مبارڪ پور
مبارڪپور Mubarakpur | |
|---|---|
| ٺل تعلقي جو نقشو ٺل تعلقي جو نقشو | |
  مبارڪپور Mubarakpur سنڌ ۾ مبارڪپور جو مقام  مبارڪپور Mubarakpur مبارڪپور Mubarakpur (پاڪستان) | |
| Coordinates: 28°10′08″N 68°38′18″E / 28.16889°N 68.63833°E | |
| ملڪ | پاڪستان |
| صوبو | سنڌ |
| ڊويزن | لاڙڪاڻو ڊويزن |
| ضلعو | جيڪب آباد ضلعو |
| تعلقو | ٺل تعلقو |
| حڪومت | |
| • طرز | يونين ڪائونسل |
| وقتي علائقو | UTC+5 (پاڪستان جو معياري وقت) |
مبارڪپور پاڪستان جي صوبي سنڌ جي جيڪب آباد ضلعي جي ٺل تعلقي جي هڪ يونين ڪائونسل، روينيو ديهه ۽ پراڻي ڳوٺاڻي آبادي آهي. مبارڪپور بيگاري واهه جي ڀرپاسي واري زرعي علائقي ۾ واقع آهي ۽ مقامي تاريخي روايت موجب هن آباديءَ جو پراڻو نالو شاهل مهر هو.[1]
سرڪاري تعليمي، آفتن جي انتظام، پوليس ۽ ٻين رڪارڊن ۾ مبارڪپور کي ٺل تعلقي جي الڳ يونين ڪائونسل طور درج ڪيو ويو آهي.[2][3]
نالو ۽ تاريخ
[سنواريو]نظام الدين کوسو پنهنجي مضمون نئين ٺل جا پراڻا گل ۾ لکي ٿو ته موجوده مبارڪپور کي ڪنهن زماني ۾ شاهل مهر سڏيو ويندو هو ۽ ڳوٺ ۾ مهر ۽ ڀٽي برادريون آباد هيون.[1]
ساڳئي ماخذ موجب انگريزن جي دور ۾ بيگاري واهه کي مبارڪپور جي سامهون هڪ وڏو گهارو پيو. مقامي ڀٽي برادريءَ جي ماڻهن گڏجي اهو گهارو بند ڪيو. کوسي جي بيان موجب ان ڪم کان متاثر ٿيل انگريز انجنيئر ڳوٺ لاءِ ”مبارڪ“ جو لفظ استعمال ڪيو، جنهن کان پوءِ آبادي مبارڪپور جي نالي سان مشهور ٿي.[1]
هن نالي جي روايت جو بنيادي ذريعو نظام الدين کوسي جو مقامي تاريخي بيان آهي؛ موجود تحقيق ۾ اهڙو همعصر برطانوي سرڪاري دستاويز نه مليو آهي جيڪو نالي جي هن وضاحت جي آزاد تصديق ڪري، تنهنڪري ان کي مقامي تاريخي روايت طور ڏسڻ مناسب آهي.
بيگاري واهه سان لاڳاپو
[سنواريو]مبارڪپور جي تاريخ ۽ آبادڪاري بيگاري واهه واري آبپاشي نظام سان ويجهي طرح لاڳاپيل رهي آهي. نظام الدين کوسي موجب ڳوٺ بيگاري واهه جي ڀرسان آباد هو ۽ انگريزن جي دور ۾ واهه جي هڪ وڏي گهاري سان ڳوٺ جي تاريخ بابت مشهور روايت جڙيل آهي.[1]
اتر سنڌ جي هن حصي ۾ واهن ۽ شاخن وسيلي آبپاشي زرعي معيشت جو بنيادي ذريعو رهي آهي. جديد دور ۾ پڻ مبارڪپور جي علائقي ۾ واهن ۽ نيڪال جي نيٽ ورڪ جي وڏي موجودگي سرڪاري خطري واري ڊيٽا ۾ درج ٿيل آهي.[3]
آبادي ۽ سماجي جوڙجڪ
[سنواريو]نظام الدين کوسي جي 1992ع واري بيان موجب مبارڪپور ۾ تاريخي طور مهر ۽ ڀٽي برادرين جا ماڻهو آباد هئا. سندس بيان مطابق ويهين صديءَ جي آخري ڏهاڪن تائين مهر خاندانن جو تعداد گهٽجي ويو هو، جڏهن ته ڀٽي برادري جا گهر وڌيڪ هئا.[1]
مصنف مبارڪپور جي ڀٽي برادريءَ ۾ تعليم جي روايت جو پڻ ذڪر ڪري ٿو ۽ کين مقامي سطح تي تعليم يافته برادري طور بيان ڪري ٿو.[1]
هي آباديءَ جي نسلي يا ذاتي جوڙجڪ بابت تاريخي بيان آهي؛ موجوده آباديءَ جي ذاتي ورهاست بابت سرڪاري آدمشماري انگ دستياب نه هجڻ سبب ان کي هاڻوڪي تناسب طور استعمال ڪرڻ مناسب ناهي.
تعليم جي تاريخ
[سنواريو]مبارڪپور ۽ ڀرپاسي جي ڳوٺن ۾ تعليم جي هڪ پراڻي روايت جو ذڪر ملي ٿو. نظام الدين کوسو لکي ٿو ته ميرپور ٻرڙو، رانجهاپور، چنا ۽ مبارڪپور جا ڪيترائي هندو رهواسي استاد هوندا هئا ۽ انهن مقامي مسلمان شاگردن کي پڻ تعليم ڏني.[1]
سندس بيان موجب ٺل تعلقي جي اترين علائقن ۾ سنڌي اسڪولن جا ڪيترائي استاد انهن ڳوٺن مان ايندا هئا. 1947ع جي ورهاڱي کان پوءِ هندن جي لڏپلاڻ باوجود علائقي ۾ پرائمري تعليم سان وابسته استادن جي روايت جاري رهي.[1]
هي بيان مبارڪپور ۽ ڀرپاسي جي ڳوٺن ۾ تعليم جي سماجي تاريخ بابت هڪ اهم مقامي حوالو فراهم ڪري ٿو.
