن زمين سان لاڳاپي کي وڌيڪ مضبوط بڻائيندا هئا.[26] موهيگن بزرگ گليڊس ٽينٽاڪواڊجن چيو هو: ”اسان مڪئي جي روح جو بيحد احترام ڪريون ٿا.“ هن ڳالهه مان ظاهر ٿئي ٿو ته خوراڪي نظام موهيگن ثقافت کان الڳ نه هئا.[23]
پيڪواٽ ۽ موهيگن قبيلن ڪنٽرول ٿيل باهه لڳائڻ، پائيدار مڇي مارڻ جي طريقن ۽ موسمي لڏپلاڻ جهڙيون رسمون ۽ طريقا اختيار ڪيا هئا.[27]
اهي طريقا اهڙي نظرئي جي عڪاسي ڪندا هئا، جنهن موجب انسانن کي فطري دنيا جو هڪ حصو سمجهيو ويندو هو، نه ته ان کان مٿانهون. جيئن رابن وال ڪيمرر لکي ٿي: ”ڪنهن هنڌ سان فطري وابستگيءَ جو مطلب اهو آهي ته اهڙي نموني زندگي گذارجي ڄڻ هيءَ ئي زمين اوهان کي خوراڪ ڏئي ٿي، اهي ئي وهڪرا آهن جن مان اوهان پاڻي پيئو ٿا، جيڪي اوهان جي جسم کي تعمير ڪن ٿا ۽ اوهان جي روح کي توانائي ڏين ٿا.“[28]
هي تصور سندن ان عقيدي جي عڪاسي ڪندو هو ته انسان فطرت جو حصو آهن، ان کان برتر نه. اهڙا طريقا ماحولياتي انتظام جو بهترين مثال پيش ڪن ٿا ۽ اهڙي دنياوي نظرئي کي اجاگر ڪن ٿا، جيڪو توازن، ذميواري ۽ انسانن ۽ فطري دنيا جي وچ ۾ باهمي لاڳاپن تي ٻڌل هو.[29]
فطري ماحول سان هي گهرو لاڳاپو ۽ ان تي دارومدار سندن ثقافتي ۽ معاشي روايتن ۾ پڻ نمايان هو، خاص طور تي ويمپم جي استعمال ۾. ويمپم، جيڪو ڪواهاگ يا ويلڪ جي صدف مان تيار ڪيو ويندو هو، اڪثر شادين ۾، تحفي طور، يا ماڻهن جي ٻن گروهن جي وچ ۾ ڪنهن معاهدي يا ٺاهه جي علامت طور مٽاسٽا ڪيو ويندو هو.[23] ڪيترين ئي حالتن ۾ ان کي ڪرنسي (پئسي) طور پڻ استعمال ڪيو ويندو هو.[30]
اقتصادي مٽاسٽا جي شيءِ هجڻ کان علاوه، ويمپم ڪنيڪٽيڪٽ جي مقامي قومن اندر واعدي، عزت ۽ سچائي جي علامت پڻ هو. اهو ٿيمز درياهه مان حاصل ڪيو ويندو هو، جيڪو موهيگن قبيلي لاءِ زمين ۽ ان جي قدرتي وسيلن جي اهميت کي ظاهر ڪري ٿو.[24]
موهيگن ۽ پيڪواٽ سماجن جي سماجي جوڙجڪ درياهه ۽ ان ۾ موجود جاندارن تي دارومدار رکندي هئي، ۽ ويمپم ڪنيڪٽيڪٽ جي مقامي قومن ۾ ماحولياتي باهمي انحصار جو هڪ ٻيو نمايان مثال آهي.
نوآبادياتي دور
[سنواريو]- اصل مضمون/مضمونن جي لاءِ ڏسو نيو نيدرلينڊ, سيبروڪ ڪالوني, ڪنيڪٽيڪٽ ڪالوني, نيو انگلينڊ ڪنفيڊريشن ۽ڊومينين آف نيو انگلينڊ
ڊچ سياح ايڊريان بلاڪ ڪنيڪٽيڪٽ جو پهريون يورپي ڳولا ڪندڙ هو.[31] هن 1614ع ۾ هن علائقي جي ڳولا ڪئي. ان کان پوءِ ڊچ فر جي واپارين ڪنيڪٽيڪٽ درياهه ۾ مٿي تائين سفر ڪيو، جنهن کي هنن ورسخي ريوير (تازو درياهه) سڏيو، ۽ هارٽفورڊ ۾ ڊچ پوائنٽ تي هڪ قلعو تعمير ڪيو، جنهن جو نالو هنن هائوس آف هوپ (Dutch: Huis van Hoop) رکيو.[32]
ڪنيڪٽيڪٽ ڪالوني شروعات ۾ ونڊسر، ويذرزفيلڊ، سيبروڪ، هارٽفورڊ ۽ نيو هيون جي ڪيترين ئي ننڍين آبادين تي مشتمل هئي. پهريان انگريز آبادڪار 1633ع ۾ اچي ونڊسر ۾ آباد ٿيا، ۽ ايندڙ سال ويذرزفيلڊ ۾ وڃي رهيا.[33] ميساچوسٽس جي جان ونٿروپ دي ينگر کي 1635ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ درياهه جي ڇوڙ تي سيبروڪ ڪالوني قائم ڪرڻ جو اختيار ڏنو ويو.[34]
1636ع ۾ ميساچوسٽس بي ڪالوني مان ٿامس هوڪر جي اڳواڻيءَ ۾ پيورٽنن جو هڪ وڏو ٽولو آيو، جنهن هارٽفورڊ ۾ ڪنيڪٽيڪٽ ڪالوني قائم ڪئي.[35] جنوري 1639ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ جا بنيادي حڪم (فنڊامينٽل آرڊرس آف ڪنيڪٽيڪٽ) منظور ڪيا ويا، جن کي آمريڪا جي پهرين آئيني دستاويز طور بيان ڪيو ويو آهي.[36]
ڪوئنيپياڪ ڪالوني[37] مارچ 1638ع ۾ جان ڊيونپورٽ، ٿيوفيلس ايٽن ۽ ٻين طرفان نيو هَيون ۾ قائم ڪئي وئي. نيو هَيون ڪالوني جو پنهنجو آئين هو، جنهن کي نيو هَيون ڪالوني جو بنيادي معاهدو (دي فنڊامينٽل ايگريمنٽ آف دي نيو هَيون ڪالوني) سڏيو ويندو هو، ۽ اهو 4 جون 1639ع تي صحيح ڪيو ويو.[38]
هر آبادي هڪ آزاد سياسي وجود هئي، جيڪا انگلينڊ جي شاهي تاج جي سرڪاري منظوري کان سواءِ قائم ڪئي وئي هئي.[39] 1662ع ۾ ونٿروپ انگلينڊ ويو ۽ چارلس ٻئي کان هڪ شاهي فرمان حاصل ڪيو، جنهن ذريعي ڪنيڪٽيڪٽ جون سڀئي آباديون متحد ڪيون ويون.[40]
تاريخي لحاظ کان اهم نوآبادياتي آباديون هيون: ونڊسر (1633ع)، ويذرزفيلڊ (1634ع)، سيبروڪ (1635ع)، هارٽفورڊ (1636ع)، نيو هيون (1638ع)، فيئرفيلڊ (1639ع)، گلفورڊ (1639ع)، ملفورڊ (1639ع)، اسٽريٽفورڊ (1639ع)، فارمنگٽن (1640ع)، اسٽيمفورڊ (1641ع) ۽ نيو لنڊن (1646ع)۔
پيڪواٽ جنگ نيو انگلينڊ ۾ نوآبادڪارن ۽ مقامي آمريڪي قبيلن جي وچ ۾ پهريون اهم هٿياربند ٽڪراءُ هو. پيڪواٽ قبيلو پنهنجي علائقي کي اتر ۾ وامپانوئگ، اوڀر ۾ ناراگانسٽ، ڪنيڪٽيڪٽ درياهه جي واديءَ جي الگانڪوئن قبيلن، اولهه ۾ موهيگن ۽ ڏکڻ ۾ ليناپي ماڻهن جي نقصان تي جارحاڻي نموني وڌائي رهيو هو.[41] ساڳئي وقت پيڪواٽ نوآبادياتي حدن جي واڌ ويجهه جي ردعمل ۾ وڌيڪ جارح بڻجي رهيا هئا. 1636ع ۾ هڪ انگريز نجي جهاز جي مالڪ ۽ سندس عملي، ۽ پوءِ هڪ واپاري جي قتل کان پوءِ[41] نوآبادڪارن بلاڪ ٻيٽ تي پيڪواٽن جي هڪ ڳوٺ تي حملو ڪيو. ان ئي سال سرءُ ۾ پيڪواٽن سيبروڪ ڪالوني جي فوجي چوڪيءَ جو گهيرو ڪيو ۽ پوءِ 1637ع جي بهار ۾ ويذرزفيلڊ تي حملو ڪيو. نوآبادڪارن موهيگن ۽ ناراگانسٽ قبيلن جي اتحادين سان گڏجي مليشيا تيار ڪئي، جنگ جو اعلان ڪيو ۽ مسٽڪ درياهه تي واقع پيڪواٽ ڳوٺ تي حملو ڪيو. مارجي ويل پيڪواٽن جو انگ اندازن موجب 300 کان 700 جي وچ ۾ هو. فيئرفيلڊ جي هڪ ٻي جنگ ۾ وڏي نقصان کان پوءِ پيڪواٽن صلح جي درخواست ڪئي.[42]
آمريڪي انقلاب
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو آمريڪي انقلابي جنگ
ڪنيڪٽيڪٽ ٻي ڪانٽينينٽل ڪانگريس لاءِ چار نمائندا مقرر ڪيا، جن آمريڪا جي آزاديءَ جي اعلان تي صحيون ڪيون. اهي هئا سيميوئل هنٽنگٽن، راجر شرمين، وليم وليمز ۽ اوليور وولڪاٽ.[43] 1775ع ۾، ليڪسنگٽن ۽ ڪنڪارڊ ۾ برطانوي باقاعده فوج ۽ ميساچوسٽس مليشيا جي وچ ۾ ٿيل جهيڙن کان پوءِ، ڪنيڪٽيڪٽ جي قانونساز اداري ڇهن نون فوجي رجمنٽن جي تياريءَ جي منظوري ڏني. جون 1775ع ۾ بنڪر هل جي جنگ دوران ڪنيڪٽيڪٽ جا لڳ ڀڳ 1,200 سپاهي ميدان ۾ موجود هئا.[44] 1775ع ۾ ڊيوڊ بشنيل ٽرٽل ايجاد ڪئي، جنهن ايندڙ سال نيويارڪ بندرگاهه ۾ لنگرانداز هڪ برطانوي جنگي ٻيڙيءَ تي تاريخ جو پهريون آبدوزي حملو ڪيو، پر اهو ناڪام رهيو.[45]
1777ع ۾ برطانوي فوج کي ڊينبري ۾ ڪانٽينينٽل آرمي جي رسد بابت اطلاع مليو، تنهنڪري انهن ويسٽپورٽ تي لڳ ڀڳ 2,000 سپاهين تي مشتمل هڪ فوجي دستو لاٿو. اهو دستو ڊينبري تائين پهتو، جتي هنن گهرن ۽ فوجي رسد جي وڏي گودام کي تباهه ڪري ڇڏيو. واپسيءَ تي جنرل ڊيوڊ ووسٽر ۽ جنرل بينيڊڪٽ آرنولڊ جي اڳواڻيءَ ۾ ڪانٽينينٽل فوج ۽ مليشيا انهن کي 1777ع ۾ رِج فيلڊ وٽ منهن ڏنو.[46]
1778ع ۽ 1779ع جي سياري دوران جنرل جارج واشنگٽن فيصلو ڪيو ته ڪانٽينينٽل آرمي کي ٽن حصن ۾ ورهايو وڃي، جيڪي نيويارڪ شهر جي چوڌاري مورچا سنڀالين، جتي برطانوي جنرل سر هينري ڪلنٽن سياري لاءِ پنهنجو مرڪز قائم ڪيو هو.[47] ميجر جنرل اسرائيل پٽنم پنهنجي ماتحت لڳ ڀڳ 3,000 باقاعده سپاهين ۽ مليشيا لاءِ ريڊنگ کي سياري جي ڇانوڻي طور چونڊيو. ريڊنگ واري ڇانوڻي پٽنم جي فوج کي ڊينبري ۾ ٻيهر ڀريل رسد جي گودام جي حفاظت ڪرڻ ۽ لانگ آئلينڊ سائونڊ ۽ هڊسن درياهه جي واديءَ سان لاڳاپيل ڪنهن به فوجي ڪارروائي جي سهائتا ڪرڻ جي قابل بڻايو.[48] انهن مان ڪي سپاهي گذريل سياري ۾ ويلي فورج، پنسلوانيا واري ڇانوڻي جا به تجربيدار هئا. ريڊنگ جي ڇانوڻي ۾ سپاهين کي رسد جي کوٽ، سخت سردي ۽ ڳري برفباري کي منهن ڏيڻو پيو، جنهن سبب ڪجهه مؤرخن هن ڇانوڻي کي "ڪنيڪٽيڪٽ جو ويلي فورج" سڏيو آهي.[49]
هي رياست لانگ آئلينڊ تي ڪيترن ئي حملن جي شروعاتي مرڪز طور پڻ ڪم آئي، جن جي رٿابندي سيميوئل هولڊن پارسنز ۽ بينجمن ٽالمج ڪئي هئي.[50] ان سان گڏ هن جنگي ڪوششن لاءِ، خاص طور تي نيويارڪ شهر کان ٻاهر واشنگٽن جي فوج کي، سپاهي ۽ سامان پڻ فراهم ڪيو. جولاءِ 1779ع ۾ جنرل وليم ٽرائن ڪنيڪٽيڪٽ جي سامونڊي ڪناري تي حملو ڪيو، جنهن دوران نيو هيون، نوروالڪ ۽ فيئرفيلڊ کي نشانو بڻايو ويو.[51] سيپٽمبر 1781ع ۾ نيو لنڊن ۽ گروٽن هائٽس تي گروٽن هائٽس جي جنگ دوران بينيڊڪٽ آرنولڊ حملو ڪيو، جيڪو ان وقت تائين برطانيا سان ملي چڪو هو.[52]
آمريڪي انقلاب جي شروعات ۾ ڪانٽينينٽل ڪانگريس نيو لنڊن جي نيٿنيئل شا جونيئر کي پنهنجو بحري نمائندو مقرر ڪيو، جنهن جو ڪم پرائيوٽيئر جهازن کي ڀرتي ڪرڻ هو ته جيئن موقعو ملڻ تي برطانوي ٻيڙيون پڪڙي سگهجن. اهڙا لڳ ڀڳ پنجاهه جهاز ٿيمز درياهه تان هلندا هئا، جنهن جي نتيجي ۾ بعد ۾ آرنولڊ جي اڳواڻيءَ واري برطانوي فوج طرفان جوابي ڪارروائي ڪئي وئي.[53]
رياست بڻجڻ جا شروعاتي سال
[سنواريو]شروعاتي قومي دور ۽ صنعتي انقلاب
[سنواريو]ڪنيڪٽيڪٽ 9 جنوري 1788ع تي آمريڪا جي آئين جي توثيق ڪئي، ۽ اهڙيءَ طرح آمريڪا جي پنجين رياست بڻجي ويو.
آمريڪي انقلاب کان پوءِ واري دور ۾ رياست خوشحال ٿي وئي، ڇاڪاڻتہ هتي اٽي جون چڪيون ۽ ڪپڙي جون ڪارخانا قائم ٿيا، سامونڊي بندرگاهه واپار سبب ترقي ڪري ويا[54] ۽ مڇي مارڻ جي صنعت پڻ وڌي. 1790ع ۾، جڏهن ڪانگريس آمريڪي روينيو ڪٽر سروس جي اڳوڻي اداري جو بنياد وڌو، جيڪو اڳتي هلي آمريڪي سامونڊي محافظ دستو بڻيو، تڏهن صدر واشنگٽن جوناٿن مالٽبي کي ستن ڪمانڊرن مان هڪ مقرر ڪيو ته جيئن محصولن بابت قانونن تي عمل ڪرائي سگهجي. مالٽبي آرگس نالي 48 فوٽ ڊگهي ڪٽر سلوپ ذريعي ڏکڻ نيو انگلينڊ جي سامونڊي ڪناري جي نگراني ڪندو هو.[55]
1786ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ پنهنجي ڪجهه علائقي تان دستبردار ٿي آمريڪي حڪومت حوالي ڪيو، جيڪو بعد ۾ اتر-اولهه وارو علائقو جو حصو بڻيو. رياست جديد اوهايو جي اترئين حصي تائين پکڙيل زمين پنهنجي قبضي ۾ برقرار رکي، جيڪا ڪنيڪٽيڪٽ ويسٽرن ريزرو جي نالي سان مشهور ٿي.[56] ويسٽرن ريزرو واري علائقي ۾ گهڻي ڀاڱي ڪنيڪٽيڪٽ مان آيل ماڻهن اچي آبادڪاري ڪئي، ۽ انهن اوهايو ۾ به ڪنيڪٽيڪٽ وارن هنڌن جا نالا رکيا.
ڪنيڪٽيڪٽ، پنسلوانيا ۽ نيويارڪ سان اهڙا معاهدا ڪيا، جن تحت انهن رياستن جي حدن اندر پنهنجي زميني دعوائن تان هٿ کڻي، ڪنيڪٽيڪٽ پين هينڊل قائم ڪيو. ان کان پوءِ رياست 1800ع ۾ ويسٽرن ريزرو به وفاقي حڪومت حوالي ڪري ڇڏيو،[56] جنهن سان (ميساچوسٽس سان ٿيل معمولي سرحدي ترميمن کان سواءِ) رياست جون موجوده حدون قائم ٿي ويون.
اوڻيهين صدي
[سنواريو]1800ع ۾ پهريون ڀيرو ڪنيڪٽيڪٽ جي جهازسازن هڪ ئي سال دوران 100 کان وڌيڪ جهاز پاڻيءَ ۾ لاٿا. ان کان پوءِ ايندڙ ڏهن سالن دوران، برطانيا سان ٻيهر وڌندڙ ڇڪتاڻ، جيڪا آخرڪار 1812ع جي جنگ جو سبب بڻي، تائين ڪنيڪٽيڪٽ جي جهازساز گاهن لڳ ڀڳ 1,000 جهاز تيار ڪيا، جيڪو اوڻيهين صديءَ جي ڪنهن به ڏهاڪي ۾ سڀ کان وڌيڪ پيداواري دور هو.
جنگ دوران برطانوي فوجن اسٽوننگٽن ۽ ايسڪس تي حملا ڪيا ۽ بندي ذريعي ٿيمز درياهه ۾ هلندڙ جهازن کي روڪي ڇڏيو. ڊربي سان تعلق رکندڙ آئزڪ هل هن جنگ دوران سانچو:USS جي ڪپتان جي حيثيت سان شهرت ماڻي ۽ ڪنيڪٽيڪٽ جو سڀ کان مشهور بحري شخص بڻيو.
1812ع جي جنگ دوران برطانوي بندش سبب برآمدات کي نقصان پهتو ۽ انهن وفاقين جي اثر کي وڌايو، جيڪي جنگ جا مخالف هئا.[57] برطانيا مان درآمدات بند ٿيڻ سبب ڪپڙي ۽ مشينري تيار ڪرڻ لاءِ ڪارخانن جي تعمير ۾ واڌ آئي. ايلي وِٽني ۽ صنعتي انقلاب جي ٻين شروعاتي موجدن جي ايجادن سبب ڪنيڪٽيڪٽ جلد ئي صنعتڪاري جو هڪ اهم مرڪز بڻجي ويو.[58]
هن جنگ تيز رفتار ڪلپر جهازن جي ترقيءَ جو سبب پڻ بڻي، جن نيو انگلينڊ جي واپارين کي بحرالڪاهل ۽ هندي سمنڊ تائين پنهنجي واپاري پهچ وڌائڻ ۾ مدد ڏني. اوڻيهين صديءَ جي پهرين اڌ دوران وهيل مڇين جي شڪار واري صنعت به تيزيءَ سان وڌي، ۽ نيو لنڊن نانٽڪٽ ۽ نيو بيڊفورڊ کان پوءِ نيو انگلينڊ جي وهيل شڪار واري صنعت جو ٽيون وڏو بندرگاهه بڻجي ويو.[59]
هيءَ رياست پنهنجي سياسي قدامت پسنديءَ سبب مشهور هئي، جنهن جي نمائندگي وفاقي پارٽي ۽ ٽموٿي ڊوائيٽ جي ييل ڪاليج ڪندي هئي. ان دور جا اهم دانشور ڊوائيٽ ۽ نوا ويباسٽر هئا،[60] جنهن نيو هيون ۾ پنهنجي مشهور لغت تيار ڪئي. مذهبي اختلافن رياست کي ورهائي ڇڏيو، ڇاڪاڻتہ ڪانگريگيشنل چرچ وفاقين سان اتحاد ۾ پنهنجا روايتي نظريا برقرار رکڻ لاءِ جدوجهد ڪندو رهيو. 1814ع ۾ هارٽفورڊ ڪنوينشن جي ناڪاميءَ کان پوءِ وفاقي پارٽي ڪمزور ٿي وئي ۽ 1817ع ۾ ڊيموڪريٽڪ-ريپبلڪن پارٽي اقتدار ۾ اچي وئي.[61]
ڪنيڪٽيڪٽ 1639ع کان بنيادي حڪمن تحت هلندو رهيو، پر رياست 1818ع ۾ نئون آئين اختيار ڪيو.[62]
گهرو ويڙهه جو دور
[سنواريو]
آمريڪي گهرو ويڙهه دوران ڪنيڪٽيڪٽ جي ڪارخانن يونين فوجن کي هٿيار ۽ ٻيو سامان فراهم ڪرڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو. رياست 55,000 سپاهي مهيا ڪيا، جيڪي پيادل فوج جي 30 مڪمل رجمنٽن ۾ منظم ڪيا ويا، جن مان ٻه آمريڪي رنگين فوجن جون هيون، ۽ ڪنيڪٽيڪٽ جا ڪيترائي ماڻهو جنرل پڻ بڻيا. بحري فوج لاءِ رياست 250 آفيسر ۽ 2,100 ملازم فراهم ڪيا، جڏهن ته گلسٽنبري سان تعلق رکندڙ گڊين ويلز بحري فوج جو سيڪريٽري ٿيو. هارٽفورڊ سان تعلق رکندڙ جيمس ايڇ. وارڊ آمريڪي بحري فوج جو پهريون آفيسر هو، جيڪو گهرو ويڙهه دوران مارجي ويو.[63] ڪنيڪٽيڪٽ جا 2,088 سپاهي جنگي ڪاررواين ۾ مارجي ويا، 2,801 بيمارين سبب فوت ٿيا، ۽ 689 ماڻهو ڪنفيڊريٽ قيدي ڪئمپن ۾ حياتيون وڃائي ويٺا.[64][65][66]
1861ع ۾ قومي اتحاد جي جذبي سبب هزارين ماڻهو هر شهر ۽ ڳوٺ مان فوج ۾ ڀرتي ٿيا. پر جڏهن جنگ غلامي جي خاتمي جي مهم بڻجي وئي، تڏهن ڪيترائي ڊيموڪريٽ، خاص طور آئرش ڪيٿولڪ، پوئتي هٽي ويا. ڊيموڪريٽن غلاميءَ جي حمايت ڪئي ۽ انهن ۾ ڪيترائي ڪاپرهيڊ شامل هئا، جيڪي ڏکڻ وارين رياستن کي الڳ ٿيڻ ڏيڻ لاءِ تيار هئا. 1863ع ۾ گورنر جي چونڊ انتهائي سخت مقابلي کان پوءِ ٿوري فرق سان ريپبلڪن پارٽي کٽي وئي.[67][68]
ٻيو صنعتي انقلاب
[سنواريو]
جيوئٽ سٽي، جيڪو اڄڪلهه گريس وولڊ جو حصو آهي، اوڻيهين صديءَ دوران ڪنيڪٽيڪٽ ۾ صنعتي ترقيءَ جي ابتدائي مثالن مان هڪ هو. سيميوئل سليٽر 1823ع کان ڪنيڪٽيڪٽ ۾ ڪپڙي ۽ ڪپهه جي صنعت کي وڌائڻ جي شروعات ڪئي.[69] اهي پيداواري نظام گهڻو ڪري علائقي جي ٻن اهم درياهن، پاچائوگ درياهه ۽ ڪوينيباگ درياهه، تي دارومدار رکندا هئا. انهن درياهن جي وهندڙ پاڻيءَ سان ٽيڪسٽائيل ملون ۽ ڪارخانا هلندا هئا، جيڪي ڪنيڪٽيڪٽ جي انهيءَ علائقي ۾ پکڙيل هئا.[70]
اهي ڪارخانا پاڻيءَ جي وهڪري سان هلندڙ ٽربائنن ذريعي پٽي وارن نظامن کي هلائيندا هئا. بندن ۽ ٽربائنن جي تعمير سبب درياهن جي قدرتي وهڪري ۾ تبديلي آئي، جنهن ڪري مڇين جي مٿي ۽ هيٺ لڏپلاڻ متاثر ٿي، جڏهنته ڀرپاسي جا آلا علائقا پڻ ٻڏي ويا. وقت سان گڏ درياهه وڌندڙ آلودگيءَ جو شڪار ٿيندا ويا. لکين گيلن گندو پاڻي انهن آبي رستن ۾ ڇوڙ ڪيو ويندو هو، جيڪو اڪثر شهري گندي پاڻي سان ملي ويندو هو. انهيءَ دور ۾ مٺو پاڻي حاصل ڪرڻ جو واحد ذريعو ويجها نالا ۽ درياهه هئا، تنهنڪري هن آلودگي مقامي پيئڻ جي پاڻي ۽ ڀرپاسي جي آباديءَ تي سخت منفي اثر وڌو.[71]
ڪارخانا گهڻو ڪري گهٽ آمدني وارن ۽ سماجي طور پٺتي پيل آبادين جي ڀرسان قائم ڪيا ويندا هئا. ان جو هڪ مثال ڊينبري آهي، جتي ڪارخانا اسٽل درياهه ۽ هوساٽونڪ درياهه جي ڪنارن تي قائم هئا. عنصرن جهڙوڪ پارو، ٽامو، جست ۽ سيهو گندي پاڻيءَ سان گڏ انهن مٺي پاڻيءَ وارن وهڪرن ۾ ڇوڙ ڪيا ويندا هئا.[72] معاشي ضرورت ماڻهن کي انهن ڪارخانن ۾ ڪم ڪرڻ تي مجبور ڪندي هئي، جيتوڻيڪ اهي ماحولياتي ۽ صحت جي خطرن کان واقف هوندا هئا. 1887ع تائين رڳو ڊينبري شهر ۾ ٽوپيون ٺاهڻ جا 30 ڪارخانا موجود هئا.[73] پر 1923ع تائين شهر ۾ رڳو ڇهه ڪارخانا باقي بچيا. ٽوپي سازي ڊينبري جهڙن هنڌن ۾ روزگار جو بنيادي ذريعو هئي، تنهنڪري جڏهن فيشن جي تبديلي ۽ معاشي بحرانن سبب ڪارخانا بند ٿيا ته روزگار جا موقعا گهٽجي ويا ۽ مقامي معيشت غير مستحڪم ٿي وئي. ساڳيا مسئلا جيوئٽ سٽي ۾ پڻ پيدا ٿيا، ڇاڪاڻتہ اهو رياست جي ٻن وڏين مقامي آمريڪي محفوظ علائقن جي ويجهو واقع هو.
