مواد ڏانھن هلو

ناچ

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان


جديد ناچ جا ٻه رقاص

ناچ يا رقص جسماني حرڪتن جي ترتيب تي ٻڌل هڪ فن آهي، جنهن ۾ حرڪتن کي جمالياتي ۽ اڪثر علامتي معنائن سان يا ته برجستي طور انجام ڏنو ويندو آهي يا ڄاڻي واڻي ترتيب ڏنو ويندو آهي. ناچ کي ان جي رقص نگاري (ڪوريئوگرافي)، حرڪتن جي مجموعي، تاريخي دور يا علائقي ۽ اصل جي بنياد تي درجابندي ۽ بيان ڪري سگهجي ٿو. ناچ عام طور موسيقي جي سنگت سان پيش ڪيو ويندو آهي، جڏهن ته ڪڏهن رقاص پاڻ به ساڳئي وقت ڪو موسيقيءَ جو ساز وڄائيندو آهي.

گروهي ناچ جا ٻه عام قسم ناٽڪي ناچ ۽ شرڪتي ناچ آهن. ٻنهي قسمن جا ناچ سماجي، رسوماتي، مقابلاتي، جذباتي يا عشقيه، جنگي، مقدس يا عبادتي مقصدن لاءِ ادا ڪيا ويندا آهن. ناچ رڳو اسٽيج تي پيش ڪرڻ تائين محدود ناهي، بلڪه اهو ورزش، جسماني تربيت ۽ ٻين راندين جي سکيا لاءِ پڻ استعمال ٿيندو آهي. دنيا جي مختلف ملڪن ۾ ناچ جون پيشڪشون ۽ مقابلا منعقد ٿيندا آهن، جن ۾ مختلف انداز ۽ معيار ڏسڻ ۾ اچن ٿا.

ناچ اڪيلي سر به ورزش يا ذاتي اظهار جي صورت ۾ ڪيو ويندو آهي. ناچ انسان جي عام فطري رويي مان هڪ آهي، ۽ ان لاءِ هميشه ڪنهن مقرر رقص نگاري جي ضرورت نه هوندي آهي.

ناچ/رقص (انگريزي ٻولي: Dance)انسان جي جذبي جو سندس جسم جي عضون ۾ تحرڪ، چُر پر ۽ هلچل رستي اظهار. رقص جي مُراد آهي خيالن ۽ جذبن جو جسم ذريعي اظهار ڪرڻ. هر جسماني چُرپُر ۽ عمل ۾ ڪنهن نه ڪنهن خيال ۽ جذبي جو اظهار هوندو آهي. فني لحاظ کان فرق فقط اهو آهي ته جنهن کي رقص سڏجي ٿو، سو هڪ بار ترتيب ۽ با اصول فن آهن، جنهن جا پنهنجا اصول ۽ قاعدا ٿين ٿا. حقيقت ۾ رقاص جي هر تحرڪ ۽ چُرپُر ۾، عضون جي اشارن واري انداز ۾ امنگن جو اظهار لڪل رهي ٿو، جنهن کي فني صلاحيتن جا ڄاڻ رکندڙ ئي سمجھي سگهن ٿا. [1]

ناٽڪي ۽ شرڪتي ناچ

[سنواريو]
هڪ آمريڪي جاز ناچ ٽولي جا ميمبر اسٽيج ناچ جي پيشڪش دوران گروهي ناچ پيش ڪري رهيا آهن.

ناٽڪي ناچ، جنهن کي پيشڪشي ناچ يا اسٽيج ناچ پڻ چيو ويندو آهي، بنيادي طور ڏسندڙن لاءِ پيش ڪيو ويندو آهي. اهو اڪثر اسٽيج تي ماهر رقاصن طرفان پيش ڪيو ويندو آهي. هن قسم جو ناچ گهڻو ڪري ڪنهن ڪهاڻي کي پيش ڪري ٿو، جنهن لاءِ خاموش اداڪاري (Mime)، ناچ جا لباس ۽ اسٽيج جي سجاوٽ استعمال ٿي سگهي ٿي. ڪڏهن اهو موسيقيءَ جي اظهار ۽ تشريح لاءِ به پيش ڪيو ويندو آهي، جيڪا اڪثر ناٽڪ لاءِ خاص طور ترتيب ڏنل هوندي آهي، پر اهو لازمي شرط نه آهي. ان جا مشهور مثال مغربي بيلي ناچ، جديد ناچ، هندستاني ڪلاسيڪي ناچ جهڙوڪ ڀرت ناٽيم، ۽ چيني ۽ جاپاني گيتن ۽ ناچن تي ٻڌل ناٽڪي پيشڪشون، جهڙوڪ ڊريگن ناچ، آهن. گهڻا ڪلاسيڪي ناچ صرف ناچ تي مرڪوز هوندا آهن، پر پيشڪشي ناچ اوپيرا ۽ موسيقي ناٽڪ جي ٻين صورتن ۾ پڻ شامل هوندو آهي.

شرڪتي ناچ ۾ لوڪ ناچ، سماجي ناچ، گروهي ناچ جهڙوڪ قطاري ناچ، گول دائري وارو ناچ، زنجيري ناچ ۽ چورس ناچ، يا ساٿي سان ڪيو ويندڙ ناچ، جهڙوڪ بال روم ناچ، شامل آهن. اهڙا ناچ بنيادي طور گڏيل مقصدن، جهڙوڪ سماجي ميل جول، ورزش يا شرڪت ڪندڙن جي جسماني لچڪ وڌائڻ لاءِ ڪيا ويندا آهن، نه ته رڳو ڏسندڙن جي وندر لاءِ. اهڙن ناچن ۾ عام طور ڪا باقاعده ڪهاڻي شامل نه هوندي آهي.

گروهي ناچ ۽ ڪور ڊي بيلَي، سماجي ساٿي ناچ ۽ پا ڊي دو (ٻن رقاصن جو گڏيل ناچ)، هڪ ٻئي کان نمايان طور مختلف آهن. اهڙيءَ ريت اڪيلو ناچ يا تشريحي ناچ به رڳو رقاص جي ذاتي اطمينان لاءِ پيش ڪري سگهجي ٿو. شرڪتي ناچ ۾ اڪثر سڀئي رقاص هڪجهڙيون حرڪتون ۽ قدم استعمال ڪندا آهن، پر مثال طور اليڪٽرانڪ ناچ موسيقي سان لاڳاپيل ريو ثقافت ۾ وڏي انگ ۾ ماڻهو آزاد ناچ ڪندا آهن، جتي هر ماڻهو پنهنجي انداز ۾ ناچيندو آهي ۽ ٻين سان هم آهنگ ٿيڻ ضروري نه هوندو آهي. ان جي ابتڙ، ڪجهه ثقافتن ۾ مخصوص ناچن بابت سخت روايتون ۽ ضابطا موجود هوندا آهن، جيڪي طئي ڪندا آهن ته ماڻهو ڪهڙن ناچن ۾ شرڪت ڪري سگهن ٿا يا ڪرڻ لازمي آهي.[2]

تاريخ

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ناچ جي تاريخ
ڀيمبيٽڪا ۾ وچ پٿر واري دور (Mesolithic) جي ناچ ڪندڙ ماڻهن جون تصويرون

ناچ بابت قديم ترين آثار قديمه جا ثبوت ڀارت جي رياست مدهيه پرديش ۾ واقع ڀيمبيٽڪا جي پٿريلي پناهه گاهن ۾ مليل لڳ ڀڳ 10,000 سال پراڻين غارن جي تصويرن مان ملن ٿا، جڏهن ته قديم مصر جي لڳ ڀڳ ت. 3300 BC وارين قبرن ۾ پڻ ناچ ڪندڙ ماڻهن جون تصويرون موجود آهن. اهو خيال پيش ڪيو ويو آهي ته لکڻ جي ايجاد کان اڳ ناچ، ڪهاڻين ۽ روايتن کي هڪ نسل کان ٻئي نسل تائين زباني ۽ عملي نموني منتقل ڪرڻ جو اهم ذريعو هو. محققن جو اهو به خيال آهي ته وجد، خلسي يا روحاني سرشاري جي حالتن ۽ شفائي رسمن ۾ ناچ جو استعمال، جيئن اڄ به ڪيترين مقامي ثقافتن ۾ ڏٺو وڃي ٿو، ناچ جي سماجي ارتقا جو هڪ اهم ابتدائي عنصر هو.

ساساني دور جي ايراني پيالي تي ناچ ڪندڙ ۽ موسيقار

ناچ جا حوالا انساني تاريخ جي قديم ترين لکتن ۾ به ملن ٿا. يوناني ناچ (ڪورس) جو ذڪر افلاطون، ارسطو، پلوٽارڪ ۽ لوسيان جي لکڻين ۾ موجود آهي.[3] بائيبل ۽ تلمود ۾ به ناچ سان لاڳاپيل ڪيترن واقعن جو ذڪر ملي ٿو ۽ انهن ۾ ناچ لاءِ ٽيهه کان وڌيڪ اصطلاح استعمال ٿيل آهن.[4]

چين ۾ نوپٿر واري دور جي ٺڪر جي ٿانون تي ماڻهن کي هٿن ۾ هٿ ڏئي قطار ۾ ناچ ڪندي ڏيکاريو ويو آهي،[5] جڏهن ته "ناچ" لاءِ سڀ کان پراڻو چيني لفظ اوريڪل هڏن تي لکيل مليو آهي.[6] ناچ جو ذڪر قديم چيني ڪتاب لوشي چنڪيئو ۾ پڻ ملي ٿو.<م [7] قديم چين ۾ ابتدائي ناچ جادوئي ۽ شماني رسمن سان پڻ لاڳاپيل هو.[8]

ٽئين–ٻئي صدي ق.م. جي يوناني نقاب پوش رقاص جي ڪانسي جي مورتي، اسڪنڊريا، مصر

هندستان ۾ پهرئين هزار سال ق.م. دوران ڪيترائي اهڙا ڪتاب تصنيف ڪيا ويا، جن ۾ روزاني زندگيءَ جي مختلف پهلوئن کي ضابطي هيٺ آڻڻ جي ڪوشش ڪئي وئي. ڀارت مني جو ناٽيه شاستر (لفظي معنيٰ: "ناٽڪ جو علم") انهن قديم ترين ڪتابن مان هڪ آهي. هي ڪتاب بنيادي طور ناٽڪ بابت آهي، جنهن ۾ ناچ کي هندستاني ثقافت جو اهم جزو قرار ڏنو ويو آهي. ان کان پوءِ هندستان ۾ ناچ جي هڪ مضبوط ۽ لڳاتار روايت قائم رهي، جيڪا اڄ تائين جاري آهي، جتي ناچ ثقافت، مذهبي رسمن ۽ بالي ووڊ جي تفريحي صنعت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿو. جديد دور جي ڪيترين ئي ناچ جي صورتن جون پاڙون پڻ تاريخي، روايتي، رسوماتي ۽ نسلي ناچن سان ملن ٿيون.[9]

موسيقي

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ناچ جي موسيقي
بلغاريا جي شهر صوفيا ۾ هڪ پاپ موسيقي جي محفل دوران ناچ ڪندڙ ٻه عورتون.

