مواد ڏانھن هلو

دري

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
دريَن جا مختلف نمونا

دري (Window) ڀت، در، ڇت يا گاڏي ۾ ٺهيل اهڙو کُليل حصو آهي، جيڪو روشني کي اندر اچڻ، هوا جي اچ وڃ ۽ ڪيترين حالتن ۾ آواز جي گذر جي اجازت ڏئي ٿو. جديد دريون عام طور شيشي يا ڪنهن ٻئي شفاف يا نيم شفاف مواد سان ڍڪيل هونديون آهن. شيشو عام طور هڪ تاڪ (Sash) ۾ لڳل هوندو آهي، جيڪو فريم جي اندر نصب ڪيو ويندو آهي.[1] ڪيترن ئي حوالن ۾ تاڪ ۽ فريم ٻنهي کي گڏجي دري پڻ چيو ويندو آهي.[2]

گهڻيون شيشي واريون دريون کولي يا بند ڪري سگهجن ٿيون. دري کولڻ سان هوا جي مٽاسٽا (وينٽيليشن) ممڪن ٿيندي آهي، جڏهن ته بند ڪرڻ سان مينهن، تيز هوا ۽ ٻين خراب موسمي حالتن کان تحفظ حاصل ٿيندو آهي. دريَن ۾ اڪثر ڪڙي (Latch) يا اهڙو ٻيو ميڪانياتي بندش وارو اوزار لڳل هوندو آهي، جيڪو دري کي بند ڪري تالو لڳائڻ يا مختلف درجن تائين کليل حالت ۾ قائم رکڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي.

دريَن جا ڪيترائي قسم آهن، جن ۾ آئبرو دري (آئبرو ونڊو - eyebrow)، مقرر دري (فڪسڊ ونڊو)، ڇهه ڪنڊي دري (ھيڪساگونل ونڊو)، سنگل هنگ دري (سنگل-ھنگ سيش ونڊو)، ڊبل هنگ دري (ڊبل-ھنگ سيش ونڊو)، افقي سلائيڊ ٿيندڙ دري (ھرائيزينٽل سلائيڊنگ سيش ونڊو)، ڪيسمينٽ دري، اوننگ دري (Awning window)، هاپر دري (Hopper window)، ٽِلٽ ۽ سلائيڊ دري ، ٽِلٽ ۽ ٽرن دري، ٽرانسم دري (Transom)، پاسي واري دري (سلائيڊ لائيٽ ونڊو)، جيلوسي دري (Jalousie)، لوور دري (Louvered)، ڪليرسٽوري دري (Clerestory)، لينسٽ دري (Lancet)، ڇت جو روشندان (اسڪائلائيٽ)، ڇت جي دري (روف ونڊو)، روف لئنٽرن (lantern)، بي دري (Bay)، اوريل دري (Oriel)، ڊائيوڪليشيئن دري (Diocletian)، تصويري دري (Picture)، گلابي دري (Rose)، هنگامي نڪرڻ واري دري، رنگين شيشي واري دري (Stained glass)، فرينچ دري، پينل دري، ٻٽي يا ٽرپل شيشي واري دري ۽ وچ دري (Witch) شامل آهن.

اشتقاق

[سنواريو]

انگريزي لفظ ونڊو (window) جو بنياد قديم نارس ٻولي جي لفظ vindauga مان نڪتل آهي، جيڪو vindr (هوا) ۽ auga (اک) مان ٺهيل آهي، جنهن جي لفظي معنيٰ "هوا جي اک" آهي.[3]

نارويجي ٻولي جي نينورسڪ ۽ آئس لينڊي ٻولي ۾ قديم نارس جو هي لفظ اڄ تائين زندهه رهيو آهي. آئس لينڊي ۾ اهو رڳو هڪ ننڍڙي کليل "دري" جي هڪ قسم لاءِ نسبتاً گهٽ استعمال ٿيندڙ لفظ آهي، ۽ اهو gluggi (آئس لينڊي ٻوليءَ ۾ "دري" لاءِ استعمال ٿيندڙ لفظ) جو مڪمل مترادف نه آهي.[4]

سويڊش ٻولي ۾ vindöga لفظ اڃا تائين جهونپڙيءَ جي ڇت ۾ موجود سوراخ لاءِ استعمال ٿيندو آهي، جڏهن ته ڊينش ٻولي جي vindue ۽ نارويجي ٻولي جي بوڪمول ۾ vindu لفظ مان "اک" سان سڌو تعلق ختم ٿي ويو آهي، جيئن انگريزي لفظ window ۾ به ٿيو آهي. ڊينش (پر نارويجي بوڪمول نه) ۾ هن لفظ جو اچار انگريزي window سان گهڻو مشابهت رکي ٿو.

انگريزي جو لفظ ونڊو (window) پهريون ڀيرو 13هين صديءَ جي شروعات ۾ لکيل استعمال ملي ٿو، ۽ شروعات ۾ ان مان مراد ڇت ۾ موجود شيشي کان سواءِ هڪ کليل سوراخ هئي. بعد ۾ ونڊو، قديم انگريزي ٻولي جي eagþyrl جي جاءِ ورتي، جنهن جي لفظي معنيٰ "اک جو سوراخ" آهي، ۽ eagduru، جنهن جي معنيٰ "اک جو در" آهي.

تنهن هوندي به، ڪيترين ئي جرمني ٻولين شيشي واري دري لاءِ لاطيني لفظ فينيسٽرا fenestra اختيار ڪيو، جهڙوڪ معياري سويڊش ٻولي ۾ فونسٽر fönster ۽ جرمن ٻولي ۾ فينسٽر Fenster. انگريزي ۾ ونڊو لفظ جو استعمال غالباً وائڪنگ دور دوران انگريزي ٻوليءَ تي اسڪينڊي نيويائي اثر ۽ ڌاريل لفظن جي ذريعي ٿيو. انگريزي ۾ فينيسٽر لفظ پڻ ونڊو سان گڏ 18هين صديءَ جي وچ تائين متوازي طور استعمال ٿيندو رهيو.