ڪنيڪٽيڪٽ جي وسيع صنعت، گهاٽي آبادي، هموار زمين ۽ خوشحالي سبب 1839ع کان ريلوي لائينن جي تعمير تيزيءَ سان شروع ٿي. 1840ع تائين 102 ميلs (164 km) ريلوي هلندڙ هئي، جيڪا 1850ع تائين وڌي 402 ميلs (647 km) ۽ 1860ع تائين 601 ميلs (967 km) ٿي وئي.[74]
نيويارڪ، نيو هيون اينڊ هارٽفورڊ ريل روڊ، جنهن کي نيو هيون يا "دي ڪنسوليڊيٽيڊ" پڻ چيو ويندو هو، 1872ع کان پوءِ ڪنيڪٽيڪٽ جي سڀ کان وڏي ريلوي ڪمپني بڻجي وئي. جي. پي. مورگن 1890ع واري ڏهاڪي ۾ نيو انگلينڊ جي وڏين ريلوي ڪمپنين کي مالي سهائتا فراهم ڪرڻ شروع ڪئي ۽ انهن جي علائقائي حدبندي اهڙي ريت ڪئي جو هو پاڻ ۾ مقابلو نه ڪن. نيو هيون 50 ننڍيون ڪمپنيون، جن ۾ اسٽيمر جهاز هلائيندڙ ڪمپنيون پڻ شامل هيون، خريد ڪري ورتيون ۽ برقي ٽرامن تي ٻڌل هلڪي ريلن جو هڪ اهڙو نيٽورڪ قائم ڪيو، جنهن ڏکڻ نيو انگلينڊ جي تقريباً سموري علائقي کي پاڻ ۾ ڳنڍي ڇڏيو. 1912ع تائين نيو هيون ڪمپني 2,000 ميلs (3,200 km) کان وڌيڪ ريلوي لائين هلائيندي هئي ۽ ان وٽ 120,000 ملازم هئا.[75]
آمريڪي گهرو ويڙهه کان پوءِ جڏهن ٻاڦ سان هلندڙ مسافر جهازن جو استعمال وڌيو، تڏهن نواڪ ۾ اوڻيهين صديءَ جا ڪنيڪٽيڪٽ ۾ تيار ٿيندڙ ٻه سڀ کان وڏا جهاز ٺاهيا ويا. انهن مان پهريون 332 فوٽ ڊگهو ڪاٺ جو ٻاڦي پيڊل اسٽيمر روڊ آئيلينڊ هو، جيڪو 1882ع ۾ پاڻيءَ ۾ لاٿو ويو، جڏهنته ٻيو 345 فوٽ ڊگهو پيڊل اسٽيمر ڪنيڪٽيڪٽ ستن سالن کان پوءِ تيار ٿيو. اوڻيهين صديءَ دوران ڪنيڪٽيڪٽ جي جهازساز گاهن 165 کان وڌيڪ ٻاڦ سان هلندڙ جهاز تيار ڪيا.
1875ع ۾ دنيا جي پهرين ٽيليفون ايڪسچينج نيو هيون ۾ قائم ڪئي وئي.[76]
ويهين صدي
[سنواريو]پهرين عالمي جنگ
[سنواريو]1914ع ۾ جڏهن پهرين عالمي جنگ شروع ٿي ته ڪنيڪٽيڪٽ آمريڪي فوج لاءِ هٿيارن جو هڪ اهم فراهم ڪندڙ بڻجي ويو. 1918ع تائين رياست جي 80٪ صنعتون جنگي ڪوششن لاءِ سامان تيار ڪري رهيون هيون.[77] برجپورٽ ۾ ريمنگٽن آرمز آمريڪي فوج طرفان استعمال ٿيندڙ ننڍن هٿيارن جي اڌ گولين جي پيداوار ڪئي،[78] جڏهن ته ٻين وڏن فراهم ڪندڙن ۾ ونچيسٽر نيو هيون ۾ ۽ ڪولٽ هارٽفورڊ ۾ شامل هئا.[79]
ڪنيڪٽيڪٽ آمريڪي بحري فوج لاءِ پڻ هڪ اهم فراهم ڪندڙ هو. اليڪٽرڪ بوٽ کي 85 آبدوزن جا آرڊر مليا،[80] ليڪ ٽارپيڊو بوٽ 20 کان وڌيڪ آبدوزون تيار ڪيون،[81] ۽ گروٽن آئرن ورڪس مال بردار جهاز ٺاهيا.[82] 21 جون 1916ع تي بحري فوج گروٽن کي پنهنجي اوڀر سامونڊي ڪناري واري آبدوزي اڏي ۽ اسڪول جو هنڌ مقرر ڪيو.
1917ع ۽ 1918ع ۾ رياست آمريڪي جنگي ڪوششن جي ڀرپور حمايت ڪئي. جنگي بانڊن جي وڏي پيماني تي خريداري، صنعت جي وڌيڪ واڌ ۽ فارمَن تي خوراڪ جي پيداوار وڌائڻ تي زور ڏنو ويو. رياستي، مقامي ۽ رضاڪار تنظيمن جا هزارين گروهه جنگي ڪوششن لاءِ متحرڪ ٿيا، جن کي ڪنيڪٽيڪٽ اسٽيٽ ڪائونسل آف ڊفينس طرفان منظم ڪيو ويو.[83] ٺاهيندڙ ادارا مزدورن جي کوٽ سان منهن ڏئي رهيا هئا؛ واٽربري جي آمريڪن براس اينڊ مينوفيڪچرنگ ڪمپني اڌ گنجائش تي هلي رهي هئي، تنهنڪري وفاقي حڪومت اتي ڪم ڪرائڻ لاءِ سپاهين کي عارضي موڪل ڏيڻ تي راضي ٿي وئي.[84]
جنگين جي وچ وارو دور
[سنواريو]1919ع ۾ جي. هينري رورابيڪ ڪنيڪٽيڪٽ لائيٽ اينڊ پاور ڪمپني شروع ڪئي،[85] جيڪا رياست جي غالب برقي سهولتي ڪمپني بڻجي وئي. 1925ع ۾ فريڊرڪ رينٽشلر هارٽفورڊ ۾ پراٽ اينڊ وٽني جي قيام کي هٿي ڏني، جنهن جو مقصد هوائي جهازن لاءِ انجڻون تيار ڪرڻ هو؛ اها ڪمپني ٻي عالمي جنگ ۾ هڪ اهم فوجي فراهم ڪندڙ بڻجي وئي ۽ دنيا ۾ جيٽ انجڻن جي ٽن وڏن ٺاهيندڙن مان هڪ ٿي وئي.[86]
21 سيپٽمبر 1938ع تي نيو انگلينڊ جي تاريخ جو سڀ کان تباهه ڪندڙ طوفان اوڀر ڪنيڪٽيڪٽ سان ٽڪرايو، جنهن ۾ سوين ماڻهو مارجي ويا.[87] لانگ آئلينڊ ايڪسپريس جي اک نيو هيون جي ٿورو اولهه مان گذري ۽ اولڊ سيبروڪ ۽ اسٽوننگٽن جي وچ واري ڪنيڪٽيڪٽ سامونڊي پٽي کي تيز هوائن ۽ لهرن جي مڪمل طاقت سان تباهه ڪيو، جيتوڻيڪ انهن علائقن کي لانگ آئلينڊ کان جزوي تحفظ حاصل هو. طوفان بنيادي ڍانچي، گهرن ۽ ڪاروبارن کي وڏي نقصان پهچايو. نيو لنڊن ۾ 500-فوٽ (150 m) ڊگهو سامونڊي جهاز هڪ گودام واري ڪمپليڪس ۾ ڌڪجي ويو، جنهن سبب وڏي باهه لڳي. سخت برسات سبب ڪنيڪٽيڪٽ درياهه ۾ ٻوڏ آئي، جنهن هارٽفورڊ جي مرڪزي علائقي ۽ ايسٽ هارٽفورڊ کي متاثر ڪيو. اندازاً 50,000 وڻ رستن تي ڪري پيا.[88]
ٻي عالمي جنگ
[سنواريو]برطانيا جي مدد لاءِ لينڊ-ليز پروگرام جي شروعات ڪنيڪٽيڪٽ کي وڏي معاشي بحران (گريٽ ڊپريشن) مان نڪرڻ ۾ مددگار ثابت ٿي،[89] ۽ رياست ٻي عالمي جنگ دوران استعمال ٿيندڙ هٿيارن ۽ فوجي سامان جي پيداوار جو هڪ وڏو مرڪز بڻجي وئي.[90] جنگ دوران آمريڪا ۾ تيار ٿيندڙ ڪل فوجي هٿيارن مان 4.1 سيڪڙو ڪنيڪٽيڪٽ ۾ تيار ٿيا، جنهن سبب اها 48 رياستن ۾ نائين نمبر تي رهي.[91] رياست جي وڏين صنعتن ۾ هٿيارن لاءِ ڪولٽ،[92] هوائي جهازن جي انجڻن لاءِ پراٽ اينڊ وٽني، جنگي جهازن لاءِ چانس ووٽ، پروپيلرن لاءِ هيملٽن اسٽينڊرڊ،[93] ۽ آبدوزن ۽ پي ٽي ٻيڙين لاءِ اليڪٽرڪ بوٽ شامل هئا.[80]
13 مئي 1940ع تي اِيگور سيڪورسڪي دنيا جي پهرين عملي هيليڪاپٽر جي بنا ڪنهن رسي يا ٻاهرين سهاري جي ڪامياب اڏام ڪرائي.[94] جيتوڻيڪ ٻي عالمي جنگ دوران هيليڪاپٽر جو استعمال محدود رهيو، پر جنگ کان پوءِ فوجي پيداوار ۾ واڌ سبب سيڪورسڪي ايئرڪرافٽ جو اسٽريٽفورڊ وارو ڪارخانو ويهين صديءَ جي پڇاڙي ۽ هڪويهين صديءَ جي شروعات تائين ڪنيڪٽيڪٽ جو سڀ کان وڏو اڪيلو صنعتي مرڪز بڻجي ويو.[95]
انقلابي جنگ، گهرو ويڙهه ۽ ٻنهي عالمي جنگين دوران پنهنجي غيرمعمولي صنعتي پيداوار سبب ڪنيڪٽيڪٽ کي جنگي دور ۾ "پروويزنز اسٽيٽ" ۽ "ارسنل آف ڊيموڪريسي" جي لقبن سان سڃاتو ويندو هو.[96] رياست ٿوري ئي عرصي ۾ هڪ وڏي صنعتي طاقت ۾ تبديل ٿي وئي.[97] هوائي جهازن ۽ انجنيئرنگ صنعت ۾ پنهنجي مضبوط پسمنظر سبب ڪنيڪٽيڪٽ آمريڪي گهرو محاذ (ھوم فرنٽ) جو هڪ اهم حصو هو. پراٽ اينڊ وٽني رياست جي سڀ کان اهم صنعتي ادارن مان هڪ هئي، ۽ 1943ع تائين آمريڪي فوج ۽ بحري فوج جي 96 سيڪڙو ٽرانسپورٽ جهازن ۾ ان جا انجڻ استعمال ٿيندا هئا. رياست هٿيار، گاڏين جا پرزا ۽ هوائي جهاز پڻ تيار ڪندي هئي. هن وڏي صنعتي پيداوار سان رياست کي وڏي آمدني حاصل ٿي، پر جنگ ختم ٿيڻ کان پوءِ ان جا ماحولياتي ۽ معاشي مسئلا به سامهون آيا.[97]
مثال طور، نيو لنڊن ۾ آمريڪي بحري فوج جي اڏي مان صنعتي آلودگي جون وڏيون مقدارون ڪنيڪٽيڪٽ جي ماحول ۾ داخل ٿيون. جنگي آبدوزن لاءِ استعمال ٿيندڙ تيزاب سان ڀريل بيٽريون، تيل ۽ پيٽروليم جهڙا مادا اتي منتقل ڪيا ويندا هئا. بعد ۾ ماحولياتي تحفظ ايجنسي (EPA) جي جاچن مان معلوم ٿيو ته اڏي جي آس پاس واري علائقي ۾ پولي اروميٽڪ هائيڊروڪاربنز (PAHs)، پولي ڪلورينيٽيڊ بائيفينائلز (PCBs)، سيسو، ٻيون ڌاتون ۽ زرعي دوائن جا باقيات موجود هئا.[98] اهي آلودگيون آسانيءَ سان ختم نه ٿينديون آهن ۽ سرطان، جسماني واڌ ويجهه جي خرابين، عصبي نظام جي نقصان ۽ ذهني صلاحيتن ۾ رڪاوٽن جو سبب بڻجي سگهن ٿيون. نتيجي ۾ نه رڳو خوراڪي زنجير ۽ حياتياتي تنوع متاثر ٿيو، پر بحري اڏي جي ڀرپاسي رهندڙ شهري پڻ صحت جي خطرن کي منهن ڏيڻ لڳا. اهڙي آلودگي صرف بحري فوج جي موجودگي سبب نه، پر ٻي عالمي جنگ دوران رياست ۾ وڏي پيماني تي ٿيندڙ صنعتي پيداوار ۽ زرعي سرگرمين ۾ واڌ سبب پڻ پيدا ٿي.[98][99]
ٻي عالمي جنگ کان پوءِ معاشي توسيع
[سنواريو]جنگ جي خاتمي کان پوءِ ڪنيڪٽيڪٽ پنهنجي ڪجهه جنگي ڪارخانن کان محروم ٿي ويو، پر رياست جنگ کان پوءِ واري مجموعي معاشي واڌ ويجهه مان فائدو ورتو، جنهن ۾ شاهراهن جي تعمير[100] ۽ ان جي نتيجي ۾ مضافاتي علائقن ۾ وچولي طبقي جي آباديءَ ۾ نمايان واڌ شامل هئي.
پريسڪاٽ بش 1952ع کان 1963ع تائين آمريڪي سينيٽ ۾ ڪنيڪٽيڪٽ جي نمائندگي ڪئي. سندس پٽ جارج ايڇ. ڊبليو. بش ۽ پوٽو جارج ڊبليو. بش پڻ آمريڪا جا صدر بڻيا.[101] 1965ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ پنهنجي موجوده آئين جي توثيق ڪئي، جنهن سان 1818ع کان لاڳو آئين جي جاءِ ورتي وئي.[102]
1968ع ۾ هيڊم ۾ ڪنيڪٽيڪٽ يانڪي نيوڪليئر پاور پلانٽ تجارتي بنيادن تي ڪم شروع ڪيو، جڏهن ته 1970ع ۾ واٽرفورڊ ۾ مل اسٽون نيوڪليئر پاور اسٽيشن به آپريشنل ٿي وئي.[103] 1974ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ ايلا ٽي. گراسو کي ڊيموڪريٽڪ پارٽيءَ جي گورنر طور چونڊيو، جيڪا آمريڪا جي ڪنهن به رياست ۾ اهڙي پهرين عورت بڻجي، جيڪا ڪنهن اڳوڻي گورنر جي زال يا بيوهه هجڻ کان سواءِ سڌيءَ ريت گورنر چونڊي وئي.[104]
جنگ کان پوءِ واري دور ۾ معاشي زوال پڻ آيو، ڇاڪاڻتہ صنعتي روزگار تيزيءَ سان گهٽجڻ لڳو. جاپان جي هٿيار ڦٽا ڪرڻ واري ڏينهن (V-J Day) کان صرف هڪ هفتي اندر واٽربري جي ڪارخانن مان 10,200 ملازم برطرف ڪيا ويا.[105] ساڳئي وقت ماحولياتي بگاڙ به جاري رهيو، جتي درياهن ۽ ٻين آبي ذخيرن ۾ ڳريون ڌاتون، رنگ ۽ زرعي دوائن جهڙا صنعتي فضلا شامل ٿيڻ سبب پاڻي آلودہ ٿيندو ويو. ترقياتي منصوبن جي نتيجي ۾ ڪنيڪٽيڪٽ جا گهڻا آبي دلدلي علائقا (ويٽ لينڊ) به تباهه ٿي ويا، جنهن سان علائقي جي ماحولياتي مزاحمتي صلاحيت گهٽجي وئي.[27]
ويهين صديءَ جو پڇاڙي وارو دور
[سنواريو]![[icon]](https://sd.wikipedia.org/wiki/فائل:Wiki_letter_w_cropped.svg){kind=small} | هن سيڪشن کي وڌيڪ وڌائڻ جي ضرورت آهي. توهان هن کي وڌائي مدد ڪري سگهو ٿا۔ (October 2021) |
سرد جنگ جي خاتمي کان پوءِ دفاعي صنعت تي ڪنيڪٽيڪٽ جو گهڻو انحصار رياست لاءِ معاشي مسئلن جو سبب بڻيو. ان مان پيدا ٿيندڙ بجيٽ بحران جي نتيجي ۾ 1990ع ۾ لوويل ويڪر ٽئين سياسي پارٽيءَ جي اميدوار طور گورنر چونڊيو ويو. ويڪر بجيٽ کي متوازن ڪرڻ لاءِ رياستي آمدني ٽيڪس لاڳو ڪيو، جيڪو عارضي طور ڪامياب ثابت ٿيو، پر سياسي طور انتهائي غيرمقبول هو. انهيءَ سبب هن ٻي مدت لاءِ چونڊ وڙهڻ کان پاسو ڪيو.[106]
1992ع ۾ اوڀر ڪنيڪٽيڪٽ ۾ ماشانٽڪٽ پيڪواٽ قبيلي جي محفوظ علائقي تي فاڪس ووڊس ڪيسينو جي شروعاتي تعمير مڪمل ٿي، جيڪو ان وقت اولهندي نيم ڪُرَي (ويسٽرن ھيمسفيئر) جو سڀ کان وڏو ڪيسينو بڻيو. چار سال پوءِ موهيگن سن پڻ کوليو ويو.[107]
هڪويهين صديءَ جي شروعات
[سنواريو]سن 2000ع ۾ صدارتي اميدوار ايل گور سينيٽر جو ليبرمين کي پنهنجو نائب صدارتي اميدوار چونڊيو، جنهن سان آمريڪا جي ڪنهن وڏي سياسي پارٽيءَ جي صدارتي ٽڪيٽ ۾ پهريون ڀيرو يهودي مذهب سان تعلق رکندڙ شخص شامل ٿيو.[108] گور ۽ ليبرمين جارج ڊبليو. بش ۽ ڊڪ چيني کان اليڪٽورل ڪاليج ۾ صرف پنج ووٽن جي فرق سان هارائي ويا. 11 سيپٽمبر 2001ع جي دهشتگرد حملن ۾ رياست جا 65 رهواسي مارجي ويا، جن مان گهڻا فيئر فيلڊ ڪائونٽي جا رهواسي هئا ۽ ورلڊ ٽريڊ سينٽر ۾ ڪم ڪندا هئا.[109]
2004ع ۾ ريپبلڪن گورنر جان جي. رولينڊ بدعنواني جي جاچ دوران پنهنجي عهدي تان استعيفيٰ ڏئي ڇڏي ۽ بعد ۾ وفاقي الزامن هيٺ ڏوهه قبول ڪيو.[110][111]
2011ع ۽ 2012ع دوران صرف چوڏهن مهينن کان ٿوري وڌيڪ عرصي ۾ ڪنيڪٽيڪٽ ٽن وڏن طوفانن جي لپيٽ ۾ آيو، جن ٽنهي سبب ملڪيتن کي وڏو نقصان پهتو ۽ وڏي پيماني تي بجلي بند ٿي وئي. هريڪين آئرين 28 آگسٽ 2011ع تي ڪنيڪٽيڪٽ سان ٽڪرائجي، جنهن سبب 235 ملين آمريڪي ڊالرن جو نقصان ٿيو.[112] ٻن مهينن کان پوءِ 2011ع جو هيلووين نارايسٽر وڏي برفباري آندي، جنهن سبب وڻن جون ٽاريون ۽ ٿڙ ٽٽي بجلي جون لائينون تباهه ٿي ويون، ۽ ڪجهه علائقا يارنهن ڏينهن تائين بجلي کان محروم رهيا.[113] ان کان پوءِ هريڪين سينڊي نيو جرسي سان ٽڪرائڻ کان پوءِ ڪنيڪٽيڪٽ مان گذري، جتي هريڪين جي رفتار واريون هوائون ۽ عام سطح کان 12 فوٽ وڌيڪ سامونڊي لهرون پيدا ٿيون. نتيجي ۾ سامونڊي ڪناري سان گڏ ڪيترين عمارتن کي نقصان پهتو يا اهي مڪمل طور تباهه ٿي ويون.[114] سينڊي جي تيز هوائن سامونڊي لهرن کي شهرن جي گهٽين تائين پهچايو ۽ 98 سيڪڙو گهرن ۽ ڪاروباري ادارن جي بجلي بند ٿي وئي، جڏهن ته ڪل نقصان 360 ملين آمريڪي ڊالرن کان وڌيڪ هو.[115]
14 ڊسمبر 2012ع تي 20 ورهين جي ايڊم لانزا سينڊي هوڪ ايليمينٽري اسڪول فائرنگ دوران نيوٽائون ۾ واقع سينڊي هوڪ ايليمينٽري اسڪول اندر 26 ڄڻن کي گوليون هڻي قتل ڪيو ۽ پوءِ پاڻ به خودڪشي ڪري ڇڏي.[116] هن سانحي کان پوءِ هٿيارن جي مالڪي بابت وڌيڪ سخت قانون لاڳو ڪرڻ لاءِ سڄي آمريڪا ۾ نيون مهمون ۽ تحريڪون شروع ٿيون.[117]
2016ع جي اونهاري ۽ سرءُ جي موسم دوران ڪنيڪٽيڪٽ جي ڪيترن ئي علائقن ۾ سخت ڏڪار پيو، جنهن سبب ڪجهه هنڌن تي پاڻي جي استعمال تي پابنديون لاڳو ڪيون ويون. نومبر 15, 2016 تائين آمريڪي ڏڪار نگراني اداري (U.S. Drought Monitor) موجب رياست جي 45 سيڪڙو حصي کي سخت ڏڪار واري درجي ۾ شامل ڪيو ويو، جنهن ۾ تقريباً سڄي هارٽفورڊ ۽ لچفيلڊ ڪائونٽيون شامل هيون. باقي سڀئي علائقا وچولي ڏڪار يا سخت ڏڪار جي درجي ۾ هئا، جن ۾ مڊل سيڪس، فيئر فيلڊ، نيو لنڊن، نيو هيون، ونڊهم ۽ ٽولينڊ ڪائونٽيون شامل هيون. ان ڏڪار سبب رياست جي زرعي معيشت پڻ متاثر ٿي.[118][119][120]
جاگرافي
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڪنيڪٽيڪٽ جي جاگرافي
ڪنيڪٽيڪٽ جي ڏکڻ ۾ لانگ آئلينڊ سائونڊ، اولهه ۾ نيويارڪ، اتر ۾ ميساچوسٽس ۽ اوڀر ۾ روڊ آئلينڊ واقع آهن. رياست جي گاديءَ جو هنڌ ۽ چوٿون وڏو شهر هارٽفورڊ آهي، جڏهن ته ٻين اهم شهرن ۽ قصبن ۾، آباديءَ جي لحاظ کان، برجپورٽ، نيو هيون، اسٽيمفورڊ، واٽربري، نورواڪ، ڊينبري، نيو برٽن، گرين وچ ۽ برسٽل شامل آهن. ڪنيڪٽيڪٽ ۾ 169 قانوني طور شامل ٿيل ٽائون آهن، جن مان ڪجهه ٽائونن اندر شهر ۽ ڳوٺ پڻ شامل آهن.[121]
ڪنيڪٽيڪٽ جي سڀ کان اوچي چوٽي بيئر مائونٽن آهي، جيڪا رياست جي اتر اولهه ڪنڊ ۾ سالسبري ۾ واقع آهي. سڀ کان اوچو نقطو ان هنڌ کان ٿورو اوڀر ۾ آهي، جتي ڪنيڪٽيڪٽ، ميساچوسٽس ۽ نيويارڪ پاڻ ۾ ملن ٿا (42°3′ N, 73°29′ W)، ۽ اهو مائونٽ فريسل جي ڏاکڻي ڍلان تي واقع آهي، جنهن جي چوٽي ويجهو ئي ميساچوسٽس ۾ آهي.[122] ان جي ابتڙ، ڪيترن ئي سامونڊي ڪناري وارن ٽائونن ۾ اهڙا علائقا آهن، جيڪي سمنڊ جي سطح کان 20 فوٽ (6.1 m) کان به گهٽ اوچائيءَ تي آهن.