ناچ عام طور موسيقي جي سنگت سان پيش ڪيو ويندو آهي، پر اهو لازمي ناهي. ناچ موسيقي جي تال سان هم آهنگ ٿي سگهي ٿو يا ان کان آزاد به ٿي سگهي ٿو. ناچ جا ڪجهه قسم، جهڙوڪ ٽيپ ناچ ۽ گم بوٽ ناچ، موسيقي جي بدران يا ان سان گڏ پنهنجين حرڪتن ۽ قدمن مان پيدا ٿيندڙ آوازن کي ئي سنگت طور استعمال ڪندا آهن.

موسيقي ۽ ناچ جون ڪيترين ئي ابتدائي صورتون هڪ ٻئي لاءِ ئي وجود ۾ آيون ۽ اڄ به اڪثر گڏ پيش ڪيون وينديون آهن. روايتي موسيقي ۽ ناچ جي اهڙين مشهور گڏيل صورتن ۾ جگ، والٽز، ٽانگو، ڊسڪو ۽ سالسا شامل آهن. موسيقي جي ڪجهه صنفن سان انهن جي هم نالي ناچ جون صورتون پڻ موجود آهن، جيئن باروڪ موسيقي ۽ باروڪ ناچ. ان جي ابتڙ، موسيقي ۽ ناچ جون ڪي ٻيون صورتون ساڳيو نالو رکڻ باوجود الڳ الڳ ارتقا ڪنديون رهيون آهن، جيئن ڪلاسيڪي موسيقي ۽ ڪلاسيڪي بيلَي.

رقص نگاري (ڪوريئوگرافي) ۽ موسيقي عام طور هڪ ٻئي جي تڪميل لاءِ ترتيب ڏنيون وينديون آهن، ته جيئن رقص نگار ۽ رقاصن جي پيش ڪيل ڪهاڻي يا خيال کي وڌيڪ اثرائتي نموني سان بيان ڪري سگهجي.[10]

تال

[سنواريو]

تال ۽ ناچ تاريخي توڙي عملي لحاظ کان هڪ ٻئي سان گهري لاڳاپي ۾ رهيا آهن. آمريڪي رقاص ٽيڊ شان لکيو آهي ته: "تال جو اهو تصور، جيڪو ناچ جي هر مطالعي جي بنياد ۾ موجود آهي، اهڙو موضوع آهي جنهن تي بي انتها ڳالهائي سگهجي ٿي، پر پوءِ به ان جو مڪمل احاطو نٿو ڪري سگهجي."

موسيقيءَ جي تال جا ٻه بنيادي جزا هوندا آهن: هڪ باقاعدي ورججندڙ ڌڙڪو (Beat)، جيڪو رفتار کي قائم ڪري ٿو، ۽ ٻيو زور ۽ وقفي جو اهڙو نمونو، جيڪو تال جي جوڙجڪ کي طئي ڪري ٿو. بنيادي ڌڙڪو عام طور هڪ سادي قدم يا جسماني حرڪت جي مدت جي برابر هوندو آهي.

ٽانگو جي بنيادي تال

گهڻن ناچن جي پنهنجي مخصوص رفتار ۽ تال هوندي آهي. مثال طور ٽانگو عام طور سانچو:Music تال ۾ لڳ ڀڳ 66 ڌڙڪن في منٽ جي رفتار سان ڪيو ويندو آهي. ان جو بنيادي سست قدم، جنهن کي سلو چيو وڃي ٿو، هڪ ڌڙڪي جيترو وقت وٺندو آهي، جڏهن ته ڪيترين اضافي حرڪتن کي سلو – تڪڙو – تڪڙو جي ڳڻپ سان انجام ڏنو ويندو آهي.[11]

جسم جون ورجائتيون حرڪتون اڪثر مضبوط ۽ ڪمزور عضلاتي چرپر جي مٽاسٽا تي ٻڌل هونديون آهن. انساني جسم جي ساڄي ۽ کاٻي پاسي جي هم آهنگي، اڳتي ۽ پٺتي، ۽ مٿي ۽ هيٺ حرڪتن سبب ڪيترائي ناچ ۽ موسيقي جون صورتون ٻه يا چار ماترن واري تال تي ٻڌل هونديون آهن. البت ڪجهه حرڪتن ۾ هڪ مرحلو ٻئي کان وڌيڪ وقت وٺندو آهي، تنهنڪري ڪي ناچ ٽي ماترن واري تال تي ٻڌل هوندا آهن.[12] بلقان جي لوڪ ناچن جهڙين روايتن ۾ ته وڌيڪ پيچيده تالون پڻ استعمال ٿين ٿيون، ۽ اهڙن ناچن لاءِ مخصوص قدمن سان ٺهڪندڙ مقرر ڊيگهه واريون ڌنون گهربل هونديون آهن.

Lululaund – The Dancing Girl (1901)

قديم زماني کان موسيقي ناچ سان گڏ رهي آهي. قديم مصرين جو عقيدو هو ته ناچ جو آغاز ديوتا اٿوتس ڪيو، جنهن مذهبي رسمن دوران موسيقيءَ سان گڏ ماڻهن جي تالوارين حرڪتن کي ڏسي انهن کي باقاعده صورت ڏني. يورپ جي نشاة ثانيه واري دور ۾ گليئلمو ايبريو دا پيسارو ناچ کي اهڙي جسماني حرڪت قرار ڏنو، جيڪا انسان جي اندروني روحاني ڪيفيت کي موسيقيءَ جي هم آهنگيءَ سان ظاهر ڪري ٿي.

سورهين صديءَ ۾ ٿوانو آربو جي مشهور ڪتاب Orchésographie جي شروعات ئي اسي کان وڌيڪ مختلف طبل جي تالَن جي وضاحت سان ٿئي ٿي.[13]

ڪيترن مفڪرن جو خيال آهي ته جيئن موسيقي ناچ کي جنم ڏنو، تيئن اهو به ممڪن آهي ته ابتدائي موسيقي خود ناچ مان پيدا ٿي هجي. ٽيڊ شان جو چوڻ هو ته ناچ انساني تاريخ جو پهريون فن هو ۽ ٻين سڀني فنن جي بنياد بڻيو. موسيقيءَ جي ماهر پرسي شولز پڻ لکي ٿو ته موسيقيءَ جي باقاعده ميزان، جملن جي توازن ۽ ورجاءَ تي ناچ جو گهرو اثر رهيو آهي.[14]

ان هوندي به شان جو خيال هو ته ناچ موسيقي کان سواءِ به ترقي ڪري سگهي ٿو ۽ موسيقي به ناچ کان آزاد وجود رکي سگهي ٿي، پر اهي ٻئي فن هميشه هڪ ٻئي سان لاڳاپيل رهندا ۽ سندن باهمي تعلق ٻنهي لاءِ فائديمند ثابت ٿيندو.[15]

ويهين صديءَ جي شروعاتي آمريڪي رقاصه هيلن مولر موجب، "ابتدا کان وٺي موسيقي، شاعري ۽ ناچ کي هڪ اڻٽٽ رشتو تال ۽ صورت جو ٻڌو آهي، نه ڪي صرف هم آهنگي يا رنگ جو."[16]

انداز

[سنواريو]

ناٽڪي انداز

[سنواريو]

اسٽيج ناچ، اوپيرا وانگر، پنهنجي وڏي جوڙجڪ ۾ اڪثر ڪهاڻي ۽ ڊرامائي بناوت تي ٻڌل هوندو آهي. رقص نگاري ۾ شامل حرڪتن ۽ اشارن جو بنيادي مقصد ڪردارن جي شخصيت، جذبن، مقصدن ۽ ڪهاڻيءَ ۾ سندن ڪردار کي ظاهر ڪرڻ هوندو آهي.[17] اهڙيون ڊرامائي گهرجون عام طور انهن ناچن جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ ڊگهيون ۽ آزاد حرڪتون طلب ڪن ٿيون، جيڪي ڪنهن ڪهاڻي تي ٻڌل نه هوندا آهن.

ٻئي طرف، اوڻيهين صديءَ ۾ ترقي ڪندڙ بيلي بلان اهڙي قسم جي تالوارين پيشڪشن کي جنم ڏنو، جيڪي ويهين صديءَ ۾ مڪمل طور بنا ڪهاڻيءَ وارن بيلَي ناچن ۾ تبديل ٿي ويون. انهن ۾ تيز ۽ تالوارا قدم، جهڙوڪ پيٽي اليگرو، نمايان حيثيت رکن ٿا. ان جو مشهور مثال سوان ڍنڍ جي ٻئي منظر ۾ ننڍن هنسن جو ناچ آهي.

بيلَي جي شروعات سورهين ۽ سترهين صديءَ دوران فرانس ۽ اٽلي جي شاهي درٻارن ۾ پيش ٿيندڙ ناٽڪي تقريبن مان ٿي. بعد ۾ رقاص اهڙا ناچ پيش ڪرڻ لڳا، جيڪي موسيقيءَ جي روايتي مجموعن سان لاڳاپيل هئا ۽ هر هڪ جي پنهنجي مخصوص تال هوندي هئي. رومانوي قومپرستيءَ جي دور ۾ اهي ڪردار ناچ جي صورت اختيار ڪري ويا.

رومانوي دور ۾ بيلَي وڏي آرڪيسٽرا ۽ وڌيڪ پيچيده موسيقيءَ سان گڏ ترقي ڪئي، جنهن سبب ناچ ۾ ڊرامائي اظهار کي وڌيڪ اهميت ملي. روڊولف لابان جي خيال موجب ناچ ۾ رڳو موسيقيءَ جي تال نه، پر حرڪت جي تال ۽ شڪل پڻ ڪردار، جذبي ۽ ارادي جي اظهار جو ذريعو آهي.[18] ويهين صديءَ ۾ ايگور اسٽراونسڪي جي بهار جي رسم جهڙين پيشڪشن نئين تالوارين اندازن کي متعارف ڪرايو، جيڪي قديم انساني احساسن جي عڪاسي ڪندا هئا.[19]

هندستاني ڪلاسيڪي ناچ، بيلَي وانگر، گهڻو ڪري ڊرامائي انداز ۾ پيش ڪيو ويندو آهي، جتي ڪهاڻيءَ جي اظهار ۽ خالص ناچ جي وچ ۾ ويجهو لاڳاپو هوندو آهي. هندستاني روايت ۾ خالص فني حرڪتن کي نرتا ۽ جذباتي اظهار تي ٻڌل ناچ کي نرتيا چيو وڃي ٿو، ۽ ٻئي تال جي نظام سان ڳنڍيل هوندا آهن. ناچ جا استاد رقاصن کي تال سيکارڻ لاءِ بول نالي زباني يادگيري واري نظام جو استعمال ڪندا آهن.

