ڄنگھ

*ٽنگ*
ٽنگ
	جيت جي ٽنگ جو خاڪو
تفصيل
سڃاڻپ ڪندڙ
لاطيني ٻولي	membrum inferius
ائناٽامي جا محاورا	A01.1.00.031
ائناٽامي جو بنيادي ماڊل	24879
	ائناٽامي جا محاورا [وڪيڊيٽا ۾ ترميميو]

ڄنگھ يا ٽنگ (Leg): هڪ وزن کڻندڙ ۽ چرپر ڪندڙ جسماني بناوت آهي، جيڪا عام طور ٿنڀي جهڙي شڪل واري هوندي آهي. چرپر دوران، ٽنگون ”ڊگهيون ٿي سگهندڙ ٽيڪن“ طور ڪم ڪن ٿيون.^[1] سڀني جوڙن جي چرپر جي ميلاپ کي هڪ اهڙي واحد، سڌي عنصر جي صورت ۾ نموني بند ڪري سگهجي ٿو، جيڪو پنهنجي ڊيگهه بدلائڻ ۽ هر رخ ۾ گهمي سگهندڙ ”ڪُلهي“ جي جوڙ چوڌاري ڦرڻ جي سگهه رکي ٿو.

هڪ جانور جي جسماني بناوت طور، ٽنگ چرپر لاءِ استعمال ٿيندي آهي. ان جو پري وارو ڇيڙو اڪثر زور کي ورهائڻ لاءِ بدليل هوندو آهي (جهڙوڪ پير). گهڻن جانورن جون ٽنگون ٻڌي انگ ۾ هونديون آهن.

فرنيچر جي هڪ جزو طور، ٽنگ ڪارائتي مٿاڇري، جهڙوڪ ميز جي مٿئين تختي يا ڪرسيءَ جي ويهڻ واري حصي کي سهارو ڏيڻ لاءِ گهربل مواد جي بچت خاطر استعمال ٿيندي آهي.

اصطلاح

هڪ ٽنگو: هڪ ٽنگ، جهڙوڪ ڪلم
ٻه ٽنگو: ٻه ٽنگون، جهڙوڪ انسان ۽ پکي
ٽي ٽنگو: ٽي ٽنگون، جيڪو عام طور صحتمند جانورن ۾ قدرتي طور نه ٿيندو آهي
چار ٽنگو: چار ٽنگون، جهڙوڪ ڪتا ۽ گهوڙا

ڪيترن ئي ٽيڪسا جي سڃاڻپ ٽنگن جي انگ سان ڪئي ويندي آهي:

چار عضوي جاندارن جون چار ٽنگون هونديون آهن. بائيپس جنس جي اسڪواميٽن جون رڳو ٻه ٽنگون هونديون آهن. سيسيليئن ۽ ڪيترين ئي اسڪواميٽ نسل وارين شاخن هم رخي ارتقا وسيلي پنهنجون ٽنگون وڃائي ڇڏيون آهن.
پين آرٿروپوڊا: گهٽ ۾ گهٽ چار ٽنگون. مخملي ڪيڙن ۽ ڪجهه سنڌي پيرن وارن جاندارن جون ٻارهن کان وڌيڪ ٽنگون هونديون آهن؛ ڪجهه جنسن ۾ هڪ سئو کان به وڌيڪ ٽنگون ٿين ٿيون. نالن مان ظاهر ٿيندڙ مطلب جي ابتڙ، سئوپيرين (”سئو پير“) جون ويهن کان گهٽ يا 300 کان وڌيڪ ٽنگون ٿي سگهن ٿيون، ۽ هزارپيرين (”هزار پير“) جون 1,000 کان گهٽ، پر وڌ ۾ وڌ 750 ٽنگون هونديون آهن.

جزا

ٽنگ مجموعي ايناٽامي جي هڪ بناوت آهي، جنهن جو مطلب آهي ته اها بنا ڪنهن اوزار جي ڏسڻ لاءِ ڪافي وڏي هوندي آهي. ان جا جزا جانور تي دارومدار رکن ٿا. انسانن ۽ ٻين کير پياريندڙ جانورن ۾ ٽنگ ۾ هڏا، ڏورا، ٽينڊن، لِگامينٽ، رت جون نليون، تنتون ۽ چمڙي شامل آهن. جيتن ۾ ٽنگ اندر انهن مان گهڻيون شيون شامل هونديون آهن، سواءِ ان جي ته جيتن ۾ ٻاهريون ڍانچو هوندو آهي، جيڪو هڏن ۽ چمڙي ٻنهي جو ڪم ڪندو آهي.