برطانوي دور ۽ انتظامي پسمنظر
[سنواريو]نظام الدين کوسي جي بيان موجب ٺل ۽ ڀرپاسي وارو علائقو برطانوي قبضي کان اڳ قلات جي خاني جي سياسي اثر هيٺ رهيو. هو لکي ٿو ته 1876ع ۾ قلات جي خان علائقي بابت اختيار برطانوي وائسراءِ لارڊ لٽن جي حڪومت حوالي ڪيو ۽ پوءِ انگريزن علائقي تي پنهنجو انتظام وڌيڪ مضبوط ڪيو.[1]
مصنف موجب انگريزن 1880ع ڌاري هن علائقي ۾ زمينن ۽ آبادين جي سروي جو ڪم شروع ڪيو.[1]
هي علائقائي تاريخي بيان وڌيڪ وسيع جيڪب آباد ۽ اپر سنڌ جي سرحدي انتظامي تاريخ سان لاڳاپيل آهي. قلات ۽ برطانوي هندستان جي وچ ۾ اتر سنڌ ۽ ڪڇي واري سرحدي پٽيءَ بابت مختلف معاهدا ۽ انتظامي تبديليون ٿيون، تنهنڪري 1876ع واري واقعي کي مبارڪپور جي مخصوص ملڪيت يا خودمختياريءَ جي منتقلي طور نه، پر علائقائي سياسي پسمنظر ۾ ڏسڻ مناسب آهي.
انتظامي حيثيت
[سنواريو]مبارڪپور ٺل تعلقي جي پراڻين مڪاني انتظامي ورهاستن ۾ يونين ڪائونسل طور موجود رهيو آهي. ضلعي ڪائونسل جيڪب آباد جي اڳوڻي انتظامي فهرست ۾ ان کي يو سي نمبر 32 طور درج ڪيو ويو هو.[4]
| پراڻو يو سي نمبر | يونين ڪائونسل |
|---|---|
| 29 | رانجهاپور |
| 30 | ٻچڙو |
| 31 | ٺل نئون |
| 32 | مبارڪپور |
| 33 | ميرل |
| 34 | بلوچ آباد |
| 35 | بهادرپور |
تعليم کاتي جي پراڻي انتظامي درجي بنديءَ ۾ مبارڪپور کي 16-مبارڪپور طور پڻ درج ڪيو ويندو هو.[5]
ضلعي ڪائونسل جو يو سي نمبر ۽ تعليم کاتي جو يو سي نمبر ٻه الڳ انتظامي نمبرنگ نظام هئا.
ديهه مبارڪپور
[سنواريو]مبارڪپور ٺل تعلقي جي هڪ روينيو ديهه پڻ آهي. بورڊ آف روينيو سنڌ جي ديهن واري ترتيب موجب مبارڪپور ديهه نمبر 65 آهي.
| ديهه نمبر | ديهه |
|---|---|
| 61 | ميرپور |
| 62 | مرسيپور |
| 63 | مٺو ٿرڙي |
| 64 | موسا واهه |
| 65 | مبارڪپور |
| 66 | محب واهه |
| 67 | ناڳڻ |
| 68 | نئون واهه |
| 69 | اوڍاڻو |
يونين ڪائونسل مبارڪپور ۽ ديهه مبارڪپور مختلف انتظامي نوعيت جا يونٽ آهن ۽ انهن جون حدون لازمي طور مڪمل طور هڪجهڙيون نه آهن.
جاگرافي
[سنواريو]مبارڪپور اتر سنڌ جي سنڌو ماٿري واري هموار ۽ آبپاشيءَ تي دارومدار رکندڙ زرعي ميدان ۾ واقع آهي. آبادي ٺل ۽ ميان جو ڳوٺ جي ڀرپاسي واري ڳوٺاڻي پٽي جو حصو آهي.
جاگرافيائي ڊيٽابيس موجب مبارڪپور جو مقام لڳ ڀڳ 28°10′08″ اتر ۽ 68°38′18″ اوڀر تي ۽ سامونڊي سطح کان لڳ ڀڳ 47 ميٽر مٿي آهي.[6]
صوبائي ڊزاسٽر مئنيجمينٽ اٿارٽي سنڌ جي ضلعي جيڪب آباد بابت آفتن جي انتظام واري منصوبي ۾ مبارڪپور يو سي لاءِ لڳ ڀڳ 94.877 چورس ڪلوميٽر زرعي ايراضي خطري جي تشخيص واري ڊيٽا ۾ شامل ڪئي وئي آهي.[3]
آبادي ۽ بنيادي ڍانچو
[سنواريو]پي ڊي ايم اي سنڌ جي 2022ع واري ضلعي منصوبي ۾ مبارڪپور يو سي لاءِ استعمال ڪيل خطري واري ڊيٽا ۾ آبادي 30,300، گهرن جو تعداد 5,504 ۽ 58 آباديون درج آهن.[3]
| خصوصيت | پي ڊي ايم اي ڊيٽا |
|---|---|
| آبادي | 30,300 |
| گهر | 5,504 |
| آباديون | 58 |
| تعليمي سهولتون | 56 |
| صحت جون سهولتون | 1 |
| موبائل ٽاور | 3 |
| پيٽرول پمپ | 4 |
| پل | 2 |
| زرعي ايراضي | 94.877 چورس ڪلوميٽر |
| روڊن جو ڄار | 80.405 ڪلوميٽر |
| آبپاشي ۽ نيڪال جو ڄار | 79.844 ڪلوميٽر |
| ريلوي لائين | 3.336 ڪلوميٽر |
اهي انگ آفتن جي خطري جي تشخيص لاءِ استعمال ٿيل انتظامي ۽ جاگرافيائي ڊيٽا جا آهن؛ انهن کي 2023ع جي آدمشماري جي يو سي آبادي نه سمجهڻ گهرجي.