جاپاني روايتي ناٽڪي ناچ، جهڙوڪ ڪابوڪي ۽ نوه، پڻ ڪهاڻي تي ٻڌل ۽ تجريدي ناچ ۾ فرق ڪن ٿا. ڪابوڪي جا بنيادي قسم تاريخي، گهريلو ۽ ناچ تي ٻڌل پيشڪشون آهن، جڏهن ته نوه ۾ به پلاٽ تي ٻڌل ڊراما ۽ خالص ناچ واريون پيشڪشون الڳ سڃاتيون وڃن ٿيون.

شرڪتي ۽ سماجي انداز

[سنواريو]
يورپي روايتن مان نڪتل ڪنٽرا ناچ، جيڪو شرڪتي سماجي لوڪ ناچ جو هڪ قسم آهي.

سماجي ناچ، جيڪي ڏسندڙن بدران شرڪت ڪندڙن لاءِ هوندا آهن، ڪڏهن ڪڏهن نقل يا ڪهاڻيءَ جا عنصر به شامل ڪندا آهن، پر اهي گهڻو ڪري موسيقيءَ جي تال سان ويجهي هم آهنگي رکن ٿا. انهيءَ سبب والٽز ۽ پولڪا جهڙا نالا ناچ ۽ موسيقي ٻنهي لاءِ استعمال ٿيندا آهن. ڪجهه ناچن ۾، جهڙوڪ ٽيپ ناچ، رقاصن جي قدمن مان پيدا ٿيندڙ آواز موسيقيءَ جو اهم حصو بڻجي ويندو آهي.

افريقي ناچ بنيادي طور مقرر قدمن تي ٻڌل هوندو آهي، پر ان ۾ تال جي تشريح ڪرڻ جي وڏي آزادي به هوندي آهي. ان ۾ پير يا ڌڙ بنيادي ڌڙڪي کي ظاهر ڪندا آهن، جڏهن ته ڪلهن، گوڏن يا مٿي جون حرڪتون گڏيل تال جا وڌيڪ پيچيده نمونا پيدا ڪنديون آهن. ماهر رقاص هڪ ئي وقت انهن سڀني تالوارين عنصرن کي جسماني حرڪتن ذريعي هم آهنگ انداز ۾ پيش ڪندا آهن.[20]

ثقافتي روايتون

[سنواريو]

آفريڪا

[سنواريو]
ڪدورو، انگولا جو هڪ ناچ
يوگنڊا جا نوجوان امن جي ثقافتي جشن دوران ناچ ڪندي

سانچو:مکيه

آفريڪا ۾ ناچ سماجي زندگيءَ سان گهري نموني ڳنڍيل آهي ۽ برادريءَ جي اهم واقعن جي عڪاسي اڪثر ناچن وسيلي ڪئي ويندي آهي. ٻار جي ڄمڻ، جنازي، شادي ۽ جنگ جي موقعي تي ناچ پيش ڪيا ويندا آهن.[21]:13 روايتي ناچ ثقافتي اخلاقي قدرن، مذهبي روايتن ۽ جنسي روين بابت سماجي ضابطن کي منتقل ڪن ٿا؛ دٻيل جذبن، جهڙوڪ ڏک، جي اظهار جو وسيلو بڻجن ٿا؛ جنگ ڪرڻ يا اناج پيهڻ جهڙن گڏيل ڪمن لاءِ برادريءَ جي ماڻهن کي سهڪار تي آماده ڪن ٿا؛ روحاني رسمون ادا ڪن ٿا؛ ۽ سماجي يڪجهتي کي مضبوط ڪن ٿا.[22]

سڄي کنڊ ۾ هزارين قسم جا ناچ ڪيا وڃن ٿا. انهن کي روايتي، نَو-روايتي ۽ ڪلاسيڪي اندازن ۾ ورهائي سگهجي ٿو: ڪنهن مخصوص سماج جا لوڪ ناچ، روايتي اندازن جي تقليد ۾ تازو تخليق ڪيل ناچ، ۽ اسڪولن يا خانگي سکيا وسيلي رسمي طور منتقل ٿيندڙ ناچ.[21]:18 آفريقي ناچ مختلف قوتن جي اثر هيٺ تبديل ٿيو آهي، جن ۾ يورپي مشنري ۽ نوآبادياتي حڪومتون به شامل آهن، جيڪي مقامي ناچن کي ڪڏهن بي حيائيءَ وارو يا ڌيان هٽائيندڙ سمجهي دٻائينديون هيون.[22] جديد آفريقي ثقافتن ۾ ناچ اڄ به نون حالتن اندر پنهنجا روايتي ڪم سرانجام ڏئي ٿو؛ مثال طور اسپتال جي افتتاح جو جشن، اڻڄاتل شهرن ۾ آيل ڳوٺاڻن لڏپلاڻ ڪندڙن ۾ برادريءَ جو احساس پيدا ڪرڻ، يا عيسائي گرجاگهرن جي رسمن ۾ شامل ٿيڻ.[22][23]

ايشيا

[سنواريو]
هڪ هندستاني ڪلاسيڪي رقاصه
منڊالي جي منٿا ناٽڪ گهر ۾ انوا اسڪول آف پرفارمنگ آرٽس جو هڪ استاد روايتي هٿن جون حرڪتون ڏيکاريندي.

سمورا هندستاني ڪلاسيڪي ناچ مختلف درجن تائين ناٽيه شاستر مان نڪتل آهن، تنهنڪري انهن ۾ ڪيترائي گڏيل عنصر ملن ٿا، جهڙوڪ مدرائون، يعني هٿن جون مخصوص بيهڪون، جسم جون ڪي مقرر حالتون، ٽنگن جون حرڪتون ۽ ڊرامائي يا اظهارائتي اداڪاري، جنهن کي اڀنيه چيو وڃي ٿو. هندستاني ڪلاسيڪي موسيقي انهن ناچن سان سنگت ڪندي آهي ۽ لڳ ڀڳ سڀني اندازن جا رقاص پيرن جي مُرن وٽ گهنگهرو ٻڌندا آهن، جيڪي ضرب وارن سازن سان تال پيدا ڪري موسيقيءَ جي تڪميل ڪندا آهن.

هاڻي هندستاني ڪلاسيڪي ناچن جون ڪيتريون ئي علائقائي صورتون موجود آهن. اوڊرا ماگڌي جهڙا ناچ، جن کي ڏهاڪن جي بحث کان پوءِ هاڻوڪي مٿلا ۽ اوڊيشا واري علائقي جي اوڊيسي ناچ سان ڳنڍيو ويو آهي، مختلف علائقن جي ثقافتي رابطن ۾ ناچن جي باهمي اثر کي ظاهر ڪن ٿا.[24]

هندستان ۽ پاڪستان ۾ پکڙيل پنجاب جو علائقو ڀنگڙي جي جنم ڀومي آهي. ڀنگڙو موسيقيءَ جي هڪ انداز ۽ ناچ ٻنهي طور مشهور آهي. اهو گهڻو ڪري قديم فصل لڻڻ جي جشنن، محبت، وطن دوستي يا سماجي موضوعن سان لاڳاپيل هوندو آهي. ان جي موسيقي ڍول نالي ساز جي وڄت سان هم آهنگ ڪئي ويندي آهي. ڀنگڙو رڳو موسيقي نه، پر فصل جي خوشيءَ جو ناچ پڻ آهي، جنهن ۾ ماڻهو ڍول وڄائيندا، ٻوليون ڳائيندا ۽ ناچ ڪندا آهن. اهو سکن جي ويساکي ميلي سان وڌيڪ ترقي ڪندو ويو.

سري لنڪا جي ناچن ۾ شيطاني ناچ، جن کي يڪون نٽيما چيو وڃي ٿو، شامل آهن. هيءَ هڪ تفصيلي رسم آهي، جنهن جون پاڙون سري لنڪا جي ٻڌمت کان اڳ واري دور تائين پهچن ٿيون. ان ۾ بيمارين جي سببن بابت قديم ايوَرويدي تصورن، نفسياتي اثراندازي ۽ سنهالي ڪائناتي تصور جا ڪيترائي پهلو گڏ ٿين ٿا. انهن رسمن جو اثر سري لنڪا جي ڪلاسيڪي ناچن تي پڻ نظر اچي ٿو.[25]

هڪ انڊونيشيائي بالي رقاصه

انڊونيشيا جا ناچ ان ملڪ جي نسلي گروهن ۽ ثقافتن جي گهڻ رڱائپ جي عڪاسي ڪن ٿا. انڊونيشيا ۾ 1,300 کان وڌيڪ نسلي گروهه آباد آهن ۽ اتان جي ناچن ۾ آسٽرو نيشيائي ۽ ميلانيشيائي ثقافتي پاڙن سان گڏ ايشيا ۽ اولهه جي مختلف ثقافتن جا اثر پڻ ڏسجن ٿا. انڊونيشيا جا ناچ رسوماتي حرڪتن ۽ مذهبي تقريبن مان نڪتل آهن. انهن ۾ جنگي ناچ، بيمارين جي علاج يا انهن کان بچاءَ لاءِ شماني ناچ، مينهن گهرائڻ جا ناچ ۽ ٻيا ڪيترائي قسم شامل آهن.

پهرين صديءَ ۾ انڊونيشيا اندر ڌرمي مذهبن جي قبوليت کان پوءِ هندو ڌرم ۽ ٻڌ ڌرم جون رسمون مختلف فني پيشڪشن وسيلي ملهايون ويون. رامائڻ، مهاڀارت ۽ پانجي ڪهاڻين جهڙن رزمي داستانن مان سيندراتاري نالي ناچ-ناٽڪ لاءِ مواد ورتو ويو، جيڪو اولهه جي بيلَي روايت سان مشابهت رکي ٿو. ناچ جو هڪ پيچيده ۽ نهايت ضابطي وارو انداز وجود ۾ آيو، جيڪو اڄ تائين خاص طور جاوا ۽ بالي ٻيٽن تي زنده آهي.

