مواد ڏانھن هلو

ڌرتي جو واءُ منڊل

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Earth's atmospheric gases scatter blue light more than other wavelengths, giving Earth a blue halo when seen from space

واءُ منڊل (Atmosphere) يا "وايو منڊل" فضا جيئن ته ڌرتي گولي جي هر پاسي موجود هوا يا فضا کي سڏجي ٿو. ڌرتيءَ جي هر پاسي ويڙهيل هن غلاف جي ٿولهه لڳ ڀڳ هڪ هزار ميل ڪَٿِي وئي آهي. اسين جيڪڏهن ڪپهه جو ايڏو، هڪ هزار ميل اُوچو ۽ ٿُلهو سَٿو ٺاهيون ته ڪپهه جو هيٺيون تهه وڌيڪ گھاٽو، ان کان مٿيون ڪجھه گھٽ گھاٽو ۽ جيئن مٿي تيئن ڇِڊو هوندو. ڌرتيءَ جي هوا به ايئن آهي، ان جا هيٺيان تهه وڌيڪ ڳَورا ۽ گھاٽا ۽ جيئن مٿي تيئن هلڪا ۽ ڇڊا آهن. ڌرتيءَ جي مٿاڇري سان لڳندڙ، هوا جو هيٺيون، وزنائتو ۽ گھاٽي ۾ گھاٽو تهه تائمنڊل (Troposphere) سڏجي ٿو.[1][2]

ڌرتيءَ جا مکيه عضوا لِڱ ٽن قسمن جا آهن.

  1. نهرا
  2. پَٽڙا ۽
  3. گئسي

گئسن جي ان ميڙ کي هوا يا فضا سڏجي ٿو، جيڪا ڌرتيءَ جي چوڌاري لباس جيان اوڍيل آهي. اسين ڌرتيءَ جي نهري حصي تي، پاڻياٺ جي پاسي ۾ ۽ هوا منجھه رهون ٿا. فضا جيئن ته ڌرتي گولي جي هر پاسي موجود آهي، ان ڪري ان کي واءُ منڊل (Atmosphere) يا "وايو منڊل" به سڏجي ٿو.

ڌرتيءَ جي هر پاسي ويڙهيل هن غلاف / لباس جي ٿولهه لڳ ڀڳ هڪ هزار ميل ڪَٿِي وئي آهي. اسين جيڪڏهن ڪپهه جو ايڏو، هڪ هزار ميل اُوچو ۽ ٿُلهو سَٿو ٺاهيون ته ڪپهه جو هيٺيون تهه وڌيڪ گھاٽو، ان کان مٿيون ڪجھه گھٽ گھاٽو ۽ جيئن مٿي تيئن ڇِڊو هوندو. ڌرتيءَ جي هوا به ايئن آهي، ان جا هيٺيان تهه وڌيڪ ڳَورا ۽ گھاٽا ۽ جيئن مٿي تيئن هلڪا ۽ ڇڊا آهن. ڌرتيءَ جي مٿاڇري سان لڳندڙ، هوا جو هيٺيون، وزنائتو ۽ گھاٽي ۾ گھاٽو تهه تائمنڊل (Troposphere) سڏجي ٿو.[3] [4]

واءُ منڊل (Atmosphere) يا "وايو منڊل" فضا جيئن ته ڌرتي گولي جي هر پاسي موجود هوا يا فضا کي سڏجي ٿو. ڌرتيءَ جي هر پاسي ويڙهيل هن غلاف جي ٿولهه لڳ ڀڳ هڪ هزار ميل ڪَٿِي وئي آهي. اسين جيڪڏهن ڪپهه جو ايڏو، هڪ هزار ميل اُوچو ۽ ٿُلهو سَٿو ٺاهيون ته ڪپهه جو هيٺيون تهه وڌيڪ گھاٽو، ان کان مٿيون ڪجھه گھٽ گھاٽو ۽ جيئن مٿي تيئن ڇِڊو هوندو. ڌرتيءَ جي هوا به ايئن آهي، ان جا هيٺيان تهه وڌيڪ ڳَورا ۽ گھاٽا ۽ جيئن مٿي تيئن هلڪا ۽ ڇڊا آهن. ڌرتيءَ جي مٿاڇري سان لڳندڙ، هوا جو هيٺيون، وزنائتو ۽ گھاٽي ۾ گھاٽو تهه تائمنڊل (Troposphere) سڏجي ٿو.[5][6]

حوالا

[سنواريو]
  1. ڌرتي منهنجو گهر (ڊاڪٽر محبت ٻرڙو) | سنڌ سلامت ڪتاب گهر, اصل کان 12 سيپٽمبر 2017 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 27 جولاءِ 2016۔ اڻڄاتل پيراميٽر |dead-url= نظر انداز ڪيو ويو (مدد)
  2. Atmosphere - Wikipedia
  3. ڌرتي منهنجو گهر (ڊاڪٽر محبت ٻرڙو) | سنڌ سلامت ڪتاب گهر, اصل کان 12 سيپٽمبر 2017 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 27 جولاءِ 2016۔ اڻڄاتل پيراميٽر |dead-url= نظر انداز ڪيو ويو (مدد)
  4. Atmosphere - Wikipedia
  5. ڌرتي منهنجو گهر (ڊاڪٽر محبت ٻرڙو) | سنڌ سلامت ڪتاب گهر, اصل کان 12 سيپٽمبر 2017 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 27 جولاءِ 2016۔ اڻڄاتل پيراميٽر |dead-url= نظر انداز ڪيو ويو (مدد)
  6. Atmosphere - Wikipedia