تعليم
[سنواريو]مبارڪپور ۾ پرائمري کان هائير سيڪنڊري سطح تائين سرڪاري تعليمي ادارا موجود آهن.
سنڌ حڪومت جي اسڪول ڊائريڪٽري ۾ مبارڪپور سان لاڳاپيل اسڪولن ۾ گورنمينٽ گرلس پرائمري اسڪول حميد پٺاڻ شامل آهي.[2]
سنڌ حڪومت جي غير فعال اسڪولن کي ٻيهر کولڻ واري فهرست ۾ گورنمينٽ بوائز پرائمري اسڪول سچل سرڪي کي پڻ 16-مبارڪپور، ٺل هيٺ درج ڪيو ويو؛ ان جو سيمس ڪوڊ 412030061 آهي.[5]
گورنمينٽ بوائز هائير سيڪنڊري اسڪول مبارڪپور
[سنواريو]مبارڪپور جو اهم تعليمي ادارو گورنمينٽ بوائز هائير سيڪنڊري اسڪول مبارڪپور آهي. تعليم کاتي جي 2020–21ع واري اسٽافنگ رڪارڊ ۾ اهو گورنمينٽ بوائز هاءِ اسڪول مبارڪپور طور درج هو ۽ ان جو سيمس ڪوڊ 412030760 هو.[7]
ساڳئي رڪارڊ ۾ گورنمينٽ بوائز هاءِ اسڪول عبدالقادر کوسو، سيمس ڪوڊ 412030761، پڻ مبارڪپور واري تعليمي دائري ۾ درج آهي.[7]
سنڌ حڪومت جي مالي سال 2025–26ع واري بجيٽ ۾ مبارڪپور واري اسڪول کي گورنمينٽ بوائز هائير سيڪنڊري اسڪول مبارڪپور، تعلقو ٺل، ضلعو جيڪب آباد طور درج ڪيو ويو آهي. اسڪيم نمبر JK2071 تحت ان لاءِ 7.682 ملين رپيا رکيا ويا.[8]
| ادارو | سيمس ڪوڊ | سطح |
|---|---|---|
| گورنمينٽ بوائز هائير سيڪنڊري اسڪول مبارڪپور | 412030760 | هائير سيڪنڊري |
| گورنمينٽ بوائز هاءِ اسڪول عبدالقادر کوسو | 412030761 | هاءِ اسڪول |
| گورنمينٽ گرلس پرائمري اسڪول حميد پٺاڻ | 412030125 | پرائمري |
| گورنمينٽ بوائز پرائمري اسڪول سچل سرڪي | 412030061 | پرائمري |
صحت
[سنواريو]مبارڪپور ۾ بنيادي صحت جون سرڪاري سهولتون موجود رهيون آهن. پراڻي مڪاني انتظامي رڪارڊ ۾ بي ايم يو مبارڪپور جو ذڪر ملي ٿو.
سنڌ حڪومت جي آبادي ڀلائي کاتي جي فهرست ۾ فيملي ويلفيئر سينٽر مبارڪپور پڻ درج آهي، جنهن جو پتو ڀٽا محلو، پراڻي ڪيبل آفيس، مبارڪپور ڄاڻايو ويو آهي.[9]
پي ڊي ايم اي جي 2022ع واري خطري واري ڊيٽا ۾ پڻ مبارڪپور يو سي اندر هڪ صحت سهولت درج آهي.[3]
پوليس انتظام
[سنواريو]مبارڪپور پوليس اسٽيشن ٺل تعلقي جي پوليس انتظام جو حصو آهي. 2007ع جي هڪ اخباري رپورٽ ۾ مبارڪپور پوليس اسٽيشن جي حدن اندر پيش آيل واقعي جو ذڪر موجود آهي.[10]
سنڌ پوليس جي موجوده ڀرتي ۽ تصديقي رڪارڊن ۾ پڻ مبارڪپور ۽ ان جي ڀرپاسي جي آبادين جا پتا ٺل تعلقي، ضلعي جيڪب آباد سان درج ٿيل آهن.[11]
زراعت ۽ معيشت
[سنواريو]مبارڪپور جي معيشت تاريخي طور آبپاشيءَ تي ٻڌل زراعت سان جڙيل رهي آهي. نظام الدين کوسي جي بيان ۾ به بيگاري واهه سان ڳوٺ جو ويجهو لاڳاپو نمايان آهي.[1]
پي ڊي ايم اي جي جاگرافيائي ڊيٽا موجب يو سي جي تشخيص ڪيل حدن ۾ لڳ ڀڳ 95 چورس ڪلوميٽر زرعي ايراضي ۽ 79.844 ڪلوميٽر آبپاشي ۽ نيڪال جو نيٽ ورڪ موجود هو.[3]
ضلعي جيڪب آباد جي مجموعي زرعي معيشت ۾ چانور، ڪڻڪ، ڪپهه، جوئر، ڪمند، جَوَ، چڻا ۽ سرنهن جهڙا فصل شامل آهن، پر يو سي مبارڪپور لاءِ فصلوار پيداوار جا الڳ معتبر انگ موجود نه هجڻ سبب انهن کي مبارڪپور جي مخصوص پيداوار طور بيان ڪرڻ مناسب ناهي.