جاوا جو وايانگ وونگ ناچ رامائڻ يا مهاڀارت جي واقعن مان مواد وٺندو آهي، پر اهو هندستاني صورت کان گهڻو مختلف آهي. انڊونيشيائي ناچن ۾ هندستاني ناچن جي ڀيٽ ۾ مدران تي گهٽ زور ڏنو ويندو آهي ۽ مقامي اندازن جي اظهار کي وڌيڪ اهميت ڏني ويندي آهي. جاوا جو مقدس رسوماتي ناچ بيڌايا شايد چوڏهين صديءَ جي ماجاپاهت دور يا ان کان به اڳ جو آهي. اهو انهن رسوماتي ناچن مان نڪتل سمجهيو وڃي ٿو، جيڪي ڪنواريون ڇوڪريون شوِ، برهما ۽ وشنو جهڙن هندو ديوتائن جي پوڄا لاءِ ڪنديون هيون.

بالي ۾ ناچ مقدس هندو ڌرمي رسمن جو لازمي حصو بڻجي چڪو آهي. ڪجهه ماهرن موجب بالي جو ناچ جاوا جي وڌيڪ قديم ناچ روايت مان نڪتل آهي. چوڏهين صديءَ جي اوڀر جاوا جي مندرن تي ٿيل اُڀريل نقش نگاريءَ ۾ اهڙا تاج ۽ مٿا سينگاريل نظر اچن ٿا، جيڪي اڄوڪي بالي ناچ ۾ استعمال ٿيندڙ مٿا سينگارن سان مشابهت رکن ٿا.

اسلام ان وقت انڊونيشيائي ٻيٽاري ۾ پکڙجڻ شروع ٿيو، جڏهن مقامي ۽ ڌرمي ناچ اڃا مقبول هئا. فنڪار ۽ رقاص اڳئين دور جا انداز استعمال ڪندا رهيا، پر ڪهاڻين کي وڌيڪ اسلامي تشريح ڏني وئي ۽ لباس کي اسلامي تعليم موجب وڌيڪ ڍڪيندڙ بڻايو ويو.[26]

وچ اوڀر جا ناچ عام طور گول دائري ۾ ٿيندڙ ناچن جون روايتي، ڪنهن حد تائين جديد بڻايل صورتون آهن. انهن ۾ دبڪي، تمزارا، آشوري لوڪ ناچ، ڪرد ناچ، آرمينيائي ناچ ۽ ترڪي ناچ سميت ٻيا ناچ شامل آهن.[27][28] انهن ناچن ۾ شرڪت ڪندڙ عام طور هٿن يا ٻانهن کان هڪ ٻئي سان ڳنڍيل هوندا آهن، جنهن جو دارومدار ناچ جي مخصوص انداز تي هوندو آهي. اهي ناچ جي ميدان ۾ گول ڦرندي ٽنگن ۽ ڪلهن سان تالوار حرڪتون ڪندا آهن. ناچ جي اڳواڻي ڪندڙ شخص عام طور هڪ لٺ يا رومال هٿ ۾ رکندو آهي.[27][29]

يورپ ۽ اتر آمريڪا

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو اسٽيج ناچ
پيئر-آگسٽ رينوار جي تصوير بوگيوال ۾ ناچ (1883ع)

لوڪ ناچ يورپ جي مختلف علائقن ۾ هڪ ٻئي کان گهڻو مختلف آهن ۽ انهن مان ڪي سوين يا هزارين سال پراڻا ٿي سگهن ٿا. تنهن هوندي به، ڪيترن يورپي لوڪ ناچن ۾ ڪجهه گڏيل خاصيتون ملن ٿيون، جهڙوڪ ڪنهن سڏيندڙ جي اڳواڻيءَ هيٺ گروهي شرڪت، شرڪت ڪندڙن جو هڪ ٻئي جا هٿ پڪڙڻ يا ٻانهون ملائڻ، ۽ موسيقيءَ جون مقرر صورتون، جن کي ڪارول چيو ويندو آهي.[30] ڪجهه ناچ، جهڙوڪ مي پول ناچ، ڪيترن ملڪن ۾ عام آهن، جڏهن ته ڪيلي ناچ ۽ پولڪا جهڙا ناچ ڪنهن هڪ مخصوص ثقافت ۾ گهريون پاڙون رکن ٿا. يورپ جا ڪي لوڪ ناچ، جهڙوڪ چورس ناچ، نئين دنيا ڏانهن منتقل ٿيا ۽ پوءِ آمريڪي ثقافت جو حصو بڻجي ويا.

نٽڪريڪر جي اصل پيشڪش جي هڪ پوءِ واري منظر ۾ شگر پلم پري جي ڪردار ۾ واروارا نڪيتينا ۽ ڪيوليئر جي ڪردار ۾ پاويل گيرڊٽ، 1892ع
سيو قوم جو بفيلو ناچ، 1894ع

بيلَي پهرين اٽلي ۽ پوءِ فرانس ۾ شاهي درٻارن جي شاندار تماشن مان ترقي ڪئي، جن ۾ تال، ڊرامو، شاعري، گيت، لباس ۽ ناچ گڏ پيش ڪيا ويندا هئا. درٻاري امير پڻ انهن پيشڪشن ۾ فنڪار طور حصو وٺندا هئا. لوئي چوڏهون جي حڪمرانيءَ دوران، جيڪو پاڻ به رقاص هو، ناچ کي وڌيڪ منظم ضابطن هيٺ آندو ويو. پيشور رقاصن آهستي آهستي درٻاري شوقينن جي جاءِ ورتي ۽ بيلَي جي استادن کي فرانسيسي حڪومت طرفان اجازت ناما جاري ڪيا ويا.

بيلَي جي پهرين باقاعدي سکياگاهه اڪيڊيمي روايال دي دانس، يعني شاهي ناچ اڪيڊمي، 1661ع ۾ پيرس ۾ قائم ڪئي وئي. ٿوري ئي عرصي کان پوءِ هن اڪيڊمي سان لاڳاپيل پهرين باقاعدي بيلَي ٽولي ٺهي. شروعات ۾ هن ٽولي ۾ رڳو مرد شامل هئا، پر 1681ع ۾ عورتن کي به شامل ڪيو ويو.

ويهين صديءَ جو اسٽيج ناچ ناچ جي اندازن ۾ وڏي نواڻ آندي، جنهن جي نمايان خاصيت وڌيڪ آزاد فني طريقن جي ڳولا هئي. جنهن فن کي پوءِ جديد ناچ چيو ويو، ان جي شروعاتي اڳواڻن ۾ لوئي فلر، ازادورا ڊنڪن، ميري وگمان ۽ رٿ سينٽ ڊينس شامل آهن. موسيقي ۽ ناچ جي لاڳاپي تي ٻڌل يوريٿمڪس جو طريقو ايميل جيڪس-ڊالڪروز تيار ڪيو، جنهن ميري ريمبرٽ جهڙن فنڪارن وسيلي جديد ناچ ۽ جديد بيلَي جي ترقيءَ تي اثر وڌو.

روڊولف اسٽائنر ۽ ميري اسٽائنر-وان سيورس جي تيار ڪيل يوريٿمي روايتي ناچ سان ملندڙ باقاعدي عنصرن کي نئين آزاد انداز سان گڏ ڪيو ۽ ناچ لاءِ حرڪتن جو هڪ پيچيده نئون ذخيرو متعارف ڪرايو. 1920ع واري ڏهاڪي ۾ مارٿا گراهم، ليسٽر هارٽن ۽ ڊورس همفري جهڙن نئين انداز جي اهم بانيَن پنهنجو ڪم شروع ڪيو. ان کان پوءِ ناچ جا ڪيترائي مختلف انداز وجود ۾ آيا؛ وڌيڪ تفصيل لاءِ جديد ناچ ڏسو.

افريقي آمريڪي ناچ ناچ گهرن، اسڪولن يا باقاعدي ٽولين بدران روزاني سماجي جڳهن ۾ ترقي ڪئي. ٽيپ ناچ، ڊسڪو، جاز ناچ، سوئنگ ناچ، هپ هاپ ناچ ۽ لنڊي هاپ، جنهن جو راڪ اينڊ رول موسيقي ۽ راڪ اينڊ رول ناچ سان ويجهو لاڳاپو آهي، عالمي سطح تي اثر وڌو. ايڪيهين صديءَ ۾ ڪلاسيڪي بيلَي جي فني طريقن ۽ افريقي آمريڪي ناچ کي گڏ ڪندڙ انداز پڻ پيدا ٿيا، جن ۾ هپليٽ شامل آهي.[31]

لاطيني آمريڪا

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو لاطيني آمريڪي ناچ
گهٽي سامبا جا رقاص ڪارنيول جي جلوسن ۽ مقابلن ۾ ناچ پيش ڪندي.

لاطيني آمريڪا جي سماجي زندگي ۽ ثقافت ۾ ناچ کي مرڪزي حيثيت حاصل آهي. برازيل جو سامبا، ارجنٽينا جو ٽانگو ۽ ڪيوبا جو سالسا عالمي سطح تي مشهور ساٿي ناچ آهن. ان کان سواءِ ٻين قومي ناچن، جهڙوڪ ميرينگي، ڪويڪا، پلينا، جارابي، جوروپو، مارينيرا، ڪمبيا، بچاتا ۽ ٻين کي پڻ پنهنجن ملڪن جي ثقافت ۾ اهم حيثيت حاصل آهي.[32]

روايتي ڪارنيول جا ميلا انهن ۽ ٻين ڪيترن ناچن کي وڏي پيماني تي ٿيندڙ جشنن ۽ عوامي تقريبن ۾ شامل ڪندا آهن.[33]

لاطيني آمريڪا جي ڪيترن ثقافتي ۽ نسلي گروهن ۾ گڏيل سڃاڻپ جي تعمير ۾ ناچ اهم ڪردار ادا ڪيو آهي.[34] ناچ هن خطي جي افريقي، يورپي ۽ مقامي (اصلوڪن) قومن کي هڪ ٻئي سان ڳنڍڻ ۽ گڏيل ثقافتي سڃاڻپ پيدا ڪرڻ جو اهم ذريعو رهيو آهي.[32]

ناچ جون ڪجهه صنفون، جهڙوڪ ڪاپوئيرا، ۽ جسم جون ڪي مخصوص حرڪتون، خاص طور ڪيبراڊا يا چيلهه جي لوڏن تي ٻڌل انداز، لاطيني آمريڪا جي تاريخ ۾ مختلف دورن دوران ڪڏهن سرڪاري پابندين جو شڪار رهيون ته ڪڏهن انهن کي وڏي پذيرائي ۽ ثقافتي اهميت حاصل ٿي.[34]

ناچ جا انداز

[سنواريو]

ناچ کي عام طور مختلف اندازن ۾ ورهايو ويندو آهي، جيڪي روايت، دورِ حاضر ۽ ثقافتي پس منظر جي لحاظ کان هڪ ٻئي کان مختلف هوندا آهن. ڪيترين ئي صورتن ۾ ناچ جا مختلف انداز هڪ ٻئي تي اثرانداز ٿيندا آهن ۽ وقت سان گڏ پاڻ ۾ ملي نوان انداز پيدا ڪندا آهن.

