مواد ڏانھن هلو

ذيابيطس (شوگر)

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
ذیابيطس، شوگر، مٺو پيشاب
Diabetes mellitus
A hollow circle with a thick blue border and a clear centre
ذیابيطس لاء عالمگير نيري دائري جي علامت[1]
اچار
مھارت اینڊوڪرائينولوجي
آثار
  • بار بار پيشاب ڪرڻ
  • وڌيل اُڃ
  • وڌيل بک
خرابي
  • ميٽابولڪ عدم توازن
  • دل جي بيماريون
  • اعصاب ۽ دماغ کي نقصان
  • گردن جي ناڪامي( Kidney failure)
  • معدي ء ھضم جی نالی۾ تبديليون

[2][3][4][5]

مدوعارضي ڪنٽرول ٿي سگهي ٿو، پر ذیابيطس اڪثر ڪري زندگي گذاريندو آهي.
پرفارمنس
  • ٽائپ 1 ذیابيطس
  • ٽائپ 2 ذیابيطس
  • حمل واري ذیابيطس
ڪارڻانسولين جي گهٽتائي يا تدريجي مزاحمت
خطري جي گنجائش
  • ٽائپ 1: جينياتي ۽ ماحولياتي عنصر[6]
  • ٽائپ 2: موتاپو، ورزش جي کوٽ[2][6]
تشخيصي طريقو
  • هاء بلڊ شوگر
  • وڌیل HbA1c[2]
علاج
  • طرز زندگي ۾ تبديليون (کائین پیئن م احتیاط، ورزش)
  • ذیابيطس جی دوا[2]
دوا درمل
  • انسولين جی خوراک (انجیکشن)
  • ذیابيطس جی، ضد هائيپرگليڪيمڪس دوا [2][7][8]
ورجاء46 ڪروڙ 30 لک (8.8 سيڪڙو)[9]
موت4 ڪروڙ 20 لک (2019)[9]

ذیابيطس ميليٽس (Diabetes-mellitus)، اڪثر ڪري عام طور تي ذیابيطس، شوگر یا مٺی پيشاب جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، عام طور تي دائمي بيمارين جو هڪ گروپ آهي جيڪو مسلسل رت جي اعلي شڪر جي سطح سان منسوب ڪيو ويو آهي.[10][11] ذیابيطس م يا ته لبلبی (Pancreas) جی ڪافي مقدار م انسولين پيدا نه ڪرڻ جو سبب آهي يا جسم جا سيلز هارمون جي اثرن کي رد نه ڪري رهيا آهن.[12]

ڪلاسيڪي علامتن ۾ اڃ، پیشاب جی واد (polyurea)، وزن گھٽائڻ (weight loss) ۽ ٻرندڙ نظر (blurred vision) شامل آهن. جيڪڏهن علاج نه ڪيو وڃي ته اها بيماري مختلف صحت جي پيچيدگين کي جنم ڏئي سگهي ٿي، جن ۾ دل جي نظام، اکين، گردن ۽ اعصاب جي خرابيون شامل آهن.[13] ذیابيطس جو علاج نه ڪيو ويو يا خراب علاج ڪيو ويو، جن جی سبب هر سال تقريبن 15 لک موت جو سبب بڻجن ٿا.[14]

ذیابيطس جا اهم قسم ٽائپ 1 ۽ ٽائپ 2 آهن، جيتوڻيڪ ٻيا فارم پڻ موجود آهن. ٽائپ 1 لاءِ سڀ کان وڌيڪ عام علاج انسولين جي متبادل علاج (انسولين انجيڪشن) آهي، جڏهن ته، ٽائپ 2 کي سنڀالڻ لاءِ، ذیابيطس مخالف دوائون (جهڙوڪ ميٽفارمين ۽ سيماگلوٽائيڊ) ۽ طرز زندگي ۾ تبديليون استعمال ڪري سگهجن ٿيون. حمل واري ذیابيطس، هڪ فارم جيڪو ڪجهه عورتن ۾ حمل دوران پيدا ٿئي ٿو، عام طور تي حمل کان پوء جلدي ختم ويندو آھی.