آبپاشي ۽ واهن جا گهارا
[سنواريو]مبارڪپور جي مقامي تاريخ ۾ واهن جا گهارا خاص اهميت رکن ٿا.
نظام الدين کوسي موجب انگريزي دور ۾ بيگاري واهه کي مبارڪپور جي سامهون وڏو گهارو پيو، جنهن کي مقامي ڀٽي برادريءَ بند ڪيو؛ ڳوٺ جي موجوده نالي بابت مقامي روايت به هن واقعي سان ڳنڍيل آهي.[1]
جديد دور ۾ پڻ علائقو واهن جي گهارن کان متاثر ٿيو. آگسٽ 2018ع ۾ مبارڪپور ڀرسان مرزا شاخ جي بند ۾ لڳ ڀڳ 30 فوٽ گهارو پيو، جنهن سبب ڀرپاسي جي ٻن ڳوٺن جي سوين ايڪڙ زرعي زمين پاڻي هيٺ اچي وئي.[12]
آمدرفت
[سنواريو]مبارڪپور مقامي روڊن ذريعي ٺل، ميرپور ٻرڙو ۽ ڀرپاسي جي ڳوٺاڻين آبادين سان ڳنڍيل آهي.
پي ڊي ايم اي جي جاگرافيائي ڊيٽا موجب مبارڪپور جي تشخيص ڪيل يو سي حدن اندر:
- 80.405 ڪلوميٽر روڊ؛
- 2 پل؛
- 3.336 ڪلوميٽر ريلوي لائين
موجود هئي.[3]
قدرتي آفتون
[سنواريو]مبارڪپور ٻوڏ، شديد برسات ۽ خشڪيءَ جي اثر هيٺ ايندڙ اتر سنڌ جي علائقن مان هڪ آهي.
2010ع جي ٻوڏ
[سنواريو]2010ع جي ٻوڏ دوران ٺل تعلقو سخت متاثر ٿيو. سنڌ رورل سپورٽ آرگنائيزيشن جي 12 آگسٽ 2010ع واري صورتحال رپورٽ ۾ ٺل تعلقي جون ڪيترائي يو سيون مڪمل متاثر ڄاڻايون ويون ۽ مبارڪپور مان لڏپلاڻ ڪندڙ خاندانن جو پڻ ذڪر ڪيو ويو.[13]
2012ع جي ٻوڏ
[سنواريو]2012ع جي ٻوڏن مبارڪپور کي ٻيهر متاثر ڪيو. گڏيل قومن جي خوراڪ ۽ زراعت واري اداري جي هڪ رپورٽ ۾ مبارڪپور يو سي جي محمد سومرو ڳوٺ جي هڪ خاندان جو احوال ڏنو ويو آهي، جنهن ۾ ٻوڏ سبب لڏپلاڻ ۽ مال متاع جي نقصان جو ذڪر آهي.[14]
ڪراچي رليف ٽرسٽ پڻ 2012ع جي برساتن کان پوءِ ٺل جي مبارڪپور، راجاپور ۽ لال ڀٽي وارن علائقن کي امدادي سرگرمين جي مرڪزن مان ڄاڻايو آهي.[15]
ماحوليات
[سنواريو]سنڌ ٻيلي کاتي جي سرڪاري فهرست ۾ دلمراد فاريسٽ نرسري کي مبارڪپور جي ڀرسان واقع ڄاڻايو ويو آهي. اها نرسري سوشل فاريسٽري ڊويزن جيڪب آباد جي انتظام هيٺ آهي.[16]
تاريخي ۽ موجوده سڃاڻپ جو خلاصو
[سنواريو]| خصوصيت | ڄاڻ |
|---|---|
| پراڻو نالو | شاهل مهر[1] |
| موجوده نالو | مبارڪپور |
| نالي بابت روايت | بيگاري واهه جو گهارو بند ڪرڻ سان منسوب[1] |
| تاريخي آبادي | مهر ۽ ڀٽي برادريون[1] |
| ملڪ | پاڪستان |
| صوبو | سنڌ |
| ڊويزن | لاڙڪاڻو ڊويزن |
| ضلعو | جيڪب آباد |
| تعلقو | ٺل |
| انتظامي حيثيت | يونين ڪائونسل |
| پراڻو ضلعي ڪائونسل نمبر | 32 |
| پراڻو تعليمي يو سي نمبر | 16 |
| روينيو يونٽ | ديهه مبارڪپور |
| ديهه نمبر | 65 |
| اوچائي | لڳ ڀڳ 47 ميٽر |
| اهم تعليمي ادارو | گورنمينٽ بوائز هائير سيڪنڊري اسڪول مبارڪپور |
| پوليس انتظام | مبارڪپور پوليس اسٽيشن |
| اهم تاريخي آبپاشي لاڳاپو | بيگاري واهه |
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 کوسو, نظام الدين (1992). "نئين ٺل جا پراڻا گل" (sd ۾). مھراڻ (ڄامشورو: سنڌي ادبي بورڊ) 45.