ڪنيڪٽيڪٽ جي سامونڊي تاريخ ڊگهي آهي ۽ ان جي شهرت به انهيءَ تاريخ سان لاڳاپيل آهي، پر فني لحاظ کان رياست وٽ سڌو کليل سامونڊي ڪنارو نه آهي. ڪنيڪٽيڪٽ جو ڪنارو لانگ آئلينڊ سائونڊ تي واقع آهي، جيڪو هڪ دريائي ڇوڙ آهي. رياست کي کليل بحر اوقيانوس تائين رسائي اولهه طرف، يعني نيويارڪ شهر ڏانهن، ۽ اوڀر طرف، يعني روڊ آئلينڊ ڀرسان "ريس" واري علائقي ڏانهن، حاصل آهي. هن منفرد جاگرافي سبب لانگ آئلينڊ سائونڊ ۽ ڪنيڪٽيڪٽ جو سامونڊي ڪنارو طوفانن جي بلند لهرن کان نسبتاً محفوظ رهن ٿا.[123]
ڪنيڪٽيڪٽ درياهه رياست جي وچ مان گذري لانگ آئلينڊ سائونڊ ۾ ڇوڙ ڪري ٿو. رياست اندر مرڪز رکندڙ سڀ کان گهڻي آبادي وارو ميٽروپوليٽن علائقو ڪنيڪٽيڪٽ درياهه جي وادي ۾ واقع آهي. ڪنيڪٽيڪٽ جي نسبتاً ننڍي ايراضيءَ باوجود، ان جي منظرنامي ۾ علائقائي فرق تمام گهڻا آهن؛ مثال طور، اتر اولهه جي لچفيلڊ هلز ۾ لهرائيندڙ جبل ۽ گهوڙن جا فارم ڏسڻ ۾ اچن ٿا، جڏهن ته نيو هيون جي اوڀر ۾ سامونڊي ڪناري سان گڏ علائقن ۾ سامونڊي دلدل، سمنڊ ڪنارا ۽ وڏي پيماني تي سامونڊي سرگرميون موجود آهن.
رياست جي اتر اوڀر ۽ اتر اولهه ڪنڊن وارا ٻهراڙي علائقا ۽ ننڍا ٽائون، سامونڊي شاهراهن سان گڏ نيويارڪ جي سرحد کان نيو لنڊن تائين، ۽ پوءِ ڪنيڪٽيڪٽ درياهه سان اتر طرف هارٽفورڊ تائين واقع صنعتي شهرن، جهڙوڪ اسٽيمفورڊ، برجپورٽ ۽ نيو هيون، کان تمام مختلف آهن. اتر اوڀر ۽ اتر اولهه ڪنيڪٽيڪٽ جا ڪيترائي ٽائون هڪ گرين جي چوڌاري آباد آهن. ان گرين جي ويجهو عام طور نيو انگلينڊ جي ٽائونن جون تاريخي بصري علامتون بيٺل هونديون آهن، جهڙوڪ اڇو گرجا گهر، نوآبادياتي گڏجاڻي گهر، نوآبادياتي ٽاورن يا سراءِ، ڪيترائي نوآبادياتي گهر وغيره، جيڪي هڪ اهڙو خوبصورت تاريخي منظر قائم ڪن ٿا، جنهن کي تاريخي تحفظ ۽ سياحت ٻنهي لاءِ برقرار رکيو وڃي ٿو. ڏکڻ ۽ سامونڊي ڪنيڪٽيڪٽ جا ڪيترائي علائقا وقت سان گڏ تعمير ۽ ٻيهر تعمير ٿي چڪا آهن، تنهنڪري اهي روايتي نيو انگلينڊ جهڙا بصري طور گهٽ نظر اچن ٿا.
ميساچوسٽس سان رياست جي اترئين سرحد سائوٿ وڪ جاگ يا گرينبي ناچ سان نشان لڳل آهي، جيڪو لڳ ڀڳ 2.5-ميل (4.0 km) چورس ايراضيءَ وارو هڪ غيرمعمولي موڙ آهي، جيڪو ڪنيڪٽيڪٽ اندر گهڙي اچي ٿو. هن غيرمعمولي سرحدي صورت جو اصل سبب تڪرارن ۽ عارضي معاهدن جي هڪ ڊگهي سلسلي ۾ واضح طور ملي ٿو، جيڪو آخرڪار 1804ع ۾ ختم ٿيو، جڏهن ڏکڻ سائوٿ وڪ جي رهواسين ميساچوسٽس کان ڌار ٿيڻ جي خواهش ظاهر ڪئي، ۽ ٽائون کي ٻن حصن ۾ ورهايو ويو.[124][125]
ڪنيڪٽيڪٽ جي ڏکڻ اولهه واري سرحد، جتي اها نيويارڪ رياست سان ملي ٿي، فيئر فيلڊ ڪائونٽي ۽ اولهه ڪنيڪٽيڪٽ پلاننگ ريجن ۾ هڪ پين هينڊل سان نشان لڳل آهي، جنهن ۾ گرين وچ، اسٽيمفورڊ، نيو ڪينن، ڊيرين ۽ نورواڪ ۽ ولٽن جا ڪجهه حصا شامل آهن. سرحد جي اها بيقاعدگي سترهين صديءَ جي آخر ۾ ٿيل علائقائي تڪرارن جو نتيجو آهي، جيڪي ان نتيجي تي پهتا ته نيويارڪ ان علائقي تي پنهنجي دعويٰ ڇڏي ڏني، جنهن جا رهواسي پاڻ کي ڪنيڪٽيڪٽ جو حصو سمجهندا هئا؛ بدلي ۾ نيويارڪ کي رِج فيلڊ کان اتر طرف ميساچوسٽس سرحد تائين پکڙيل برابر علائقو مليو، ۽ رائي، نيويارڪ تي ان جي بي تڪرار دعويٰ پڻ تسليم ڪئي وئي.[126]
نيشنل پارڪ سروس جي انتظام هيٺ رکيل علائقن ۾ ايپليچين نيشنل سينڪ ٽريل، ڪوينيباگ ۽ شيٽڪٽ درياهن جي وادي قومي ورثي ڪوريڊور، ۽ ويئر فارم قومي تاريخي ماڳ شامل آهن.[127]
آبهوا
[سنواريو]
ڪنيڪٽيڪٽ لڳ ڀڳ نم براعظمي آبهوا جي ڏاکڻي پڇاڙي ۽ نم نيم استوائي آبهوا جي اترئين حصي جي وچ واري منتقلي علائقي ۾ واقع آهي. اتر ڪنيڪٽيڪٽ ۾ عام طور اهڙي آبهوا هوندي آهي، جنهن ۾ اونهارا گرم ۽ گهميل، جڏهن ته سيارا وچولي ٿڌا ۽ وقفي وقفي سان برفباري وارا هوندا آهن. انتهائي ڏاکڻي ۽ سامونڊي ڪنيڪٽيڪٽ ۾ سيارا ٿڌا هوندا آهن، جن ۾ مينهن ۽ ڪڏهن ڪڏهن ٿوري برفباري گڏ هوندي آهي، جڏهن ته اونهارا ڊگها، گرم ۽ گهميل هوندا آهن، جيڪي اوڀر سامونڊي ڪناري جي وچين ۽ هيٺين حصن لاءِ عام آهن. سامونڊي ڪنيڪٽيڪٽ نم براعظمي آبهوا ۽ نم نيم استوائي آبهوا جي وچ ۾ هڪ تمام وسيع منتقلي علائقو آهي.
ورکا
[سنواريو]ڪنيڪٽيڪٽ ۾ 12 مهينن دوران ورکا جو ورهاڱو ڪافي حد تائين برابر هوندو آهي.[128] ڪنيڪٽيڪٽ ۾ ممڪن سج جي روشني جو سراسري 56٪ ملي ٿو، جيڪو آمريڪي قومي سراسري کان وڌيڪ آهي، ۽ سالانه سراسري طور 2,400 ڪلاڪ سج جي روشني ملي ٿي.[129][128] ڪڏهن ڪڏهن ڪجهه مهينن ۾ ورکا معمول کان گهڻي وڌيڪ يا گهٽ ٿي سگهي ٿي، پر ڊگهي عرصي وارا ڏڪار ۽ ٻوڏون ناياب آهن.[128]
شروعاتي بهار ٿوري ٿڌي، يعني 40s کان هيٺين 50s °F / 4.4 کان 10 °C، کان وٺي گرم (18 کان 21 °C يا 65 کان 70 °F) تائين ٿي سگهي ٿي، جڏهن ته وچين ۽ پڇاڙي واري بهار، يعني اپريل جي آخر ۽ مئي، گرم هوندي آهي. مئي جي آخر تائين وڌندڙ برمودا هاءِ گرم ۽ گهميل استوائي هوا جو ڏاکڻو وهڪرو پيدا ڪري ٿو، جنهن سان سڄي رياست ۾ گرم موسم جون حالتون پيدا ٿين ٿيون. جولاءِ جي آخر ۾ اونهاري جي عروج تي سراسري وڌ ۾ وڌ گرمي پد نيو لنڊن ۾ 81 °F (27 °C) ۽ ونڊسر لاڪس ۾ 85 °F (29 °C) هوندو آهي. ڪڏهن ڪڏهن ڪنيڪٽيڪٽ ۾ گرمي جون لهرون اچن ٿيون، جن ۾ وڌ ۾ وڌ گرمي پد 90 کان 100 °F (32 کان 38 °C) تائين پهچي ٿو. ڪنيڪٽيڪٽ جو رڪارڊ وڌ ۾ وڌ گرمي پد 106 °F (41 °C) آهي، جيڪو ڊينبري ۾ 15 جولاءِ 1995ع تي رڪارڊ ڪيو ويو.[130] جيتوڻيڪ ڪنيڪٽيڪٽ جا اونهارا سج وارا هوندا آهن، پر تيزيءَ سان گذرندڙ اونهاري جا گجگوڙ وارا طوفان مختصر تيز مينهن، گجگوڙ ۽ وڄ کڻي اچي سگهن ٿا. ڪڏهن ڪڏهن اهي گجگوڙ وارا طوفان سخت به ٿي سگهن ٿا، ۽ رياست ۾ عام طور سال ۾ سراسري هڪ ٽورنيڊو اچي ٿو.[131] هريڪين جي موسم دوران استوائي چڪرواٽن جا باقيات ڪڏهن ڪڏهن علائقي تي اثرانداز ٿين ٿا، جيتوڻيڪ سڌو ٽڪر ناياب آهي. رياست تي اثر ڇڏيندڙ ڪجهه اهم هريڪينن ۾ 1938ع جو نيو انگلينڊ هريڪين، 1954ع جو هريڪين ڪيرول، 2012ع جو هريڪين سينڊي ۽ 2020ع جو هريڪين ايسياس شامل آهن.[132][133]
سرءُ جي موسم سان عام طور لاڳاپيل موسم اڪثر آڪٽوبر ۾ شروع ٿئي ٿي ۽ ڊسمبر جي پهرين ڏينهن تائين جاري رهي ٿي. آڪٽوبر ۽ نومبر ۾ روزانو وڌ ۾ وڌ گرمي پد 50s کان 60s °F، يا 10 کان 15.6 °C، تائين هوندو آهي. سيارا، يعني ڊسمبر کان مارچ جي وچ تائين، ڪنيڪٽيڪٽ ۾ ڏکڻ کان اتر تائين عام طور وچولي ٿڌا هوندا آهن. سڀ کان ٿڌي مهيني، جنوري، ۾ سراسري وڌ ۾ وڌ گرمي پد سامونڊي هيٺاهين علائقن ۾ 38 °F (3 °C) کان وٺي رياست جي اندروني ۽ اترئين حصن ۾ 33 °F (1 °C) تائين هوندو آهي.
ڪنيڪٽيڪٽ ۾ رڪارڊ ٿيل سڀ کان گهٽ گرمي پد −32 °F (−36 °C) آهي، جيڪو ٻه ڀيرا ڏٺو ويو: فالز وليج ۾ 16 فيبروري 1943ع تي، ۽ ڪوونٽري ۾ 22 جنوري 1961ع تي.[130] سالانه سراسري برفباري رياست جي اترئين حصي جي اوچن علائقن ۾ لڳ ڀڳ 60 انچ (1,500 mm) کان وٺي ڪنيڪٽيڪٽ جي ڏکڻ اوڀر سامونڊي ڪناري، برينفورڊ کان گروٽن تائين، رڳو 20–25 انچ (510–640 mm) تائين هوندي آهي. ڪنيڪٽيڪٽ جي گهڻن علائقن ۾ برف جي ڍڪ جا ڏينهن 60 کان گهٽ هوندا آهن، جڏهن ته سامونڊي علائقن ۾ اڪثر رڳو لڳ ڀڳ 30 ڏينهن برف جو ڍڪ ڏسڻ ۾ اچي ٿو. ڪنيڪٽيڪٽ ۾ موسمي برفباري جو 95٪ هر سال ڊسمبر جي شروعات کان مارچ جي آخر تائين پوي ٿو. سياري ۾ ڪڏهن ڪڏهن ڪنيڪٽيڪٽ کي ڳرا برفاني طوفان به لڳن ٿا، جن کي نارايسٽر چيو ويندو آهي، جيڪي ناياب حالتن ۾ ٻه فوٽ تائين برف آڻي سگهن ٿا.[128][134] جيتوڻيڪ ناياب آهن، پر برفي طوفان به ڪڏهن ڪڏهن اچن ٿا، جهڙوڪ 1973ع جو ڏاکڻو نيو انگلينڊ برفي طوفان.
| ڪنيڪٽيڪٽ جي مختلف شهرن لاءِ مهيني وار معمولي وڌ ۾ وڌ ۽ گهٽ ۾ گهٽ گرمي پد (°F) | ||||||||||||
| شهر | جنوري | فيبروري | مارچ | اپريل | مئي | جون | جولاءِ | آگسٽ | سيپٽمبر | آڪٽوبر | نومبر | ڊسمبر |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| برجپورٽ | 38/24 | 40/25 | 47/32 | 58/41 | 68/51 | 77/61 | 83/67 | 81/67 | 75/59 | 64/48 | 53/38 | 43/30 |
| هارٽفورڊ | 35/18 | 38/20 | 47/28 | 60/38 | 71/48 | 79/57 | 85/63 | 83/61 | 75/53 | 63/42 | 51/33 | 40/24 |
| [135][136] | ||||||||||||
سڀ کان وڏا شهر ۽ قصبا
[سنواريو]|
ڪنيڪٽيڪٽ جا وڏا شهر |
|||
|---|---|---|---|
| درجو | نالو | آبادي | |
| 1 | برجپورٽ | گريٽر برجپورٽ | 148,654 |
| 2 | اسٽيمفورڊ | ويسٽرن | 135,470 |
| 3 | نيو هيون | سائوٿ سينٽرل | 134,023 |
| 4 | هارٽفورڊ | ڪيپيٽول | 121,054 |
| 5 | واٽربري | ناگاٽڪ وئلي | 114,403 |
| 6 | نورواڪ | ويسٽرن | 91,184 |
| 7 | ڊينبري | ويسٽرن | 86,518 |
| 8 | نيو برٽن | ڪيپيٽول | 74,135 |
| 9 | ويسٽ هارٽفورڊ | ڪيپيٽول | 64,083 |
| 10 | گرينوچ | ويسٽرن | 63,518 |
| 11 | فيئر فيلڊ | گريٽر برجپورٽ | 61,512 |
| 12 | هيمنڊ | سائوٿ سينٽرل | 61,169 |
| 13 | ميريڊن | سائوٿ سينٽرل | 60,850 |
| 14 | برسٽول | ناگاٽڪ وئلي | 60,833 |
| 15 | مانچيسٽر | ڪيپيٽول | 59,713 |
| 16 | ويسٽ هيون | سائوٿ سينٽرل | 55,584 |
| 17 | اسٽريٽفورڊ | گريٽر برجپورٽ | 52,355 |
| 18 | ملفورڊ | سائوٿ سينٽرل | 52,044 |
| 19 | ايسٽ هارٽفورڊ | ڪيپيٽول | 51,045 |
| 20 | مڊلٽائون | لوئر ڪنيڪٽيڪٽ ريور وئلي | 47,717 |
نباتات
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڪنيڪٽيڪٽ جا نباتات
ٻيلن ۾ رياست جي ڏاکڻين علائقن ۾ بلوط وارن اتر اوڀر سامونڊي ٻيلن کان وٺي رياست جي اتر اولهه حصن ۾ مٿانهين علائقن وارن نيو انگلينڊ-اڪيڊين ٻيلن تائين مختلف قسمن جا ٻيلا شامل آهن. مائونٽن لوريل (ڪالميا ليٽيفوليا) رياست جو گل آهي ۽ ڪنيڪٽيڪٽ جي ڪيترن ئي حصن ۾ هيٺاهين ٽڪرين جو مقامي ٻوٽو آهي. روزبي روڊوڊينڊرون (روڊوڊينڊرون ميڪسمم) پڻ ڪنيڪٽيڪٽ جي اوڀر مٿانهين علائقن جو مقامي ٻوٽو آهي، ۽ پاچائوگ اسٽيٽ فاري스트 ۾ روڊوڊينڊرون سينڪچوئري ٽريل واقع آهي. ائٽلانٽڪ وائيٽ سيڊر (ڪيميسيپيرس ٿائيوائڊس) رياست جي ڏاکڻين حصن جي آبي دلدلي علائقن ۾ ملي ٿو. ڪنيڪٽيڪٽ ۾ هڪ مقامي ڪيڪٽس (اوپنٽيا هوميفوسا) به آهي، جيڪو وارياسن سامونڊي علائقن ۽ هيٺاهين ٽڪرين تي ملي ٿو. سامونڊي ڪناري جي گاهن ۽ جهنگلي گلن جا ڪيترائي قسم پڻ ڪنيڪٽيڪٽ جا مقامي آهن.[138] ڪنيڪٽيڪٽ يو ايس ڊي اي پلانٽ هارڊينيس زونن 5b کان 7a تائين پکڙيل آهي. سامونڊي ڪنيڪٽيڪٽ هڪ وسيع منتقلي علائقو آهي، جتي وڌيڪ ڏاکڻا ۽ نيم استوائي ٻوٽا پوکيا وڃن ٿا.
آباديات
[سنواريو]| تاريخي آبادي | |||
|---|---|---|---|
| مردم شماري | Pop. | %± | |
| 1790 | 237,946 | — | |
| 1800 | 251,002 | 5.5% | |
| 1810 | 261,942 | 4.4% | |
| 1820 | 275,248 | 5.1% | |
| 1830 | 297,675 | 8.1% | |
| 1840 | 309,978 | 4.1% | |
| 1850 | 370,792 | 19.6% | |
| 1860 | 460,147 | 24.1% | |
| 1870 | 537,454 | 16.8% | |
| 1880 | 622,700 | 15.9% | |
| 1890 | 746,258 | 19.8% | |
| 1900 | 908,420 | 21.7% | |
| 1910 | 1,114,756 | 22.7% | |
| 1920 | 1,380,631 | 23.9% | |
| 1930 | 1,606,903 | 16.4% | |
| 1940 | 1,709,242 | 6.4% | |
| 1950 | 2,007,280 | 17.4% | |
| 1960 | 2,535,234 | 26.3% | |
| 1970 | 3,031,709 | 19.6% | |
| 1980 | 3,107,576 | 2.5% | |
| 1990 | 3,287,116 | 5.8% | |
| 2000 | 3,405,565 | 3.6% | |
| 2010 | 3,574,097 | 4.9% | |
| 2020 | 3,605,944 | 0.9% | |
| 2025 (اندازو) | 3,688,496 | 3.2% | |
| ذريعا:[139][140] | |||
2020 گڏيل رياستن جي مردم شماري موجب، ڪنيڪٽيڪٽ جي آبادي 3,605,944 هئي، جيڪا 2010 گڏيل رياستن جي مردم شماري جي ڀيٽ ۾ 31,847 ماڻهن (0.9 سيڪڙو) جي واڌ کي ظاهر ڪري ٿي.[141] مردم شماري جي انگن اکرن موجب، آبادي جو 20.4 سيڪڙو حصو 18 سالن کان گهٽ عمر جو هو.