لفظ فينيسٽريشن اڄ به عمارت جي مهاڙي ۾ درين جي ترتيب يا بناوت کي بيان ڪرڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي، جڏهن ته ڊيفينسٽريشن (defenestration) جي معنيٰ آهي "ڪنهن کي دريءَ مان ٻاهر اڇلائڻ".

تاريخ

[سنواريو]
الباسٽر مان ٺهيل "مولين" سان ورهايل سينگاريل دريون سانتا ماريا لا ميجور گرجاگھر (موريلّا، اسپين) ۾
والينسيا گرجاگھر ۾ الباسٽر جي دري. ڀت جي فريم جي کاٻي پاسي جي غير هموار ۽ ترڇي شڪل تي ڌيان ڏيو، جيڪا سج جي ڪرڻن کي عبادت گاهه جي اڳئين حصي (چينسل) تائين پهچڻ جي اجازت ڏئي ٿي.

رومين ماڻهن کي درين ۾ شيشو استعمال ڪندڙ پهريون معلوم ماڻهو سمجهيو وڃي ٿو، ۽ اها ٽيڪنالاجي غالباً سڀ کان پهرين رومي مصر ۾، اسڪندريه ۾ ت. 100ع ڌاري تيار ڪئي وئي هئي.[حوالو گهربل] درين جون تصويرون قديم مصري ڀتين جي نقاشين ۽ اسيريا جي مجسمن ۾ پڻ ڏسي سگهجن ٿيون. ڪاغذي دريون گهٽ خرچ واريون هونديون هيون ۽ قديم چين، ڪوريا ۽ جاپان ۾ وڏي پيماني تي استعمال ٿينديون هيون. انگلينڊ ۾ شيشو عام ماڻهن جي گهرن جي درين ۾ صرف 17هين صديءَ جي شروعات ۾ عام ٿيو، جڏهن ته چپٽا ڪيل جانورن جي سڱن مان ٺهيل درين جا شيشا 14هين صديءَ کان ئي استعمال ٿي رهيا هئا. 19هين صديءَ ۾ آمريڪي اولهه وارن علائقن ۾ آبادڪارن تيل لڳل ڪاغذ جي درين جو استعمال شروع ڪيو. جديد طرز جون فرش کان ڇت تائين ڊگهيون دريون تڏهن ئي ممڪن ٿي سگهيون جڏهن صنعتي پليٽ شيشي ٺاهڻ جا عمل مڪمل طور تي ترقي يافته ٿي ويا.

ٽيڪنالاجيون

[سنواريو]

13هين صدي ق.م. ۾ سڀ کان اوائليون دريون ڇت ۾ بغير شيشي وارا کليل سوراخ هوندا هئا، جيئن ڏينهن جي وقت روشني اندر اچي سگهي.[حوالو گهربل] بعد ۾،[when?] انهن درين کي جانورن جي کل، ڪپڙي يا ڪاٺ سان ڍڪيو ويندو هو. ان کان پوءِ اهڙا شٽر وجود ۾ آيا، جيڪي کولي ۽ بند ڪري سگهبا هئا.[when?] وقت سان گڏ اهڙيون دريون تيار ڪيون ويون جيڪي هڪ طرف رهواسين کي موسم جي اثرن کان بچائينديون هيون ۽ ٻي طرف روشني به اندر اچڻ ڏينديون هيون. انهن ۾ نيم شفاف مواد جا ڪيترائي ننڍا ٽڪرا استعمال ڪيا ويندا هئا، جهڙوڪ جانورن جي چپٽن ۽ نيم شفاف سڱن جا ٽڪرا، ڪاغذ جون چادرون، سنگ مرمر جون سنهيون پتيون (جهڙوڪ فينگائيٽ)، يا شيشي جا ٽڪرا، جيڪي ڪاٺ، لوهه يا سيهي جي ٺهيل فريمن ۾ لڳايا ويندا هئا. ڏور اوڀر ۾ درين کي ڀرڻ لاءِ ڪاغذ استعمال ڪيو ويندو هو.[1]

رومي ماڻهو درين ۾ شيشي جا پهريان معلوم استعمال ڪندڙ هئا، ۽ هنن اهڙي ٽيڪنالاجي مان فائدو ورتو جيڪا غالباً پهريون ڀيرو رومي مصر ۾ ترقي ڪئي وئي هئي. خاص طور تي اسڪندريه ۾ تقريباً ت. 100ع ڌاري ڍاليل شيشي جون دريون ظاهر ٿيڻ لڳيون، جيتوڻيڪ انهن جون بصري خاصيتون ڪمزور هيون. اهي ننڍيون ۽ ٿلهيون هونديون هيون ۽ حقيقت ۾ ڦوڪيل شيشي جي مرتبانن (سلينڊر نما شڪل) کي چپٽو ڪري چادرن جي صورت ۾ ٺاهيو ويندو هو، جن تي هر هنڌ گول دائري جهڙا نشان موجود هوندا هئا. (موازنہ ڪريو روايتي گرجاگھر جي درين سان، جيڪي رنگين شيشو مان ٺهيل هونديون آهن.) دريءَ جو شيشو ايترو شفاف ٿيڻ ۾، جو ان مان صاف ڏسي سگهجي جيئن اڄ اسين ڏسون ٿا، هڪ هزار سالن کان وڌيڪ وقت لڳو. تنهن هوندي به، قديم رومي دريون تمام ڪارآمد هيون، ڇاڪاڻ⁠تہ انهن کي "گرمي فراهم ڪرڻ واري ٽيڪنالاجيءَ ۾ اڪثر نظرانداز ڪيل ترقي" سمجهيو ويندو آهي، ڇو ته اهي سج جي گرمي کي عمارت اندر اچڻ ڏينديون هيون، جڏهن ته اندر جي گرم هوا کي ٻاهر نڪرڻ کان روڪينديون هيون.[5]

