مواد ڏانھن هلو

يورينس

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
يورينس
Pictured as a featureless disc by Voyager 2 in 1986
دريافت
دريافت ڪندڙWilliam Herschel
دريافت جي تاريخچُڪَ:ناقابلِڪار وقت.
سڃاڻپون
اچارڻListeni/ˈjʊərənəs/ or Listeni/j[unsupported input]nəs/[1][2]
صفتونUranian
نشان⛢
مداري خاصيتون[3][lower-alpha 1]
دور J2000
Aphelion20.11 AU
(3008 Gm)
Perihelion18.33 AU
(2742 Gm)
19.2184 AU
(2,875.04 Gm)
انحرافيت0.046381
369.66 days[6]
اوسط مداري رفتار
6.80 km/s[6]
142.238600°
جهڪاءُ0.773° to ecliptic
6.48° to Sun's equator
1.02° to invariable plane[7]
74.006°
96.998857°
ڄاتل سيٽلائيٽس27
جسماني خاصيتون
اوسط رداس
25,362±7 ڪلوميٽر[8][lower-alpha 2]
استوائي رداس
25,559±4 ڪلوميٽر
4.007 Earths[8][lower-alpha 2]
قطبي رداس
24,973±20 ڪلوميٽر
3.929 Earths[8][lower-alpha 2]
چپٽائي0.0229±0.0008[lower-alpha 3]
گهيرو159,354.1 ڪلوميٽر[4]
مٿاڇري جو رقبو
8.1156×109 km2[4][lower-alpha 2]
15.91 Earths
حجم6.833×1013 km3[6][lower-alpha 2]
63.086 Earths
ڪاميٽي(8.6810±0.0013)×1025 kg
14.536 Earths[9]
GM=5,793,939±13 km3/s2
اوسط کثافت
1.27 g/cm3[6][lower-alpha 4]
مٿاڇري جي ڪشش ثقل
8.69 m/s2[6][lower-alpha 2]
0.886 g
جڙت جي لمحي جو عنصر
0.23[10] (estimate)
فرار جي رفتار
21.3 km/s[6][lower-alpha 2]
نجومي گردش جو عرصو
−0.71833 d (retrograde)
17 h 14 min 24 s[8]
استوائي گردش جي رفتار
2.59 km/s
9,320 km/h
محوري جهڪاءُ
97.77° (to orbit)[6]
اتر قطب جي رائيٽ اسينشن
 17h 9m 15s
257.311°[8]
اتر قطب جي ڊيڪلينيشن
−15.175°[8]
عڪاسي0.300 (Bond)[11]
0.488 (geom.)[12]
ظاهري چمڪ
5.38[13] to 6.03[13]
زاويائي قطر
3.3″ to 4.1″[6]
فضا[14][15][16][lower-alpha 5]
پيماني جي اوچائي
27.7 km[6]
حجمي جوڙجڪ(Below 1.3 bar)

Gases:

  • 83 ± 3% hydrogen (H2)
  • 15 ± 3% helium (He)
  • 2.3% methane (CH4)
  • 0.009% (0.007–0.015%) hydrogen deuteride (HD)
  • hydrogen sulfide (H2S)[17]

Ices:

  1. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "OED".
  2. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "BBCOUP".
  3. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "VSOP87".
  4. 1 2 3 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "nasafact".
  5. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "CSeligman".
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "fact".
  7. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "meanplane".
  8. 1 2 3 4 5 6 7 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Seidelmann Archinal A'hearn et al. 2007".
  9. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Jacobson Campbell et al. 1992".
  10. de Pater, Imke; Lissauer, Jack J. (2015). Planetary Sciences (2nd updated ڇاپو). New York: Cambridge University Press. ص. 250. ISBN 978-0521853712.
  11. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Pearl_et_al_Uranus".
  12. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Mallama_et_al".
  13. 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Mallama_and_Hilton".
  14. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Lunine 1993".
  15. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Lindal Lyons et al. 1987".
  16. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Conrath Gautier et al. 1987".
  17. Irwin, Patrick G. J.; Toledo, Daniel; Garland, Ryan; Teanby, Nicholas A.; Fletcher, Leigh N.; Orton, Glenn A.; Bézard, Bruno (23 April 2018). "Detection of hydrogen sulfide above the clouds in Uranus's atmosphere". Nature Astronomy 2 (5): 420–427. doi:10.1038/s41550-018-0432-1. Bibcode: 2018NatAs...2..420I.


يورينس URANUS (سنڌي:وار وڻي گِرَهَ، ھرشل، يؤرينس) جديد زماني جو دريافت ٿيندڙ ھي پھريون گرھ آھي. ان کان پھرين قديم اسٽرونومرز رڳو مرڪري، زھرہ ، مريخ ، مشتري ۽ زحل تي ڳالھائيندا ھئا ۽ انھن تي ريسرچ ڪندا ھئا .