ڪڏهن ٽنگ جي ڇيڙي، يا پير، کي ٽنگ جو حصو سمجهيو ويندو آهي؛ ٻين حالتن ۾ ان کي الڳ سمجهيو ويندو آهي. ساڳيءَ طرح، ڪُلهي جو جوڙ يا اها ٻي جاءِ، جتي ٽنگ مُک جسم سان ڳنڍجي ٿي، الڳ يا ٽنگ جو حصو سمجهي سگهجي ٿي.

چار عضوي جاندارن جون ٽنگون

چار عضوي جاندارن جي ايناٽامي ۾، ٽنگ جو اصطلاح سڄي عضوي لاءِ استعمال ٿيندو آهي. انساني طب ۾، صحيح وصف^[2]^[3]^[4] رڳو گوڏي ۽ ڀيڏي جي وچ واري حصي ڏانهن اشارو ڪري ٿي. هن هيٺين حصي کي پنِي پڻ چيو ويندو آهي،^[5]^[6] ۽ هن حصي جي اڳئين پاسي کي نَري يا پري ٽيبيا چيو ويندو آهي.

ٻن ٽنگن وارن چار عضوي جاندارن ۾، ٻن هيٺين عضون کي ”ٽنگون“ ۽ ٻن مٿين عضون کي، حالتن موجب، ”ٻانهون“ يا ”کنڀ“ چيو ويندو آهي. چار ٽنگن وارن چار عضوي جاندارن ۾، عضون کي عام طور اڳيون ٽنگون ۽ پويون ٽنگون چيو ويندو آهي.

روبوٽڪ ٽنگ

روبوٽڪ ٽنگ کي هڪ محرڪ هلائيندو آهي، جيڪو ڪنهن مڪينزم يا سرشتي کي هلائڻ يا ضابطي ۾ رکڻ لاءِ موٽر جو هڪ قسم آهي. اهو توانائيءَ جي ذريعي سان هلايو ويندو آهي، جيڪا عام طور برقي وهڪري، هائڊرالڪ پاڻياٺ جي دٻاءَ يا هوا جي دٻاءَ جي صورت ۾ هوندي آهي، ۽ ان توانائيءَ کي چرپر ۾ بدلائيندو آهي.

مصنوعي ٽنگ

مصنوعي ٽنگ هڪ هٿرادو ٽنگ آهي، جيڪا وڃايل ٽنگ جي جاءِ تي استعمال ڪئي ويندي آهي.

حوالا

↑ Gray, J. (1944). "Studies in the Mechanics of the Tetrapod Skeleton". Journal of Experimental Biology (Biologists.org) 20 (2): 88–116. doi:10.1242/jeb.20.2.88. Bibcode: 1944JExpB..20...88G. http://jeb.biologists.org/cgi/content/abstract/20/2/88. Retrieved 21 September 2010.
↑ "Leg". Medical Subject Headings (MeSH). National Library of Medicine. اصل نسخو مان 22 ڊسمبر 2015 تي محفوظ ڪيل. 18 اپريل 2009 تي حاصل ڪيل.
↑ "Leg". Dorland's Medical Dictionary for Healthcare Consumers. Mercksource. 18 اپريل 2009 تي حاصل ڪيل.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (ڳنڍڻو)
↑ سانچو:MerriamWebsterDictionary
↑ Kardong, Kenneth V. (2009). Vertebrates: Comparative anatomy, function, evolution (5th ڇاپو). McGraw-Hill. ص. 340. ISBN 978-0-07-304058-5.
↑ سانچو:MerriamWebsterDictionary

ٻاهريان ڳنڍڻا

وڪيميڊيا العام تي ڄنگھ بابت مواد

زمرو:dmy تاريخون استعمال Dmy تاريخون استعمال

[1] Gray, J. (1944). "Studies in the Mechanics of the Tetrapod Skeleton". Journal of Experimental Biology (Biologists.org) 20 (2): 88–116. doi:10.1242/jeb.20.2.88. Bibcode: 1944JExpB..20...88G. http://jeb.biologists.org/cgi/content/abstract/20/2/88. Retrieved 21 September 2010.

[2] "Leg". Medical Subject Headings (MeSH). National Library of Medicine. اصل نسخو مان 22 ڊسمبر 2015 تي محفوظ ڪيل. 18 اپريل 2009 تي حاصل ڪيل.

[3] "Leg". Dorland's Medical Dictionary for Healthcare Consumers. Mercksource. 18 اپريل 2009 تي حاصل ڪيل.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (ڳنڍڻو)

[4] سانچو:MerriamWebsterDictionary

[5] Kardong, Kenneth V. (2009). Vertebrates: Comparative anatomy, function, evolution (5th ڇاپو). McGraw-Hill. ص. 340. ISBN 978-0-07-304058-5.

[6] سانچو:MerriamWebsterDictionary

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]