1154ع ۾ الادريسي گھانا سلطنت جي بادشاهه جي محل جي هڪ خاص خصوصيت طور شيشي جي درين جو ذڪر ڪيو.[6][7]

صدين جي دوران اهڙيون ٽيڪنيڪون ترقي ڪيون ويون، جن جي ذريعي ڦوڪيل شيشي جي سلينڊر جي هڪ پاسي کي ڪٽي، ساڳئي مقدار جي شيشي مان وڌيڪ سنهيون مستطيل دريون تيار ڪيون وينديون هيون. ان سان ڊگهيون ۽ سنهيون دريون وجود ۾ آيون، جيڪي عام طور تي هڪ عمودي سهاري سان ورهايل هونديون هيون، جنهن کي مولين چيو ويندو آهي. مولين سان ورهايل شيشي واريون دريون يورپ جي خوشحال ماڻهن ۾ پسنديده دريون هيون،[when?] جڏهن ته ڪاغذي دريون قديم چين، ڪوريا ۽ جاپان ۾ گهٽ خرچ سبب وڏي پيماني تي استعمال ٿينديون هيون. انگلينڊ ۾ عام ماڻهن جي گهرن ۾ شيشي واريون دريون صرف 17هين صديءَ جي شروعات ۾ عام ٿيون، جڏهن ته چپٽا ڪيل جانورن جي سڱن مان ٺهيل دريون 14هين صديءَ کان ئي استعمال ٿينديون رهيون.[8]

جديد طرز جون فرش کان ڇت تائين ڊگهيون دريون تڏهن ئي ممڪن ٿي سگهيون، جڏهن 19هين صديءَ جي آخر ڌاري صنعتي پليٽ شيشي ٺاهڻ جا عمل مڪمل طور تي ترقي يافته بڻايا ويا.[9] جديد دريون عام طور تي شيشي سان ڀريون وينديون آهن، جيتوڻيڪ شفاف پلاسٽڪ پڻ استعمال ڪيو ويندو آهي.[1]

جوڙجڪ جا لاڙا

[سنواريو]

12هين صدي عيسويءَ کان اولهه يورپ جي گرجاگھر جي تعميراتي فن ۾ لينسٽ درين (lancet windows) جو متعارف ٿيڻ، محرابي درين جي هڪ اڳوڻي روايت تي ٻڌل هو،[10] جيڪي ٿنڀن جي وچ ۾ لڳايون وينديون هيون،[11] ۽ ان جي نتيجي ۾ نه رڳو ٽريسري ۽ نفيس رنگين شيشي واريون دريون وجود ۾ آيون، پر عبادتي عمارتن ۾ نوڪيدار يا گول شڪل وارين درين جو هڪ اهڙو ڊگهو تعميراتي رواج به پيدا ٿيو، جيڪو اڄ به ڪيترن ئي گرجاگهرن ۾ ڏسي سگهجي ٿو.

تعميراتي مؤرخ پيٽر سمٿ شروعاتي جديد دور جي ويلش ڳوٺاڻن گهرن ۾ درين جي تعميراتي لاڙن بابت لکي ٿو:

تقريباً 1680ع تائين درين جو تناسب افقي هوندو هو، جيڪو انهن گهٽ اوچائي وارن ڪمرن لاءِ مناسب هو، جيڪي هال هائوسن ۾ مٿيون ماڙ شامل ڪرڻ کان پوءِ وجود ۾ آيا هئا. ان کان پوءِ عمودي تناسب واريون دريون رواج ۾ آيون، جنهن جو هڪ سبب گهٽ ۾ گهٽ اهو هو ته نشاةِ ثانيه جي دور ۾ اوچين ڇتين جي پسند وڌي وئي هئي. 1914ع کان پوءِ حالتون ٻيهر بدلجي ويون ۽ افقي تناسب واريون دريون هڪ ڀيرو ٻيهر پسند ڪيون وڃڻ لڳيون.[12]

17هين صديءَ ۾ يورپ ۾ درين جي ڊزائن ۾ اوچائي ويڪر کان وڌيڪ رکڻ جو لاڙو پيدا ٿيو. ڪاٺ جا فريم وڏي پيماني تي استعمال ٿيندا هئا، ۽ سيش دريون (sash windows) پڻ متعارف ڪرايون ويون. 18هين صديءَ ۾ سيش درين جي ڊزائن ۾ تبديليون آيون؛ شيشي کي سنڀاليندڙ سنها افقي ۽ عمودي پٽا (glazing bars) وڌيڪ باريڪ بڻايا ويا ۽ درين جون ماپون به وڌيڪ معياري ٿي ويون.

19هين صديءَ دوران ڪڏهن ڪڏهن ننڍين ڪناري وارين درين ۾ رنگين شيشو استعمال ڪيو ويندو هو، جڏهن ته گليزنگ بارن کي گوٿڪ طرز جي شڪل ڏني ويندي هئي. دريون اڳي کان وڌيڪ وڏيون ٿيڻ لڳيون ۽ آرٽس اينڊ ڪرافٽس ۽ ڪوئين اين طرزِ تعمير تمام مشهور ٿيا، جيڪو لاڙو 20هين صديءَ تائين جاري رهيو.[13]

پليٽ شيشي جي ٽيڪنالاجي جي پکڙجڻ سان پڪچر ونڊوز (picture windows) متعارف ڪرائڻ ممڪن ٿيو (پهريون ڀيرو ليويٽ ٽائون، پنسلوانيا ۾)،[14] جنهن جو بنياد 1951–1952ع ۾ وڌو ويو.[وضاحت گهربل]ايندڙ حصي (حصو 4) ۾ آخري پيراگراف (Many modern day windows may have a window screen...) جو مڪمل ترجمو، بنا ڪنهن اختصار جي، حوالن سميت پيش ڪندس.

