مواد ڏانھن هلو

چشتي سلسلو

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
چشتي سلسلو
الطريقة التشيتشي
چشتي سلسلي جو نشان
مخففچشتيه
قسمروحاني سلسلو
درجابنديسني اسلام
مکيه ماڻهوخواجه معين الدين چشتي اجميري رحمت الله عليه
علائقوڏکڻ ايشيا
بانيخواجه ابو اسحاق شامي رحمت الله عليه
بنيادلڳ ڀڳ 930 عيسوي
چشت، هرات، افغانستان

چشتي سلسلو (فارسي: چشتيه) سني اسلام جو هڪ روحاني سلسلو آهي، جنهن جو نالو افغانستان جي شهر چشت جي نالي تي رکيو ويو آهي، جتي ان جي شروعات ابو اسحاق شامي ڪئي هئي. اهو سلسلو هرات آندو ويو ۽ پوء اجمير شهر ۾ حضرت خواجه معين الدين چشتي اجميري رحمت الله عليه پاران ڏکڻ ايشيا ۾ پکڙجي ويو.

چشتي سلسلو محبت، رواداري ۽ کليل تي زور ڏيڻ لاءِ مشهور آهي. [1] چشتي سلسلو بنيادي طور تي افغانستان ۽ هندستاني ننڍي کنڊ ​​۾ پيروي ڪيو ويندو آهي. چشتي سلسلو چئن مکيه صوفي سلسلن (قادري، چشتي، نقشبندي ۽ سهروردي سلسلو) مان پهريون هو، جيڪو ڏکڻ ايشيا ۾ چڱي طرح قائم ٿيو. [2] خواجه معين الدين چشتي 12هين صدي جي وچ ۾ اجمير شريف، راجسٿان، هندستان) ۾ چشتي سلسلو متعارف ڪرايو. هو چشتي سلسلي جي باني ابو اسحاق شامي کان جانشيني جي قطار ۾ اٺون هو. هاڻي هن سلسلي جون ڪيتريون ئي شاخون آهن ۽ 12هين صدي کان وٺي اها ڏکڻ ايشيائي صوفي برادري جو سڀ کان وڏو سلسلو رهيو آهي.[3]

اجمير شريف، راجستان، هندستان ۾ خواجه معين الدين چشتي جو مقبرو

20هين صدي ۾، هي سلسلو افغانستان ۽ هندستاني ننڍي کنڊ ​​کان ٻاهر پکڙجي ويو آهي. سلسلي جا اڳواڻ ۽ مريد برطانيه (گڏيل بادشاھت)، آمريڪا، ڪينيڊا، آسٽريليا، اوڀر ۽ ڏکڻ آفريڪا ۾ مرڪز قائم ڪيا آهن.

تاريخ

[سنواريو]

چشتي سلسلو، چشت خراسان جي هڪ مشهور شهر جو نالو آهي.اتي جي ڪن بزرگن، ماڻهن جي روحاني اصلاح جو ڪم هٿ ۾ کنيو، انهي ڪري اهو چشتي سلسلو سڏجڻ ۾ آيو. حضرت خواجه ابو اسحاق شامي (وفات 940ع) پهريون بزرگ آهي جنهن جي نالي سان گڏ تذڪرن ۾ چشتي لفظ ملي ٿو. هو اصل شام جو رهاڪوهو.اتان بغداد ۾ آيو، ۽حضرت خواجه مشاد علي دينوري (وفات 910) کان روحاني فيض حاصل ڪيائين. ان جي ارشاد موجب ”چشت“ ۾ آيو، جتي هڪ روحاني تحريڪ جو بنياد رکيائين. هي سلسلو به طريقت جي لحاظ کان حضرت علي ڪرم الله وجه تائين ملي ٿو.