روايتي ناچن ۾ بيلَي نمايان حيثيت رکي ٿو، جنهن جي ابتدا اٽلي جي نشاة ثانيه دوران ٿي. بيلَي پنهنجي نفيس ۽ درست حرڪتن، آڱرين جي چُوٽين تي ناچ ڪرڻ (پوائنٽ ورڪ) ۽ رقص نگاري ذريعي ڪهاڻي بيان ڪرڻ جي ڪري مشهور آهي. شادين جهڙين رسمي سماجي تقريبن ۾ اڪثر بال روم ناچ پيش ڪيو ويندو آهي، جنهن ۾ والٽز، ٽانگو، فوڪس ٽراٽ ۽ چا-چا-چا جهڙا انداز شامل آهن، جيڪي عام طور ٻن ساٿين طرفان گڏجي ادا ڪيا ويندا آهن. روايتي ناچن ۾ لوڪ ناچ پڻ شامل آهن، جهڙوڪ آئرش اسٽيپ ناچ، هندستاني ڀرت ناٽيم، اسپيني فليمينڪو ۽ آفريقي قبائلي ناچ.

ڪيترائي ناچ مخصوص ثقافت يا ذيلي ثقافت سان وابسته هوندا آهن. مثال طور جاز ناچ، جيڪو افريقي-آمريڪي لوڪ ناچ مان ارتقا پذير ٿيو، ۽ بالي ووڊ ناچ، جيڪو هندستاني ڪلاسيڪي ناچ، لوڪ ناچ ۽ جديد اندازن جو امتزاج آهي. ناچ جا ڪيترائي انداز پنهنجي اصل علائقي کان ٻاهر به پکڙجي ويا آهن، جيئن بيلي ڊانس (مشرقي ناچ) دنيا جي ڪيترن ملڪن ۾ مقبول ٿيو.

ناچ جا ڪيترائي جديد انداز ويهين صديءَ جي ستر واري ڏهاڪي دوران وجود ۾ آيا، جن ۾ فضائي ناچ، هپ هاپ ناچ، جديد ناچ ۽ گهٽي ناچ شامل آهن.

تعليم

[سنواريو]
هڪ رقاص ناچ اسٽوڊيو ۾ مشق ڪندي، جيڪو ڪلاسيڪي ناچ ۽ ٻين ڪيترن ئي اندازن جي تربيت لاءِ بنيادي جڳهه آهي.

ناچ جا اڀياس دنيا جي ڪيترين ئي اعليٰ تعليمي ادارن ۾ فن ۽ انسانيات جي پروگرامن جو حصو طور پڙهايا ويندا آهن. ڪجهه يونيورسٽيون ناچ ۾ بي اي ۽ ان کان اعليٰ تعليمي ڊگريون پڻ پيش ڪن ٿيون. ناچ جي تعليمي نصاب ۾ ناچ جي مشق ۽ پيشڪش، رقص نگاري، نسلي ناچ جو اڀياس (ايٿنيوڪوريولاجي)، حرڪتيات (ڪائنيسيولاجي)، ناچ جي نوٽ نويسي ۽ ناچ ۽ حرڪت ذريعي علاج (ڊانس ٿراپي) جهڙا مضمون شامل ٿي سگهن ٿا.

تازو سالن ۾ ڪجهه تعليمي ادارن ۾ ناچ ۽ حرڪت ذريعي علاج کي سکيا جي عمل ۾ پڻ شامل ڪيو ويو آهي. خاص طور تي سکڻ ۾ ڏکيائيون، جذباتي يا رويايي مسئلا، يا توجهي جي کوٽ ۽ انتهائي سرگرمي جي خرابي (ADHD) وارن شاگردن لاءِ رياضيءَ جي سکيا ۾ هن طريقي کي استعمال ڪيو ويو آهي.[35]

ناچ جي تعليم پيشورانه تربيت کان ٻاهر به ٻن سالن جي عمر کان وٺي بالغن تائين هر عمر جي ماڻهن کي ڏني ويندي آهي. اهڙي تعليم عام طور دنيا جي مختلف ناچ اسٽوڊيون ۾ ڏني ويندي آهي.[36] ڪجهه ملڪن ۾ پرائمري ۽ سيڪنڊري سرڪاري اسڪولن ۾ به شاگردن کي شروعاتي سطح جي ناچ جون ڪلاسون وٺڻ ۽ اسڪول جي تقريبن ۾ پيشڪش ڪندڙ ناچ ٽولين ۾ شامل ٿيڻ جو موقعو فراهم ڪيو ويندو آهي.[37]

پيشا

[سنواريو]

سانچو:مکيه

رقاص

[سنواريو]

پيشور رقاص عام طور معاهدي تحت يا مخصوص پيشڪشن ۽ فني منصوبن لاءِ ملازم رکيا ويندا آهن. هڪ پيشور رقاص جي زندگي گهڻو ڪري مسلسل بدلجندڙ ڪم جي حالتن، سخت مقابلي ۽ نسبتاً گهٽ آمدني سان لاڳاپيل هوندي آهي. ان ڪري ڪيترائي رقاص مالي استحڪام حاصل ڪرڻ لاءِ اضافي روزگار پڻ اختيار ڪندا آهن. آمريڪا ۾ ڪيترائي پيشور رقاص مزدور تنظيمن، جهڙوڪ آمريڪن گلڊ آف ميوزيڪل آرٽسٽس، اسڪرين ايڪٽرز گلڊ ۽ ايڪٽرز ايڪوٽي ايسوسيئيشن جا ميمبر هوندا آهن، جيڪي پنهنجي ميمبرن لاءِ ڪم جون حالتون ۽ گهٽ ۾ گهٽ اجورو مقرر ڪن ٿيون.

پيشور رقاصن لاءِ اعليٰ جسماني صلاحيت، برداشت ۽ چستي ضروري هوندي آهي. ڪامياب پيشور زندگي لاءِ ناچ جي مختلف اندازن ۾ مهارت، مضبوط فني بنياد ۽ جسماني تندرستي برقرار رکڻ لاءِ ٻين قسمن جي جسماني تربيت پڻ فائديمند سمجهي ويندي آهي.[38]

ناچ جا استاد

[سنواريو]

ناچ جا استاد عام طور ناچ جي سکيا، پيشڪش يا مقابلي ۾ حصو وٺندڙ رقاصن جي تربيت تي ڌيان ڏيندا آهن، يا ٻنهي ذميوارين کي نڀائيندا آهن. انهن وٽ اڪثر انهن ناچن جي عملي پيشڪش جو تجربو هوندو آهي، جيڪي هو سيکاريندا يا جن جي تربيت ڏيندا آهن. مثال طور، ڊانس اسپورٽ جا استاد ۽ تربيت ڏيندڙ اڪثر پاڻ به مقابلي ڪندڙ يا اڳوڻا پيشور رقاص هوندا آهن.[39]

ناچ جي استادن کي مختلف مقابلي وارن اندازن جي ڄاڻ رکڻ سان گڏ انهن ۾ خاص مهارت به حاصل ڪرڻي پوندي آهي، ته جيئن هو رقاصن کي تربيت ڏئي ۽ اهڙي رقص نگاري تيار ڪري سگهن، جيڪا مقابلي ۾ ڪامياب ثابت ٿئي. مقابلي جي تياري دوران استادن کي مناسب عمر مطابق موسيقي چونڊڻ، وقت جي حد جو خيال رکڻ ۽ مخصوص اندازن لاءِ ضروري فني حرڪتن کي شامل ڪرڻ جهڙين ڳالهين جو پڻ خيال رکڻو پوندو آهي.[40]

ناچ جا استاد خودمختيار طور ڪم ڪري سگهن ٿا يا ناچ اسڪولن ۽ ٻين تعليمي ادارن ۾ ملازم ٿي سگهن ٿا. ڪي استاد يونيورسٽين يا پيشور بيلَي ۽ جديد ناچ جي ادارن سان لاڳاپيل پروگرامن ۾ پڙهائيندا آهن، جڏهن ته ٻيا خانگي ناچ اسڪولن ۾ مختلف اندازن جي سکيا ۽ تربيت فراهم ڪندا آهن.[39]

رقص نگار

[سنواريو]

رقص نگار (ڪوريوگرافر) ناچ جي حرڪتن ۽ ترتيب جوڙڻ جا ذميوار هوندا آهن. انهن مان گهڻا يونيورسٽي سطح جي تربيت حاصل ڪندا آهن ۽ عام طور مخصوص منصوبن يا پيشڪشن لاءِ مقرر ڪيا ويندا آهن. ڪڏهن ڪڏهن هو ڪنهن ناچ ٽولي سان مستقل رقص نگار طور به ڪم ڪندا آهن.[41][42]

ناچ اسٽوڊيو جو مالڪ

[سنواريو]

ناچ اسٽوڊيو خانگي شعبي جو حصو هوندا آهن. اهي عام طور تجارتي ۽ مقابلي واري ناچ جي مقبول اندازن مطابق سکيا فراهم ڪندا آهن. هتي هپ هاپ ناچ، جاز ناچ، همعصر ناچ، بيلَي ۽ ٻين ڪيترن ئي اندازن جون ڪلاسون ڏنيون وينديون آهن. ناچ اسٽوڊيو جي صنعت 2014ع کان پوءِ لڳاتار وڌندي رهي آهي ۽ 2019ع تائين ان جي مارڪيٽ جو اندازي مطابق قدر چار ارب آمريڪي ڊالرن تائين پهچي ويو.[43] 2017ع تائين رڳو آمريڪا ۾ لڳ ڀڳ 32 هزار ناچ اسٽوڊيو موجود هئا.[40]

مقابلي جو منصف

[سنواريو]

مقابلي جا منصف عام طور اهي رقاص هوندا آهن، جيڪي براڊوي ٿيٽر، ڪنهن بيلَي ٽولي يا تجارتي ناچ جي شعبي ۾ پيشورانه طور ڪم ڪري چڪا هوندا آهن. مختلف فني پس منظر هجڻ سبب هر منصف ناچ جي پيشڪشن بابت پنهنجو الڳ نقطه نظر رکندو آهي. ان ڪري مقابلي جي جانچ واري نظام تي ڪڏهن ڪڏهن غير يڪسان هجڻ جي تنقيد به ڪئي ويندي آهي، ڇاڪاڻ ته منصفن کي پنهنجي فني راءِ کي عددي نمبرن جي صورت ۾ ظاهر ڪرڻو پوندو آهي.