اڄڪلهه جون ڪيتريون ئي جديد دريون دريءَ جي جالي (window screen) يا ميش سان ليس هونديون آهن، جيڪا اڪثر ايلومينيم يا فائبر گلاس مان ٺهيل هوندي آهي، جيئن دري کولڻ وقت جيت اندر داخل نه ٿي سگهن. دريون بنيادي طور تي عمارت جي اندر موجود ماڻهن کي ٻاهرين دنيا سان هڪ اهم بصري لاڳاپو فراهم ڪرڻ لاءِ تيار ڪيون وينديون آهن، جنهن ذريعي اهي ٻاهر ٿيندڙ مسلسل بدلجندڙ منظرن ۽ واقعن کي ڏسي سگهن ٿا. اهڙو لاڳاپو عمارتن ۾ رهندڙ ماڻهن جي صحت ۽ ڀلائي لاءِ انتهائي اهم سمجهيو وڃي ٿو، ڇاڪاڻ⁠تہ جيڪڏهن ماڻهو اهڙين بند عمارتن ۾ رهن، جتي دريون نه هجن، ته انهن تي اهڙي ماحول جا ناڪاري اثر پئجي سگهن ٿا.

درين جي ڊزائن بابت مقرر ڪيل ڪيترن ئي معيارن مان، ڏينهن جي روشني سان لاڳاپيل معيارن ۾ ڪجهه اهم عنصر نمايان ٿيا آهن، جن ۾ هنڌ، وقت، موسم، فطرت ۽ ماڻهو شامل آهن. انهن سڀني معيارن مان، اهي دريون جيڪي فطرت جا نظارا مهيا ڪن ٿيون، ماڻهن جي نظر ۾ سڀ کان وڌيڪ اهم سمجهيون وڃن ٿيون.[15]

قسم

[سنواريو]
Parts of a casement cross-window, viewed from the outside

صليبي دري

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو صليبي دري

صليبي دري (ڪراس-ونڊو) هڪ مستطيل شڪل واري دري هوندي آهي، جيڪا عام طور تي هڪ مولين ۽ هڪ ٽرانسم جي ذريعي چئن حصن (روشنين) ۾ ورهايل هوندي آهي، جيڪي گڏجي هڪ لاطيني صليب جي شڪل ٺاهيندا آهن.[16]

ابرو نما دري

[سنواريو]

ابرو نما دري (Eyebrow window) جو اصطلاح ٻن معنائن ۾ استعمال ٿيندو آهي: ڀت ۾ هڪ مڙيل مٿئين حصي واري دري، يا هڪ ابرو نما ڊارمر؛ ۽ ننڍين درين جي هڪ قطار، جيڪا عام طور تي عمارت جي سامهون ڇڄن هيٺان هوندي آهي، جهڙوڪ پنسلوانيا ۾ جيمس-لوراه هائوس.[17]

مقرر دري

[سنواريو]

مقرر دري (فڪسڊ ونڊو) اهڙي دري هوندي آهي، جيڪا کولي نٿي سگهجي،[18] ۽ جنهن جو ڪم صرف روشني کي اندر اچڻ ڏيڻ هوندو آهي (غير مقرر دريءَ جي ابتڙ، جيڪا کلي ۽ بند ٿي سگهي ٿي). ڪليرسٽوري دريون گرجاگھر جي تعميراتي فن ۾ گهڻو ڪري مقرر هونديون آهن. ٽرانسم دريون مقرر به ٿي سگهن ٿيون يا کولي سگهجن ٿيون. اهڙي قسم جون دريون انهن حالتن ۾ استعمال ٿينديون آهن، جتي صرف روشني يا ٻاهر جو نظارو گهربل هجي، ڇاڪاڻ⁠تہ ٽرڪل وينٽ يا مٿئين وينٽ کان سواءِ اهڙين درين ذريعي هوا جي اچ وڃ ممڪن نه هوندي آهي.

هڪ طرفي سلائيڊنگ سيش دري

[سنواريو]

هڪ طرفي سلائيڊنگ سيش دري اهڙي دري هوندي آهي، جنهن ۾ هڪ سيش (عام طور هيٺيون) حرڪت ڪندڙ هوندو آهي، جڏهن ته ٻيو مقرر هوندو آهي. هي سلائيڊ ٿيندڙ سيش دريءَ جي قديم ترين صورت آهي ۽ قيمت ۾ پڻ نسبتاً سستي هوندي آهي.[1]

ٻه طرفي سلائيڊنگ سيش دري

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو سيش دري

سيش دري (Sash window) برطانيا ۽ انهن ڪيترن ئي علائقن ۾، جيڪي اڳ برطانوي نوآبادين جو حصو هئا، روايتي دريءَ جو انداز آهي. ان ۾ ٻه حصا (سيش) هوندا آهن، جيڪي ٿورو هڪ ٻئي مٿان چڙهيل هوندا آهن ۽ فريم جي اندر مٿي ۽ هيٺ سلائيڊ ٿيندا آهن. ٻنهي حصن جو هڪجهڙو سائيز هجڻ ضروري نه آهي؛ جيڪڏهن مٿيون سيش ننڍو (گهٽ اوچائي وارو) هجي ته ان کي ڪاٽيج دري چيو ويندو آهي.

هاڻي گهڻيون نيون ٻه طرفي سيش دريون سيشن کي سنڀالڻ لاءِ اسپرنگ بيلنس استعمال ڪن ٿيون، پر روايتي طور دريءَ جي ٻنهي پاسن تي باڪسن اندر رکيل جوابي وزن (ڪائونٽر ويٽس) استعمال ڪيا ويندا هئا. اهي وزن رسي يا بعد ۾ خاص تيار ڪيل زنجير ذريعي پلين جي مدد سان سيشن سان ڳنڍيل هوندا هئا. اسپرنگ بيلنس جا ٽي قسم هوندا آهن: ٽيپ يا ڪلاڪ اسپرنگ بيلنس، چينل يا بلاڪ اينڊ ٽيڪل بيلنس، ۽ اسپائرل يا ٽيوب بيلنس.