1790ع ۾، ڪنيڪٽيڪٽ جي 97 سيڪڙو آبادي کي "ڳوٺاڻو" قرار ڏنو ويو هو. پهرين اهڙي مردم شماري، جنهن ۾ اڌ کان گهٽ آبادي کي ڳوٺاڻو قرار ڏنو ويو، 1890ع جي مردم شماري هئي. سال 2000ع جي مردم شماري ۾ صرف 12.3 سيڪڙو آبادي کي ڳوٺاڻو سمجهيو ويو. اولهه ۽ ڏکڻ ڪنيڪٽيڪٽ جو وڏو حصو (خاص طور گولڊ ڪوسٽ) نيو يارڪ شهر سان ويجهي لاڳاپيل آهي؛ هي علائقو رياست جو سڀ کان وڌيڪ خوشحال ۽ گهاٽي آبادي وارو حصو آهي، جتي ملڪيتن جون قيمتون ۽ آمدنيون تمام بلند آهن. ڪنيڪٽيڪٽ جي آباديءَ جو مرڪز چيشائر جي قصبي ۾ واقع آهي.[142]
گڏيل رياستن جي هائوسنگ ۽ شهري ترقي واري کاتي (HUD) جي 2022ع واري ڪانگريس ڏانهن سالياني بي گهر ماڻهن جي جائزي واري رپورٽ موجب، ڪنيڪٽيڪٽ ۾ لڳ ڀڳ 2,930 بي گهر ماڻهو موجود هئا.[143][144]
.jpg)
نسلي ۽ قومي جوڙجڪ
[سنواريو]| نسل ۽ قوميت[146] | اڪيلو | ڪل | ||
|---|---|---|---|---|
| اڇا (غير هسپانوي) | 63.2% | 66.6% | ||
| هسپانوي يا لاطيني[lower-alpha 1] | — | 17.3% | ||
| آفريقي آمريڪي (غير هسپانوي) | 10.0% | 11.4% | ||
| ايشيائي | 4.7% | 5.5% | ||
| مقامي آمريڪي | 0.2% | 1.1% | ||
| پئسفڪ ٻيٽاڻا | 0.03% | 0.1% | ||
| ٻيا | 0.8% | 2.1% | ||
| نسل / قوميت (NH = غير هسپانوي) | 1980ع جي آبادي | 1990ع جي آبادي | 2000ع جي آبادي | 2010ع جي آبادي | 2020ع جي آبادي | 1980٪ | 1990٪ | 2000٪ | 2010٪ | 2020٪ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| اڇا (غير هسپانوي) | 2,735,418 | 2,754,184 | 2,638,845 | 2,546,262 | 2,279,232 | 88.02% | 83.79% | 77.49% | 71.24% | 63.21% |
| ڪارا يا آفريقي آمريڪي (غير هسپانوي) | 212,984 | 260,840 | 295,571 | 335,119 | 360,937 | 6.85% | 7.94% | 8.68% | 9.38% | 10.01% |
| مقامي آمريڪي يا الاسڪا جا مقامي ماڻهو (غير هسپانوي) | 4,533 | 5,950 | 7,267 | 6,885 | 6,404 | 0.15% | 0.18% | 0.21% | 0.19% | 0.18% |
| ايشيائي (غير هسپانوي) | 18,970 | 49,114 | 81,564 | 134,091 | 170,459 | 0.61% | 1.49% | 2.40% | 3.75% | 4.73% |
| مقامي هوائي ماڻهو يا پئسفڪ ٻيٽاڻا آمريڪي (غير هسپانوي) | x | x | 958 | 958 | 974 | x | x | 0.03% | 0.03% | 0.03% |
| ٻيو نسل (غير هسپانوي) | 11,172 | 3,912 | 8,141 | 12,190 | 27,076 | 0.36% | 0.12% | 0.24% | 0.34% | 0.75% |
| گهڻ نسلي (غير هسپانوي) | x | x | 52,896 | 59,505 | 137,569 | x | x | 1.55% | 1.66% | 3.82% |
| هسپانوي يا لاطيني (ڪنهن به نسل جا) | 124,499 | 213,116 | 320,323 | 479,087 | 623,293 | 4.01% | 6.48% | 9.41% | 13.40% | 17.29% |
| ڪل | 3,107,576 | 3,287,116 | 3,405,565 | 3,574,097 | 3,605,944 | 100.00% | 100.00% | 100.00% | 100.00% | 100.00% |
آمريڪا جي گهڻين رياستن وانگر، ڪنيڪٽيڪٽ ۾ به غير هسپانوي اڇا سڀ کان وڏو نسلي ۽ قومي گروهه رهيا آهن. بهرحال، 1940ع ۾ آباديءَ جو 98 سيڪڙو هئڻ کان پوءِ، 2020ع جي مردم شماري تائين سندن حصو گهٽجي 63 سيڪڙو رهجي ويو.[141][147] ان تبديلي سان گڏ هسپانوي ۽ لاطيني آمريڪين، گڏوگڏ ايشيائي آمريڪين جي آباديءَ ۾ نمايان واڌ آئي آهي.[148][149] 2011ع تائين، هڪ سال کان گهٽ عمر وارن ٻارن مان 46.1 سيڪڙو اقليتي گروهن سان تعلق رکندا هئا.[150]
2004ع تائين، رياست جي 11.4 سيڪڙو آبادي (اٽڪل 400,000 ماڻهو) پرڏيهي ڄاول هئي. 1870ع ۾ مقامي ڄاول آمريڪي رياست جي آباديءَ جو 75 سيڪڙو هئا، پر 1918ع تائين اهو تناسب گهٽجي 35 سيڪڙو ٿي ويو. 2000ع ۾، پنجن سالن يا ان کان وڌيڪ عمر وارن ڪنيڪٽيڪٽ جي رهواسين مان 81.69 سيڪڙو گهر ۾ انگريزي، 8.42 سيڪڙو هسپانوي، 1.59 سيڪڙو اطالوي، 1.31 سيڪڙو فرينچ ۽ 1.20 سيڪڙو پولش ٻولي ڳالهائيندا هئا.[151]
2010ع ۾ سڀ کان وڏا نسلي بڻ هي هئا:[152] 19.3 سيڪڙو اطالوي، 17.9 سيڪڙو آئرش، 10.7 سيڪڙو انگريزي، 10.4 سيڪڙو جرمن، 8.6 سيڪڙو پولش، 6.6 سيڪڙو فرينچ، 3.0 سيڪڙو فرينچ-ڪينيڊين، 2.7 سيڪڙو آمريڪي، 2.0 سيڪڙو اسڪاٽش ۽ 1.4 سيڪڙو اسڪاچ-آئرش.
ڪنيڪٽيڪٽ ۾ هسپانوي آبادي ڪل آباديءَ جو 19.2 سيڪڙو آهي، جنهن ۾ گهڻائي پورٽو ريڪن (8.2 سيڪڙو) جي آهي، ان کان پوءِ ميڪسيڪي آمريڪي (1.7 سيڪڙو) ۽ ڊومينيڪن آمريڪي (1.5 سيڪڙو) آهن. رياست ۾ ملڪ جي سڀ کان وڌيڪ پورٽو ريڪن آباديءَ جو تناسب موجود آهي، ۽ پورٽو ريڪن آبادي (301,931) جي لحاظ کان سڄي آمريڪا ۾ ڇهين نمبر تي آهي.[153]
ڪنيڪٽيڪٽ آمريڪا جي انهن رياستن مان هڪ آهي جتي نسلي رهائشي الڳاپو تمام گهڻو نمايان آهي. غير اڇي آبادي گهڻو ڪري برجپورٽ، هارٽفورڊ، نيو هيون ۽ واٽربري جهڙن وڏن شهري مرڪزن ۾ مرڪوز آهي، جڏهن ته انهن جي ڀرپاسي جا ڪيترائي قصبا نسلي لحاظ کان انهن کان واضح طور الڳ آهن.[154][155]
2018ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ ۾ ايندڙ لڏپلاڻ ڪندڙن جا سڀ کان وڏا اصل ملڪ ڀارت، جميڪا، ڊومينيڪن جمهوريه، پولينڊ ۽ ايڪواڊور هئا.[156]
ڄمڻ جا انگ اکر
[سنواريو]
نوٽ: جدول ۾ ڄمڻ وارن انگن جو مجموعو ڪل سان نٿو ملي، ڇاڪاڻتہ هسپانوي ماڻهن کي سندن قوميت ۽ نسل ٻنهي حسابن سان ڳڻيو ويو آهي، جنهن سبب مجموعي انگ وڌيڪ ظاهر ٿئي ٿو.
| نسل | 2014[157] | 2015[158] | 2016[159] | 2017[160] | 2018[161] | 2019[162] | 2020[163] | 2021[164] | 2022[165] | 2023[166] | 2024[167] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| اڇا | 20,933 (57.7%) | 20,395 (57.0%) | 19,551 (54.3%) | 18,842 (53.5%) | 18,488 (53.2%) | 18,366 (53.6%) | 17,785 (53.2%) | 19,136 (53.6%) | 18,681 (52.9%) | 17,969 (52.0%) | 17,857 (51.6%) |
| ڪارا | 5,154 (14.2%) | 4,988 (14.0%) | 4,453 (12.4%) | 4,301 (12.2%) | 4,423 (12.7%) | 4,221 (12.3%) | 4,056 (12.1%) | 4,357 (12.2%) | 4,298 (12.2%) | 4,053 (11.7%) | 3,944 (11.4%) |
| ايشيائي | 2,280 (6.3%) | 2,497 (7.0%) | 2,583 (7.2%) | 2,475 (7.0%) | 2,232 (6.4%) | 2,199 (6.4%) | 1,992 (6.0%) | 1,921 (5.4%) | 1,878 (5.3%) | 1,850 (5.3%) | 1,909 (5.5%) |
| هسپانوي (ڪنهن به نسل جا) | 8,129 (22.4%) | 8,275 (23.1%) | 8,622 (23.9%) | 8,833 (25.1%) | 8,762 (25.2%) | 8,728 (25.5%) | 8,861 (26.5%) | 9,482 (26.6%) | 9,597 (27.2%) | 9,803 (28.3%) | 10,062 (29.1%) |
| ڪل | 36,285 (100%) | 35,746 (100%) | 36,015 (100%) | 35,221 (100%) | 34,725 (100%) | 34,258 (100%) | 33,460 (100%) | 35,670 (100%) | 35,332 (100%) | 34,559 (100%) | 34,599 (100%) |
- 2016ع کان وٺي اڇي هسپانوي بڻ وارن ڄمڻ وارن ٻارن جا الڳ انگ گڏ نٿا ڪيا وڃن، پر انهن کي هڪ ئي هسپانوي گروهه ۾ شامل ڪيو وڃي ٿو؛ هسپانوي بڻ وارا ماڻهو ڪنهن به نسل سان واسطو رکي سگهن ٿا.
مذهب
[سنواريو]ڪنيڪٽيڪٽ جي رهواسين جي مذهبي سڃاڻپ بابت 2014ع ۾ پيو ريسرچ سينٽر جي سروي موجب مذهبي وابستگين جي ورڇ هن ريت هئي:[168] پروٽيسٽنٽ 35٪، رومن ڪيٿولڪ 33٪، لامذهب 28٪، يهودي 3٪، مورمونيت 1٪، آرتھوڊوڪس 1٪، يهووا جا شاهد 1٪، هندومت 1٪، ٻڌ مت 1٪ ۽ اسلام 1٪.[168][169] سن 2000ع ۾ يهودي عبادتي جماعتن جا 108,280 (3.2٪) ميمبر هئا.[170]
يهودي آبادي خاص طور تي گرينوچ ۽ نيو هيون جي وچ ۾ لانگ آئلينڊ سائونڊ جي ڀرپاسي وارن شهرن، گريٽر نيو هيون ۽ گريٽر هارٽفورڊ، خاص ڪري ويسٽ هارٽفورڊ جي مضافاتي علائقي ۾ مرڪوز آهي. ايسوسيئيشن آف رليجن ڊيٽا آرڪائيوز موجب، 2010ع ۾ پوئلڳن جي تعداد جي لحاظ کان سڀ کان وڏا عيسائي فرقا هي هئا: ڪيٿولڪ چرچ جا 1,252,936 پوئلڳ، يونائيٽيڊ چرچ آف ڪرائسٽ جا 96,506 پوئلڳ، ۽ غير فرقيوار انجيلي پروٽيسٽنٽ جا 72,863 پوئلڳ.[170]
تازين لڏپلاڻن سبب ٻين غير عيسائي مذهبن جا پوئلڳ پڻ رياست ۾ اچي آباد ٿيا آهن، پر انهن مذهبن جي پوئلڳن جو انگ اڃا تائين نسبتاً گهٽ آهي. ڪنيڪٽيڪٽ ۾ نيو انگلينڊ جو سڀ کان وڏو پروٽيسٽنٽ گرجاگھر، دي فرسٽ ڪيٿيڊرل، بلومفيلڊ ۾ واقع آهي. هارٽفورڊ، رومن ڪيٿولڪ آرچڊيوسز آف هارٽفورڊ جو مرڪز آهي، جنهن جي مذهبي اختيار هيٺ برجپورٽ جو ڊائيوسز ۽ ناروچ جو رومن ڪيٿولڪ ڊائيوسز اچن ٿا.
2020ع ۾ پبلڪ رليجن ريسرچ انسٽيٽيوٽ جي سروي موجب، رياست جي 71٪ آبادي پاڻ کي عيسائي قرار ڏنو.[171] ان سروي مطابق، رياست جي 21٪ آبادي لامذهب هئي، جڏهن ته 19٪ اڇا مين لائين پروٽيسٽنٽ، 19٪ اڇا ڪيٿولڪ، 9٪ اڇا انجيلي پروٽيسٽنٽ، 7٪ ڪارا پروٽيسٽنٽ، ۽ 7٪ هسپانوي ڪيٿولڪ هئا. 2014ع واري پيو سروي جي ابتڙ،[lower-alpha 2] 2020ع واري پي آر آر آئي سروي موجب ڪنيڪٽيڪٽ جي 40٪ آبادي پروٽيسٽنٽ ۽ 28٪ ڪيٿولڪ هئي، جڏهن ته باقي عيسائين ۾ 2٪ مورمون ۽ 1٪ آرتھوڊوڪس هئا. پي آر آر آئي جي سروي مطابق يهودي آبادي 2٪ هئي، جڏهن ته پيو سروي وانگر هندومت، ٻڌ مت ۽ اسلام جي پوئلڳن جو تناسب پڻ هڪ هڪ سيڪڙو هو.
معيشت
[سنواريو]
2025ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ جي رياستي مجموعي پيداوار (گراس اسٽيٽ پراڊڪٽ) 376.4 ارب آمريڪي ڊالر هئي.[172]
2025ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ ۾ فرد في ذاتي آمدني 98,879 آمريڪي ڊالر هئي.[172] رياست جي مختلف علائقن ۾ آمدنيءَ جو وڏو تفاوت موجود آهي. 2020ع تائين، گني عدد (گني ڪوئفيشنٽ) جي لحاظ کان ڪنيڪٽيڪٽ 0.50 جي قدر سان ڪيليفورنيا ۽ ميساچوسٽس سان گڏيل طور تي ٻئي نمبر تي هئي، جڏهن ته نيو يارڪ 0.52 سان پهرين نمبر تي هو.[173] 2025ع تائين پڻ ڪنيڪٽيڪٽ لوزيانا سان گڏيل طور ٻئي نمبر تي رهيو، جڏهن ته صرف نيو يارڪ ۾ آمدنيءَ جي عدم مساوات وڌيڪ هئي. مجموعي عدم مساوات جي باوجود، ڪنيڪٽيڪٽ ۾ غربت جي شرح نسبتاً گهٽ آهي.[154]
2018ع ۾ فينڪس مارڪيٽنگ انٽرنيشنل جي هڪ مطالعي موجب، گڏيل رياستن ۾ في فرد ڪروڙپتين جي لحاظ کان ڪنيڪٽيڪٽ ٽئين نمبر تي هو، جتي هر 100 ماڻهن مان لڳ ڀڳ 7.75 ماڻهو ڪروڙپتي هئا.[174] نيو ڪينن ڪنيڪٽيڪٽ جو سڀ کان مالدار شهر آهي، جتي في فرد آمدني 105,846 آمريڪي ڊالر آهي. ان جي ابتڙ، هارٽفورڊ رياست جي سڀ کان گهٽ آمدني واري ميونسپلٽي آهي، جتي 2020ع ۾ في فرد آمدني 16,798 آمريڪي ڊالر هئي.[175] ڪائونٽي سطح تي في فرد آمدني فيرفيلڊ ڪائونٽي ۾ 48,295 آمريڪي ڊالر کان وٺي ونڊهم ڪائونٽي ۾ 26,585 آمريڪي ڊالر تائين هئي، جيڪا گڏيل رياستن جي سراسري آمدنيءَ جي ويجهو آهي.[175]
مئي 2025ع تائين ڪنيڪٽيڪٽ ۾ بيروزگاري جي شرح 3.8٪ هئي،[176] جڏهن ته ساڳئي مهيني سڄي آمريڪا ۾ بيروزگاري جي شرح 4.2٪ هئي.[177] 1982ع کان موجود انگن موجب، ڪنيڪٽيڪٽ ۾ سڀ کان گهٽ بيروزگاري آگسٽ کان آڪٽوبر 2000ع دوران 2.2٪ رڪارڊ ڪئي وئي، جڏهن ته سڀ کان وڌيڪ بيروزگاري نومبر ۽ ڊسمبر 2010ع ۾ 9.3٪ تائين پهتي.[178] اقتصادي ماهرن جو اندازو هو ته 2020ع جي بهار ۾ ڪورونا وائرس جي عالمي وبا سبب ڪاروبار بند ٿيڻ کان پوءِ رڪارڊ سطح تي نيون برطرفيون ٿي سگهن ٿيون.[179]
ٽيڪس
[سنواريو]ڪنيڪٽيڪٽ ۾ ٽيڪسن جي وصولي ڪنيڪٽيڪٽ ڊپارٽمينٽ آف روينيو سروسز[180] ۽ مقامي ميونسپل اختيارين[181] ذريعي ڪئي ويندي آهي.
2012ع تائين، رياستي ۽ مقامي ٽيڪسن جي گڏيل شرح جي لحاظ کان ڪنيڪٽيڪٽ جا رهواسي نيو يارڪ کان پوءِ آمريڪا ۾ ٻئي نمبر تي هئا. سندن اوسط ٽيڪس آمدني جو 12.6٪ هو، جڏهن ته قومي اوسط 9.9٪ هئي، جيئن ٽيڪس فائونڊيشن رپورٽ ڪيو.[182]
1991ع کان اڳ ڪنيڪٽيڪٽ ۾ صرف آمدني ٽيڪس جو اهڙو نظام هو، جنهن ۾ رڳو سيڙپڪاري مان حاصل ٿيندڙ آمدني تي ٽيڪس لاڳو ٿيندو هو. روزگار مان حاصل ٿيندڙ آمدني تي ڪو ٽيڪس نه هو، جڏهن ته سيڙپڪاري واري آمدني تي 13٪ ٽيڪس لاڳو هوندو هو، جيڪو آمريڪا ۾ سڀ کان وڌيڪ شرح هئي، ۽ سيڙپڪاري مان آمدني حاصل ڪرڻ لاءِ ڪيل خرچن، جهڙوڪ قرض تي وياج، جي ڪا به ڪٽوتي منظور نه هئي.
