رچرڊ برٽن

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو

رچرڊ برٽن
RichardFrancisBurton.jpeg 

معلومات شخصيت
ڄم 19 مارچ 1821[1][2][3][4][5][6][7]  خاصيت جي حالت تبديل ڪريو تاريخ ڄم (P569) وڪي ڊيٽا تي
موت 20 آڪٽوبر 1890 (69 سال)[1][2][4][5][6][7]  خاصيت جي حالت تبديل ڪريو تاريخ موت (P570) وڪي ڊيٽا تي
عملی زندگی
پيشو تلاش ڪندڙ،ليکڪ،شاعر،سفير،مؤرخ  خاصيت جي حالت تبديل ڪريو پيشو (P106) وڪي ڊيٽا تي
ڪم جي ٻولي انگريزي ٻولي[8]  خاصيت جي حالت تبديل ڪريو languages spoken, written or signed (P1412) وڪي ڊيٽا تي
عسڪري خدمتون
اعزازات
فاؤنڊز ميڊل (1859)[9]  خاصيت جي حالت تبديل ڪريو award received (P166) وڪي ڊيٽا تي
دستخط
Richard Francis Burton signature.svg 

رچرڊ برٽن مشهور انگريز سياح رچرڊ برٽن جو مڪمل نالو سر رچرڊ فرانسز برٽن هو. هيءُ آرمي ڪرنل جو پٽ هو، جنهن السٽري (Elstree) ڀرسان هرٽ فورڊ شائر (Hertfordshire) ۾ 19 مارچ 1821ع تي جنم ورتو.

خدمتون[سنواريو]

رچرڊ برٽن هڪ برجستو سپاهي، نامور شمشيرباز، قابل مترجم، شاعر، لسانيات جو عالم، دنيا جي عجائبات جي جستجو ڪندڙ، چڱو طبيب، ٻوٽن ۽ وڻن جو ماهر، حيوانن جي حياتيءَ جي علم جو مڃيل استاد، آثار قديمه ۽ علم الارض جو ماهر ۽ ڪامياب جاسوس هو. کيس 25 زبانون اينديون هيون، ۽ اُنهن مان هر هڪ جي مختلف لهجن کان به چڱيءَ طرح واقف هو. هن پنهنجي سير ۽ سفر تي مشتمل 43 ڪتاب لکيا. انهيءَ کان سواءِ ٻه جلد شعر جا لکيائين. سؤ کان مٿي مختلف موضوعن تي مضمون لکيائين ۽ 341 صفحا پنهنجي آتم ڪهاڻيءَ جا به لکيائين. الف ليليٰ جا 14 جلد ۽ پورچوگيز ادب جا ڇهه جلد انگريزيءَ ۾ ترجمو ڪيائين. لاطيني شعر جا ٻه جلد لکيائين ۽ چار جلد لوڪ ادب جا به لکيائين. سنڌ تي هيٺيان چار ڪتاب لکيائين:

  1. Sind, or the Unhappy Valley (سنڌ يا ڏکويل ماٿري )
  2. Sindh, and the Races That Inhabit the Valley of the Indus (سنڌ ۽ سنڌو ماٿريءَ ۾ وسندڙ قومون )
  3. Falconry in the Valley of the Indus (سنڌو ماٿريءَ ۾ بازداري)
  4. Sindh Revisited (ٻيو دفعو سنڌ ۾)

سياحت[سنواريو]

هن مشهور سياح پنهنجي زندگيءَ جو وڏو حصو ايشيا، آفريڪا ۽ ڏکڻ آفريڪا ۾ تحقيق ڪندي گذاريو ۽ سفر دوران ڪيترائي ڪتاب لکيائين، جن مان “Arabian Nights” (الف ليليٰ يا هزار داستان) مقبول ترين ڪتاب آهي. هن 21 سالن جي عمر ۾ ايسٽ انڊيا ڪمپنيءَ جي فوجَ ۾ شموليت اختيار ڪئي ۽ کيس سنڌ ۾ مقرر ڪيو ويو. سنڌ ۾ هن سنڌي عالمن سان ملاقاتون ڪري، ڪيترين ئي مشرقي زبانن جي ڄاڻ حاصل ڪئي. 1853ع ۾ هن عربستان جي مقدس شهرن: مديني ۽ مڪي جو سفر ڪيو ۽ ان سفر جا تجربا “Personal Narrative of a Pilgrimage to ElMedinah and Mecca (1855) نالي ڪتاب ۾ درج ڪيائين. 1854ع ۾ رچرڊ برٽن، جان اسپيڪ (Johan Speke) سان گڏجي اوڀر آفريڪا ۽ نيل نديءَ جو منڍ معلوم ڪرڻ لاءِ سفر ڪيو ۽ 1856ع ۾”اوڀر آفريڪا تي پهريان قديم“ (First Footsteps in East Africa) ڪتاب شايع ڪرايائين. 1861ع ۾ هن اسئبل ارنڊل (Isable Arundell) سان شادي ڪئي، جنهن “Punified” جي عنوان سان پنهنجي مڙس جي سوانح عمري لکي.

وفات[سنواريو]

رچرڊ برٽن ٽرائسٽي (Triste) ۾، 20 آڪٽوبر 1890ع ۾ وفات ڪئي.

حوالا[سنواريو]

  1. 1.0 1.1 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11894626v — اخذ شدہ بتاریخ: 10 آڪٽوبر 2015 — اجازت نامہ: Open License
  2. 2.0 2.1 SNAC Ark ID: http://snaccooperative.org/ark:/99166/w6q81hd2 — named as: Richard Francis Burton — اخذ شدہ بتاریخ: 9 آڪٽوبر 2017
  3. Find A Grave memorial ID: https://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=6445 — named as: Richard Francis Burton — اخذ شدہ بتاریخ: 9 آڪٽوبر 2017
  4. 4.0 4.1 ISFDB author ID: http://www.isfdb.org/cgi-bin/ea.cgi?123763 — named as: Sir Richard Francis Burton — اخذ شدہ بتاریخ: 9 آڪٽوبر 2017
  5. 5.0 5.1 named as: Richard Francis Burton — IMSLP ID: https://imslp.org/wiki/Category:Burton,_Richard_Francis — اخذ شدہ بتاریخ: 9 آڪٽوبر 2017
  6. 6.0 6.1 Encyclopædia Britannica Online ID: https://www.britannica.com/biography/Richard-Burton-British-scholar-and-explorer — named as: Sir Richard Burton — اخذ شدہ بتاریخ: 9 آڪٽوبر 2017 — عنوان : Encyclopædia Britannica
  7. 7.0 7.1 Babelio author ID: https://www.babelio.com/auteur/wd/254084 — named as: Richard Burton — اخذ شدہ بتاریخ: 9 آڪٽوبر 2017
  8. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11894626v — اخذ شدہ بتاریخ: 10 آڪٽوبر 2015 — اجازت نامہ: Open License
  9. full work available at: https://www.rgs.org/CMSPages/GetFile.aspx?nodeguid=5e66a0af-8ada-4b4b-9b00-915cbc97082b&lang=en-GB — مصنف: Royal Geographical Society — عنوان : Gold Medal Recipients — ناشر: Royal Geographical Society