- 1 2 "District and Taluka wise School Directory with old and new SEMIS ID" (PDF) (انگريزي ۾). اسڪول ايجوڪيشن ۽ لٽريسي کاتو، سنڌ حڪومت. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 "District Disaster Management Plan Jacobabad" (PDF) (انگريزي ۾). صوبائي ڊزاسٽر مئنيجمينٽ اٿارٽي سنڌ. 2022. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "District Jacobabad Union Councils" (انگريزي ۾). 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "List of Reopened Schools" (PDF) (انگريزي ۾). ريفارم سپورٽ يونٽ، سنڌ حڪومت. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Mubarakpur Map – Village, Sindh, Pakistan". Mapcarta (انگريزي ۾). 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "ESHS District Jacobabad – JEST" (PDF) (انگريزي ۾). اسڪول ايجوڪيشن ۽ لٽريسي کاتو، سنڌ حڪومت. 2021. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Higher Secondary Education-II, Budget Estimates 2025–26" (PDF) (انگريزي ۾). ناڻي کاتو، سنڌ حڪومت. 2025. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Population Welfare Department Sindh – Service Delivery Outlets" (انگريزي ۾). آبادي ڀلائي کاتو، سنڌ حڪومت. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Jacobabad: Man, woman shot dead". ڊان (انگريزي ۾). 15 May 2007. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Candidate Verification List, District Jacobabad" (PDF) (انگريزي ۾). سنڌ پوليس. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "30 feet breach in canal inundates land". ڊيلي ٽائيمز (انگريزي ۾). 12 August 2018. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Flood Relief Update Report" (PDF) (انگريزي ۾). سنڌ رورل سپورٽ آرگنائيزيشن. 12 August 2010. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Rising above the flood waters" (انگريزي ۾). گڏيل قومن جو خوراڪ ۽ زراعت وارو ادارو. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Our Journey – Floods in Upper Sindh Relief" (انگريزي ۾). ڪراچي رليف ٽرسٽ. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Public Forest Nurseries" (انگريزي ۾). سنڌ ٻيلي کاتو، سنڌ حڪومت. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
انتظامي حيثيت
[سنواريو]مبارڪپور ٺل تعلقي جي پراڻين ۽ موجوده مڪاني انتظامي ورهاستن ۾ يونين ڪائونسل طور موجود رهيو آهي. ضلعي ڪائونسل جيڪب آباد جي هڪ اڳوڻي انتظامي فهرست ۾ ان کي يو سي نمبر 32 طور درج ڪيو ويو هو.[1]
ان پراڻي ترتيب ۾ هن حصي جون يونين ڪائونسلون هن ريت هيون:
| پراڻو يو سي نمبر | يونين ڪائونسل |
|---|---|
| 29 | رانجهاپور |
| 30 | ٻچڙو |
| 31 | ٺل نئون |
| 32 | مبارڪپور |
| 33 | ميرل |
| 34 | بلوچ آباد |
| 35 | بهادرپور |
تعليم کاتي جي پراڻي انتظامي نمبرنگ ۾ مبارڪپور کي 16-مبارڪپور طور پڻ درج ڪيو ويندو هو. اهي ٻه نمبر مختلف سرڪاري انتظامي نظامن جا هئا ۽ انهن کي هڪ ٻئي سان ملائڻ نه گهرجي.[2]
ديهه مبارڪپور
[سنواريو]مبارڪپور ٺل تعلقي جي روينيو ديهه پڻ آهي. بورڊ آف روينيو جي ٺل تعلقي واري ديهن جي ترتيب ۾ مبارڪپور ديهه نمبر 65 آهي.
ديهن جي ترتيب ۾ ان جي ڀرپاسي وارا روينيو يونٽ هن ريت آهن:
| ديهه نمبر | ديهه |
|---|---|
| 61 | ميرپور |
| 62 | مرسيپور |
| 63 | مٺو ٿرڙي |
| 64 | موسا واهه |
| 65 | مبارڪپور |
| 66 | محب واهه |
| 67 | ناڳڻ |
| 68 | نئون واهه |
| 69 | اوڍاڻو |
ديهه مبارڪپور ۽ يونين ڪائونسل مبارڪپور ٻه مختلف نوعيت جا انتظامي يونٽ آهن؛ تنهنڪري ٻنهي جون حدون لازمي طور مڪمل هڪجهڙيون نه آهن.
جاگرافي
[سنواريو]مبارڪپور اتر سنڌ جي سنڌو ماٿري واري هموار زرعي ميدان ۾ واقع آهي. آبادي ٺل ۽ ميان جو ڳوٺ جي ڀرپاسي واري ڳوٺاڻي پٽي جو حصو آهي. نقشي جي ذريعن موجب مبارڪپور جي ويجهو ميان جو ڳوٺ ۽ ٻيون ننڍيون زرعي آباديون واقع آهن.[3]
علائقي جي زمين گهڻو ڪري زرعي استعمال هيٺ آهي. صوبائي ڊزاسٽر مئنيجمينٽ اٿارٽي سنڌ جي ضلعي جيڪب آباد بابت آفتن جي انتظام واري منصوبي ۾ مبارڪپور يو سي لاءِ لڳ ڀڳ 94.877 چورس ڪلوميٽر زرعي ايراضي خطري جي تشخيص واري ڊيٽا ۾ درج ڪئي وئي آهي.[4]
آبادي ۽ آباديون
[سنواريو]صوبائي ڊزاسٽر مئنيجمينٽ اٿارٽي سنڌ جي 2022ع واري ضلعي منصوبي ۾ مبارڪپور يو سي لاءِ استعمال ڪيل خطري واري ڊيٽا ۾ آبادي 30,300 ۽ گهرن جو تعداد 5,504 ڄاڻايو ويو آهي. ساڳئي ڊيٽا ۾ يو سي اندر 58 آبادين جو انگ پڻ ڏنو ويو آهي.[4]
| خصوصيت | پي ڊي ايم اي ڊيٽا |
|---|---|
| آبادي | 30,300 |
| گهر | 5,504 |
| آباديون | 58 |
| زرعي ايراضي | 94.877 چورس ڪلوميٽر |
| روڊن جو ڄار | 80.405 ڪلوميٽر |
| آبپاشي ۽ نيڪال جو ڄار | 79.844 ڪلوميٽر |
| ريلوي لائين | 3.336 ڪلوميٽر |
هي انگ 2022ع جي آفتن جي خطري واري انتظامي ڊيٽا جا آهن؛ انهن کي 2023ع جي آدمشماري جي موجوده يو سي آباديءَ جي انگ طور پيش ڪرڻ مناسب نه ٿيندو.