1991ع ۾، آزاد حيثيت سان چونڊيل گورنر لوويل پي. وائيڪر جونيئر جي دور ۾، ٽيڪس نظام ۾ تبديلي آندي وئي، جنهن تحت روزگار ۽ سيڙپڪاري ٻنهي مان حاصل ٿيندڙ آمدني تي وڌ ۾ وڌ 4٪ جي برابر شرح لاڳو ڪئي وئي. نئين پاليسي سبب ڪيترين ئي سيڙپڪاري ڪمپنين ڪنيڪٽيڪٽ ڏانهن رخ ڪيو، ۽ 2019ع مطابق فيرفيلڊ ڪائونٽي دنيا جي 200 سڀ کان وڏن هيج فنڊن مان 16 جي هيڊ ڪوارٽرن جو مرڪز بڻجي وئي.[183]
2019ع مطابق، ڪنيڪٽيڪٽ ۾ انفرادي آمدني ٽيڪس جون شرحون ست درجن (Tax Brackets) ۾ ورهايل هيون: 10,000 آمريڪي ڊالر تائين آمدني تي 3٪، 10,000 کان 50,000 ڊالر تائين 5٪، 50,000 کان 100,000 ڊالر تائين 5.5٪، 100,000 کان 200,000 ڊالر تائين 6٪، 200,000 کان 250,000 ڊالر تائين 6.5٪، 250,000 کان 500,000 ڊالر تائين 6.9٪، ۽ 500,000 ڊالر کان وڌيڪ آمدني تي 6.99٪، جڏهن ته هر درجي موجب اضافي رقم پڻ لاڳو ٿيندي هئي.[184]
ڪنيڪٽيڪٽ جي رهواسين جي سموري اجرت، ڀلي اها رياست کان ٻاهر ڪمائي وئي هجي، رياستي آمدني ٽيڪس جي تابع هوندي آهي. تنهن هوندي به، اهڙين حالتن ۾ ڪنيڪٽيڪٽ آمدني ٽيڪس صرف ان حد تائين روڪيو ويندو آهي، جيترو ڪنيڪٽيڪٽ جو ٽيڪس ٻي رياست ۾ اڳ ئي ڪٽيل ٽيڪس کان وڌيڪ هجي.[185] ڇاڪاڻتہ نيو يارڪ ۾ آمدني ٽيڪس جون شرحون ڪنيڪٽيڪٽ کان وڌيڪ آهن،[186] تنهنڪري نيو يارڪ ۾ ڪم ڪندڙ ڪنيڪٽيڪٽ جي رهواسين کان عام طور ڪنيڪٽيڪٽ آمدني ٽيڪس نه روڪيو ويندو آهي. ڪنيڪٽيڪٽ ٻين رياستن ۾ ادا ڪيل ٽيڪسن لاءِ ٽيڪس ڪريڊٽ فراهم ڪري ٿو، پر جيڪڏهن اهو ڪريڊٽ ڪنيڪٽيڪٽ جي واجب الادا ٽيڪس کي مڪمل طور تي پورا نه ڪري، ته رهواسين کي اضافي ٽيڪس ادا ڪرڻو پئجي سگهي ٿو.[185]
ڪنيڪٽيڪٽ گهڻين شين جي پرچون وڪري، ليز يا ڪرائي تي 6.35٪ رياستي سيلز ٽيڪس لاڳو ڪري ٿو.[187] عام طور ڪجهه شيون ۽ خدمتون سيلز ۽ استعمال ٽيڪس کان آزاد هونديون آهن، جيستائين قانون ۾ کين خاص طور تي ٽيڪس لائق قرار نه ڏنو وڃي. 50 آمريڪي ڊالر کان گهٽ قيمت وارن ڪپڙن کي سيلز ٽيڪس کان ڇوٽ ڏيڻ واري شق 1ھين جولاي 2011 مطابق ختم ڪئي وئي.[187] مقامي حڪومتون اضافي سيلز ٽيڪس لاڳو نٿيون ڪن. 2001ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ هر سال آگسٽ مهيني ۾ هڪ هفتي لاءِ سيلز ٽيڪس موڪل (سيلز ٽيڪس ھاليڊي) متعارف ڪرائي، جنهن دوران مخصوص قسمن ۽ مقدار جي ڪپڙن تي پرچون وڪرو ڪندڙن کي سيلز ٽيڪس وصول ڪرڻ جي ضرورت نه هوندي آهي، ۽ ان جون حدون هر سال مختلف رهيون آهن.[188]
رياستي قانون ميونسپل ادارن کي ملڪيت تي ٽيڪس لاڳو ڪرڻ جو اختيار ڏئي ٿو، جنهن ۾ زمين، عمارتون، گاڏيون ۽ ٻيون ذاتي ملڪيتون شامل آهن، جڏهن ته رياستي قانون تحت مختلف ڇوٽون، ڪريڊٽ ۽ رعايتون پڻ ڏنل آهن. سڀني ملڪيتن جي ماليت منصفاڻي مارڪيٽ قيمت جي 70٪ جي بنياد تي مقرر ڪئي ويندي آهي.[181] ملڪيت ٽيڪس تي وڌ ۾ وڌ ڪريڊٽ هر ٽيڪس ريٽرن تي 200 آمريڪي ڊالر آهي،[189] ۽ ان کان وڌيڪ رقم نه واپس ڪئي ويندي ۽ نه ئي ايندڙ سالن ڏانهن منتقل ڪري سگهجي ٿي.[190] ٽيڪس فائونڊيشن موجب، 2017ع جي مالي سال ۾ في فرد ملڪيت ٽيڪس جي ادائيگيءَ جي لحاظ کان ڪنيڪٽيڪٽ جا رهواسي نيو هيمپشائر ۽ نيو جرسي کان پوءِ آمريڪا ۾ ٽئين نمبر تي هئا.[191]
1ھين جنوري 2020 مطابق، ڪنيڪٽيڪٽ ۾ پيٽرول تي ٽيڪس ۽ فيسون في گيلن 40.13 سينٽ هيون، جيڪو آمريڪا ۾ يارهون سڀ کان وڌيڪ شرح هو، جڏهن ته وفاقي ٽيڪسن کان سواءِ قومي اوسط 36.13 سينٽ في گيلن هئي. ساڳئي تاريخ تي ڊيزل تي ٽيڪس ۽ فيسون في گيلن 46.50 سينٽ هيون، جيڪو قومي سطح تي نائين نمبر تي هو، جڏهن ته آمريڪي اوسط 37.91 سينٽ في گيلن هئي.[192]
غير منقولہ ملڪيت
[سنواريو]2019ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ ۾ هڪ خاندان جي رهائش لاءِ ٺهيل گهرن جا ڪُل 33,146 وڪرو ٿيا، جيڪو 2018ع جي ڀيٽ ۾ 2.1 سيڪڙو گهٽ هو. 2019ع دوران وڪرو ٿيل گهر جي وچين (ميڊيئن) قيمت 260,000 آمريڪي ڊالر رڪارڊ ڪئي وئي، جيڪا 2018ع جي ڀيٽ ۾ 0.4 سيڪڙو وڌيڪ هئي.[193]
2019ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ ۾ گهرن جي ضبط ٿيڻ (فورڪلوژر) جي سرگرمي جي شرح آمريڪا ۾ ستون نمبر سڀ کان وڌيڪ هئي، جيڪا رياست جي ڪل رهائشي گهرن جي ذخيري جو 0.53 سيڪڙو هئي.[194]
صنعتون
[سنواريو]2018ع ۾ مجموعي رياستي پيداوار (GDP) جي لحاظ کان ڪنيڪٽيڪٽ جي سڀ کان وڏي صنعت ماليات، بيمه ۽ غير منقولہ ملڪيت جو شعبو هو، جنهن ان سال 75.7 ارب آمريڪي ڊالر جي مجموعي رياستي پيداوار پيدا ڪئي.[195]
رياست جي وڏن ملازمت فراهم ڪندڙ ادارن ۾ دي هارٽفورڊ، ٽريولرز، هارمن انٽرنيشنل، سگنا، سي وي ايس هيلٿ جي ماتحت ايٽنا، ماس ميوچل، پيپلز يونائيٽيڊ بئنڪ، بئنڪ آف آمريڪا، برج واٽر ايسوسيئيٽس،[196] جي اي ڪيپيٽل،[197] وليم رويس ريئل اسٽيٽ[198] ۽ برڪشائر هيٿاوي جون ٻيهر بيمه ۽ رهائشي غير منقولہ ملڪيت واريون ماتحت ڪمپنيون شامل آهن.[199]
تعليم، صحت ۽ سماجي خدمتن جو گڏيل شعبو روزگار جي لحاظ کان سڀ کان وڏي صنعت هو، جتي 2019ع جي آخر تائين 342,600 ماڻهو روزگار سان وابسته هئا.[200] هي شعبو 2018ع ۾ مجموعي رياستي پيداوار جي لحاظ کان 28.3 ارب آمريڪي ڊالر سان چوٿين نمبر تي هو. ڪاروباري ۽ پيشاورانه خدمتن جو وسيع شعبو 2018ع ۾ تقريباً 33.7 ارب آمريڪي ڊالر جي مجموعي رياستي پيداوار سان ٻئي نمبر تي رهيو.[195] 2018ع ۾ پيداوار (مينوفيڪچرنگ) 30.8 ارب آمريڪي ڊالر جي مجموعي رياستي پيداوار سان ٽئين وڏي صنعت هئي.[195] هن شعبي تي ريٿيون ٽيڪنالاجيز جو غلبو هو، جيڪا مارچ 2020ع ۾ هارٽفورڊ ۾ قائم يونائيٽيڊ ٽيڪنالاجيز ۽ والٿم، ميساچوسٽس ۾ قائم ريٿيون ڪمپني جي انضمام سان وجود ۾ آئي. انضمام وقت ريٿيون ٽيڪنالاجيز پنهنجي ماتحت ادارن پراٽ اينڊ وِٽني ۽ ڪولنز ايرو اسپيس ذريعي ڪنيڪٽيڪٽ ۾ لڳ ڀڳ 19,000 ماڻهن کي روزگار فراهم ڪري رهي هئي.[201] لاڪ هيڊ مارٽن جي ماتحت سڪورسڪي ايئرڪرافٽ اسٽريٽفورڊ ۾ ڪنيڪٽيڪٽ جي سڀ کان وڏي واحد پيداواري ڪارخاني کي هلائي ٿي،[198] جتي هيليڪاپٽر تيار ڪيا وڃن ٿا. آواز جي سامان ٺاهيندڙ وڏي ڪمپني هارمن انٽرنيشنل، جيڪا سامسنگ اليڪٽرانڪس جي ماتحت آهي ۽ جي بي ايل، اي ڪي جي ۽ هارمن ڪارڊن جي مالڪ پڻ آهي، ان جو هيڊ ڪوارٽر اسٽيمفورڊ ۾ واقع آهي.[202]
ٻين وڏن صنعتڪارن ۾ جنرل ڊائنامڪس جو اليڪٽرڪ بوٽ ڊويزن شامل آهي، جيڪو گروٽن ۾ آبدوزون تيار ڪري ٿو.[80] تاريخي طور ڪنيڪٽيڪٽ هٿيارن جي صنعت جو هڪ اهم مرڪز رهيو آهي، ۽ ڊسمبر 2012ع تائين هٿيار ٺاهيندڙ چار ڪمپنيون رياست ۾ ڪم ڪري رهيون هيون، جن ۾ لڳ ڀڳ 2,000 ماڻهو ملازم هئا. انهن ۾ ڪولٽ، اسٽيگ، روگر ۽ موسبرگ شامل هئا.[203] ريمنگٽن آرمز جي ملڪيت واري مارلن فائر آرمز اپريل 2011ع ۾ بند ٿي وئي.[204] 2018ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ جي معيشت جا ٻيا اهم شعبا هول سيل واپار (18.1 ارب آمريڪي ڊالر)، معلوماتي خدمتون (13.8 ارب ڊالر)، پرچون واپار (13.7 ارب ڊالر)، فنون، وندر ۽ خوراڪ جون خدمتون (9.1 ارب ڊالر) ۽ تعميراتي صنعت (8.3 ارب ڊالر) هئا.[195] ڪنيڪٽيڪٽ رياست طرفان ڪرايل مطالعي موجب 2017ع ۾ سياحن رياست اندر 9.3 ارب آمريڪي ڊالر خرچ ڪيا.[205] فاڪس ووڊز ريزورٽ ڪيسينو ۽ موهيگن سن رياست جا ٻه وڏا سياحتي مرڪز آهن ۽ وڏن ملازمت فراهم ڪندڙ ادارن ۾ پڻ شمار ٿين ٿا؛[199] اهي ٻئي ڪنيڪٽيڪٽ جي ڏکڻ اوڀر ۾ مقامي آمريڪي قبيلن جي محفوظ علائقن ۾ واقع آهن.
- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڪنيڪٽيڪٽ ۾ زراعت
2017ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ جي زرعي پيداوار جي ڪُل ماليت 580 ملين آمريڪي ڊالر هئي، جنهن مان اڌ کان وڌيڪ آمدني باغباني لاءِ پوکيل نرسري ٻوٽن جي پيداوار مان حاصل ٿي. ان سال کير جي پيداوار جي ماليت 81 ملين آمريڪي ڊالر هئي، جڏهن ته ٻين اهم زرعي شين ۾ آنا، ڀاڄيون، ميوا، تمباڪو ۽ شيل فِش شامل هئا.[206]
توانائي
[سنواريو]ڪنيڪٽيڪٽ جي معيشت مجموعي رياستي پيداوار (GDP) جي هر هڪ ڊالر جي پيداوار لاءِ ڪيليفورنيا، ميساچوسٽس ۽ نيو يارڪ کان سواءِ ٻين سڀني رياستن جي ڀيٽ ۾ گهٽ توانائي استعمال ڪري ٿي. في فرد توانائي جي استعمال جي لحاظ کان به هيءَ رياست صرف ڇهن ٻين رياستن کان وڌيڪ ڪارائتي آهي. رياست وٽ فوسل ٻارڻ جا پنهنجا وسيلا موجود ناهن، پر ان وٽ قابلِ تجديد توانائي جا وسيلا موجود آهن. پرچون سطح تي بجليءَ جون سراسري قيمتون 48 گڏيل رياستن مان سڀ کان وڌيڪ آهن. جيتوڻيڪ رياست جي توانائي جو وڏو حصو فوسل ٻارڻ مان پيدا ٿئي ٿو، پر 2019ع ۾ ايٽمي توانائي رياست جي بجليءَ جي پيداوار جو 40 سيڪڙو کان وڌيڪ حصو فراهم ڪيو. فضلي مان تيار ڪيل ٻارڻ ۽ ٻيا حياتي مادا قابلِ تجديد بجليءَ جو سڀ کان وڏو ذريعو هئا، جن جو حصو لڳ ڀڳ 3 سيڪڙو هو. تازن سالن ۾ شمسي ۽ هوائي توانائي جي پيداوار ۾ واڌ ٿي آهي. 2019ع ۾ شمسي توانائي جي پيداوار جو ٽن چوٿين کان وڌيڪ حصو ننڍن ورهايل نظامن، جهڙوڪ ڇتين تي لڳايل شمسي پينلن، مان حاصل ٿيو، ۽ رياست جي سامونڊي هوائي وسيلن کي استعمال ڪندي قابلِ تجديد توانائي جي پيداوار ۾ نمايان واڌ لاءِ رٿابندي جاري آهي.[207]
ٽرانسپورٽ
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڪنيڪٽيڪٽ ۾ آمدرفت
سڙڪون
[سنواريو].jpg)
رياست جون مکيه بين الرياستي شاهراهون آءِ-95، جيڪا سامونڊي ڪناري سان گڏ ڏکڻ اولهه کان اتر اوڀر ڏانهن وڃي ٿي؛ آءِ-84، جيڪا رياست جي وچ مان ڏکڻ اولهه کان اتر اوڀر ڏانهن گذري ٿي؛ آءِ-91، جيڪا وچولي حصي ۾ اتر کان ڏکڻ ڏانهن وڃي ٿي؛ ۽ آءِ-395، جيڪا رياست جي اوڀرئين سرحد جي ويجهو اتر کان ڏکڻ طرف هلي ٿي.
ڪنيڪٽيڪٽ جون ٻيون اهم شاهراهون ميرٽ پارڪ وي ۽ ولبر ڪراس پارڪ وي آهن، جيڪي گڏجي روٽ 15 ٺاهين ٿيون. هي شاهراهه نيو يارڪ شهر ۾ هچنسن ريور پارڪ وي کان شروع ٿي آءِ-95 سان متوازي هلي ٿي، پوءِ نيو هيون جي اتر ۾ رخ بدلائي آءِ-91 سان متوازي ٿي وڃي ٿي ۽ آخرڪار برلن وٽ عام سطحي سڙڪ ۾ تبديل ٿي وڃي ٿي. آءِ-95 ۽ روٽ 15 شروعات ۾ ٽول شاهراهون هيون، جتي هر ٽول پلازا تي گاڏين کي بيهي مقرر ٿيل فيس ادا ڪرڻي پوندي هئي. انهن ٽول پلازائن تي ٿيندڙ ڪيترن ئي وڏن حادثن کان پوءِ 1988ع ۾ ٽول ختم ڪرڻ جو فيصلو ڪيو ويو.[208]
رياست جون ٻيون اهم شاهراهون آمريڪي شاهراهه 7 آهن، جيڪا اولهه ۾ نيو يارڪ رياست جي سرحد سان متوازي هلي ٿي؛ روٽ 8، جيڪا واٽربري جي صنعتي شهر ڀرسان ناگاٽڪ درياهه جي واديءَ سان گڏ اتر-ڏکڻ طرف تقريباً آمريڪي شاهراهه 7 سان متوازي هلي ٿي؛ ۽ روٽ 9، جيڪا اوڀرئين حصي ۾ واقع آهي.
نيو هيون ۽ نيو يارڪ شهر جي وچ وارو آءِ-95 آمريڪا جي سڀ کان وڌيڪ ٽرئفڪ واري شاهراهن مان هڪ آهي. جيتوڻيڪ هن شاهراهه کي ڪيترن هنڌن تي ويڪرو ڪيو ويو آهي، پر ڪي حصا اڃا تائين رڳو ٽن لينن وارا آهن، جنهن سبب آمدرفت جي گنجائش محدود رهي ٿي ۽ رش جي وقت ڊگهيون ديرون معمول بڻجي وڃن ٿيون. اڪثر ڪري اها ٽرئفڪ ڀرسان هلندڙ ميرٽ پارڪ وي ۽ آمريڪي شاهراهه 1 تي به منتقل ٿي وڃي ٿي. ان مسئلي کي گهٽائڻ لاءِ رياست ريل ذريعي سفر ۽ گڏيل سواري (ڪار پولنگ) کي هٿي ڏئي رهي آهي.[209]
ڪنيڪٽيڪٽ ۾ سائيڪل هلائڻ جي ثقافت پڻ تمام سرگرم آهي، ۽ آمريڪا ۾ سائيڪلن جي مالڪي ۽ استعمال جي بلند ترين شرحن مان هڪ هتي ڏسڻ ۾ اچي ٿي، خاص طور نيو هيون ۾. آمريڪي مردم شماري جي 2006ع واري اميريڪن ڪميونٽي سروي موجب، اوڀرئين سامونڊي ڪناري جي وڏن شهري علائقن مان نيو هيون ۾ ڪم تي سائيڪل ذريعي وڃندڙ ماڻهن جو تناسب سڀ کان وڌيڪ هو.[210]
ريل
[سنواريو]
نيو هيون ۽ نيو يارڪ شهر جي گرينڊ سينٽرل ٽرمينل جي وچ ۾ ريل ذريعي سفر تمام گهڻو مشهور آهي. ڏکڻ اولهه ڪنيڪٽيڪٽ کي ميٽرو-نارٿ ريلوي جي نيو هيون لائين ذريعي خدمت ڏني وڃي ٿي، جيڪا ميٽروپوليٽن ٽرانسپورٽيشن اٿارٽي هلائي ٿي. ميٽرو-نارٿ نيو يارڪ شهر ۽ نيو هيون جي وچ ۾ روزاني مسافر ريل هلائي ٿي، جنهن جون شاخون نيو ڪينان، ڊينبري ۽ واٽربري تائين وڃن ٿيون.
ڪنيڪٽيڪٽ ايم ٽريڪ جي اتر اوڀر ريل راهداري تي واقع آهي، جتي نارٿ ايسٽ ريجنل ۽ ايسيلا ايڪسپريس جون بار بار خدمتون هلن ٿيون. اهي ريلون نيو هيون کان ڏکڻ طرف نيو يارڪ شهر، فلاڊيلفيا، بالٽيمور، واشنگٽن ڊي سي ۽ نورفولڪ، ورجينيا تائين، ۽ اتر طرف نيو لنڊن، پروويڊنس ۽ بوسٽن تائين هلن ٿيون. 1990ع کان وٺي نيو هيون ۽ نيو لنڊن جي وچ وارن سامونڊي شهرن کي شور لائين ايسٽ مسافر ريل پڻ خدمت فراهم ڪري ٿي.[211]
جون 2018ع ۾ هارٽفورڊ لائين نالي مسافر ريل سروس ايم ٽريڪ جي نيو هيون-اسپرنگ فيلڊ لائين تي نيو هيون ۽ اسپرنگ فيلڊ جي وچ ۾ هلڻ شروع ٿي.[212] هي سروس ايم ٽريڪ ۽ سي ٽي ريل گڏيل طور هلائن ٿا، جيڪا نيو هيون اسٽيٽ اسٽريٽ اسٽيشن، والنگفورڊ، ميريڊن ٽرانزٽ سينٽر، برلن، هارٽفورڊ يونين اسٽيشن، ونڊسر ۽ ونڊسر لاڪس اسٽيشن تي به بيهي ٿي. 2021ع تائين هن لائين تي وڌيڪ اسٽيشنون شامل ڪرڻ جي منصوبابندي جاري هئي. ايم ٽريڪ جي ورمانٽر ريل پڻ ساڳئي لائين ذريعي واشنگٽن ڊي سي کان سينٽ البنز، ورمونٽ تائين هلندي آهي. جولاءِ 2019ع ۾ ايم ٽريڪ ويلي فلائر سروس شروع ڪئي، جيڪا نيو هيون ۽ گرين فيلڊ جي وچ ۾ هلندي آهي.[213]
تجويز ڪيل سينٽرل ڪوريڊور ريل لائين مسافر ريل سروس نيو لنڊن کي ناروچ، وليمينٽڪ، اسٽورس (جتي يونيورسٽي آف ڪنيڪٽيڪٽ جو مکيه ڪيمپس آهي)، ۽ اسٽافورڊ اسپرنگس سان ڳنڍيندي، پوءِ ميساچوسٽس ۽ براٽلبورو، ورمونٽ تائين وڌائڻ جي تجويز ڏني وئي آهي.[214] هن منصوبي ۾ فاڪس ووڊس ريزورٽ ڪيسينو ۽ موهيگن سن جهڙن مشهور سياحتي هنڌن تي به اسٽيشنون قائم ڪرڻ جي تجويز شامل آهي.
بس
[سنواريو]رياست ڀر ۾ بس جون خدمتون ڪنيڪٽيڪٽ ٽرانزٽ فراهم ڪري ٿي، جيڪا ڪنيڪٽيڪٽ ٽرانسپورٽ کاتو جي ملڪيت آهي، جڏهن ته ننڍيون ميونسپل ٽرانسپورٽ اٿارٽيون مقامي خدمتون هلائن ٿيون. بس نيٽ ورڪ خاص طور هارٽفورڊ، اسٽيمفورڊ، نوروالڪ، برجپورٽ ۽ نيو هيون جهڙن شهري علائقن ۾ آمدرفت جو اهم حصو آهن. ڪنيڪٽيڪٽ ٽرانزٽ سي ٽي فاسٽ ٽريڪ نالي تيز رفتار بس راهداري پڻ هلائي ٿي، جيڪا نيو برٽن ۽ هارٽفورڊ جي وچ ۾ هلندي آهي ۽ 28 مارچ 2015ع تي عوام لاءِ کولِي وئي.[215][216][217]
هوائي آمدرفت
[سنواريو]
ڪنيڪٽيڪٽ جو سڀ کان وڏو هوائي اڏو براڊلي بين الاقوامي هوائي اڏو آهي، جيڪو ونڊسر لاڪس ۾ هارٽفورڊ کان لڳ ڀڳ 15 ميلs (24 km) اتر طرف واقع آهي.[218] مرڪزي ۽ ڏاکڻي ڪنيڪٽيڪٽ جا ڪيترائي رهواسي، خاص طور بين الاقوامي سفر لاءِ، جان ايف ڪينيڊي بين الاقوامي هوائي اڏو ۽ نيورڪ لبرٽي بين الاقوامي هوائي اڏو پڻ استعمال ڪندا آهن. ننڍي علائقائي هوائي سروس ٽوئيڊ نيو هيون علائقائي هوائي اڏو تان مهيا ڪئي وڃي ٿي. ٻين اهم شهري هوائي اڏن ۾ اولهه ڪنيڪٽيڪٽ جا ڊينبري ميونسپل هوائي اڏو ۽ واٽربري-آڪسفورڊ هوائي اڏو، مرڪزي ڪنيڪٽيڪٽ جو هارٽفورڊ-برينارڊ هوائي اڏو ۽ اوڀر ڪنيڪٽيڪٽ جو گروٽن-نيو لنڊن هوائي اڏو شامل آهن. سڪورسڪي ميموريل هوائي اڏو اسٽريٽفورڊ ۾ واقع آهي ۽ بنيادي طور مال برداري، هيليڪاپٽرن ۽ نجي هوابازي لاءِ استعمال ٿيندو آهي.
ٻيڙيون
[سنواريو]لانگ آئيلينڊ ساؤنڊ پار ڪرڻ لاءِ ڪيترين ئي ٻيڙين جون خدمتون موجود آهن، جيڪي ڪنيڪٽيڪٽ کي لانگ آئيلينڊ سان ڳنڍين ٿيون. برجپورٽ اينڊ پورٽ جيفرسن فيري برجپورٽ، ڪنيڪٽيڪٽ ۽ پورٽ جيفرسن، نيو يارڪ جي وچ ۾ هلندي آهي.[219] ٻيڙين جون خدمتون نيو لنڊن کان اورينٽ، نيو يارڪ، فشرز آئيلينڊ، نيو يارڪ ۽ بلاڪ آئيلينڊ، روڊ آئيلينڊ تائين پڻ هلن ٿيون، جيڪي مشهور سياحتي ماڳ آهن.[219]
ڪنيڪٽيڪٽ درياهه تي ٻه ٻيڙيون هلن ٿيون: راڪي هل–گلاسٽنبري ٻيڙي ۽ چيسٽر–هيڊلائيم ٻيڙي. انهن مان راڪي هل–گلاسٽنبري ٻيڙي آمريڪا جي سڀ کان پراڻي مسلسل هلندڙ ٻيڙي سروس آهي، جيڪا 1655ع کان بنا وقفي جي هلندي اچي رهي آهي.[219]
قانون ۽ حڪومت
[سنواريو]
هارٽفورڊ 1875ع کان ڪنيڪٽيڪٽ جي اڪيلي گاديءَ جو هنڌ رهيو آهي. ان کان اڳ نيو هيون ۽ هارٽفورڊ واري واري سان گڏيل گاديءَ وارا شهر هئا.
آئيني تاريخ
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڪنيڪٽيڪٽ آئين جي تاريخ
ڪنيڪٽيڪٽ کي "آئيني رياست" جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. هن لقب جو اصل سبب يقيني نه آهي، پر غالباً اهو 1787ع واري وفاقي آئيني ڪنوينشن ۾ ڪنيڪٽيڪٽ جي اهم ڪردار سبب آهي، جنهن دوران راجر شرمين ۽ اوليور ايلسورٿ اهڙي ٺاهه کي ترتيب ڏيڻ ۾ مدد ڪئي، جيڪو پوءِ ڪنيڪٽيڪٽ ٺاهه يا عظيم ٺاهه جي نالي سان مشهور ٿيو. هن منصوبي ورجينيا منصوبو ۽ نيو جرسي منصوبو کي ملائي ٻه ايواني قانونساز اداري جوڙيو، جيڪو وفاقي آئين جي منظوري کان پوءِ لڳ ڀڳ هر رياستي آئين ۾ نقل ڪيو ويو. ٻه ايواني قانونساز اداري جون مختلف صورتون ورجينيا ۽ نيو جرسي طرفان به تجويز ڪيون ويون هيون، پر ڪنيڪٽيڪٽ جو منصوبو اهو هو، جيڪو ويهين صديءَ جي شروعات تائين عملي طور برقرار رهيو، جڏهن سينيٽرن جي چونڊ رياستي قانونساز ادارن بدران سڌي عوامي چونڊ ذريعي ٿيڻ لڳي. ٻي صورت ۾، اهو اڃا تائين ڪانگريس جي جوڙجڪ جو بنيادي نمونو آهي.
اهو لقب 1638–39ع جي بنيادي حڪمن ڏانهن به اشارو ڪري سگهي ٿو. اهي بنيادي حڪم ڪنيڪٽيڪٽ ۾ نمائنده اداري طرفان لکيل پهرين باضابطه ڪنيڪٽيڪٽ رياستي حڪومت جو ڍانچو پيش ڪن ٿا. ڪنيڪٽيڪٽ رياست جي حڪومت پنهنجي آئيني تاريخ دوران چار الڳ دستاويزن جي هدايت هيٺ ڪم ڪيو آهي. بنيادي حڪمن کان پوءِ ڪنيڪٽيڪٽ کي انگلينڊ جي بادشاهه چارلس ٻيون طرفان 1662ع واري ڪنيڪٽيڪٽ چارٽر ذريعي حڪومتي اختيار ڏنو ويو.