روايتي طور ٻه طرفي سيش درين سان دريءَ جا شٽر پڻ لڳايا ويندا هئا. سيش درين ۾ سيمپليڪس قبضا پڻ لڳائي سگهجن ٿا، جيڪي دريءَ کي هڪ پاسي کان قبضن ۾ بند ڪرڻ جي اجازت ڏين ٿا، جڏهن ته ٻئي پاسي واري رسي ڌار ڪئي ويندي آهي، جنهن سان دري کي باهه لڳڻ جي صورت ۾ نڪرڻ يا صفائي لاءِ کولي سگهجي ٿو.

فولڊ اپ دري

[سنواريو]
فولڊ اپ دري (اندر ڏانهن کُلندڙ)، پاسي کان ڪٽيل ڏيک

فولڊ اپ دري (Foldup window) ۾ ٻه هڪجهڙا سيش هوندا آهن، جيڪي معياري ٻه طرفي سلائيڊنگ سيش دريءَ وانگر هوندا آهن، پر اهي مٿي طرف ويڙهجي کلي ويندا آهن، جنهن سان تقريباً پوري فريم جيتري جاءِ مان هوا اندر اچي سگهي ٿي. هن دريءَ جو توازن اسپرنگن يا جوابي وزنن (counterbalances) ذريعي برقرار رکيو ويندو آهي، بلڪل ٻه طرفي سيش دريءَ وانگر. سيشن کي اهڙي نموني بيهاري سگهجي ٿو جو اهي روايتي ٻه طرفي سيش دريءَ جهڙا نظر اچن، يا هڪ ئي سڌي قطار ۾ به لڳائي سگهجن ٿا. سڌي قطار وارا نمونا اندر يا ٻاهر ٻنهي طرفن کلي سگهن ٿا. اندر کُلندڙ فولڊ اپ درين ۾ مقرر جاليون لڳائي سگهجن ٿيون، جڏهن ته ٻاهر کُلندڙ قسمن لاءِ حرڪت ڪندڙ جالين جي ضرورت هوندي آهي. اهڙيون دريون عام طور اسڪرين روم، باورچي خاني جي پاس ٿرو، يا هنگامي نڪرڻ واري رستي (egress) طور استعمال ٿينديون آهن.

افقي سلائيڊنگ سيش دري

[سنواريو]

افقي سلائيڊنگ سيش دري (Horizontal sliding sash window) ۾ ٻه يا وڌيڪ سيش هوندا آهن، جيڪي ٿورو هڪ ٻئي مٿان چڙهيل هوندا آهن، پر فريم جي اندر افقي رخ ۾ سلائيڊ ٿيندا آهن. برطانيا ۾ انهن کي ڪڏهن ڪڏهن يارڪشائر سيش دريون به چيو ويندو آهي، غالباً ان ڪري جو انهن جو روايتي استعمال انهيءَ علائقي ۾ گهڻو هو.

ڪيسمينٽ دري

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڪيسمينٽ دري
ڪيسمينٽ دري

ڪيسمينٽ دري (Casement window) اهڙي دري هوندي آهي، جنهن جو سيش قبضن سان لڳل هوندو آهي ۽ دروازي وانگر اندر يا ٻاهر کلي ويندو آهي. اهو پاسي کان لڳل، مٿان لڳل (جنهن کي "اوننگ دري" پڻ چيو ويندو آهي؛ هيٺ ڏسو)، يا ڪڏهن هيٺان لڳل سيش تي مشتمل هوندو آهي، يا انهن قسمن جي ميلاپ سان ٺهيل هوندو آهي، ۽ ڪڏهن هڪ يا وڌيڪ پاسن تي مقرر شيشي جا پينل پڻ هوندا آهن.[2]

آمريڪا ۾ اهڙيون دريون عام طور ڪرئنڪ ذريعي کوليون وينديون آهن، جڏهن ته يورپ جي ڪيترن ئي حصن ۾ انهن لاءِ پروجيڪشن فرڪشن اسٽيز ۽ ايسپاگنوليٽ لاڪنگ استعمال ڪئي ويندي آهي. اڳي سادا قبضا ڪيسمينٽ اسٽي سان گڏ استعمال ٿيندا هئا. هينڊنگ (Handing) جو استعمال دريءَ جي کلڻ واري رخ جي سڃاڻپ لاءِ ڪيو ويندو آهي؛ ان موجب ڪيسمينٽ دري کاٻي هٿ واري، ساڄي هٿ واري يا ٻٽي رخ واري ٿي سگهي ٿي. برطانيا ۽ يورپ جي ڪيترن ئي ٻين علائقن ۾ جديد عمارتن ۾ ڪيسمينٽ دري سڀ کان وڌيڪ عام قسم آهي.