مقابلي ۾ نمبر ڏيڻ جو نظام عام طور ڪامياب ناچ جي بنيادي عنصرن تي ٻڌل هوندو آهي. منصف رقاصن کي سندن فني مهارت، پيشڪش ۽ ناچ جي ترتيب کي بهتر بڻائڻ لاءِ راءِ ۽ تجويزون پڻ ڏيندا آهن.[40]

مقابلا

[سنواريو]
ويانا والٽز جي پيشڪش سان هڪ شوقيه بال روم ناچ جو مقابلو

ناچ جو مقابلو هڪ منظم تقريب هوندي آهي، جنهن ۾ شرڪت ڪندڙ پنهنجو ناچ هڪ يا وڌيڪ منصفن جي سامهون پيش ڪندا آهن. انهن مقابلن ۾ ڪامياب رقاصن کي انعام ڏنا ويندا آهن ۽ ڪجهه حالتن ۾ نقد انعام پڻ ڏنو ويندو آهي. ناچ جا مقابلا مختلف قسمن جا هوندا آهن، جن جي درجابندي بنيادي طور پيش ڪيل ناچ جي انداز يا اندازن جي بنياد تي ڪئي ويندي آهي. اهڙا مقابلا ناچ جي شعبي جي استادن، منصفن، رقص نگارن ۽ مختلف ناچ اسڪولن جي رقاصن سان رابطن ۽ تجربي جي مٽاسٽا جو پڻ اهم ذريعو هوندا آهن.

مقابلاتي ناچ

[سنواريو]

ناچ جا مقابلا عام طور ٻه يا ٽي ڏينهن جاري رهندا آهن، جن ۾ مختلف ناچ اسٽوڊيو انعامن لاءِ هڪ ٻئي سان مقابلو ڪندا آهن. اهي مقابلا علائقائي ۽ قومي ٻنهي سطحن تي منعقد ٿيندا آهن. رقاص مختلف اندازن، جهڙوڪ همعصر ناچ، ليريڪل ناچ، جاز ناچ، ٽيپ ناچ، هپ هاپ ناچ، بيلَي وغيره ۾ حصو وٺندا آهن.

شرڪت ڪندڙ اڪثر لڳ ڀڳ ٻن منٽن تي مشتمل اڳواٽ ترتيب ڏنل ناچ پيش ڪندا آهن. تربيت يافته منصف انهن پيشڪشن جو جائزو وٺي نمبر ڏيندا آهن ۽ انهن جي بنياد تي مقابلي ڪندڙن جي درجابندي ڪئي ويندي آهي. نمبر ڏيڻ وقت عام طور چار بنيادي پهلو ڏٺا ويندا آهن: رقص نگاري، جذباتي اظهار، فني مهارت ۽ مجموعي تاثر. مجموعي تاثر ۾ لباس، موسيقي جي چونڊ ۽ ٻين ضمني عنصرن کي پڻ شامل ڪيو ويندو آهي.[40]

ناچ جي مقابلن جو مقصد رقاصن لاءِ محفوظ ۽ تعليمي ماحول فراهم ڪرڻ هوندو آهي، جتي هو سامعين جي سامهون پنهنجي صلاحيتن جو مظاهرو ڪري سگهن. اهڙا مقابلا اڪثر پيشورانه اسٽيجن تي منعقد ٿيندا آهن، پر ڪڏهن ڪڏهن هاءِ اسڪولن جي ٿيٽرن يا ٻين غير روايتي هنڌن تي پڻ منعقد ڪيا ويندا آهن. مقابلي جون مختلف درجابنديون عام طور ناچ جي انداز، عمر، تجربي جي سطح ۽ هڪ ئي پيشڪش ۾ شامل رقاصن جي تعداد جي بنياد تي مقرر ڪيون وينديون آهن.[40]

بال روم ناچ

[سنواريو]

سانچو:مکيه

بال روم ناچ ان وقت هڪ باقاعده مقابلاتي راند بڻيو، جڏهن ورلڊ ڊانس ڪائونسل (WDC) انهن ناچن جي وضاحت ڪئي، جيڪي معياري بال روم ناچ طور سڃاتا وڃن ٿا. ڪائونسل موجب بين الاقوامي معياري ناچن ۾ والٽز، ٽانگو، فوڪس ٽراٽ، ويانا والٽز، رمبا، ڪوئڪ اسٽيپ، چا-چا-چا، سامبا، پاسو ڊوبلي ۽ جائيو شامل آهن.

ورلڊ ڊانس ڪائونسل جا مختلف ملڪن مان 59 ميمبر آهن، جيڪي انهن ناچن جي قاعدن ۽ معيارن کي برقرار رکڻ لاءِ ڪم ڪن ٿا. انهن ناچن جون پاڙون لاطيني ۽ معياري يورپي ناچن جي روايتن ۾ ملن ٿيون. 1950ع واري ڏهاڪي کان ڪائونسل مختلف ناچن لاءِ ضابطا مرتب ڪرڻ شروع ڪيا، جيئن اندازن ۾ يڪسانيت آڻي سگهجي. اهي ضابطا جسم جي حرڪتن ۽ هر ناچ جي بنيادي قدمن کي واضح ڪن ٿا.

ڪنهن خاص انداز ۾ اعليٰ مهارت حاصل ڪرڻ لاءِ رقاصن کي ڪيترن سالن جي تربيت مان گذرڻو پوندو آهي. اهي شروعات ۾ ابتدائي درجي کان مقابلا شروع ڪندا آهن ۽ مرحليوار ترقي ڪندي عالمي سطح جي ايس ڪلاس تائين پهچي سگهن ٿا. مقابلي ۾ رقاص عام طور جوڙن جي صورت ۾ حصو وٺندا آهن، ۽ ڪيترائي جوڙا سالن تائين گڏ مقابلا ڪندا رهن ٿا. هر جوڙي کي گڏيل طور نمبر ڏنا ويندا آهن، ۽ اعليٰ درجي تي پهچڻ لاءِ کين مٿين ٽن درجن ۾ جاءِ حاصل ڪرڻي پوندي آهي. ترقي جو دارومدار مقابلي جي ڏکيائي ۽ شڪست ڏنل مقابلي ڪندڙن جي تعداد تي هوندو آهي.

اڪثر جوڙا شروعات ۾ ننڍن مقامي مقابلن ۾ حصو وٺندا آهن ۽ پوءِ قومي يا بين الاقوامي مقابلن تائين پهچندا آهن. اعليٰ سطح جي مقابلن لاءِ کين اڪثر ٻين ملڪن ڏانهن به سفر ڪرڻو پوندو آهي. منصف جوڙن جي ڪارڪردگي جانچڻ لاءِ اسڪيٽنگ سسٽم استعمال ڪندا آهن، جنهن ۾ يارهن ضابطا شامل آهن. انهن مان گهڻا ضابطا آخري مرحلي ۾ عددي نتيجا تيار ڪرڻ ۽ برابري جي صورت کان بچڻ لاءِ لاڳو ڪيا ويندا آهن.[44]

ناچ جي مقابلن جا ٻيا اهم قسم هي آهن:

  • واحد انداز وارا مقابلا، جن ۾ صرف هڪ مخصوص ناچ جو انداز، جهڙوڪ اسڪاٽش هاءِ لينڊ ناچ يا آئرش ناچ، پيش ڪرڻ جي اجازت هوندي آهي.
  • کليل مقابلا، جن ۾ ناچ جي ڪيترن ئي مختلف اندازن ۾ حصو وٺي سگهجي ٿو.
  • اولمپڪ مقابلا، جن ۾ ناچ کي 1930ع واري ڏهاڪي کان اولمپڪ راند طور شامل ڪرڻ جون ڪوششون جاري آهن. 2020ع جي اونهاري اولمپڪس (2021ع ۾ منعقد ٿيل) ۾ بريڪ ڊانس کي پهريون ڀيرو مقابلي واري راند طور شامل ڪيو ويو.

ناچ جي سفارتڪاري

[سنواريو]

1950ع ۽ 1960ع وارن ڏهاڪن دوران ناچ ذريعي ثقافتي ڏي وٺ بين الاقوامي سفارتڪاري جو هڪ نمايان حصو بڻجي وئي، خاص طور اوڀر ۽ ڏکڻ ايشيا جي ملڪن ۾. مثال طور چين جي عوامي جمهوريه ناچ جي سفارتڪاريءَ جو اهڙو طريقو اختيار ڪيو، جنهن جو مقصد تازو آزاد ٿيل انهن ملڪن جي جمالياتي ۽ فني روايتن کي سکڻ ۽ انهن جو احترام ظاهر ڪرڻ هو، جيڪي اڳ يورپي نوآبادياتي حڪمراني هيٺ رهيا هئا، جهڙوڪ انڊونيشيا، ڀارت ۽ برما. ان عمل کي نوآباديات مخالف يڪجهتي ۽ باهمي ثقافتي همدرديءَ جي اظهار طور استعمال ڪيو ويو.[45]

صحت

[سنواريو]

پيرن جا جوتا

[سنواريو]

ناچ جي گهڻن اندازن ۾ پير حرڪت جو بنيادي ذريعو هوندا آهن، ۽ ڪجهه ناچن ۾ رقاص جي صحت، حفاظت ۽ بهتر ڪارڪردگي لاءِ مخصوص جوتن جي ضرورت پوندي آهي. مناسب جوتن جو انتخاب ناچ جي قسم، حرڪتن جي شدت ۽ ناچ لاءِ استعمال ٿيندڙ سطح تي دارومدار رکي ٿو.

ناچ جا جوتا هڪ طرف رقاص جي حرڪتن کي سهارو ڏئي سگهن ٿا، ته ٻي طرف ڪجهه حرڪتن کي محدود پڻ ڪري سگهن ٿا.[46] جوتن جي اثرائتيت ان ڳالهه سان لاڳاپيل هوندي آهي ته اهي پير کي اهڙي حرڪت ۾ ڪيتري مدد ڏين ٿا جيڪا فطري طور ممڪن نه هجي، يا ڏکين حرڪتن کي ڪيترو آسان بڻائين ٿا. اهڙا اثر صحت ۽ حفاظت سان پڻ لاڳاپيل هوندا آهن، ڇاڪاڻ⁠تہ اهي جسم جي قدرتي حرڪت ۾ تبديلي آڻيندا آهن.