هن دور ۾ حڪومت جون الڳ شاخون موجود نه هيون، ۽ جنرل اسيمبلي سڀ کان اعليٰ اختيار طور ڪم ڪندي هئي. جديد آمريڪي آئين سان مشابهت رکندڙ آئين ڪنيڪٽيڪٽ ۾ 1818ع تائين اختيار نه ڪيو ويو. آخرڪار موجوده رياستي آئين 1965ع ۾ لاڳو ڪيو ويو. 1965ع واري آئين پنهنجي 1818ع واري اڳوڻي آئين جو گهڻو حصو جذب ڪيو، پر ڪجهه اهم تبديليون به شامل ڪيون.
انتظامي شاخ
[سنواريو]گورنر انتظامي شاخ جو سربراهه هوندو آهي. 2020 مطابق، نيڊ ليمونٽ گورنر آهي[220] ۽ سوزن بائسيئوچز ليفٽيننٽ گورنر آهي؛[221] ٻئي ڊيموڪريٽ آهن. 1639ع کان 1818ع واري آئين جي منظوري تائين گورنر جنرل اسيمبليءَ جي صدارت ڪندو هو. 1974ع ۾ ايلا گراسو ڪنيڪٽيڪٽ جي گورنر چونڊي وئي. اها گڏيل رياستن جي تاريخ ۾ پهريون ڀيرو هو، جو ڪا عورت پنهنجي مڙس جي اڳ ۾ گورنر هئڻ کان سواءِ گورنر چونڊي وئي.[104]
انتظامي شعبن ۾ ڪيترائي کاتا شامل آهن: انتظامي خدمتون، زراعت، بئنڪنگ، ٻار ۽ خاندان، صارف تحفظ، اصلاحات، اقتصادي ۽ ڪميونٽي ترقي، ترقياتي خدمتون، تعميراتي خدمتون، تعليم، هنگامي انتظام ۽ عوامي تحفظ، توانائي ۽ ماحولياتي تحفظ، اعليٰ تعليم، بيمه، محنت، ذهني صحت ۽ نشي جي خدمتون، فوجي، موٽر گاڏيون، عوامي صحت، پبلڪ يوٽيلٽي ريگيوليٽري اٿارٽي، عوامي ڪم، روينيو خدمتون، سماجي خدمتون، ٽرانسپورٽ ۽ ويٽرنز افيئرز. انهن کاتن کان علاوه ٻيا آزاد بيورو، آفيسون ۽ ڪميشنون پڻ موجود آهن.[222]
گورنر ۽ ليفٽيننٽ گورنر کان علاوه، رياستي آئين ۾ چار ٻيا انتظامي عهديدار ڄاڻايل آهن، جن کي سڌو ووٽر چونڊيندا آهن: سيڪريٽري آف دي اسٽيٽ، خزانچي، ڪمپٽرولر ۽ اٽارني جنرل. سڀ انتظامي عهديدار چئن سالن جي مدي لاءِ چونڊيا ويندا آهن.<
قانونساز شاخ
[سنواريو]ڪنيڪٽيڪٽ جي قانونساز شاخ کي جنرل اسيمبلي چيو وڃي ٿو. اها هڪ ٻه ايواني قانونساز اداري تي مشتمل آهي، جنهن ۾ مٿيون ايوان رياستي سينيٽ (36 سينيٽر) ۽ هيٺيون ايوان ايوانِ نمائندگان (151 نمائندا) شامل آهن. ڪنهن به بل کي قانون بڻجڻ لاءِ ٻنهي ايوانن مان منظور ٿيڻ لازمي هوندو آهي. گورنر بلن کي ويٽو ڪري سگهي ٿو، پر ٻنهي ايوانن ۾ ٻه ڀاڱي ٽي اڪثريت سان ان ويٽو کي رد ڪري سگهجي ٿو. رياستي آئين جي آرٽيڪل XV موجب، سينيٽرن ۽ نمائندن جي عمر گهٽ ۾ گهٽ 18 سال هجڻ گهرجي ۽ انهن جي چونڊ هر ٻئي سال نومبر ۾، جفت سالن دوران ٿيندي آهي. سينيٽرن جو انگ هميشه 30 کان 50 ۽ نمائندن جو انگ 125 کان 225 جي وچ ۾ هجڻ لازمي آهي. ليفٽيننٽ گورنر سينيٽ جي صدارت ڪندو آهي، سواءِ ان وقت جي جڏهن هو ايوان ۾ موجود نه هجي؛ اهڙي صورت ۾ صدر پرو ٽيمپور صدارت ڪندو آهي. ايوان جو اسپيڪر ايوانِ نمائندگان جي صدارت ڪندو آهي.[223] 2021ع مطابق، ميٿيو رٽر ڪنيڪٽيڪٽ جي ايوانِ نمائندگان جو اسپيڪر آهي.
2021ع مطابق، ڪنيڪٽيڪٽ جا گڏيل رياستن جا سينيٽر رچرڊ بلومينٿل (ڊيموڪريٽ) ۽ ڪرس مرفي (ڊيموڪريٽ) آهن.[224] ڪنيڪٽيڪٽ جا گڏيل رياستن جي ايوانِ نمائندگان ۾ پنج نمائندا آهن، ۽ اهي سڀئي ڊيموڪريٽ آهن.[225]
مقامي طور چونڊيل نمائندا شهرن ۽ ڳوٺن جي انتظام لاءِ مقامي ضابطا پڻ تيار ڪندا آهن.[226] انهن ضابطن ۾ عام طور تي شور تي ضابطو ۽ زون بندي بابت هدايتون شامل هونديون آهن.[227] بهرحال، ڪنيڪٽيڪٽ رياست شور جي ضابطي بابت سڄي رياست لاءِ به قانون ۽ ضابطا مهيا ڪري ٿي.[228]
ڪنيڪٽيڪٽ جي قانونساز اداري ۾ ايوان ۽ سينيٽ جون اهڙيون ڪاميٽيون موجود آهن، جيڪي ماحولياتي معاملن جي ذميواري نڀائين ٿيون. انهن ڪاميٽين 1973ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ ماحولياتي تحفظ ايڪٽ تيار ڪيو، جيڪو ڪنيڪٽيڪٽ جي رهواسين کي اهو حق ڏئي ٿو ته جيڪڏهن ڪا ڪمپني اهڙا منصوبا پيش ڪري، جيڪي ماحولياتي تبديلي جو سبب بڻجن، ته اهي انهن کي قانوني طور چئلينج يا مداخلت ڪري سگهن. ان سان يقيني بڻايو ويو آهي ته رياست اهڙي تعمير جي منظوري نه ڏيندي، جيڪا ڪنيڪٽيڪٽ جي زمين کي مستقل آلودگي، نقصان يا تباهي ڏانهن وٺي وڃي.[229]
جيتوڻيڪ ڪنيڪٽيڪٽ ماحوليات بابت گهڻا پنهنجا قانون نه ٺاهيا آهن، پر اها رياست وفاقي صاف هوا ايڪٽ تي عمل ڪندي آهي، جيڪو اهڙو وفاقي قانون آهي، جيڪو هر رياست لاءِ هوا جي معيار جا معيار مقرر ڪري ٿو. اهو قانون رياستن کي پنهنجي هوا جي معيار کي بهتر بڻائڻ ۽ آلودگي پيدا ڪندڙ مادّن کي گهٽائڻ جا طريقا اختيار ڪرڻ جو پڻ پابند بڻائي ٿو. ڪنيڪٽيڪٽ پاريد (مرڪري) ۽ هوا جي زهريلي آلودگي بابت مقرر ڪيل معيارن تي پوري لهي آهي، جيتوڻيڪ رياست ۾ اهڙا وڏا بجلي گهر موجود آهن، جيڪي اخراج خارج ڪن ٿا.[229]
عدليه
[سنواريو]ڪنيڪٽيڪٽ جي عدالتي شاخ جي سڀ کان اعليٰ عدالت ڪنيڪٽيڪٽ سپريم ڪورٽ آهي، جنهن جي سربراهي ڪنيڪٽيڪٽ جو چيف جسٽس ڪندو آهي. سپريم ڪورٽ قانونن جي آئيني حيثيت يا قانون سان لاڳاپيل ڪيسن بابت فيصلو ڪرڻ جي ذميوار آهي. ان جي ڪارروائي گڏيل رياستن جي سپريم ڪورٽ جهڙي هوندي آهي: شاهدن جا بيان نه ورتا ويندا آهن، ۽ ٻنهي ڌرين جا وڪيل وڌ ۾ وڌ ٽيهه منٽن تائين زباني دليل پيش ڪندا آهن. عدالتي ڪارروائي کان پوءِ، عدالت کي فيصلو جاري ڪرڻ ۾ ڪيترائي مهينا لڳي سگهن ٿا. 2020 مطابق، رچرڊ اي. رابنسن چيف جسٽس آهي.
1818ع ۾، عدالت قانونساز ۽ انتظامي شاخن کان مڪمل طور الڳ، هڪ آزاد اداري جي حيثيت اختيار ڪئي.[230] ڪنيڪٽيڪٽ اپيليٽ ڪورٽ سڄي رياست جي سطح تي هڪ هيٺين درجي جي عدالت آهي، جڏهن ته سپيريئر ڪورٽون هيٺيون عدالتون آهن، جيڪي ٻين رياستن جي ڪائونٽي عدالتن سان مشابهت رکن ٿيون.
مقامي حڪومت
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڪنيڪٽيڪٽ ۾ مقامي حڪومت
روڊ آئيلينڊ کان سواءِ ٻين سڀني رياستن جي ابتڙ، ڪنيڪٽيڪٽ ۾ ڪائونٽي حڪومت موجود نه آهي. 1960ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ جون ڪائونٽي حڪومتون تقريباً ختم ڪيون ويون، سواءِ انهن شيرفن جي، جيڪي هر ڪائونٽي مان چونڊيا ويندا هئا.[231] 2000ع ۾ ڪائونٽي شيرف جو عهدو ختم ڪيو ويو ۽ ان جي جاءِ تي ڪنيڪٽيڪٽ اسٽيٽ مارشل جو نظام قائم ڪيو ويو، جنهن جا ضلعا پراڻين ڪائونٽين جي حدن تي ٻڌل آهن. عدالتي نظام کي به عدالتي ضلعن ۾ ورهايو ويو آهي، جيڪي گهڻو ڪري پراڻين ڪائونٽين جي حدبندين تي ٻڌل آهن.[232] اٺ ڪائونٽيون اڄ به رڳو جاگرافيائي ۽ شمارياتي مقصدن لاءِ وڏي پيماني تي استعمال ٿين ٿيون، جهڙوڪ موسمي رپورٽون ۽ آدمشماري، جيتوڻيڪ آدمشماري کاتي 2024ع کان ڪائونٽين جو استعمال ختم ڪري ڇڏيو آهي. رياست کي رياستي آفيس آف پلاننگ اينڊ مينيجمينٽ طرفان مقرر ڪيل نون علائقائي حڪومتن جي ڪائونسلن ۾ ورهايو ويو آهي، جيڪي ميمبر شهرن جي وچ ۾ علائقائي رٿابندي ۽ خدمتن جي هم آهنگي کي آسان بڻائين ٿيون.[233] هن آفيس جو انٽراگورنمينٽل پاليسي ڊويزن انهن علائقن جي انتظامي ادارن سان گڏجي علائقائي رٿابندي کي هم آهنگ بڻائي ٿو. هر علائقي جو انتظامي ادارو ميمبر شهرن جي چيف ايگزيڪيوٽو آفيسرن تي مشتمل هوندو آهي. اهي علائقا علائقائي ۽ رياستي منصوبابندي جي هم آهنگي، منطقي رٿابندي وارن علائقن جي ٻيهر تعين، رياست اندر علائقائي رٿابندي ڪندڙ تنظيمن جي تسلسل کي هٿي ڏيڻ، فني سهائتا فراهم ڪرڻ ۽ علائقائي رٿابندي ڪندڙ تنظيمن کي مالي امداد جي انتظام لاءِ قائم ڪيا ويا آهن.[233] 2015ع تائين، ڪنيڪٽيڪٽ رياست انهن حڪومتي ڪائونسلن کي ڪائونٽي جي برابر تسليم ڪري چڪي هئي، جنهن سان انهن کي ٻين رياستن جي ڪائونٽي حڪومتن لاءِ موجود فنڊن ۽ گرانٽن لاءِ درخواست ڏيڻ جو حق مليو. 2019ع ۾ رياست گڏيل رياستن جي آدمشماري بيورو کي سفارش ڪئي ته اهي نون حڪومتي ڪائونسلن کي شمارياتي مقصدن لاءِ ڪائونٽين جي جاءِ تي تسليم ڪيو وڃي.[234] هن تجويز کي آدمشماري بيورو 2022ع ۾ منظور ڪيو ۽ 2024ع تائين مڪمل طور لاڳو ڪيو ويو.[235]
ڪنيڪٽيڪٽ، نيو انگلينڊ جي ٻين حصن وانگر، هڪ اهڙي مقامي حڪومتي اداري کي برقرار رکي ٿو، جنهن کي نيو انگلينڊ ٽائون چيو وڃي ٿو. رياست 169 ٽائونن ۾ ورهايل آهي، جيڪي بنيادي سياسي انتظامي وحدتون آهن. ان کان علاوه 21 شهر پڻ آهن، جن مان گهڻا پنهنجي نالي وارن ٽائونن جي حدن تي مشتمل آهن ۽ شهر-ٽائون گڏيل حڪومت رکن ٿا. صرف ٻه استثنا آهن: گروٽن شهر، جيڪو گروٽن ٽائون جو هڪ حصو آهي، ۽ ونسٽيڊ شهر، جيڪو ونچيسٽر ٽائون ۾ واقع آهي. ان کان سواءِ نَوَ شامل ڪيل بورو پڻ آهن، جيڪي ٽائون جي ڪنهن حصي کي اضافي خدمتون فراهم ڪري سگهن ٿا.[236] ناگاٽڪ هڪ گڏيل ٽائون ۽ بورو آهي.
سياست
[سنواريو]ڪيترن ڏهاڪن کان ڪنيڪٽيڪٽ مسلسل نيري رياست رهي آهي. 2024ع تائين، ان جا ٻئي آمريڪي سينيٽر، آمريڪي ايوانِ نمائندگان جا پنجئي نمائندا، گڏوگڏ گورنر، ليفٽيننٽ گورنر، اٽارني جنرل ۽ سيڪريٽري آف اسٽيٽ، سڀ ڊيموڪريٽڪ پارٽي جا ميمبر آهن. ڪنيڪٽيڪٽ جا اليڪٽورل ڪاليج ووٽ کٽيندڙ آخري ريپبلڪن صدارتي اميدوار جارج ايڇ. ڊبليو. بش هو، جنهن 1988ع ۾ رياست کٽي هئي.[237]
رجسٽرڊ ووٽر
[سنواريو]ڪنيڪٽيڪٽ جا رهواسي ووٽ لاءِ رجسٽريشن وقت ڪنهن سياسي پارٽي سان وابستگي ظاهر ڪري سگهن ٿا، پنهنجي مرضي سان غير وابسته ٿي سگهن ٿا، ۽ مقرر انتظار واري مدي جي پابندي سان پنهنجي پارٽي وابستگي تبديل ڪري سگهن ٿا. 2022 مطابق، رجسٽرڊ ووٽرن مان لڳ ڀڳ 58٪ ڪنهن نه ڪنهن سياسي پارٽي ۾ شامل هئا. ڪنيڪٽيڪٽ جي ڊيموڪريٽڪ پارٽي ووٽر رجسٽريشن جي لحاظ کان رياست جي سڀ کان وڏي پارٽي آهي، جنهن وٽ 36٪ ووٽر آهن، ان کان پوءِ ڪنيڪٽيڪٽ ريپبلڪن پارٽي لڳ ڀڳ 21٪ سان ٻئي نمبر تي آهي. وڌيڪ 1.6٪ ووٽر ٽين پارٽين ۾ رجسٽرڊ آهن. 2022ع تائين، چار ٽين پارٽين کي سڄي رياست ۾ داخلا جو حق حاصل هو، يعني ڪو به رياستي رهواسي انهن جو ميمبر طور رجسٽر ٿي سگهي ٿو. انهن ۾ ڪنيڪٽيڪٽ جي لبرٽيرين پارٽي، ڪنيڪٽيڪٽ جي انڊيپنڊنٽ پارٽي، ڪنيڪٽيڪٽ گرين پارٽي ۽ ڪنيڪٽيڪٽ ورڪنگ فيمليز پارٽي شامل آهن.[238] ڪنيڪٽيڪٽ انتخابي فيوژن جي اجازت ڏئي ٿو، جنهن تحت ساڳيو اميدوار هڪ کان وڌيڪ سياسي پارٽين جي بيلٽ تي بيهي سگهي ٿو؛ اهو طريقو اڪثر ڪنيڪٽيڪٽ ورڪنگ فيمليز پارٽي ڊيموڪريٽ اميدوارن جي گڏيل حمايت لاءِ استعمال ڪندي آهي.[239]
| 31 آڪٽوبر 2024ع تائين پارٽي رجسٽريشن [240] | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| پارٽي | ڪل ووٽر | سيڪڙو | |||
| غير وابسته | 1,066,435 | 42.1% | |||
| ڊيموڪريٽڪ | 900,721 | 35.6% | |||
| ريپبلڪن | 524,977 | 20.7% | |||
| ننڍيون پارٽيون | 39,466 | 1.6% | |||
| ڪل | 2,531,599 | 100% | |||
ووٽنگ
[سنواريو]جولاءِ 2009ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ جي قانونساز اداري گورنر ايم. جوڊي ريل جي ويٽو کي رد ڪندي سستي نيٽ منظور ڪيو، جيڪو ملڪ ۾ عوامي اختيار تي ٻڌل صحت جي سار سنڀال جي سڌارن جو پهريون اهم قانوني قدم هو.[241]
اپريل 2012ع ۾ ڪنيڪٽيڪٽ رياستي قانونساز اداري جي ٻنهي ايوانن هڪ بل منظور ڪيو، جنهن تحت مستقبل جي سڀني ڏوهن لاءِ موت جي سزا ختم ڪئي وئي. بل سينيٽ ۾ 20 جي مقابلي ۾ 16 ۽ ايوان ۾ 86 جي مقابلي ۾ 62 ووٽن سان منظور ٿيو، جڏهن ته ان وقت موت جي قطار ۾ موجود 11 قيدين کي اڃا به ڦاهي ڏئي سگهجي ٿي.[242]
تعليم
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڪنيڪٽيڪٽ ۾ تعليم
تعليمي ھفتي جي ڪوالٽي ڪائونٽس 2018 رپورٽ موجب، ڪنيڪٽيڪٽ تعليمي ڪارڪردگيءَ جي لحاظ کان آمريڪا ۾ ٽئين نمبر تي رهيو. رياست کي 100 مان مجموعي طور 83.5 نمبر مليا، جڏهن ته قومي سراسري 75.2 نمبر هئي.[243] Chance-for-Success واري درجي ۾ ڪنيڪٽيڪٽ کي B+ گريڊ مليو ۽ اها چوٿين نمبر تي رهي. هي درجو انهن عنصرن کي ماپي ٿو جيڪي K–12 تعليمي نظام جي اندر ۽ ٻاهر ڪنهن فرد جي ڪاميابيءَ ۾ حصو وٺن ٿا. اسڪولن جي مالياتي انتظام (اسڪول فنانس) ۾ پڻ رياست کي B+ گريڊ مليو ۽ اها چوٿين نمبر تي رهي، جڏهن ته K–12 آ اچيومينٽ انڊيڪس ۾ C گريڊ سان ٻارهين نمبر تي رهي.[243]
K–12
[سنواريو]سرڪاري اسڪول
[سنواريو]هارٽفورڊ پبلڪ هاءِ اسڪول (1638ع) آمريڪا جو ٽيون قديم ترين ثانوي اسڪول آهي. ان کان اڳ ڪاليجيئيٽ اسڪول (نيو يارڪ) (1628ع) مينهٽن ۾ ۽ بوسٽن لاطيني اسڪول (1635ع) قائم ٿيا هئا.
هاڻي ڪنيڪٽيڪٽ اسٽيٽ بورڊ آف ايجوڪيشن ڪنڊرگارٽن کان ٻارهين درجي (K–12) تائين سرڪاري اسڪولن جي نظام جو انتظام سنڀالي ٿو. بورڊ جا ميمبر ڪنيڪٽيڪٽ جو گورنر مقرر ڪندو آهي.
خانگي اسڪول
[سنواريو]ڪنيڪٽيڪٽ ۾ ڪيترائي خانگي اسڪول موجود آهن. اهي رياستي تعليم کاتي کان منظوري حاصل ڪري سگهن ٿا، پر قانوني طور تي اها لازمي ناهي. البت، رياستي قانون موجب خانگي اسڪولن کي هر سال شاگردن جي حاضري بابت رپورٽ رياست وٽ جمع ڪرائڻ لازمي هوندي آهي.[244]
مشهور خانگي اسڪولن ۾ چوئٽ روزميري هال، هاٽچڪس اسڪول، لومس چيفي اسڪول ۽ ٽافٽ اسڪول شامل آهن.
ڪاليج ۽ يونيورسٽيون
[سنواريو]ڪنيڪٽيڪٽ آمريڪا جي پهرين قانوني اسڪول، ليچفيلڊ لا اسڪول، جو گهر هو، جيڪو 1773ع کان 1833ع تائين ليچفيلڊ ۾ هلندو رهيو.
رياست جون مشهور يونيورسٽيون ييل يونيورسٽي، ويسليئن يونيورسٽي، ٽرينٽي ڪاليج، سيڪريڊ هارٽ يونيورسٽي، فيئر فيلڊ يونيورسٽي، ڪوئنيپياڪ يونيورسٽي ۽ ڪنيڪٽيڪٽ يونيورسٽي آهن. ڪنيڪٽيڪٽ اسٽيٽ يونيورسٽي سسٽم ۾ چار رياستي يونيورسٽيون شامل آهن، جڏهن ته رياست ۾ 12 ڪميونٽي ڪاليج پڻ موجود آهن. گڏيل رياستن جي ڪوسٽ گارڊ اڪيڊمي نيو لنڊن ۾ واقع آهي.
رانديون
[سنواريو]ڪنيڪٽيڪٽ جي اعليٰ پيشاور راندين واري واحد ٽيم ڪنيڪٽيڪٽ سن آهي، جيڪا ڊبليو اين بي اي (WNBA) ۾ حصو وٺندي آهي. هي ٽيم هن وقت موهيگن سن ايرينا، انڪاسويل ۾ پنهنجا گهريلو مقابلا کيڏندي آهي، پر 2027ع ۾ هيوسٽن منتقل ٿي هيوسٽن ڪاميٽس جي نالي سان کيڏڻ جو شيڊيول رکيو ويو آهي.[245]
رياست ۾ آمريڪا جي وڏين راندين جي ليگن سان لاڳاپيل ٻه مائنر ليگ ٽيمون موجود آهن، ۽ ٻئي هارٽفورڊ ۾ آهن. آئس هاڪي ۾ هارٽفورڊ وولف پيڪ، نيو يارڪ رينجرز جي لاڳاپيل ٽيم آهي ۽ پيپلز بئنڪ ايرينا ۾ کيڏي ٿي. بيس بال ۾ هارٽفورڊ يارڊ گوٽس، ايسٽرن ليگ ۾ ڪولوراڊو راڪيز جي AA الحاقي ٽيم آهي ۽ ڊنڪن پارڪ ۾ کيڏي ٿي. ناروچ سي يونيڪارنز فيوچرز ڪاليجيئيٽ بيس بال ليگ ۾ حصو وٺندي آهي، جڏهن ته نيو برٽن بيز اٽلانٽڪ ليگ آف پروفيشنل بيس بال ۾ کيڏندي آهي.
