مواد ڏانھن هلو

ذيابيطس (شوگر)

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
ذیابيطس، شوگر، مٺو پيشاب
Diabetes mellitus
A hollow circle with a thick blue border and a clear centre
ذیابيطس لاء عالمگير نيري دائري جي علامت[1]
اچار
مھارت اینڊوڪرائينولوجي
آثار
  • بار بار پيشاب ڪرڻ
  • وڌيل اُڃ
  • وڌيل بک
خرابي
  • ميٽابولڪ عدم توازن
  • دل جي بيماريون
  • اعصاب ۽ دماغ کي نقصان
  • گردن جي ناڪامي( Kidney failure)
  • معدي ء ھضم جی نالی۾ تبديليون

[2][3][4][5]

مدوعارضي ڪنٽرول ٿي سگهي ٿو، پر ذیابيطس اڪثر ڪري زندگي گذاريندو آهي.
پرفارمنس
  • ٽائپ 1 ذیابيطس
  • ٽائپ 2 ذیابيطس
  • حمل واري ذیابيطس
ڪارڻانسولين جي گهٽتائي يا تدريجي مزاحمت
خطري جي گنجائش
  • ٽائپ 1: جينياتي ۽ ماحولياتي عنصر[6]
  • ٽائپ 2: موتاپو، ورزش جي کوٽ[2][6]
تشخيصي طريقو
  • هاء بلڊ شوگر
  • وڌیل HbA1c[2]
علاج
  • طرز زندگي ۾ تبديليون (کائین پیئن م احتیاط، ورزش)
  • ذیابيطس جی دوا[2]
دوا درمل
  • انسولين جی خوراک (انجیکشن)
  • ذیابيطس جی، ضد هائيپرگليڪيمڪس دوا [2][7][8]
ورجاء46 ڪروڙ 30 لک (8.8 سيڪڙو)[9]
موت4 ڪروڙ 20 لک (2019)[9]

ذیابيطس ميليٽس (Diabetes-mellitus)، اڪثر ڪري عام طور تي ذیابيطس، شوگر یا مٺی پيشاب جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، عام طور تي دائمي بيمارين جو هڪ گروپ آهي جيڪو مسلسل رت جي اعلي شڪر جي سطح سان منسوب ڪيو ويو آهي.[10][11] ذیابيطس م يا ته لبلبی (Pancreas) جی ڪافي مقدار م انسولين پيدا نه ڪرڻ جو سبب آهي يا جسم جا سيلز هارمون جي اثرن کي رد نه ڪري رهيا آهن.[12]

ڪلاسيڪي علامتن ۾ اڃ، پیشاب جی واد (polyurea)، وزن گھٽائڻ (weight loss) ۽ ٻرندڙ نظر (blurred vision) شامل آهن. جيڪڏهن علاج نه ڪيو وڃي ته اها بيماري مختلف صحت جي پيچيدگين کي جنم ڏئي سگهي ٿي، جن ۾ دل جي نظام، اکين، گردن ۽ اعصاب جي خرابيون شامل آهن.[13] ذیابيطس جو علاج نه ڪيو ويو يا خراب علاج ڪيو ويو، جن جی سبب هر سال تقريبن 15 لک موت جو سبب بڻجن ٿا.[14]

ذیابيطس جا اهم قسم ٽائپ 1 ۽ ٽائپ 2 آهن، جيتوڻيڪ ٻيا فارم پڻ موجود آهن. ٽائپ 1 لاءِ سڀ کان وڌيڪ عام علاج انسولين جي متبادل علاج (انسولين انجيڪشن) آهي، جڏهن ته، ٽائپ 2 کي سنڀالڻ لاءِ، ذیابيطس مخالف دوائون (جهڙوڪ ميٽفارمين ۽ سيماگلوٽائيڊ) ۽ طرز زندگي ۾ تبديليون استعمال ڪري سگهجن ٿيون. حمل واري ذیابيطس، هڪ فارم جيڪو ڪجهه عورتن ۾ حمل دوران پيدا ٿئي ٿو، عام طور تي حمل کان پوء جلدي ختم ويندو آھی.