اوننگ دري

[سنواريو]
اوننگ دري

اوننگ دري (Awning window) ڪيسمينٽ دريءَ جو اهڙو قسم آهي، جيڪو افقي طور لڳايو ويندو آهي ۽ مٿئين پاسي قبضو لڳل هوندو آهي، تنهنڪري اهو ٻاهر ڏانهن ڇڄ وانگر کلي ٿو. آزاد نموني استعمال ٿيڻ کان علاوه، اهڙيون دريون هڪ ئي فريم ۾ ڪيترين گڏ به لڳائي سگهجن ٿيون يا مقرر شيشي سان گڏ به استعمال ڪري سگهجن ٿيون. اهي خاص طور هوا جي اچ وڃ لاءِ تمام ڪارآمد هونديون آهن.[19]

هوپر دري

[سنواريو]

هوپر دري (Hopper window) هيٺئين پاسي کان قبضي تي ٻڌل ڪيسمينٽ دري هوندي آهي، جيڪا عمودي رخ ۾ جهڪي کلي ٿي، ۽ عام طور اندر ڏانهن کلي ٿي، جنهن جي شڪل هوپر جي نالي وانگر هوندي آهي.[20]

پيوٽ دري

[سنواريو]

پيوٽ دري (Pivot window) اهڙي دري هوندي آهي، جنهن ۾ سامهون وارن ٻن پاسن تي هڪ هڪ قبضو لڳل هوندو آهي، جنهن جي مدد سان دري کلڻ وقت پنهنجي محور تي گهمي سگهي ٿي. اهي قبضا مٿي ۽ هيٺ (عمودي پيوٽ) يا ٻنهي پاسن (افقي پيوٽ) تي لڳايا ويندا آهن. عام طور دري پهرين محدود حد تائين کلي ٿي ته جيئن هوا جي اچ وڃ ٿي سگهي، ۽ پوءِ وڌيڪ کولڻ سان مڪمل طور ڦري وڃي ٿي ۽ اندر کان محفوظ صفائي لاءِ ٻيهر لاڪ ٿي وڃي ٿي. جديد پيوٽ قبضا فرڪشن واري نظام سان ليس هوندا آهن، جيڪو دريءَ کي پنهنجي وزن جي باوجود کليل حالت ۾ سنڀالي رکندو آهي، ۽ انهن ۾ کلڻ جي حد مقرر ڪرڻ ۽ اُلٽي لاڪنگ جون سهولتون پڻ موجود هونديون آهن. برطانيا، جتي هن قسم جون دريون سڀ کان وڌيڪ عام آهن، اتي اهي گهڻ ماڙ سرڪاري رهائشي عمارتن ۾ وڏي پيماني تي لڳايون ويون.

جهڪندڙ ۽ سلائيڊ ٿيندڙ دري

[سنواريو]

جهڪندڙ ۽ سلائيڊ ٿيندڙ دري (Tilt and slide window) اهڙي دري (يا گهڻو ڪري دروازي جيتري وڏي دري) هوندي آهي، جنهن جو سيش پهرين هوپر دريءَ وانگر مٿئين حصي کان اندر ڏانهن جهڪي ٿو، ۽ پوءِ مقرر شيشي جي پينل جي پٺيان افقي رخ ۾ سلائيڊ ٿي وڃي ٿو.

جهڪندڙ ۽ ڦرندڙ دري

[سنواريو]

جهڪندڙ ۽ ڦرندڙ دري (Tilt and turn window) اهڙي دري هوندي آهي، جيڪا يا ته مٿئين حصي کان اندر ڏانهن جهڪي سگهي ٿي يا پاسي وارن قبضن تان اندر ڏانهن مڪمل طور کلي سگهي ٿي. هي جرمني، جتي ان جو بنياد پيو، جو سڀ کان وڌيڪ عام دريءَ جو قسم آهي، ۽ يورپ جي ڪيترن ئي ٻين ملڪن ۾ به وڏي پيماني تي استعمال ٿيندو آهي.

يورپ ۾ عام طور اهي "پهرين ڦرندڙ" (turn first) قسم جون هونديون آهن؛ يعني جڏهن هينڊل کي 90 درجا ڦيرايو وڃي ته دري پاسي کان کلندي آهي، ۽ جڏهن هينڊل کي 180 درجا ڦيرايو وڃي ته اها هيٺان لڳل دريءَ وانگر جهڪي کلي ٿي. برطانيا ۾ گهڻو ڪري "پهرين جهڪندڙ" (tilt first) قسم جون دريون استعمال ٿينديون آهن؛ يعني 90 درجن تي هيٺان لڳل صورت ۾ هوا جي اچ وڃ لاءِ کلنديون آهن، ۽ 180 درجن تي پاسي کان مڪمل طور کلنديون آهن، جنهن سان عمارت جي اندر بيهي ٻاهرئين شيشي کي آساني سان صاف ڪري سگهجي ٿو.[21]

ٽرانسم دري

[سنواريو]

هڪ ٽرانسم دري (Transom window) دروازي جي مٿان لڳل دري هوندي آهي. ٻاهرين دروازي ۾ ٽرانسم دري عام طور مقرر (fixed) هوندي آهي، جڏهن ته اندرين دروازي ۾ اها مٿئين يا هيٺئين پاسي لڳل قبضن ذريعي کلي سگهي ٿي، يا پنهنجي محور تي ڦري به سگهي ٿي. زبردستي هوا جي گرمي ۽ ٿڌڪ (forced air heating and cooling) جا نظام عام ٿيڻ کان اڳ، اها هوا جي اچ وڃ لاءِ استعمال ٿيندي هئي. پنکي جي شڪل واري ٽرانسم دري کي خاص طور برطانوي ٻيٽن ۾ فين لائيٽ (fanlight) چيو ويندو آهي.

پاسي واري دري

[سنواريو]

دروازي يا ٻي دريءَ جي ٻنهي پاسن تي لڳل درين کي پاسي واريون دريون (Sidelights)، ونگ لائيٽس (Wing lights)، مارجنل لائيٽس (Marginal lights)، يا فلينڪنگ دريون (Flanking windows) چيو ويندو آهي.[22]

جيلوسي دري

[سنواريو]
جيلوسي يا لوور واري دري
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو جيلوسي دري

جيلوسي دري (Jalousie window)، جنهن کي لوور واري دري پڻ چيو ويندو آهي، اهڙي دري آهي جيڪا شيشي يا ايڪريلڪ جي هڪٻئي سان متوازي پٽين تي مشتمل هوندي آهي، جيڪي وينيشيئن بلائنڊ وانگر کلنديون ۽ بند ٿينديون آهن، عام طور ڪرئنڪ يا ليور جي ذريعي. اهڙيون دريون استوائي علائقن جي تعميراتي طرز ۾ وڏي پيماني تي استعمال ٿينديون آهن. جيلوسي دروازو اهو دروازو هوندو آهي جنهن ۾ جيلوسي دري لڳل هجي.