سنڌ پوليس جي سرڪاري رڪارڊ ۾ ڳوٺ مبارڪپور، تعلقو ٺل، ضلعو جيڪب آباد جي پتي کان سواءِ يو سي مبارڪپور سان لاڳاپيل ڳوٺ گجو ٽانوري جو ذڪر پڻ ملي ٿو.[5]
ساڳئي رڪارڊ ۾ هلاني ڪٽا جي پوسٽ آفيس پڻ مبارڪپور ڄاڻايل آهي، جنهن مان مبارڪپور جي ڀرپاسي جي ڳوٺن لاءِ پوسٽل مرڪز طور ان جي اهميت ظاهر ٿئي ٿي.[5]
تعليم
[سنواريو]مبارڪپور ٺل تعلقي جي انهن ڳوٺاڻن مرڪزن مان آهي جتي پرائمري کان هائير سيڪنڊري سطح تائين سرڪاري تعليمي ادارن جي موجودگيءَ جا سرڪاري رڪارڊ ملن ٿا.
سنڌ حڪومت جي اسڪول ڊائريڪٽري ۾ مبارڪپور يونين ڪائونسل هيٺ ڪيترائي اسڪول درج ٿيل آهن. انهن ۾ گورنمينٽ گرلس پرائمري اسڪول حميد پٺاڻ پڻ شامل آهي، جنهن جو پوسٽل پتو مبارڪپور ڄاڻايو ويو آهي.[6]
سرڪاري اسڪول ڊائريڪٽري ۾ هن اداري جي سڃاڻپ هن ريت آهي:
| سيمس ڪوڊ | اسڪول | يو سي | سطح |
|---|---|---|---|
| 412030125 | گورنمينٽ گرلس پرائمري اسڪول حميد پٺاڻ | مبارڪپور | پرائمري |
سنڌ حڪومت جي غير فعال اسڪولن کي ٻيهر کولڻ واري سرڪاري فهرست ۾ گورنمينٽ بوائز پرائمري اسڪول سچل سرڪي پڻ 16-مبارڪپور، ٺل هيٺ درج ٿيل هو؛ ان جو سيمس ڪوڊ 412030061 آهي.[2]
گورنمينٽ بوائز هائير سيڪنڊري اسڪول
[سنواريو]مبارڪپور جو اهم تعليمي ادارو گورنمينٽ بوائز هائير سيڪنڊري اسڪول مبارڪپور آهي. تعليم کاتي جي 2020–21ع واري سرڪاري اسٽافنگ رڪارڊ ۾ اهو ان وقت گورنمينٽ بوائز هاءِ اسڪول مبارڪپور، ٺل طور يو سي مبارڪپور هيٺ درج هو ۽ ان جو سيمس ڪوڊ 412030760 هو.[7]
ساڳئي رڪارڊ ۾ گورنمينٽ بوائز هاءِ اسڪول عبدالقادر کوسو، سيمس ڪوڊ 412030761، پڻ يو سي مبارڪپور هيٺ درج ٿيل هو.[7]
سنڌ حڪومت جي مالي سال 2025–26ع جي بجيٽ ۾ مبارڪپور واري اسڪول کي هاڻي گورنمينٽ بوائز هائير سيڪنڊري اسڪول مبارڪپور، تعلقو ٺل، ضلعو جيڪب آباد طور درج ڪيو ويو آهي. اسڪيم نمبر JK2071 تحت ان لاءِ 7.682 ملين رپيا بجيٽ تخمينو رکيو ويو.[8]
| ادارو | سيمس ڪوڊ | سطح/حيثيت |
|---|---|---|
| گورنمينٽ بوائز هائير سيڪنڊري اسڪول مبارڪپور | 412030760 | هائير سيڪنڊري |
| گورنمينٽ بوائز هاءِ اسڪول عبدالقادر کوسو | 412030761 | هاءِ اسڪول |
| گورنمينٽ گرلس پرائمري اسڪول حميد پٺاڻ | 412030125 | پرائمري |
| گورنمينٽ بوائز پرائمري اسڪول سچل سرڪي | 412030061 | پرائمري |
صحت
[سنواريو]مبارڪپور ۾ بنيادي صحت جون سرڪاري سهولتون پڻ موجود رهيون آهن. ضلعي جيڪب آباد جي يونين ڪائونسلن ۽ بنيادي طبي يونٽن واري رڪارڊ ۾ بي ايم يو مبارڪپور کي الڳ صحت مرڪز طور درج ڪيو ويو آهي.[1]
آباديءَ جي ڀلائي کاتي سنڌ جي خانداني ڀلائي مرڪزن واري فهرست ۾ فيملي ويلفيئر سينٽر مبارڪپور پڻ موجود آهي. مرڪز جو پتو ڀٽا محلو، پراڻي ڪيبل آفيس، مبارڪپور ڄاڻايو ويو آهي.[9]
پي ڊي ايم اي جي 2022ع واري خطري جي ڊيٽا ۾ پڻ مبارڪپور يو سي اندر هڪ صحت سهولت درج ڪئي وئي آهي.[4]
پوليس ۽ امن امان
[سنواريو]مبارڪپور پوليس اسٽيشن ٺل تعلقي جي پوليس انتظام جو حصو آهي. 2007ع جي هڪ رپورٽ ۾ مبارڪپور پوليس اسٽيشن جي حدن اندر پيش آيل واقعي جو ذڪر موجود آهي، جنهن مان پوليس اسٽيشن جي علائقائي دائري جي پراڻي موجودگيءَ جي تصديق ٿئي ٿي.[10]
سنڌ پوليس جي موجوده ڀرتي ۽ تصديقي رڪارڊن ۾ پڻ مبارڪپور ۽ ان جي ڀرپاسي جي آبادين جا پتا ٺل تعلقي، ضلعي جيڪب آباد سان درج ٿيل آهن.[5]
زراعت ۽ معيشت
[سنواريو]مبارڪپور جي زمين جو وڏو حصو زرعي نوعيت جو آهي. پي ڊي ايم اي جي خطري واري جاگرافيائي ڊيٽا ۾ تقريباً 95 چورس ڪلوميٽر ايراضي زرعي زمين طور درج ٿيل آهي.[4]
ضلعي جيڪب آباد جي مجموعي زرعي معيشت ۾ چانور، ڪڻڪ، ڪپهه، جوئر، ڪمند، جَوَ، چڻا، سرنهن ۽ ٻين فصلن جي پوک شامل آهي. ضلعي سطح تي زراعت، مال پالڻ، مڇي مارڻ ۽ انهن سان لاڳاپيل ڪم روزگار جو اهم ذريعو آهن.[11]
مبارڪپور لاءِ فصلوار پيداوار جا الڳ يو سي سطح جا معتبر انگ دستياب نه هجڻ سبب ضلعي جي فصلن جي پيداوار کي سڌي طرح مبارڪپور جي پيداوار قرار ڏيڻ مناسب نه آهي.