سال 2021ع تائين، اندازي مطابق سڄي دنيا ۾ 53 ڪروڙ 70 لک ماڻهن کي ذیابيطس هئي، جيڪا بالغن جي آبادي جو 10.5 سيڪڙو هئي، جنهن ۾ تائپ 2 سڀني ڪيسن جو 90 سيڪڙو آهي. اهو اندازو آهي ته سال 2045ع تائين، لڳ ڀڳ 78 ڪروڙ 30 لک بالغ، يا اٺ مان هڪ، ذیابيطس سان زندگي گذاريندا، جیڪو موجوده انگن اکرن کان 46 سيڪڙو اضافو آهي.[15] بيماريءَ جو پکڙجڻ تمام گهڻو ڊرامائي طور تي، گهٽ ۽ وچين آمدني وارن ملڪن ۾ جاري آهي.[16] شرح عورتن ۽ مردن ۾ هڪجهڙائي آهي، ذیابيطس سان گڏ دنيا ۾ موت جو ستين وڏو سبب آهي.[17][18] ذیابيطس سان لاڳاپيل صحت جي سار سنڀار تي عالمي خرچ 760 بلين آمريڪي ڊالر فی سال آهي.[19]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "Diabetes Blue Circle Symbol". International Diabetes Federation. 17 March 2006. Archived from the original on 5 August 2007.
  2. 1 2 3 4 5 "Diabetes". www.who.int (in انگريزي). Archived from the original on 26 February 2023. Retrieved 1 October 2022.
  3. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ADA2009
  4. ↑ "Diabetic Gastroparesis: Principles and Current Trends in Management". Diabetes Therapy 9 (Suppl 1): 1–42. July 2018. doi:10.1007/s13300-018-0454-9. PMID 29934758.
  5. ↑ "Diabetes mellitus and cognitive impairments". World Journal of Diabetes 7 (17): 412–422. September 2016. doi:10.4239/wjd.v7.i17.412. PMID 27660698.
  6. 1 2 "Causes of Diabetes - NIDDK". National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. June 2014. Archived from the original on 2 February 2016. Retrieved 10 February 2016.
  7. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named AFP09
  8. ↑ Brutsaert EF (February 2017). "Drug Treatment of Diabetes Mellitus". MSDManuals.com. Archived from the original on 12 October 2018. Retrieved 12 October 2018.
  9. 1 2 "IDF DIABETES ATLAS Ninth Edition 2019" (PDF). www.diabetesatlas.org (in انگريزي). Archived (PDF) from the original on 1 May 2020. Retrieved 18 May 2020.
  10. ↑ "Diabetes". World Health Organization. Archived from the original on 29 January 2023. Retrieved 29 January 2023.
  11. ↑ "Diabetes Mellitus (DM) - Hormonal and Metabolic Disorders". MSD Manual Consumer Version. Archived from the original on 1 October 2022. Retrieved 1 October 2022.
  12. ↑ "Chapter 17". Greenspan's basic & clinical endocrinology (9th ed.). New York: McGraw-Hill Medical. 2011. ISBN 978-0-07-162243-1.
  13. ↑ "Hyperglycemic crises in adult patients with diabetes". Diabetes Care 32 (7): 1335–1343. July 2009. doi:10.2337/dc09-9032. PMID 19564476. PMC 2699725. http://care.diabetesjournals.org/content/32/7/1335.full.
  14. ↑ "Diabetes". World Health Organization. Archived from the original on 29 January 2023. Retrieved 29 January 2023.
  15. ↑ "Facts & figures". International Diabetes Federation (in برطانوي انگريزي). Archived from the original on 2023-08-10. Retrieved 2023-08-10.
  16. ↑ "Inequalities in the prevalence of diabetes mellitus and its risk factors in Sri Lanka: a lower middle income country". International Journal for Equity in Health 17 (1): 45. April 2018. doi:10.1186/s12939-018-0759-3. PMID 29665834.
  17. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Vos2012
  18. ↑ "The top 10 causes of death". www.who.int (in انگريزي). Archived from the original on 24 September 2021. Retrieved 18 May 2020.
  19. ↑ "Global Economic Burden of Diabetes in Adults: Projections From 2015 to 2030". Diabetes Care 41 (5): 963–970. May 2018. doi:10.2337/dc17-1962. PMID 29475843.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=ذيابيطس_(شوگر)&oldid=323836" تان ورتل