سال 2021ع تائين، اندازي مطابق سڄي دنيا ۾ 53 ڪروڙ 70 لک ماڻهن کي ذیابيطس هئي، جيڪا بالغن جي آبادي جو 10.5 سيڪڙو هئي، جنهن ۾ تائپ 2 سڀني ڪيسن جو 90 سيڪڙو آهي. اهو اندازو آهي ته سال 2045ع تائين، لڳ ڀڳ 78 ڪروڙ 30 لک بالغ، يا اٺ مان هڪ، ذیابيطس سان زندگي گذاريندا، جیڪو موجوده انگن اکرن کان 46 سيڪڙو اضافو آهي.[15] بيماريءَ جو پکڙجڻ تمام گهڻو ڊرامائي طور تي، گهٽ ۽ وچين آمدني وارن ملڪن ۾ جاري آهي.[16] شرح عورتن ۽ مردن ۾ هڪجهڙائي آهي، ذیابيطس سان گڏ دنيا ۾ موت جو ستين وڏو سبب آهي.[17][18] ذیابيطس سان لاڳاپيل صحت جي سار سنڀار تي عالمي خرچ 760 بلين آمريڪي ڊالر فی سال آهي.[19]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "Diabetes Blue Circle Symbol". International Diabetes Federation. 17 March 2006. اصل نسخو مان 5 August 2007 تي محفوظ ڪيل.
  2. 1 2 3 4 5 "Diabetes". www.who.int (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 26 February 2023 تي محفوظ ڪيل. 1 October 2022 تي حاصل ڪيل.
  3. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "ADA2009".
  4. ↑ "Diabetic Gastroparesis: Principles and Current Trends in Management". Diabetes Therapy 9 (Suppl 1): 1–42. July 2018. doi:10.1007/s13300-018-0454-9. PMID 29934758.
  5. ↑ "Diabetes mellitus and cognitive impairments". World Journal of Diabetes 7 (17): 412–422. September 2016. doi:10.4239/wjd.v7.i17.412. PMID 27660698.
  6. 1 2 "Causes of Diabetes - NIDDK". National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. June 2014. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2 February 2016 تي محفوظ ڪيل. 10 February 2016 تي حاصل ڪيل.
  7. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "AFP09".
  8. ↑ Brutsaert EF (February 2017). "Drug Treatment of Diabetes Mellitus". MSDManuals.com. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 12 October 2018 تي محفوظ ڪيل. 12 October 2018 تي حاصل ڪيل.
  9. 1 2 "IDF DIABETES ATLAS Ninth Edition 2019" (PDF). www.diabetesatlas.org (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 1 May 2020 تي محفوظ ڪيل. 18 May 2020 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ "Diabetes". World Health Organization. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 29 January 2023 تي محفوظ ڪيل. 29 January 2023 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ "Diabetes Mellitus (DM) - Hormonal and Metabolic Disorders". MSD Manual Consumer Version. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 1 October 2022 تي محفوظ ڪيل. 1 October 2022 تي حاصل ڪيل.
  12. ↑ Shoback DG, Gardner D, مرتب (2011). "Chapter 17". Greenspan's basic & clinical endocrinology (9th ڇاپو). New York: McGraw-Hill Medical. ISBN 978-0-07-162243-1.
  13. ↑ "Hyperglycemic crises in adult patients with diabetes". Diabetes Care 32 (7): 1335–1343. July 2009. doi:10.2337/dc09-9032. PMID 19564476. PMC 2699725. http://care.diabetesjournals.org/content/32/7/1335.full.
  14. ↑ "Diabetes". World Health Organization. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 29 January 2023 تي محفوظ ڪيل. 29 January 2023 تي حاصل ڪيل.
  15. ↑ "Facts & figures". International Diabetes Federation (برطانوي انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2023-08-10 تي محفوظ ڪيل. 2023-08-10 تي حاصل ڪيل.
  16. ↑ "Inequalities in the prevalence of diabetes mellitus and its risk factors in Sri Lanka: a lower middle income country". International Journal for Equity in Health 17 (1): 45. April 2018. doi:10.1186/s12939-018-0759-3. PMID 29665834.
  17. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Vos2012".
  18. ↑ "The top 10 causes of death". www.who.int (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 24 September 2021 تي محفوظ ڪيل. 18 May 2020 تي حاصل ڪيل.
  19. ↑ "Global Economic Burden of Diabetes in Adults: Projections From 2015 to 2030". Diabetes Care 41 (5): 963–970. May 2018. doi:10.2337/dc17-1962. PMID 29475843.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=ذيابيطس_(شوگر)&oldid=323836" تان ورتل