آبپاشي
[سنواريو]مبارڪپور جي زرعي معيشت لاءِ واهن ۽ نيڪال جو ڄار اهم آهي. پي ڊي ايم اي جي جغرافيائي خطري واري ڊيٽا موجب يو سي جي تشخيص ڪيل حدن اندر 79.844 ڪلوميٽر آبپاشي ۽ نيڪال جو نيٽ ورڪ موجود هو.[4]
آگسٽ 2018ع ۾ مبارڪپور شهر جي ڀرسان مرزا شاخ جي بند ۾ لڳ ڀڳ 30 فوٽ گهارو پئجي ويو، جنهن سبب ڀرپاسي جي ٻن ڳوٺن جي سوين ايڪڙ زرعي زمين پاڻي هيٺ اچي وئي. مقامي آبادگارن موجب واقعي سان فصلن ۽ زرعي زمين کي وڏو نقصان پهتو.[12]
آمدرفت
[سنواريو]مبارڪپور کي مقامي روڊن ذريعي ٺل، ميرپور ٻرڙو ۽ شڪارپور ضلعي جي ڀرپاسي وارن علائقن سان رسائي حاصل آهي.
پي ڊي ايم اي جي جاگرافيائي ڊيٽا موجب مبارڪپور يو سي جي تشخيص ڪيل حدن ۾:
- 80.405 ڪلوميٽر روڊن جو ڄار؛
- 2 پل؛
- ۽ 3.336 ڪلوميٽر ريلوي لائين
شامل هئي.[4]
ان ڪري مبارڪپور جي ڳوٺاڻي آباديءَ جو زميني رابطو روڊ ۽ ريلوي ٻنهي ڍانچن سان لاڳاپيل آهي، جيتوڻيڪ مسافر ريلوي سروس جي موجوده حالت کي الڳ ذريعي سان تصديق ڪرڻ ضروري آهي.
قدرتي آفتون
[سنواريو]مبارڪپور ٻوڏ، شديد برسات ۽ خشڪيءَ جي اثر هيٺ ايندڙ اتر سنڌ جي علائقن مان هڪ آهي.
2010ع جي ٻوڏ
[سنواريو]2010ع جي ٻوڏ دوران ٺل تعلقو جيڪب آباد ضلعي جي وڌيڪ متاثر علائقن مان هو. سنڌ رورل سپورٽ آرگنائيزيشن جي 12 آگسٽ 2010ع واري صورتحال رپورٽ ۾ ٺل تعلقي جون ڏهه يونين ڪائونسلون مڪمل طور متاثر ڄاڻايون ويون ۽ سرڪاري امدادي ڪئمپن ۾ مبارڪپور مان لڏپلاڻ ڪندڙ خاندانن جو پڻ ذڪر ڪيو ويو.[13]
2012ع جي ٻوڏ
[سنواريو]2012ع جي ٻوڏن مبارڪپور کي ٻيهر سخت متاثر ڪيو. گڏيل قومن جي خوراڪ ۽ زراعت واري اداري جي هڪ دستاويزي رپورٽ ۾ مبارڪپور يو سي جي محمد سومرو ڳوٺ جي رهواسڻ شبيران جي خاندان جو احوال ڏنو ويو آهي. پاڻي مسلسل وڌڻ سبب ڳوٺاڻن پهرين اوچي روڊ تي پناهه ورتي ۽ پوءِ شڪارپور ۽ ڪوئيٽا ڏانهن لڏپلاڻ ڪئي. واپس اچڻ تي ڪيترن خاندانن جا چوپايا ۽ ڪڪڙ مري چڪا هئا.[14]
ڪراچي رليف ٽرسٽ پڻ 2012ع جي برساتن کان پوءِ ٺل جي مبارڪپور، راجاپور ۽ لال ڀٽي واري علائقي کي پنهنجي امدادي سرگرمين جي مرڪزن مان هڪ ڄاڻايو آهي.[15]
= آفتن جو خطرو
[سنواريو]پي ڊي ايم اي جي 2022ع واري خطري جي جائزي ۾ مبارڪپور لاءِ زلزلي جو خطرو گهٽ، جڏهن ته موسمي خشڪيءَ جو خطرو وچولي کان انتهائي درجي تائين ڄاڻايو ويو آهي.[4]
| خطرو | پي ڊي ايم اي درجو |
|---|---|
| زلزلو | گهٽ |
| موسمي خشڪي | وچولي کان انتهائي |
| سونامي | ڪوبه ڄاڻايل خطرو نه |
| سامونڊي طوفان | ڪوبه ڄاڻايل خطرو نه |
ماحوليات
[سنواريو]سنڌ ٻيلي کاتي جي سرڪاري فهرست ۾ دلمراد فاريسٽ نرسري کي مبارڪپور جي ڀرسان واقع ڄاڻايو ويو آهي. اها نرسري سوشل فاريسٽري ڊويزن جيڪب آباد جي انتظام هيٺ ٻوٽن جي فراهمي ۽ فني سهڪار لاءِ قائم آهي.[16]
بنيادي ڍانچي جو خلاصو
[سنواريو]پي ڊي ايم اي جي 2022ع واري جاگرافيائي خطري جي ڊيٽا مبارڪپور جي بنيادي ڍانچي جو هڪ جامع خاڪو ڏئي ٿي:[4]
| بنيادي ڍانچو | انگ / ڊيگهه |
|---|---|
| آبادين جو تعداد | 58 |
| تعليمي سهولتون | 56 |
| صحت جون سهولتون | 1 |
| موبائل ٽاور | 3 |
| پيٽرول پمپ | 4 |
| پل | 2 |
| روڊن جو ڄار | 80.405 ڪلوميٽر |
| آبپاشي ۽ نيڪال جو ڄار | 79.844 ڪلوميٽر |
| ريلوي لائين | 3.336 ڪلوميٽر |
| پڪي غير رٿابندي ٿيل آبادي | 1.77 چورس ڪلوميٽر |
| زرعي ايراضي | لڳ ڀڳ 95 چورس ڪلوميٽر |
هي انگ آفتن جي خطري جي ماڊل ۾ استعمال ٿيل جاگرافيائي ڊيٽا جا آهن، تنهنڪري انهن کي موجوده مڪاني حڪومت جي سالياني انتظامي انگن طور نه سمجهڻ گهرجي.[4]
انتظامي ۽ سماجي سڃاڻپ جو خلاصو