ڪنيڪٽيڪٽ ۾ فٽبال جون به ڪيتريون ئي ٽيمون آهن. هارٽفورڊ ايٿليٽڪ يو ايس ايل چيمپيئن شپ ۾ ٽرينٽي هيلٿ اسٽيڊيم، هارٽفورڊ ۾ کيڏي ٿي، جڏهن ته سي ٽي يونائيٽيڊ ايف سي ايم ايل ايس نيڪسٽ پرو ۾ رياست جي مختلف هنڌن تي پنهنجا مقابلا کيڏي ٿي. اي سي ڪنيڪٽيڪٽ يو ايس ايل ليگ ٽو ۾ ڊينبري مان نمائندگي ڪري ٿي. پراٽ اينڊ وِٽني اسٽيڊيم ڪيترائي ڀيرا آمريڪي مردن ۽ عورتن جي قومي فٽبال ٽيمن ۽ ٻين عالمي دوستانه مقابلن جي ميزباني ڪري چڪو آهي. رياست ڪيترن ئي اهم راندين جي مقابلن جي ميزبان پڻ آهي. 1952ع کان هارٽفورڊ واري علائقي ۾ پي جي اي ٽور جو گولف ٽورنامينٽ باقاعدي منعقد ٿيندو اچي ٿو. هن مقابلي کي پهرين انشورنس سٽي اوپن، پوءِ گريٽر ھارٽفورڊ اوپن ۽ هاڻي ٽريولرز چيمپيئن شپ جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو.
موٽر ريسنگ ۾ لائيم راڪ پارڪ، سالزبري ۾ واقع تقريباً 1.5-ميل (2.4 km) ڊگهو روڊ ريسنگ ٽريڪ آهي، جتي انٽرنيشنل موٽر اسپورٽس ايسوسيئيشن، ايس سي سي اي، يونائيٽيڊ اسٽيٽس آٽو ڪلب ۽ ڪي اينڊ اين پرو سيريز ايسٽ جون ريسون ٿينديون آهن. ٿامپسن انٽرنيشنل اسپيڊ وي، اسٽافورڊ موٽر اسپيڊ وي ۽ واٽرفورڊ اسپيڊ بائول اوول ٽريڪ آهن، جتي ناسڪار موڊيفائيڊ ۽ ٻين درجن جي هفتيوار ريسون منعقد ٿينديون آهن. رياست بيليٽر ايم ايم اي ۽ الٽيميٽ فائٽنگ چيمپيئن شپ (UFC) جا اهم مڪسڊ مٽيريل آرٽس مقابلا پڻ منعقد ڪري ٿي.
اڳوڻيون پيشاور ٽيمون
[سنواريو]هارٽفورڊ ويلرز نيشنل هاڪي ليگ ۾ 1975ع کان 1997ع تائين هارٽفورڊ ۾ هارٽفورڊ سوِڪ سينٽر ۾ کيڏندي رهي. نئين ايرينا جي تعمير بابت رياستي اختلافن کان پوءِ ٽيم رالي، نارٿ ڪيرولائنا منتقل ٿي وئي، جتي هاڻي اها ڪيرولائنا هيريڪينز جي نالي سان سڃاتي وڃي ٿي. هارٽفورڊس يا هارٽفورڊ ڊارڪ بلوز نالي بيس بال ٽيم 1874ع کان 1875ع تائين نيشنل ايسوسيئيشن آف پروفيشنل بيس بال پليئرز ۾ کيڏي، پوءِ 1876ع ۾ نيشنل ليگ جي باني ميمبرن مان هڪ بڻي. بعد ۾ ٽيم بروڪلن، نيو يارڪ منتقل ٿي ۽ هڪ موسم کان پوءِ ختم ٿي وئي. 1926ع ۾ هارٽفورڊ وٽ نيشنل فٽبال ليگ جي هارٽفورڊ بلوز نالي ٽيم پڻ هئي.[246] 2000ع کان 2006ع تائين شهر ورلڊ ٽيم ٽينس جي هارٽفورڊ فاڪس فورس جو گهر پڻ رهيو.[247]
| ٽيم | راند | ليگ |
|---|---|---|
| ھارٽفورڊ وولف پيڪ | آئس هاڪي | آمريڪن ھاڪي ليگ |
| ھارٽفورڊ يارڊ گوٽس | بيس بال | ايسٽرن ليگ |
| ناروچ سي يونيڪارنس | بيس بال | فيوچرز ڪاليجيئيٽ بيس بال ليگ |
| نيو برٽن بيز | بيس بال | فيوچرز ڪاليجيئيٽ بيس بال ليگ |
| ڪنيڪٽيڪٽ سن | باسڪيٽ بال | وومنز نيشنل باسڪٽ بال ايسوسيئيشن |
| ھارٽفورڊ ايٿليٽڪ | فٽبال | يو ايس ايل چيمپئنشپ |
| اي سي ڪنيڪٽيڪٽ | فٽبال | يو ايس ايل ليگ ٽو |
ڪاليجي رانديون
[سنواريو]
ڪنيڪٽيڪٽ يونيورسٽي (UConn) جون راندين واريون ٽيمون ڪنيڪٽيڪٽ هسڪيز جي نالي سان سڃاتيون وڃن ٿيون ۽ ايم سي اي اي ڊويزن I ۾ مقابلا ڪن ٿيون. مردن ۽ عورتن ٻنهي جي باسڪيٽ بال ٽيمن ڪيترائي قومي اعزاز حاصل ڪيا آهن. 2004ع ۾ UConn، NCAA ڊويزن ون جي تاريخ ۾ پهرين يونيورسٽي بڻي، جنهن ساڳئي سال مردن ۽ عورتن ٻنهي جون قومي چيمپيئن شپون کٽيون. هنن 2014ع ۾ اهو ڪارنامو ٻيهر ورجايو ۽ اڃا تائين اها واحد ڊويزن ون يونيورسٽي آهي جنهن هڪ ئي سال ٻنهي اعزازن تي قبضو ڪيو آهي.[248][249]
UConn عورتن جي باسڪيٽ بال ٽيم NCAA ڪاليجي باسڪيٽ بال ۾ لڳاتار 111 ميچون کٽڻ جو رڪارڊ قائم ڪيو، جيڪو 2017ع ۾ ختم ٿيو.[250] مردن ۽ عورتن جون باسڪيٽ بال ٽيمون ھيري اي. گيپيل پويلين ۽ پيپلزبينڪ ارينا ۾ پنهنجا گهريلو مقابلا کيڏن ٿيون. يوڪان هسڪيز فٽبال ٽيم 2003ع کان رينٽشلر فيلڊ، ايسٽ هارٽفورڊ ۾ پنهنجا گهريلو ميچ کيڏي رهي آهي.[251]
نيو هيون هر ٻن سالن کان پوءِ دي گيم جي ميزباني ڪندو آهي، جيڪو ييل بلڊاگز ۽ هارورڊ ڪريمسن جي وچ ۾ ٿيندڙ آمريڪا جي ٻيو نمبر پراڻي ڪاليجي فٽبال رقابت آهي. ييل جو اڳوڻو شاگرد والٽر ڪيمپ آمريڪي فٽبال جو پيءُ سڏيو وڃي ٿو، ۽ هن نيو هيون ۾ رهندي جديد آمريڪي فٽبال جي قاعدن جي ترقي ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو.[252]
رياست جون ٻيون يونيورسٽيون، جن جون ٽيمون NCAA ڊويزن ون ۾ حصو وٺن ٿيون، انهن ۾ ڪوئنيپياڪ يونيورسٽي، فيئر فيلڊ يونيورسٽي، سينٽرل ڪنيڪٽيڪٽ اسٽيٽ يونيورسٽي ۽ سيڪريڊ هارٽ يونيورسٽي شامل آهن.
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا ۽ تشريحات
[سنواريو]- ↑ "State Area Measurements and Internal Point Coordinates".
- ↑ "US Census Bureau QuickFacts". United States Census Bureau. April 30, 2022 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "State Resident's Names". eReference Desk. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 17, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Style Manual. 2000. §5.23. http://www.gpoaccess.gov/stylemanual/. آرڪائيو ڪيا ويا August 31, 2008, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
- ↑ "Connecticutian". Merriam-Webster Online. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 31, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Connecticut". Dictionary.com. اصل نسخو مان November 18, 2010 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
{{cite web}}: Unknown parameter|deadurl=ignored (|url-status=suggested) (مدد) - ↑ "Table 1. Apportionment Population and Number of Representatives by State: 2020 Census" (PDF). Census Bureau. April 26, 2021. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان April 26, 2021 تي محفوظ ڪيل. April 26, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Trumbull, James Hammond (1881). Indian Names of Places, Etc., in and on the Borders of Connecticut: With Interpretations of Some of Them. Hartford, Connecticut: Press of the Case, Lockwood & Brainard Company. ص. 60.
- ↑ "Connecticut's Nicknames". CT.gov. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 1, 2024 تي محفوظ ڪيل. May 5, 2024 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "The Connecticut Compromise". Connecticut History. July 16, 2020. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 20, 2023 تي محفوظ ڪيل. May 6, 2024 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Connecticut's Manufacturing Might". CTvisit. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 29, 2023 تي محفوظ ڪيل. May 5, 2024 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Federal Writers' Project (1938). Connecticut: A Guide to Its Roads, Lore and People. US History Publishers. ص. 3.
- ↑ "Prehistoric Artifacts from Connecticut".
- ↑ "The First Immigrants, the English". May 23, 2022.
- ↑ "Overland Travel in Connecticut, from Footpaths to Interstates - Connecticut History | a CTHumanities Project". January 2, 2022.
- ↑ "FAQ for the Nipmuc Indian Association of Connecticut".
- ↑ "Connecticut: Colonization". Britannica Academic. October 18, 2022 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Genealogy, History &. "LibGuides Home: Native American Research: List of Historical Connecticut Tribes". Libguides.ctstatelibrary.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 26, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 17, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Connecticut Native American Tribes آرڪائيو ڪيا ويا September 27, 2013, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., Connecticut State Library. Retrieved May 16, 2014.
- ↑ "The Pequot War | Battlefields of the Pequot War" (آمريڪي انگريزي ۾). 2026-05-06 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Martin, Amy. "This Hard Land". Connecticut College (انگريزي ۾). 2026-05-06 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Facts for Kids: Mohegan Indians (Mohegans)". www.bigorrin.org. 2026-05-06 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 3 4 Department of Education, Connecticut State (May 6, 2025). "The Mohegan Tribe" (PDF). The Mohegan Tribe.
- 1 2 Fawcett, Meliss Jayne (1995). The lasting of the Mohegans: Part I, the story of the wolf people (English ۾).
{{cite book}}: CS1 maint: unrecognized language (ڳنڍڻو) - ↑ "Tantaquidgeon Museum". mohegan.nsn.us (انگريزي ۾). 2026-05-06 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Hart, John P. (2008), Evolving the Three Sisters: The Changing Histories of Maize, Bean, and Squash in New York and the Greater Northeast (انگريزي ۾), doi:10.13140/2.1.1677.5362
- 1 2 kquotap (2025-10-21). "Connecticut's Environmental History and its Lessons for Today - Connecticut History | a CTHumanities Project". Connecticut History | a CTHumanities Project - Stories about the people, traditions, innovations, and events that make up Connecticut's rich history. (انگريزي ۾). 2026-05-06 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Kimmerer, Robin Wall (2013). Braiding Sweetgrass: Indigenous Wisdom, Scientific Knowledge and the Teachings of Plants. New York: Milkweed Editions. ISBN 978-1-57131-356-0.
- ↑ Salmon, Enrique (2000). "Kincentric Ecology: Indigenous Perceptions of the Human-Nature Relationship". Ecological Applications 10 (5): 1327–1332. doi:. https://archive.org/details/sim_ecological-applications_2000-10_10_5/page/1327.
- ↑ Ingersoll, Ernest (1883). "Wampum and Its History". The American Naturalist 17 (5): 467–479. doi:. ISSN 0003-0147. Bibcode: 1883ANat...17..467I.
- ↑ Varekamp, Johan; Varekamp, Daphne (Spring–Summer 2006). "Adriaen Block, The Discovery of Long Island Sound and the New Netherlands Colony: What Drove the Course of History?". Wrack Lines 6 (1). http://seagrant.uconn.edu/publications/magazines/wracklines/springsummer06/block.pdf. Retrieved May 16, 2014. آرڪائيو ڪيا ويا December 31, 2015, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
- ↑ "1614 Adriaen". The Society of Colonial Wars in the State of Connecticut. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 17, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 16, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Early Settlers of Connecticut". Connecticut State Library. اصل نسخو مان April 20, 2010 تي محفوظ ڪيل. July 25, 2010 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "History of Old Saybrook". Old Saybrook Historical Society.
- ↑ "1636-Hartford". The Society of Colonial Wars in Connecticut. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 11, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 16, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Secretary of the State of Connecticut (2007). "STATE OF CONNECTICUT Sites º Seals º Symbols". the Connecticut State Register and Manual. State of Connecticut. اصل نسخو مان September 26, 2012 تي محفوظ ڪيل. January 25, 2008 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Tyler, Edward Royall; Kingsley, William Lathrop; Fisher, George Park; ۽ ٻيا, مرتب (1887). New Englander and Yale Review. جلد 47. W.L. Kingsley. ص. 176–177.
- ↑ "Fundamental Agreement, or Original Constitution of the Colony of New Haven, June 4, 1639". The Avalon Project: Documents in Law, History and Diplomacy. Yale Law School. December 18, 1998. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 8, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 16, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "1638—New Haven—The Independent Colony". The Society of Colonial Wars in the State of Connecticut. اصل نسخو مان November 15, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 16, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "1662-Charter for Connecticut". The Society of Colonial Wars in the State of Connecticut. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 16, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 16, 2014 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 Estes, Roberta (September 10, 2012). "The 1637 Pequot War". Native Heritage Project (انگريزي ۾). November 18, 2024 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Williams, Tony (2010). America's Beginnings: The Dramatic Events that Shaped a Nation's Character. Rowman & Littlefield. ص. 32–34. ISBN 978-1-4422-0487-4.
- ↑ "Signers of the Declaration of Independence" (PDF). Charters of Freedom. National Archives. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان July 14, 2016 تي محفوظ ڪيل. May 16, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Battle of Bunker's Hill Preliminary Study". Military Science, Cadet Resources. Worcester Polytechnic Institute. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 18, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 18, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Roland, Alex (1977). "Bushnell's Submarine: American Original or European Import?". Technology and Culture 18 (2): 159. doi:. ISSN 0040-165X. https://archive.org/details/sim_technology-and-culture_1977-04_18_2/page/159.
- ↑ Case, James R. (1927). An Account of Tryon's Raid on Danbury in April, 1777. Danbury, Connecticut.
{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (ڳنڍڻو) - ↑ Poirier, David A. (1976). "Camp Reading: Logistics of a Revolutionary War Winter Encampment". Northeast Historical Archaeology 5 (1): 40–52. doi:.
- ↑ "Park History". Putnam Memorial State Park. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 29, 2015 تي محفوظ ڪيل. April 27, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ O'Keefe, Thomas C. (August 1, 2013). "George Washington and the Redding Encampments". ۾ Johnson, James M.; Pryslopski, Christopher; Villani, Andrew (مرتب). Key to the Northern Country: The Hudson River Valley in the American Revolution. SUNY Press. February 17, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Hall, Charles Samuel (1905). Life and Letters of Samuel Holden Parsons: Major-General in the Continental Army and Chief Judge of the Northwestern Territory, 1737–1789. Binghamton, New York: Otseningo Publishing. ص. 110. February 17, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Townshend, Charles H. (1879). British Invasion of New Haven, Connecticut. New Haven, Connecticut: Tuttle, Morehouse & Taylor, Printers. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Baker, Edward (Fall 2006). "Benedict Arnold Turns and Burns New London". Hog River Journal 4 (4). http://www.hogriver.org/issues/v04n04/benedictarnold.htm. Retrieved May 17, 2014.
- ↑ "The Shaw Mansion". New London County Historical Society. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 28, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ La Bella, Laura (August 15, 2010). Connecticut: Past and Present. New York: Rosen Publishing. ص. 17. February 17, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "The Long Blue Line: Argus—first "Heritage" Class Offshore Patrol Cutter". Coast Guard Compass. November 29, 2018. اصل نسخو مان July 28, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 User Notes by Table: Table 12 (PDF). United States Summary: 2010, Population and Housing Unit Counts (Report). United States Census Bureau. September 2010. ص. V-5. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان October 19, 2012 تي محفوظ ڪيل. May 16, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Boyland, James; Gordinier, Glenn S.; Mason Brown, Meredith; ۽ ٻيا (2012). The Rockets' Red Glare: The War of 1812 and Connecticut. New London County Historical Society. ISBN 978-0-9853-6240-9.
- ↑ Morris, Charles R. (2012). The Dawn of Innovation: The First American Industrial Revolution. PublicAffairs. ص. 136. ISBN 978-1-6103-9049-1. February 17, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Surowiecki, John (March 1982). "A History of Connecticut's Coast". ص. 15. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 28, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 17, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Elliott, Emory (1986) [1982]. Revolutionary Writers: Literature and Authority in the New Republic, 1725–1810. Oxford University Press. ص. 14. February 17, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Lyman, Theodore (1823). A Short Account of the Hartford Convention. Boston: O. Everett, publisher. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "The Constitution of Connecticut (1818)". Connecticut General Assembly. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 4, 2015 تي محفوظ ڪيل. May 16, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "James H. Ward, First U.S. Navy Officer Killed in the Civil War". Sullivan Museum and History Center. Norwich University. August 20, 2012. اصل نسخو مان September 10, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 26, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Van Dusen, Albert E. (1961). Connecticut (1st ڇاپو). Random House. ص. 224–238.
- ↑ Warshauer, Matthew (2011). Connecticut in the American Civil War: Slavery, Sacrifice, and Survival. Wesleyan University Press. ISBN 978-0-8195-7139-7.
- ↑ Croffut, William Augustus; Morris, John Moses (1869). The Military and Civil History of Connecticut During the War of 1861–65.
- ↑ Cowden, Joanna D. (December 1983). "The Politics of Dissent: Civil War Democrats in Connecticut". New England Quarterly 56 (4): 538–554. doi:. https://archive.org/details/sim_new-england-quarterly_1983-12_56_4/page/538.
- ↑ Lane, Jarlath Robert (1941). A Political History of Connecticut During the Civil War. Catholic University of America Press.
- ↑ Donovan, Alex (2020-01-13). "The Industrial Revolution Comes to Jewett City - Connecticut History | a CTHumanities Project". Connecticut History | a CTHumanities Project - Stories about the people, traditions, innovations, and events that make up Connecticut's rich history. (انگريزي ۾). 2026-05-06 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Griswold - Connecticut History | a CTHumanities Project". Connecticut History | a CTHumanities Project - Stories about the people, traditions, innovations, and events that make up Connecticut's rich history. (انگريزي ۾). 2011-10-28. 2026-05-06 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Water Power, Industrial Manufacturing, and Environmental Transformation in 19th-Century New England – Energy History". energyhistory.yale.edu. 2026-05-06 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Varekamp, J.; Kreulen, B.; ten Brink, Buchholtz M.; Mecray, E. (January 2003). "Mercury contamination chronologies from Connecticut wetlands and Long Island Sound sediments" (en ۾). Environmental Geology 43 (3): 268–282. doi:. ISSN 0943-0105. Bibcode: 2003EnGeo..43..268V. http://link.springer.com/10.1007/s00254-002-0624-x.
- ↑ "Danbury Museum". Danbury Museum (آمريڪي انگريزي ۾). 2026-05-06 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Kirkland, Edward Chase (1948). Men, Cities and Transportation, A Study of New England History 1820–1900. جلد 2. Harvard University Press. ص. 72–110, 288–306.
- ↑ "New York, New Haven & Hartford Railroad Small Format Photograph and Postcard Collection". Archives & Special Collections at the Thomas J. Dodd Research Center. University of Connecticut Libraries. اصل نسخو مان September 21, 2013 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "First Commercial Telephone Exchange". Connecticut History. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 25, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 18, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Breen, William J. (1997). "The Industrial Northeast: Connecticut". Labor Market Politics and the Great War: The Department of Labor, the States and the First U.S. Employment Service, 1907–1933. Kent, Ohio: Kent State University Press. ص. 107. May 29, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "World War I". Connecticut History. May 13, 2012. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 3, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 28, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Van Dusen 1961, pp. 266–268.
- 1 2 3 "EB History". General Dynamics Electric Boat. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 19, 2017 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Lake Torpedo Boat Company, Bridgeport CT". Shipbuilding History. اصل نسخو مان July 14, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 28, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Freighter Worcester Launched". Connecticut History. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 25, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 28, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Breen, William J. (1979). "Mobilization and Cooperative Federalism: The Connecticut State Council of Defense, 1917-1919". Historian 42 (1): 58–84. doi:. https://archive.org/details/sim_historian_1979-11_42_1/page/58.
- ↑ Breen 1997, p. 116.
- ↑ "Connecticut Light and Power Co. History". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 20, 2015 تي محفوظ ڪيل.
- ↑ "Frederick Rentschler". The National Aviation Hall of Fame. اصل نسخو مان October 14, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "The Great New England Hurricane of 1938". National Weather Service. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 28, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Remembering the Great Hurricane of '38". The New York Times. September 21, 2003. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 15, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Brandi, Anthony P. (May 2007). Lend-lease: FDR's Most Unheralded Achievement and Connecticut's Unprecedented Response to it (Masters of Arts). Central Connecticut State University. اصل نسخو مان May 18, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Peck, Merton J.; Scherer, Frederic M. (1962). The Weapons Acquisition Process: An Economic Analysis. Harvard Business School. ص. 111.
- ↑ Peck, Merton J.; Scherer, Frederic M. (1962). The Weapons Acquisition Process: An Economic Analysis. Harvard Business School. ص. 111.
- ↑ "Colt Manufacturing: A Timeline". Hartford Courant. August 19, 2012. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 17, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "World War II". Connecticut History. May 13, 2012. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 3, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "VS-300 Helicopter". Sikorsky Archives. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 18, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Sikorsky Aircraft Corp ~ Employer Information". Labor Market Information. Connecticut Department of Labor. March 17, 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 31, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 24, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Marchese, Nathaniel (2023-12-03). "Connecticut's Contribution to World War II: A Historical Analysis". Open Journal for Studies in History 6 (2): 57–68. doi:. https://centerprode.com/ojsh/ojsh0602/coas.ojsh.0602.03057m.html.
- 1 2 Neary, Douglas (2020-12-21). "Homefront: Connecticut Businesses in World War II | UConn Library" (آمريڪي انگريزي ۾). 2026-05-06 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "Navy Regulators Agree On Sub Base Cleanup Plan". CT.gov - Connecticut's Official State Website (انگريزي ۾). 2026-05-06 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Carini, Frank (2022-11-21). "Connecticut River Took Long Journey from Cesspool to Nation's Only Blueway". ecoRI News (آمريڪي انگريزي ۾). 2026-05-06 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Interstate Highways Given New Life by Federal Aid Highway Acts". Department of Transportation. State of Connecticut. September 9, 2003. اصل نسخو مان May 17, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "The Bush Family". George W. Bush Library. Southern Methodist University. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 18, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "The Connecticut Constitution, 1965-2005: Legislative History of Amendments". اصل نسخو مان August 6, 2013 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل. "The Connecticut Constitution, 1965–2008: Legislative History of Amendments", Connecticut State Library. Retrieved May 16, 2014.
- ↑ Gammell, Ben (January 31, 2014). "Connecticut Yankee and Millstone: 46 Years of Nuclear Power". WNPR. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 17, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 Purmont, Jon E. (2012). Ella Grasso: Connecticut's Pioneering Governor. Wesleyan University Press. ISBN 978-0-8195-7344-5.
- ↑ "The Four Towns: Waterbury". The War | Ken Burns | PBS (انگريزي ۾). 2026-05-06 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Lowell Weicker, Governor of Connecticut". اصل نسخو مان March 24, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل. "Lowell Weicker Governor of Connecticut, 1991–1995", Connecticut State Library, 2008. Retrieved May 17, 2014.