يورينس جي کوجنا اسان جي نظام شمسي جي حدن کي اڳيان وڌائي ڇڏيو جيڪي مشتري تائين محدود ھو .

ھي گرھ 13 مارچ 1781ء ۾ سر وليئم مارشل دريافت ڪئي . ھي ٽيلي اسڪوپ ذريعي دريافت ٿيندڙ پھريون گرھ پڻ آھي . جيتوڻيڪ ھن کي پراڻي زماني ۾ ڪڏھن به گرھ نه مڃيو ويو . ڇو ته ھي گھٽ چمڪندو آھي ۽ ھن جو چڪر پڻ آھستي آھي . ڏسڻ ۾ ھي صفا ستارن وانگي نظر ايندو آھي .

شروع ۾ ھرشل به ھن کي ستارو سمجھندو رھيو . ھرشل کان علاوه به ڪئي علم نجوم جي ماھرن ھن کي ستارو سمجھندا رھيا . سويڊش علم نجوم جي ماھر Anders John Lexell ھن جي مدار تي ريسرچ ڪيائين ۽ ان کي سياري وانگي ڏٺائين . ھن ٻڌايو ته ھرشل جو دريافت ڪيل آسماني جسم درحقيقت ھڪ گرھ آھي جيڪو ٻين گرھن وانگي سج کي مدار ۾ پڻ ڦري ٿو .

ھن جو نالو King George 3 رکيو ويو پر ھي نالو قبول عام نه ڪيو ويو . ٻين گرھن وانگي ھن جو نالو به رومن ميٿالوجي جي تحت يورينس رکيو ويو . ھن کي قبول عام ڪيو ويو . جيڪو رومن ميٿالوجي ۾ زحل جو پي ۽ مشتري جو ڏاڏو آھي . رومين جو آسماني ديوتا پڻ آھي .

يورينس اسان جي نظام شمسي جو ستون گرھ ۽ وزن ۾ چوٿون وڏو گرھ آھي . ھي سج کان ٽي بلين ڪلو ميٽر پري آھي . سج جي روشني ھن تائين پڄڻ ۾ اڍائي ڪلاڪ لڳن ٿا . گھڻو پري ھئڻ ڪري سج جي روشني زمين جي مقابلي ۾ 400% سيڪڙو گھٽ پڄي ٿو .

يورينس سج جو چڪر 84 زميني سالن ۾ مڪمل ڪندو آھي . پنھنجي مدار ۾ ھي ھڪ چڪر 17 ڪلاڪ چوڏھن منٽن ۾ پورو ڪندو آھي . ھن چڪر دوران ھن تي رات ڏينھن ناھن ٿيندا . ڇو ته ھي 90 ڊگري تي جھڪيل آھي . ڪجهه وقت لاء ھن تي رات ڏينھن وارو ڦيرو ٿئي ٿو . اسان لاء ھي اڃان راز آھي ته ائين ڇو آھي .

يورينس جسم ۾ نيپچون کان ٿورو وڏو آھي . ھن جا 27 چنڊ آھن . يورينس کي چوڌاري تيرنھن کن گول دائرا زحل وانگي پڻ آھن . جيڪي پٿر ۽ برف جا ٽڪڙا آھن . اھي رنگ اسان مشتري ، زحل ، نيپچون تي پڻ ڏٺا آھن . ھن جي چنڊن جا نالا پوپ ۽ شيڪسپيئر جي ڪردارن مان ورتل آھن .

20 آگسٽ 1977 تي موڪليل وائجر 24 جنوري 1986 ۾ يورينس جي سسٽم داخل ٿيو . وائجر 2 يورينس ڏانھن موڪليل پھرين ۽ آخري اسپيس ڪرافٽ آھي .

ھن جي درجه حرارت ڪاٽو 224 ڊگري آھي . جيڪو اسان جي نظام شمسي جو سڀ کان ٿڌو گرھ آھي . ان لاء ھن کي Ice Giat برفاني پربت چئبو آھي . ھن تي ھوا جي اسپيڊ 560 ميل في ڪلاڪ تائين ھجي ٿو .

سج کان ھن جو مفاصلو زحل کان ٻيڻ آھي .

حوالا

[سنواريو]
  1. These are the mean elements from VSOP87, together with derived quantities.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "atmospheric pressure".
  3. Calculated using data from Seidelmann, 2007.[8]
  4. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "atmospheric pressure2".
  5. Calculation of He, H2 and CH4 molar fractions is based on a 2.3% mixing ratio of methane to hydrogen and the 15/85 He/H2 proportions measured at the tropopause.
حوالي جي چڪ: "lower-alpha" نالي جي حوالن جي لاءِ ٽيگ <ref> آهن، پر لاڳاپيل ٽيگ <references group="lower-alpha"/> نہ مليو