بيلَي

[سنواريو]
پوائنٽ جوتو
گهڻو استعمال ٿيل پوائنٽ جوتو

بيلَي ۾ پيرن جي آڱرين ۽ ڳچيءَ (ٽخني) تي گهڻو وزن پوندو آهي، تنهن ڪري هن ناچ ۾ زخمن جو خطرو ٻين ڪيترن اندازن جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ هوندو آهي. پوائنٽ جوتو اهڙي نموني تيار ڪيو ويندو آهي جو سڀئي آڱريون گڏجي جسم جو وزن برداشت ڪري سگهن ۽ رقاص گهڻي وقت تائين آڱرين جي چُوٽين تي بيهي ناچ ڪري سگهي.[47]

پوائنٽ جوتن سان گڏ مختلف حفاظتي شيون پڻ استعمال ڪيون وينديون آهن، جهڙوڪ آڱرين جا پيڊ، آڱرين جي پٽي ۽ نرم گدا، جيڪي زخمن جي خطري کي گهٽائڻ ۽ ناچ دوران تڪليف ۾ آرام پهچائڻ لاءِ استعمال ٿينديون آهن.[48]

جسماني تصوير

[سنواريو]

رقاصن بابت عام خيال آهي ته هو صنعت ۾ موجود مخصوص جسماني معيارن تي پورو لهڻ لاءِ پنهنجي جسماني صورت بابت گهڻو فڪرمند هوندا آهن. تحقيق مان ظاهر ٿيو آهي ته ڪيترن رقاصن کي مناسب خوراڪ جي عادتن کي برقرار رکڻ ۾ ڏکيائي پيش ايندي آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ هو مثالي جسماني وزن حاصل ڪرڻ جي ڪوشش ڪندا آهن.

ڪجهه رقاص مطلوبه جسماني صورت برقرار رکڻ لاءِ غير صحتمند خوراڪي طريقا اختيار ڪندا آهن، جهڙوڪ وزن گهٽائڻ لاءِ جلابن جو استعمال، جنهن جي نتيجي ۾ کين خوراڪي بيماريون پيدا ٿي سگهن ٿيون. تحقيق موجب ڪيترائي رقاص وزن گهٽ رکڻ لاءِ ضرورت کان وڌيڪ ورزش، خوراڪ ۾ سخت پابندي يا ٻين طريقن جو سهارو وٺندا آهن. اوسط کان گهٽ وزن برقرار رکڻ جو دٻاءُ سندن خوراڪي عادتن، وزن تي ضابطو رکڻ جي طريقن ۽ مجموعي طرزِ زندگي تي اثر انداز ٿيندو آهي.[49]

فن سان وابستگيءَ سبب ڪيترائي رقاص پاڻ تي سخت تنقيد ڪرڻ جي لاڙو پڻ رکندا آهن. ٻين ڪيترن فنڪارن وانگر، انهن ۾ پاڻ سان همدردي يا خود رحم دلي (Self-compassion) کي قبول ڪرڻ ۾ به مزاحمت ڏسڻ ۾ اچي سگهي ٿي.[50]

خوراڪي بيماريون

[سنواريو]

اتر آمريڪا ۾ خوراڪي بيماريون هڪ اهم عوامي صحت جو مسئلو آهن، ۽ اندازي موجب لڳ ڀڳ 10 سيڪڙو نوجوان ڇوڪريون انهن کان متاثر ٿين ٿيون. ناچ جهڙين جسماني خوبصورتي تي زور ڏيندڙ سرگرمين ۾ حصو وٺندڙ ماڻهن ۾ اهڙين بيمارين جو خطرو وڌيڪ هوندو آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ انهن تي پتلي جسماني بناوت برقرار رکڻ جو شديد دٻاءُ هوندو آهي.[51]

رقاصن ۾ خوراڪي بيماريون نسبتاً عام آهن. تحقيق مان معلوم ٿيو آهي ته عام آبادي جي ڀيٽ ۾ رقاصن ۾ اينوريڪسيا نروزا ۽ ٻيون مخصوص خوراڪي يا کاڌ خوراڪ جون بيماريون (EDNOS) پيدا ٿيڻ جو خطرو وڌيڪ هوندو آهي. بهرحال، بليميا نروزا ۽ ناچ جي وچ ۾ سڌي لاڳاپي بابت اڃا تائين واضح ثبوت موجود ناهن. مجموعي طور تي، تحقيق موجب رقاصن ۾ خوراڪي بيمارين جو خطرو عام ماڻهن جي ڀيٽ ۾ لڳ ڀڳ ٽي ڀيرا وڌيڪ هوندو آهي.[52]

صحت لاءِ فائدا

[سنواريو]

مٿين خدشن جي باوجود، ناچ جا ڪيترائي صحت بخش فائدا آهن. ماهرن موجب ناچ دل ۽ رت جي رڳن جي صحت کي بهتر بڻائي ٿو، ذهني دٻاءُ گهٽائي ٿو، جسم جي لچڪ ۽ چستي وڌائي ٿو، عضلن ۽ هڏن کي مضبوط بڻائي ٿو، ۽ توازن ۽ هم آهنگي بهتر ڪري ٿو. ذهني ۽ ادراڪي فائدن ۾ يادگيري ۽ سوچڻ جي صلاحيت ۾ بهتري، دماغ جي سرگرمي وڌڻ ۽ ڊيمنشيا جي خطري ۾ گهٽتائي شامل آهن.[53]

ناچ خوداعتمادي وڌائڻ ۾ پڻ مددگار ثابت ٿئي ٿو ۽ ماڻهن جي وچ ۾ سماجي لاڳاپن کي مضبوط ڪرڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگهي ٿو.[54]

عوامي ثقافت ۾ ناچ

[سنواريو]

سماجي ميڊيا

[سنواريو]

ناچ ڪيترن ئي سماجي ميڊيا پليٽفارمن، خاص طور ٽڪ ٽاڪ، تي مواد جي هڪ مشهور صورت بڻجي چڪو آهي. 2020ع دوران ڪووڊ-19 وبا سبب لاڪ ڊائون جي عرصي ۾ ٽڪ ٽاڪ تي ناچ وارا وڊيوز ماڻهن کي هڪ ٻئي سان ڳنڍيل رکڻ جو اهم ذريعو بڻيا.[55]

2017ع ۾ ٽڪ ٽاڪ جي شروعات کان پوءِ ويهين ۽ ٽيهين ورهين جي عمر وارن ڪيترن ئي پيشور رقاصن هن ايپ کي آمدني حاصل ڪرڻ ۽ پنهنجي فني صلاحيتن کي سڌو سنئون سامعين تائين پهچائڻ جو ذريعو بڻايو. جيتوڻيڪ گهڻا پيشور رقاص روايتي طور وڏن ناچ اسٽوڊيوز ۾ ڪم ڪرڻ جا عادي هئا، پر هن پليٽفارم کين پنهنجي فن کي آزاديءَ سان پيش ڪرڻ جو نئون موقعو فراهم ڪيو.[56]

ٽيليويزن

[سنواريو]

ناچ تي ٻڌل مقابلي وارن ٽيليويزن پروگرامن گذريل سالن دوران ناچ جي مقبوليت ۾ نمايان اضافو ڪيو آهي. ڊانسنگ وِد دي اسٽارز، سو يو ٿِنڪ يو ڪين ڊانس ۽ ڊانس مامز جهڙن پروگرامن وسيع سامعين کي ناچ جي هن فني ۽ جسماني مهارت واري شعبي کي سمجهڻ ۽ ساراهڻ جو موقعو فراهم ڪيو. حقيقت تي ٻڌل مقابلي وارا اهي پروگرام ناظرين جي دلچسپي ۽ شرڪت وڌائين ٿا، جنهن سان ناچ جي مقبوليت ۾ واڌ ٿئي ٿي.

انهن پروگرامن ذريعي وڌيڪ ماڻهن کي اهو سمجهڻ جو موقعو مليو آهي ته هر هفتي پيش ٿيندڙ رقص نگارين کي ڪاميابيءَ سان پيش ڪرڻ لاءِ ڪيتري جسماني مهارت ۽ تربيت جي ضرورت هوندي آهي. انهن پروگرامن جي وڌندڙ مقبوليت سان گڏ ناچ سکڻ وارن ٻارن جو تعداد پڻ وڌيو آهي.[57]

تجارتي ناچ

[سنواريو]

تجارتي ناچ (Commercial dance) اهڙو ناچ آهي، جيڪو ڪنهن پيداوار، تصور، برانڊ يا مشهور شخصيت جي تشهير ۽ واڌاري لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي. اهڙو ناچ مختلف ڊجيٽل ۽ تفريحي ذريعن، جهڙوڪ موسيقي وڊيون، ٽيليويزن پروگرامن، اشتهارن، فلمن، موسيقيءَ جي عالمي دوري وارن محفلن، براڊوي ٿيٽر جي پيشڪشن ۽ لاس ويگاس جي نمائشن ۾ استعمال ٿيندو آهي. تجارتي ناچ ڪنهن به انداز جو ٿي سگهي ٿو، بشرطيڪه ان جو مقصد ڪنهن شيءِ يا خيال جي تشهير يا واڌارو هجي.[40]