- ↑ "Legalized Gambling". Department of Consumer Protection. State of Connecticut. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 18, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Knowlton, Brian (August 8, 2000). "Gore's Choice for His Running Mate: Moderate Senator Who Scorned Clinton: Selecting Lieberman Is Seen as Bold Move; Religion May Be Issue". The New York Times. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 22, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 21, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Area victims of 9/11". The Advocate. Stamford, Connecticut. September 9, 2011. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 28, 2020 تي محفوظ ڪيل. June 6, 2016 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Connecticut Governor Announces Resignation". CNN. June 21, 2004. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 4, 2016 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Ex-Gov. Rowland Pleads Guilty to Corruption". Fox News. Associated Press. December 23, 2004. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 8, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Hurricane Irene one year later: Storm cost $15.8 in damage from Florida to New York to the Caribbean". Daily News. New York. Associated Press. August 27, 2012. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 16, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Report on Transmission Facility Outages During the Northeast Snowstorm of October 29–30, 2011: Causes and Recommendations (PDF) (Report). Federal Energy Regulatory Commission and North American Electric Reliability Corporation. May 12, 2012. ص. 8–16. اصل نسخو (PDF) مان February 24, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 3, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Hurricane Sandy Fast Facts". CNN. July 13, 2013. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 18, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Conn. Gov.: State's Damage From Superstorm Sandy $360M and Climbing". Insurance Journal. November 16, 2012. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 18, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Dienst, Jonathan; Prokupecz, Shimon (December 14, 2012). "27 Dead, Including 20 Children, in Conn. School Shooting: Police". NBC New York. Associated Press. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 2, 2019 تي محفوظ ڪيل. June 6, 2016 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "State Gun Laws Enacted in the Year Since Newtown". The New York Times. December 10, 2013. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 16, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 17, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "United States Drought Monitor > Home > State Drought Monitor". droughtmonitor.unl.edu. اصل نسخو مان October 3, 2016 تي محفوظ ڪيل. September 22, 2016 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "As Connecticut's drought worsens, officials again urge water conservation". New Haven Register. September 17, 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 23, 2016 تي محفوظ ڪيل. September 22, 2016 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Water Company Issues Mandatory Water Ban for Parts of CT". September 16, 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 23, 2016 تي محفوظ ڪيل. September 22, 2016 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "List of Connecticut Towns & Counties Including Year Established". CT State Library. 2013. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان November 5, 2015 تي محفوظ ڪيل. November 1, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ سانچو:Cite peakbagger
- ↑ "Press Release: Scientists Find Block Island Sound Protected from Great Storms". Columbia University. November 1, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Dodge, Edward R. "The Southwick Jog" (PDF). Town of Southwick, Massachusetts. اصل نسخو (PDF) مان September 29, 2009 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Connecticut's Southwick Jog". Connecticut State Library. اصل نسخو مان October 24, 2010 تي محفوظ ڪيل.
- ↑ "Connecticut's "Panhandle"". Connecticut State Library. اصل نسخو مان March 14, 2011 تي محفوظ ڪيل.
- ↑ "Connecticut". National Park Service. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 21, 2009 تي محفوظ ڪيل. July 15, 2008 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 3 4 "Overview of Climate in Connecticut". www.canr.uconn.edu. اصل نسخو مان October 23, 2021 تي محفوظ ڪيل. October 19, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "United States Annual Sunshine Map". HowStuffWorks. اصل نسخو مان April 29, 2011 تي محفوظ ڪيل. March 15, 2011 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "All-Time Climate Extremes for CT". U.S. State Climate Extremes Committee. National Oceanic and Atmospheric Administration. اصل نسخو مان November 2, 2011 تي محفوظ ڪيل. March 18, 2011 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Annual average number of tornadoes, 1953-2004". NOAA National Climatic Data Center. اصل نسخو (GIF) مان October 30, 2008 تي محفوظ ڪيل. June 2, 2019 تي حاصل ڪيل.
- ↑ US Department of Commerce, NOAA. "NWS Boston – The Great Hurricane of 1938". National Weather Service (آمريڪي انگريزي ۾). October 19, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Hurricanes". Connecticut Department of Public Health (انگريزي ۾). CT.gov. October 19, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Ryan, Lidia; Juliano, Frank (December 16, 2020). "A look back at historic snow storms in Connecticut". Connecticut Post (آمريڪي انگريزي ۾). Associated Press. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 17, 2020 تي محفوظ ڪيل. November 1, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Monthly Averages for Bridgeport, CT". The Weather Channel. اصل نسخو مان January 20, 2013 تي محفوظ ڪيل. September 15, 2011 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Monthly Averages for Hartford, CT". The Weather Channel. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 20, 2013 تي محفوظ ڪيل. September 15, 2011 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Cities by Population". January 6, 2022 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Olson, David M.; Dinerstein, Eric; Wikramanayake, Eric D. (2001). "Terrestrial Ecoregions of the World: A New Map of Life on Earth". BioScience 51 (11): 933–938. doi:. ISSN 0006-3568. https://archive.org/details/sim_bioscience_2001-11_51_11/page/933.
- ↑ Population: 1790 to 1990 (PDF) (Report). United States Census Bureau. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان September 24, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Historical Population Change Data (1910–2020)". Census.gov. اصل نسخو مان April 29, 2021 تي محفوظ ڪيل.
- 1 2 US Census Bureau (August 25, 2021). "CONNECTICUT: 2020 Census". Census.gov. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 31, 2021 تي محفوظ ڪيل. October 16, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "State of Connecticut Center of Population". Center of Population Project. National Geodetic Survey. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 1, 2010 تي محفوظ ڪيل. January 30, 2009 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "2007-2022 PIT Counts by State".
- ↑ "The 2022 Annual Homelessness Assessment Report (AHAR) to Congress" (PDF).
- ↑ "Detailed Races and Ethnicities in the United States and Puerto Rico: 2020 Census". Census.gov.
- ↑ "Race and Ethnicity in the United States: 2010 Census and 2020 Census". census.gov. United States Census Bureau. August 12, 2021. September 26, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Gibson, Campbell; Jung, Kay (September 2002). Table A-1. Race and Hispanic Origin, for the United States, Regions, Divisions, and States: 1990 (PDF). Historical Census Statistics on Population Totals By Race, 1790 to 1990, and By Hispanic Origin, 1970 to 1990, For the United States, Regions, Divisions, and States (Report). U.S. Census Bureau. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان May 14, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Frey, William H. (August 13, 2021). "New 2020 census results show increased diversity countering decade-long declines in America's white and youth populations".
- ↑ "US census: Hispanic and Asian-American driving US population growth". BBC News. August 12, 2021.
- ↑ Exner, Rich (June 3, 2012). "Americans under age 1 now mostly minorities, but not in Ohio: Statistical Snapshot". The Plain Dealer.
- ↑ "Most spoken languages in Connecticut".
- ↑ "American Community Survey 3-Year Estimates". U.S. Census Bureau. اصل نسخو مان 2010-12-02 تي محفوظ ڪيل. 2026-06-28 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Hispanic or Latino Origin by Specific Origin: Connecticut".
- 1 2 Putterman, Alex; Stavish, Victoria (May 22, 2025). "As wealth and struggle coexist in Connecticut, these 7 numbers explain the inequality problem". The New Haven Register.
- ↑ "Zoning Practices in Connecticut". 2022-04-11.
- ↑ "Immigrants in Connecticut" (PDF).
- ↑ "Births: Final Data for 2014" (PDF). محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان February 14, 2017 تي محفوظ ڪيل. May 20, 2017 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Births: Final Data for 2015" (PDF). محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان August 31, 2017 تي محفوظ ڪيل. May 20, 2017 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Births: Final Data for 2016" (PDF). محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان June 3, 2018 تي محفوظ ڪيل. May 2, 2018 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Births: Final Data for 2017" (PDF). محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان February 1, 2019 تي محفوظ ڪيل. February 18, 2019 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Martin, Joyce A.; Hamilton, Brady E.; Osterman, Michelle J.K.; Driscoll, Anne K. (November 27, 2019). "Births: Final Data for 2018". National Vital Statistics Reports (Centers for Disease Control and Prevention) 68 (13): 1–47. PMID 32501202. https://www.cdc.gov/nchs/data/nvsr/nvsr68/nvsr68_13-508.pdf. Retrieved December 2, 2019.
- ↑ "Data" (PDF). Centers for Disease Control and Prevention. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان March 23, 2021 تي محفوظ ڪيل. March 27, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Data" (PDF). Centers for Disease Control and Prevention. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان February 7, 2022 تي محفوظ ڪيل. February 20, 2022 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Data" (PDF). Centers for Disease Control and Prevention. February 2, 2022 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Data" (PDF). www.cdc.gov. April 4, 2024 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Data" (PDF). www.cdc.gov. April 11, 2024 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Data" (PDF). www.cdc.gov. 2026-06-11 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 3 Adults in Connecticut—Religion in America: U.S. Religious Data, Demographics and Statistics (Report). Pew Research Center. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 17, 2021 تي محفوظ ڪيل. September 17, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Religion in America: U.S. Religious Data, Demographics and Statistics—Pew Research Center". Pew Research Center's Religion & Public Life Project. May 11, 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 7, 2013 تي محفوظ ڪيل. November 18, 2013 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "The Association of Religion Data Archives | State Membership Report". Thearda.com. اصل نسخو مان December 2, 2013 تي محفوظ ڪيل. November 7, 2013 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "PRRI – American Values Atlas". ava.prri.org. اصل نسخو مان April 4, 2017 تي محفوظ ڪيل. September 17, 2022 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "SASUMMARY State annual summary statistics: personal income, GDP, consumer spending, price indexes, and employment". www.bea.gov. April 30, 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Conor Gowder. "Useful Stats: Income inequality across the states". State Science & Technology Institute, January 24, 2024. Accessed November 23, 2024.
- ↑ "U.S. Millionaires Ranking By State & Market Growth" (PDF). محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان April 26, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 17, 2020 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "U.S. Census Bureau QuickFacts: Connecticut". www.census.gov (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2024-07-28 تي محفوظ ڪيل. October 20, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ staff, CNBC com (2025-07-10). "28. Connecticut". CNBC (انگريزي ۾). 2026-01-14 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Labor underutilization measures ranged from 1.5 percent to 7.8 percent in May 2025". Bureau of Labor Statistics (آمريڪي انگريزي ۾). 2026-01-14 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "State of Connecticut vs. United States Unemployment Rate—State of Connecticut". Connecticut Department of Labor. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 22, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "U.S. Jobless Claims Top 20 Million Since Start of Shutdowns". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 18, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Connecticut Department of Revenue Services". Ct.gov. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 12, 2019 تي محفوظ ڪيل. April 17, 2021 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "Statutes Governing Property Assessment and Taxation". Office of Policy and Management. State of Connecticut. اصل نسخو مان February 20, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "State-Local Tax Burden Rankings FY 2012". The Tax Foundation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 2, 2017 تي محفوظ ڪيل. January 20, 2016 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Top 200 Hedge Fund Managers" (PDF). Hedge Fund Alert. اصل نسخو (PDF) مان July 28, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Connecticut Income Tax Brackets". Tax-Brackets.org. 2019. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 2, 2017 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "Resident Working in Another State". Department of Revenue Services. State of Connecticut. اصل نسخو مان August 12, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "State Individual Income Tax Rates and Brackets for 2020". Tax Foundation. February 4, 2020. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 18, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "Summary of Tax Provisions Contained in 2011 Conn. Pub. Acts 6". Department of Revenue Services. State of Connecticut. June 10, 2011. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 17, 2013 تي محفوظ ڪيل. July 6, 2011 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "2019 Sales Tax Free Week". Department of Revenue Services. State of Connecticut. August 14, 2019. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 26, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "What's New? Property Tax Credit Limitation". Department of Revenue Services. State of Connecticut. اصل نسخو مان August 12, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "2014 CT-1040 Connecticut Resident Income Tax Return and Instructions" (PDF). Department of Revenue Services. State of Connecticut. ص. 31. اصل نسخو (PDF) مان December 29, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 24, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "How Much Does Your State Collect in Property Taxes per Capita?". Tax Foundation. March 11, 2020. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 24, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "STATE MOTOR FUEL TAXES: NOTES SUMMARY RATES EFFECTIVE 01/01/2020" (PDF). American Petroleum Institute. January 1, 2020. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 20, 2021 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "CT Median Single-Family Home Price Reaches 11-Year High in 2019". Boston: The Warren Group. January 29, 2020. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 20, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "U.S. Foreclosure Activity Drops To 15-year Low In 2019". Irvine, California: ATTOM Data Solutions. January 16, 2020. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 29, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 3 4 "2020 Economic Outlook: Slowing Growth Globally, Technology Changes Abound". Connecticut Economic Digest. Connecticut Department of Labor and Connecticut Department of Economic and Community Development. January 2020. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 26, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Bridgewater Associates is the world's largest hedge fund firm for the fourth straight year says Institutional Investor's Alpha". EIN News. May 16, 2014. اصل نسخو مان May 17, 2014 تي محفوظ ڪيل. May 28, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "General Electric: 2019 a 'reset' year". Hearst Connecticut Media. March 14, 2019. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 28, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "Employer List—Search Results: Raveis". Labor Market Information. Connecticut Department of Labor. March 17, 2015. اصل نسخو مان September 5, 2009 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "Search Results for the 100 largest employers in Connecticut". Labor Market Information. Connecticut Department of Labor.
- ↑ "Industry Sectors Employment (CES)—State of Connecticut". Labor Market Information. Connecticut Department of Labor. April 16, 2020. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 25, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Singer, Steven (March 30, 2020). "UTC no more: Merger with Raytheon set for Friday, ending 45-year-old conglomerate headquartered in Connecticut". Hartford Courant. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل. [مئل ڳنڍڻو]
- ↑ "Samsung to Acquire Harman for US$8Bil Cash". The Star. November 15, 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 29, 2025 تي محفوظ ڪيل.
- ↑ Rivera, Ray; Cowan, Alison Leigh (December 23, 2012). "Gun Makers Use Home Leverage in Connecticut". The New York Times. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 24, 2012 تي محفوظ ڪيل. December 24, 2012 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Sturdevant, Matthew (April 1, 2011). "Marlin Firearms Closes in North Haven, Ending 141 Years of Manufacturing in Connecticut". Hartford Courant. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 2, 2013 تي محفوظ ڪيل. December 24, 2012 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Economic Impact of Tourism in Connecticut, 2017" (PDF). Department of Economic andCommunity Development. State of Connecticut. May 2019. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان August 17, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 16, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ 2017 Census of Agriculture State Profile: Connecticut (PDF) (Report). U.S. Department of Agriculture. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان July 28, 2020 تي محفوظ ڪيل. April 18, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Connecticut State Profile and Energy Estimates – Profile Analysis". U.S. Energy Information Administration. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 21, 2021 تي محفوظ ڪيل. March 16, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Connecticut Turnpike (I-95)". NYC Roads. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 4, 2012 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Ways to Commute". CT rides. State of Connecticut. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 18, 2014 تي محفوظ ڪيل. July 25, 2010 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "More Bicycling, Walking to Work; New Haven Leads the Way in Connecticut". Connecticut by the Numbers. May 22, 2014. اصل نسخو مان February 4, 2019 تي محفوظ ڪيل. February 4, 2019 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "FAQs". shorelineeast.com. October 16, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Soule, By Alexander (June 26, 2018). "Hartford Line debuts with 10K passengers in first week". Connecticut Post. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 28, 2020 تي محفوظ ڪيل. September 19, 2018 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Corselli, Andrew (August 28, 2019). "Amtrak, MassDOT To Launch Valley Flyer Service". Railway Age (آمريڪي انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 28, 2019 تي محفوظ ڪيل. October 16, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Bessette, Claire (October 4, 2012). "All aboard for the Central Corridor line". The Day (آمريڪي انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 27, 2014 تي محفوظ ڪيل. October 16, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Despite Snow, Thousands of Riders, Many First-Timers, Experience CTfastrak on First Day of Service" (Press release). Connecticut Department of Transportation. March 28, 2015. اصل نسخو مان September 11, 2015 تي محفوظ ڪيل.
- ↑ "What Is CTfastrak". State of Connecticut. اصل نسخو مان October 14, 2013 تي محفوظ ڪيل. October 18, 2013 تي حاصل ڪيل.
- ↑ LaPorte, Mike (November 5, 2014). "The Busway to the Future: Insider to CTfastrak before Opening to Public". The Live Wire. Manchester Community College. اصل نسخي مان December 11, 2014 تي محفوظ ڪيل. December 11, 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Nicholson, Lori. Exploring Connecticut: Unveiling the Top Destinations and Experiences (انگريزي ۾). Nicholas Horne.
- 1 2 3 "Ct.Gov: Ferries". CT.gov – Connecticut's Official State Website (انگريزي ۾). October 16, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Governor Malloy's Biography". Portal.CT.gov. State of Connecticut. اصل نسخو مان September 14, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Lt. Governor's Biography". Portal.CT.gov. State of Connecticut. اصل نسخو مان November 26, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Departments and Agencies". Portal.CT.gov. State of Connecticut. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 7, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Constitution of the State of Connecticut". Secretary of the State. State of Connecticut. April 21, 2009. اصل نسخو مان November 9, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Connecticut". States in the Senate. U.S. Senate. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 15, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Connecticut". Directory of Representatives. U.S. House of Representatives. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان October 24, 2011 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Connecticut Ordinances and Charters by Town". Judicial Branch Law Libraries. State of Connecticut. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 11, 2012 تي محفوظ ڪيل. June 10, 2013 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Newtown Noise Control Ordinance". Town of Newtown. August 20, 2010. اصل نسخو مان May 11, 2013 تي محفوظ ڪيل. June 10, 2013 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Sec. 22a-69-1 to 22a-69-7.4: Control of Noise" (PDF). Department of Environmental Protection. State of Connecticut. اصل نسخو (PDF) مان December 31, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "Overview of Connecticut Environmental Policy Act". CT.gov - Connecticut's Official State Website (انگريزي ۾). 2026-05-06 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "About Connecticut Courts: History of the Courts". Judicial Branch. State of Connecticut. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 17, 2013 تي محفوظ ڪيل. February 20, 2007 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Section VI: Counties". State Register and Manual. State of Connecticut. اصل نسخو مان September 6, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Judicial District Courts Staff Directory". State of Connecticut Judicial Branch. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 12, 2010 تي محفوظ ڪيل. July 25, 2010 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "Regional Councils of Governments (RCOGs) in Connecticut". CT.gov. Office of Policy and Management. 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 17, 2015 تي محفوظ ڪيل. September 15, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Proposed Change to County Equivalents in Connecticut" (PDF). US Census Bureau.
- ↑ "Governor Lamont Announces U.S. Census Bureau Approves Proposal for Connecticut's Planning Regions To Become County Equivalents" (Press release). The Office of Governor Ned Lamont. June 6, 2022. اصل نسخو مان June 6, 2022 تي محفوظ ڪيل. March 24, 2023 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Town Elections, Boroughs in Connecticut with Date of Incorporation". Secretary of the State. State of Connecticut. June 19, 2013. اصل نسخو مان September 8, 2015 تي محفوظ ڪيل. October 25, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ DaRosa, Andrew (November 3, 2020). "Here's how Connecticut has voted in the past 15 presidential elections". Connecticut Post (آمريڪي انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 1, 2020 تي محفوظ ڪيل. October 16, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Minor Parties in Connecticut". CT.gov – Connecticut's Official State Website (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 29, 2021 تي محفوظ ڪيل. October 16, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Elizabeth, Anna (August 24, 2021). "Carlos Moreno Talks Working Families Party, Danbury and New Britain Races". The Connecticut Examiner (آمريڪي انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 26, 2021 تي محفوظ ڪيل. October 16, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Registration and Party Enrollment Statistics as of October 31, 2024" (PDF). Connecticut Secretary of the State.
- ↑ Keating, Christopher (July 21, 2009). "Health Reform Alive: Legislature Overrides Rell Veto Of Sustinet Care Plan, Six Other Bills". Hartford Courant. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 15, 2009 تي محفوظ ڪيل. September 18, 2009 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Connecticut governor signs bill to repeal death penalty". FOX News. April 25, 2012. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 14, 2019 تي محفوظ ڪيل. April 25, 2012 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "Connecticut Earns a B on State Report Card, Ranks Third in Nation—Quality Counts". Education Week (Editorial Projects in Education) 37 (17). September 5, 2018. https://www.edweek.org/ew/collections/quality-counts-2018-state-grades/highlight-reports/2018/01/17/connecticut.html. Retrieved February 11, 2019.
- ↑ "Private Schools". CT.gov – Connecticut's Official State Website (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان April 14, 2021 تي محفوظ ڪيل. October 15, 2021 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Friend, Tom (2026-06-13). "Fertitta confirms return of Houston Comets, ticket deposits for '27 begin". Sports Business Journal (انگريزي ۾). 2026-06-13 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "History of the New York Giants". Sports Ecyclopedia. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 9, 2011 تي محفوظ ڪيل. September 12, 2006 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "2000–2006 Hartford FoxForce". funwhileitlasted.net. February 16, 2014. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان February 20, 2021 تي محفوظ ڪيل. April 27, 2019 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Veilleux, Richard (April 12, 2004). "Twin National Championships Are A First in Division I Basketball". UConn Advance. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 14, 2015 تي محفوظ ڪيل. September 10, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Scott, Nate (April 8, 2014). "Connecticut women and men make basketball history (again)". USA Today. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان September 14, 2015 تي محفوظ ڪيل. September 10, 2015 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Longman, Jeré (April 1, 2017). "Connecticut's 111-Game Winning Streak Ends With Loss to Mississippi State". The New York Times. ISSN 0362-4331. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 1, 2017 تي محفوظ ڪيل. December 6, 2017 تي حاصل ڪيل.
- ↑ 2015 UConn Football Media Guide (PDF) (انگريزي ۾). UConn Huskies. 2015. ص. 134. اصل نسخو (PDF) مان November 18, 2015 تي محفوظ ڪيل. February 20, 2016 تي حاصل ڪيل.
- ↑ سانچو:College Football HoF
ٻاهريان ڳنڍڻا
[سنواريو]
| وصفون وڪي لغت تان |
| ميڊيا وڪيميڊيا العام تان |
| خبري ڪهاڻيون وڪي خبرون تان |
| قول وڪي قول تان |
| ماخذي متن وڪي ماخذ تان |
| درسي ڪتاب وڪي بُڪس تان |
| سکيا جا وسيلا وڪيورسٽي تان |
| ڊيٽا وڪي ڊيٽا تان |
- سرڪاري ويب سائيٽ
- CTVisit.com—سرڪاري سياحتي ويب سائيٽ
- ڪنيڪٽيڪٽ ڪوئڪ فيڪٽس—آمريڪي مردم شماري بيورو
لائبريري آف ڪانگريس
| پيشرو جارجيا |
آمريڪي رياستن جي يونين ۾ شموليت جي تاريخ موجب فهرست آئين جي توثيق 9 جنوري 1788ع (5هين رياست) |
جانشين ميساچوسٽس |
سانچو:Connecticut سانچو:New England سانچو:Northeast US سانچو:Thirteen Colonies سانچو:United States political divisions
- مضمون with short description
- Short description matches Wikidata
- Short description is different from Wikidata
- Pages using infobox settlement with bad settlement type
- Pages using infobox settlement with no coordinates
- CS1 errors: unsupported parameter
- CS1 آمريڪي انگريزي-language sources (en-us)
- CS1 انگريزي-language sources (en)
- CS1 maint: unrecognized language
- Articles containing Dutch-language text
- CS1 maint: location missing publisher
- مضمون جيڪي وڌائڻا آهن from October 2021
- Articles with invalid date parameter in template
- سڀ مضمون جيڪي وڌائڻا آهن
- حوالن وارا ڳنڍڻا نه لڌا سمورن مضمونن ۾
- Articles with dead external links from April 2021
- مستقل نه لڌل حوالن وارا مضمون
- اهڙا مضمون جن ۾ هيٽ نوٽ سانچا غير موجود صفحي کي نشانو بڻائن ٿا
- CS1: unfit URL
- Portal templates with redlinked portals
- Pages with empty portal template
- VIAF سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- LCCN سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- ISNI سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- GND سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- SELIBR سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- BNF سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- NLA سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- Pages using gadget WikiMiniAtlas
- Coordinates on Wikidata
- Connecticut
- آمريڪا ۾ 1788ع جون قائم ٿيل جايون
- آمريڪا ۾ 1788ع ۾ قائم ٿيل آباديون
- نيو انگلينڊ جون رياستون
- اتر اوڀر آمريڪا
- 1788ع ۾ قائم ٿيل رياستون ۽ علائقا
- آمريڪا جي اوڀر سامونڊي ڪناري جون رياستون
- آمريڪا جون رياستون
- ڳنڍيل آمريڪا