ڪليرسٽوري دري

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڪليرسٽوري

ڪليرسٽوري دري (Clerestory window) اهڙي دري هوندي آهي جيڪا ڇت جي جوڙجڪ ۾ يا ڀت جي مٿئين حصي ۾ لڳائي ويندي آهي، ۽ قدرتي روشني اندر آڻڻ لاءِ استعمال ٿيندي آهي.

آسماني دري

[سنواريو]
لنڊن ۾ برلنگٽن هائوس جي ٻاهران فوٽ پاٿ تي لڳل آسماني دري (جنهن کي پيومينٽ لائيٽ پڻ چيو ويندو آهي)
اصل مضمون/مضمونن جي لاءِ ڏسو قدرتي روشني (تعمير) ۽ آسماني دري

آسماني دري (Skylight) اهڙي دري آهي جيڪا ڇت جي جوڙجڪ ۾ تعمير ڪئي ويندي آهي.[23] هن قسم جي دري ذريعي قدرتي سج جي روشني ۽ چنڊ جي روشني اندر اچي سگهي ٿي.

ڇت واري دري

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڇت واري دري

ڇت واري دري (Roof window) هڪ ترڇي دري هوندي آهي، جيڪا قدرتي روشني لاءِ ڇت جي جوڙجڪ ۾ لڳائي ويندي آهي. هي انهن ٿورين درين مان هڪ آهي، جيڪي هنگامي حالت ۾ نڪرڻ جي رستي طور پڻ استعمال ڪري سگهجن ٿيون. وڏيون ڇت واريون دريون هنگامي انخلا بابت تعميراتي ضابطا (Building codes) جون گهرجون پوريون ڪنديون آهن.

ڇت وارو لالٽين

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڇت وارو لالٽين

ڇت وارو لالٽين (Roof lantern) گهڻن شيشي وارن پينلن تي ٻڌل هڪ تعميراتي ڍانچو هوندو آهي، جيڪو هڪ ننڍڙي عمارت جهڙو نظر ايندو آهي ۽ ڇت تي ڏينهن يا چنڊ جي روشني اندر آڻڻ لاءِ تعمير ڪيو ويندو آهي. ڪڏهن ڪڏهن ان ۾ اضافي ڪليرسٽوري پڻ شامل هوندي آهي. ان کي ڪپولا پڻ چيو ويندو آهي.

بي دري

[سنواريو]
بي دريون ڪووڊزڪو، پولينڊ ۾
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو بي دري

بي دري (Bay window) گهڻن پينلن تي ٻڌل دري هوندي آهي، جنهن ۾ گهٽ ۾ گهٽ ٽي پينل مختلف زاويَن تي لڳل هوندا آهن، جنهن جي نتيجي ۾ دري ڀت جي سڌي ليڪ کان ٻاهر نڪري ايندي آهي.[2]

اوريل دري

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو اوريل دري

اوريل دري (Oriel window) بي دريءَ جي هڪ قسم آهي. هي انداز گهڻو ڪري ٽيوڊر طرز جي گهرن ۽ خانقاهن ۾ ڏسڻ ۾ اچي ٿو. اها ڀت مان ٻاهر نڪتل هوندي آهي، پر زمين تائين نه پهچندي آهي. شروعات ۾ اها برآمدي (porch) جي هڪ صورت هئي، ۽ اڪثر ان کي بريسڪيٽن يا ڪوربلن جي مدد سان سهارو ڏنو ويندو آهي.

ٿرمل دري

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڊيوڪليشيئن دري

ٿرمل يا ڊيوڪليشيئن دريون (Thermal or Diocletian windows) وڏيون نيم دائري شڪل واريون دريون (يا طاق) هونديون آهن، جيڪي عام طور ٻن مولينن جي ذريعي ٽن حصن (دريءَ جي خانوَن) ۾ ورهايل هونديون آهن. وچ وارو حصو گهڻو ڪري ٻنهي پاسن وارن حصن کان وڌيڪ ويڪرو هوندو آهي.

تصويري دري

[سنواريو]

تصويري دري (Picture window) ڀت ۾ لڳل هڪ وڏي مقرر دري هوندي آهي، جنهن ۾ عام طور گليزنگ بار نه هوندا آهن، يا صرف ڪنارن وٽ معمولي گليزنگ بار (منٽن) لڳل هوندا آهن. تصويري دريون بغير ڪنهن رڪاوٽ جي ٻاهر جو نظارو مهيا ڪنديون آهن، ڄڻ ڪنهن تصوير کي فريم ۾ بند ڪيو ويو هجي.[24]

گهڻ-پينل دري

[سنواريو]

گهڻ-پينل دري (Multi-lite window) اهڙي دري هوندي آهي، جنهن ۾ شيشي جا ڪيترائي ننڍا ٽڪرا ڪاٺ يا سيهي جي ٺهيل گليزنگ بارن يا منٽن جي ذريعي هڪ ٻئي کان جدا ڪيل هوندا آهن. اهي هڪ سينگاريل گليزنگ نموني ۾ ترتيب ڏنل هوندا آهن، جيڪو گهڻو ڪري عمارت جي تعميراتي طرز مطابق هوندو آهي. ماضي ۾ وڏا شيشي جا پينل آسانيءَ سان دستياب نه هجڻ سبب، گهڻ-پينل (يا جاليءَ واري دري) 20هين صديءَ جي شروعات تائين سڀ کان عام دريءَ جو انداز هو، ۽ اڄ به روايتي تعميراتي طرز ۾ استعمال ڪيو ويندو آهي.