قابل ذڪر شخصيتون

[سنواريو]
  1. حضرت خواجه ابي اسحاق شامي رحمت الله عليه (هرات)
  2. خواجه قطب الدين مودود چشتي رحمت الله عليه 527 هجري
  3. حاجي شريف زنداني رحمت الله عليه 612 هجري
  4. شيخ عثمان هاروني رحمت الله عليه 617 هجري
  5. خواجه محمد ابن احمد چشتي رحمت الله عليه
  6. خِواجه ابي يوسف چشتي رحمت الله عليه
  7. حضرت خواجه معين الدين چشتي اجميري رحمت الله عليه
  8. قطب الاقطاب قطب الدين بختيار ڪاڪي 635 هجري (دهلي، ڀارت)
  9. فريد الدين مسعود گنج شکر 668 هجري (پاڪپتن شريف، پاڪستان)
  10. نصير الدين محمود چراغ دهلوي 757 هجري (دهلي، ڀارت)
  11. تاج الدين چشتي (چشتيان شريف، پاڪستان)
  12. شاهه امين شاهه چشتي رحمت الله عليه (شڪارپور، سنڌ)
  13. پير مهر علي شاهه رحمت الله عليه (گولڙه شريف، پاڪستان)
  14. حاجي امداد الله مهاجر مڪي رحمت الله عليه (مظفر نگر، ڀارت/مڪه المڪرمه، سعودي عرب)
  15. امير خسرو (دهلي، ڀارت)
  16. اکي سراج آئينه هند (ضلع مالدا، اولهه بنگال، انڊيا)
  17. علاء الحق پانڊوي (ضلعو مالدا، اولهه بنگال، انڊيا)
  18. نور قطب عالم (ضلعو مالدا، ويسٽ بنگال، انڊيا)
  19. اشرف جهانگير سمناڻي (ڪڇوڇه شريف، اتر پرديش، ڀارت)
  20. برهان الدين غريب (مهاراشٽر، ڀارت)
  21. خواجه غريب نواز، بنده نواز (گلبرگه، انڊيا)
  22. شهزادو سليم چشتي (فتح پور سيڪري، انڊيا)
  23. نور محمد مهاروي 1205هجري (مهار شريف، پاڪستان)
  24. محمد سليمان تونسوي 1267 هجري (تونسه شريف، پاڪستان)
  25. عطا حسين فاني چشتي (بهار، ڀارت)
  26. خواجه غلام فريد (مٺڻ ڪوٽ، پاڪستان)
  27. محمد شمس الدين سيالوي 1300هجري (سيال شريف، پاڪستان)
  28. احمد محي الدين نورشاهه جيلاني (نوري مسڪن، حيدرآباد)
  29. سيد مير جان (نقشبنديه جو اعليٰ بزرگ، جيڪو پڻ چشتي روايت تي عمل ڪندو هو)
  30. عنايت خان رحمت الله عليه (ودودرا، گجرات)
  31. حضرت خواجه ابي الھند فرسنافته الچشتي

پڻ ڏسو

[سنواريو]
  1. حضرت علي بن ابي طالب ڪرم الله وجه
  2. حضرت خواجه حسن بصري رحمت الله عليه
  3. خواجه اويس قرني رضي الله تعالي عنه
  4. قادري سلسلو
  5. نقشبندي سلسلو
  6. شاذلي سلسلو
  7. شاهه عبدالقادر جيلاني رحمت الله عليه
  8. حضرت خواجه ابي الفيض فضيل ابن عياض رحمت الله عليه
  9. حضرت خواجه ابراهيم ادهم البلخي رحمت الله عليه
  10. حضرت خواجه غلام فريد رحمت الله عليه
  11. حضرت خواجه امين الدين ابي هيبره البصري رحمت الله عليه
  12. حضرت خواجه ممشاد علي دينوري رحمت الله عليه

برصغير پاڪ و هند ۾ حضرت خواجه معين الدين چشتي هن سلسلي کي ڦهلايو، اسلام جي تبليغ ڪئي، ۽ ماڻهن جي روحاني اصلاح ڪئي.[4]

حوالا

[سنواريو]
  1. Ernst, Carl W. and Lawrence, Bruce B. (2002) Sufi Martyrs of Love: The Chishti Order in South Asia and Beyond Palgrave Macmillan, New Yorks 1234567 4039-6026-7
  2. Bennett, Clinton; Ramsey, Charles M., مرتب (2012). South Asian Sufis: Devotion, Deviation, and Destiny. London: Continuum International Pub. ISBN 978-1-4411-8474-0.
  3. Rozehnal, Robert. Islamic Sufism Unbound: Politics and Piety in Twenty-First Century Pakistan. Palgrave MacMillan, 2007. Print.
  4. چشتي سلسلو: ميمڻ عبدالمجيد سنڌي مھراڻ رسالو؛ جلد 35؛ 1986؛ سنڌي ادبي بورڊ ڄامشورو