تصويرون

[سنواريو]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ .ڪتاب:ادبي اصطلاحن جي تشريحي لغت؛مرتب: مختيار احمد ملاح؛پبلشر:سنڌ لئنگئيج اٿارٽي
  2. ↑ "Theatrical and Social Dance". sound-heritage.soton.ac.uk. 2024-10-22 تي حاصل ڪيل.
  3. ↑ Raftis, Alkis, The World of Greek Dance. Finedawn, Athens (1987), p. 25.
  4. ↑ Kadman, Gurit (1952). "Yemenite Dances and Their Influence on the New Israeli Folk Dances". Journal of the International Folk Music Council 4: 27–30. doi:10.2307/835838.
  5. ↑ "Basin with design of dancers". National Museum of China.
  6. ↑ Wang, Kʻo-fen (1985). The History of Chinese Dance. Foreign Languages Press. ص. 7.
  7. ↑ "Lü Shi Chun Qiu". Chinese Text Project Dictionary.
  8. ↑ Schafer, Edward H. (1951). "Ritual Exposure in Ancient China". Harvard Journal of Asiatic Studies 14 (1/2): 130–184. doi:10.2307/2718298. https://archive.org/details/sim_harvard-journal-of-asiatic-studies_1951-06_14_1-2/page/130.
  9. ↑ "Dance". Ministry of Culture, Government of India. 2024-10-24 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ "The Relationship Between Dance And Music" (آمريڪي انگريزي ۾). 2021-10-27 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ Imperial Society of Teachers of Dancing, Ballroom Dancing, Teach Yourself Books, Hodder and Stoughton, 1977, p. 38.
  12. ↑ Shawn, Ted, Dance We Must, 1946, Dennis Dobson Ltd., London, p. 49.
  13. ↑ Lincoln Kirstein, Dance, Dance Horizons Incorporated, New York, 1969, p. 157.
  14. ↑ Scholes, Percy A. (1977). "Dance". The Oxford Companion to Music (10 ڇاپو). Oxford University Press.
  15. ↑ Shawn, Ted, Dance We Must, 1946, Dennis Dobson Ltd., London, p. 54.
  16. ↑ Moller, Helen and Dunham, Curtis, Dancing with Helen Moller, 1918, John Lane, p. 74.
  17. ↑ Laban, Rudolf, The Mastery of Movement, MacDonald and Evans, London, 1960, p. 2.
  18. ↑ Laban, Rudolf, The Mastery of Movement, MacDonald and Evans, London, 1960.
  19. ↑ Abigail Wagner, A Different Type of Rhythm.
  20. ↑ Ayansu, E.S. and Whitfield, P. (eds.), The Rhythms of Life, Marshall Editions, 1982, p. 161.
  21. 1 2 Kariamu Welsh; Elizabeth A. Hanley; Jacques D'Amboise (1 January 2010). African Dance. Infobase Publishing. ISBN 978-1-60413-477-3.
  22. 1 2 3 Hanna, Judith Lynne (1973). "African Dance: the continuity of change". Yearbook of the International Folk Music Council 5: 165–174. doi:10.2307/767501.
  23. ↑ Utley, Ian. (2009). Culture smart! Ghana customs & culture. Kuperard. OCLC 978296042.
  24. ↑ Exoticindiaart.com آرڪائيو ڪيا ويا 2006-05-14 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., Dance: The Living Spirit of Indian Arts, by Prof. P.C. Jain and Dr. Daljeet.
  25. ↑ Lankalibrary.com آرڪائيو ڪيا ويا 2007-03-09 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., "The yakun natima — devil dance ritual of Sri Lanka"
  26. ↑ "The Indonesian Folk Dances". Indonesia Tourism. اصل نسخو مان 24 November 2010 تي محفوظ ڪيل. 30 November 2010 تي حاصل ڪيل.
  27. 1 2 Badley, Bill and Zein al Jundi. "Europe Meets Asia". 2000. In Broughton, Simon and Ellingham, Mark with McConnachie, James and Duane, Orla (Ed.), World Music, Vol. 1: Africa, Europe and the Middle East, pp. 391–395. Rough Guides Ltd, Penguin Books.
  28. ↑ Recep Albayrak Hacaloğlu. Azeri Türkçesi dil kilavuzu. Hacaloğlu, 1992; p. 272.
  29. ↑ Subhi Anwar Rashid, Mesopotamien, Abb 137
  30. ↑ Carol Lee (2002). Ballet in Western Culture: A History of Its Origins and Evolution. Psychology Press. ص. 10–11. ISBN 978-0-415-94257-7.
  31. ↑ Kourlas, Gia (2016-09-02). "Hiplet: An Implausible Hybrid Plants Itself on Pointe". The New York Times. ISSN 0362-4331. اصل نسخو مان 2022-01-01 تي محفوظ ڪيل. 2016-12-03 تي حاصل ڪيل.
  32. 1 2 John Charles Chasteen (1 January 2004). National Rhythms, African Roots: The Deep History of Latin American Popular Dance. UNM Press. ص. 8–14. ISBN 978-0-8263-2941-7.
  33. ↑ Margaret Musmon; Elizabeth A. Hanley; Jacques D'Amboise (2010). Latin and Caribbean Dance. Infobase Publishing. ص. 20–23. ISBN 978-1-60413-481-0.
  34. 1 2 Celeste Fraser Delgado; José Esteban Muñoz (1997). Everynight Life: Culture and Dance in Latin/o America. Duke University Press. ص. 9–41. ISBN 978-0-8223-1919-1.
  35. ↑ "Dance/Movement Therapy's Influence on Adolescents Mathematics, Social-Emotional and Dance Skills". ArtsEdSearch. 16 April 2019. 2020-03-18 تي حاصل ڪيل.
  36. ↑ "NDEO > About > Dance Education > Dance Studios". www.ndeo.org. 2024-10-24 تي حاصل ڪيل.
  37. ↑ "NDEO > About > Dance Education > PreK-12 Schools". www.ndeo.org. 2024-10-24 تي حاصل ڪيل.
  38. ↑ Sagolla, Lisa (April 24, 2008). "(untitled)". International Bibliography of Theatre & Dance 15 (17): 1. https://www.ebsco.com/products/research-databases/international-bibliography-theatre-dance-full-text.
  39. 1 2 "Dance Teacher". Berklee.
  40. 1 2 3 4 5 6 Schupp, Karen (2019-04-03). "Dance Competition Culture and Commercial Dance: Intertwined Aesthetics, Values, and Practices". Journal of Dance Education 19 (2): 58–67. doi:10.1080/15290824.2018.1437622.
  41. ↑ Risner, Doug (December 2000). "Making Dance, Making Sense: Epistemology and choreography". Research in Dance Education 1 (2): 155–172. doi:10.1080/713694259.
  42. ↑ "Dance – Choreography". Britannica.
  43. ↑ Harrington, Heather (2021-07-03). "Practical Resources for Dance Educators!: Navigating the Competition Dance Model". Dance Education in Practice 7 (3): 28–32. doi:10.1080/23734833.2021.1954851.
  44. ↑ Byczkowska-Owczarek, Dominika (2019-06-01). "Performing on the Boundary of Art and Sport: The Case of Competitive Ballroom Dancers". Czech Sociological Review 55 (3): 369–392. doi:10.13060/00380288.2019.55.3.471.
  45. ↑ Wilcox, Emily (22 December 2017). "Performing Bandung: China's dance diplomacy with India, Indonesia, and Burma, 1953–1962". Inter-Asia Cultural Studies 18 (4): 518–539. doi:10.1080/14649373.2017.1391455. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14649373.2017.1391455.
  46. ↑ Russell, Jeffrey A. (2013-09-30). "Preventing dance injuries: current perspectives". Open Access Journal of Sports Medicine 4: 199–210. doi:10.2147/OAJSM.S36529. PMID 24379726.
  47. ↑ Li, Fengfeng; Adrien, Ntwali; He, Yuhuan (2022-04-18). "Biomechanical Risks Associated with Foot and Ankle Injuries in Ballet Dancers: A Systematic Review". International Journal of Environmental Research and Public Health 19 (8): 4916. doi:10.3390/ijerph19084916. PMID 35457783.
  48. ↑ Center, Smithsonian Lemelson (2020-05-28). "A Better Pointe Shoe Is Sorely Needed". Lemelson Center for the Study of Invention and Innovation.
  49. ↑ Abraham, Suzanne (1996). "Eating and Weight Controlling Behaviours of Young Ballet Dancers". Psychopathology 29 (4): 218–222. doi:10.1159/000284996. PMID 8865352.
  50. ↑ Walton, Courtney C.; Osborne, Margaret S.; Gilbert, Paul; Kirby, James (2022-03-04). "Nurturing self-compassionate performers". Australian Psychologist 57 (2): 77–85. doi:10.1080/00050067.2022.2033952.
  51. ↑ Doria, Nicole (January 12, 2022). "Dancing in a culture of disordered eating: A feminist poststructural analysis of body and body image among young girls in the world of dance". PLOS ONE 17 (1). doi:10.1371/journal.pone.0247651. PMID 35020720.
  52. ↑ Arcelus, Jon; Witcomb, Gemma L.; Mitchell, Alex (2013-11-26). "Prevalence of Eating Disorders amongst Dancers: A Systemic Review and Meta-Analysis". European Eating Disorders Review 22 (2): 92–101. doi:10.1002/erv.2271. PMID 24277724.
  53. ↑ Eckelkamp, Steph (20 November 2020). "12 Benefits of Dancing: Boost Mood, Health, and Fitness". Greatist. 2025-06-30 تي حاصل ڪيل.
  54. ↑ Groth, Leah. "9 Reasons Dancing Is Good for Your Health". EverydayHealth.com. 2025-06-30 تي حاصل ڪيل.
  55. ↑ TikTok cultures in the United States. Trevor Boffone. Abingdon, Oxon. 2022. ISBN 978-1-000-60215-9. OCLC 1295618580.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (ڳنڍڻو) CS1 maint: others (ڳنڍڻو)
  56. ↑ Warburton, Edward C. (2022-07-01). "TikTok challenge: dance education futures in the creator economy". Arts Education Policy Review 125 (4): 430–440. doi:10.1080/10632913.2022.2095068. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/10632913.2022.2095068.
  57. ↑ Cardinal, Marita K. (2013-01-30). "Deciphering Dance in Reality Television: The Good, the Questionable, and the Unconscionable". Journal of Physical Education, Recreation & Dance 84 (1): 7–10. doi:10.1080/07303084.2013.744915. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/07303084.2013.744915.
  58. ↑ "VILLA OF THE MYSTERIES". Pompeii sites. 31 May 2024 تي حاصل ڪيل.

وڌيڪ مطالعو

[سنواريو]
  • Abra, Allison. "Going to the palais: a social and cultural history of dancing and dance halls in Britain, 1918–1960." Contemporary British History (Sep 2016) 30#3 pp. 432–433.
  • Blogg, Martin. Dance and the Christian Faith: A Form of Knowing, The Lutterworth Press (2011), ISBN 978-0-7188-9249-4
  • Carter, A. (1998) The Routledge Dance Studies Reader. Routledge. ISBN 0-415-16447-8.
  • Cohen, S, J. (1992) Dance As a Theatre Art: Source Readings in Dance History from 1581 to the Present. Princeton Book Co. ISBN 0-87127-173-7.
  • Daly, A. (2002) Critical Gestures: Writings on Dance and Culture. Wesleyan University Press. ISBN 0-8195-6566-0.
  • Miller, James, L. (1986) Measures of Wisdom: The Cosmic Dance in Classical and Christian Antiquity. University of Toronto Press. ISBN 0-8020-2553-6.

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]
وڌيڪ ڄاڻ حاصل ڪريو
ناچ
بابت وڪيپيڊيا جي ساٿي منصوبن تي
وڪي لغت ۾ ڳوليو وصفون وڪي لغت تان
وڪيميڊيا العام ۾ ڳوليو ميڊيا وڪيميڊيا العام تان
وڪي خبرون ۾ ڳوليو خبري ڪهاڻيون وڪي خبرون تان
وڪي قول ۾ ڳوليو قول وڪي قول تان
وڪي ماخذ ۾ ڳوليو ماخذي متن وڪي ماخذ تان
وڪي بُڪس ۾ ڳوليو درسي ڪتاب وڪي بُڪس تان
وڪيورسٽي ۾ ڳوليو سکيا جا وسيلا وڪيورسٽي تان

سانچو:Dance سانچو:Humanities

"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=ناچ&oldid=407535" تان ورتل