[سنواريو]| خصوصيت | ڄاڻ |
|---|---|
| ملڪ | پاڪستان |
| صوبو | سنڌ |
| ڊويزن | لاڙڪاڻو ڊويزن |
| ضلعو | جيڪب آباد |
| تعلقو | ٺل |
| انتظامي حيثيت | يونين ڪائونسل |
| پراڻو ضلعي ڪائونسل يو سي نمبر | 32 |
| پراڻو تعليمي يو سي نمبر | 16 |
| روينيو يونٽ | ديهه مبارڪپور |
| ديهه نمبر | 65 |
| اوچائي | لڳ ڀڳ 47 ميٽر |
| اهم تعليمي ادارو | گورنمينٽ بوائز هائير سيڪنڊري اسڪول مبارڪپور |
| خانداني ڀلائي مرڪز | فيملي ويلفيئر سينٽر مبارڪپور |
| پوليس انتظام | مبارڪپور پوليس اسٽيشن |
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- 1 2 3 "District Jacobabad Union Councils" (انگريزي ۾). 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 3 "List of Reopened Schools" (PDF) (انگريزي ۾). ريفارم سپورٽ يونٽ، سنڌ حڪومت. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ حوالي جي چڪ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "Map". - 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 حوالي جي چڪ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "PDMA". - 1 2 3 "Candidate Verification List, District Jacobabad" (PDF) (انگريزي ۾). سنڌ پوليس. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 3 حوالي جي چڪ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "Education". - 1 2 3 "ESHS District Jacobabad – JEST" (PDF) (انگريزي ۾). اسڪول ايجوڪيشن ۽ لٽريسي کاتو، سنڌ حڪومت. 2021. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "Higher Secondary Education-II, Budget Estimates 2025–26" (PDF) (انگريزي ۾). ناڻي کاتو، سنڌ حڪومت. 2025. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Population Welfare Department Sindh – Service Delivery Outlets" (انگريزي ۾). پاپوليشن ويلفيئر ڊپارٽمينٽ، سنڌ حڪومت. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Jacobabad: Man, woman shot dead". ڊان (انگريزي ۾). 15 May 2007. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Sindh – Jacobabad". Pakistan Almanac (انگريزي ۾). 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "30 feet breach in canal inundates land". ڊيلي ٽائيمز (انگريزي ۾). 12 August 2018. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Flood Relief Update Report" (PDF) (انگريزي ۾). سنڌ رورل سپورٽ آرگنائيزيشن. 12 August 2010. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Rising above the flood waters" (انگريزي ۾). گڏيل قومن جو خوراڪ ۽ زراعت وارو ادارو. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Our Journey – Floods in Upper Sindh Relief" (انگريزي ۾). ڪراچي رليف ٽرسٽ. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Public Forest Nurseries" (انگريزي ۾). سنڌ ٻيلي کاتو، سنڌ حڪومت. 14 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- مضمون with short description
- Short description with empty Wikidata description
- Pages using gadget WikiMiniAtlas
- Pages using infobox settlement with bad settlement type
- Coordinates not on Wikidata
- CS1 انگريزي-language sources (en)
- مبارڪپور
- ٺل تعلقو
- ٺل تعلقي جون يونين ڪائونسلون
- ٺل تعلقي جون ديهون
- جيڪب آباد ضلعو
- سنڌ جون يونين ڪائونسلون
- سنڌ جا ڳوٺ
- ٽٽل فائيل ڳنڍڻن وارا صفحا
- حوالن ۾ چُڪَ وارا صفحا