هنگامي نڪرڻ واري دري

[سنواريو]

هنگامي نڪرڻ واري دري (Emergency exit/egress window) اهڙي دري هوندي آهي، جيڪا ايتري وڏي ۽ زمين کان ايتري هيٺ هوندي آهي جو رهواسي هنگامي حالتن، جهڙوڪ باهه لڳڻ جي صورت ۾، ان مان ٻاهر نڪري سگهن. ڪيترن ئي ملڪن ۾ بيڊ رومن لاءِ اهڙين درين جون صحيح وضاحتون تعميراتي ضابطا (Building codes) ۾ ڏنل هونديون آهن. اهڙين درين جون وضاحتون اهڙيون به هونديون آهن، جيڪي هنگامي امدادي عملي کي به اندر داخل ٿيڻ جي اجازت ڏين. بسن، هوائي جهازن ۽ ريل گاڏين جهڙين گاڏين ۾ پڻ هنگامي نڪرڻ واريون دريون هونديون آهن.[25]

رنگين شيشي جي دري

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو رنگين شيشو

رنگين شيشي جي دري (Stained glass window) اهڙي دري هوندي آهي، جيڪا رنگين شيشي جي ٽڪرن مان ٺهيل هوندي آهي، جيڪي شفاف، نيم شفاف يا غير شفاف ٿي سگهن ٿا، ۽ انهن تي اڪثر ماڻهن جون تصويرون يا مختلف منظر ڏيکاريل هوندا آهن. عام طور انهن درين ۾ شيشي جا ٽڪرا سيهي جي ٺهيل گليزنگ بارن سان هڪ ٻئي کان جدا ڪيا ويندا آهن. رنگين شيشي واريون دريون وڪٽورين دور جي گهرن ۽ ڪجهه فرينڪ لوئڊ رائيٽ جي طرز تي ٺهيل گهرن ۾ تمام مشهور هيون، ۽ خاص طور گرجاگھرن ۾ گهڻي عام آهن.[26]

فرينچ دري

[سنواريو]
20هين صديءَ جي شروعات ۾ لسبن ۾ فرانس جي سفارتخاني ۾ "فرينچ دري" (ٻه فرينچ دروازا، جيڪي ٻاهرين ڀت ۾ بغير مولين جي گڏ ٻاهر ڏانهن کلن ٿا)

فرينچ دروازو (French door) اهڙو دروازو هوندو آهي، جنهن ۾ شيشي جا پينل پوري ڊيگهه تائين لڳل هوندا آهن.[27] اهڙن ٻن دروازن جي جوڙي، جيڪي وچ مان کلن، کي مختلف نالن سان سڏيو ويندو آهي، جهڙوڪ فرينچ دروازا,[28] فرينچ دري,[29] يا فرينچ دريون.[30] اهي عام طور عمارت جي ٻاهرئين ڀت ۾ لڳايا ويندا آهن. فرانس ۾ فرينچ درين کي porte-fenêtre ۽ اٽلي ۾ portafinestra چيو ويندو آهي، ۽ اهي جديد گهرن ۾ وڏي پيماني تي استعمال ٿينديون آهن.

ٻٽي شيشي واري دري

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو موصل گليزنگ

ٻٽي شيشي واري دري (Double-paned يا Double-glazed window) ۾ شيشي جا ٻه هڪ ٻئي سان متوازي پينل هوندا آهن، جن جي وچ ۾ عام طور لڳ ڀڳ 1 سينٽي ميٽر جو فاصلو هوندو آهي. هي خال مستقل طور بند ڪيو ويندو آهي ۽ تياري وقت ان ۾ سڪل هوا يا ٻي سڪل غير ردعمل ڪندڙ گيس ڀري ويندي آهي. اهڙيون دريون حرارتي موصليت ۾ نمايان بهتري آڻينديون آهن (۽ عام طور آواز جي موصليت ۾ پڻ) ۽ گرمي پد جي فرق سبب پيدا ٿيندڙ ڌنڌ يا برف جمن کان بچاءُ ڪنديون آهن. اهي معتدل آبهوا وارن علائقن ۾ رهائشي ۽ تجارتي عمارتن ۾ وڏي پيماني تي استعمال ٿينديون آهن.

برطانيا ۾ ٻٽي ۽ ٽي شيشي وارين درين کي ترتيب وار ٻٽي-گليزنگ ۽ ٽيڻي-گليزنگ چيو ويندو آهي. ٽي شيشي واريون دريون هاڻي وچ ۽ اتر يورپ ۾ تمام عام ٿي ويون آهن، جڏهن ته چوڳڻي گليزنگ (چئوڻي گليزنگ) جو استعمال هاڻي اسڪينڊي نيويا ۾ شروع ڪيو پيو وڃي.

ڇهه ڪنڊي دري

[سنواريو]
ڇهه ڪنڊي دري
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ڇهه ڪنڊي دري

ڇهه ڪنڊي دري (ھيڪساگونل دري) هڪ شش ڪنڊو شڪل واري دري هوندي آهي، جيڪا ماکيءَ جي مک جي خاني يا گريفائيٽ جي ڪرسٽل جي جال جهڙي نظر ايندي آهي. اها عمودي يا افقي رخ ۾ لڳائي سگهجي ٿي، کلندڙ يا مقرر ٿي سگهي ٿي، باقاعده يا ڊگهي شڪل واري ٿي سگهي ٿي، ۽ ان ۾ ورهائيندڙ مولين پڻ ٿي سگهي ٿو. عام طور اهڙي دري ڇت جي مٿئين ڪمري (Attic) يا سينگار جي مقصد لاءِ استعمال ٿيندي آهي، پر عمارت جي اندر قدرتي روشني پهچائڻ لاءِ اهم تعميراتي عنصر طور به استعمال ڪري سگهجي ٿي.

گليوٽين دري

[سنواريو]

گليوٽين دري (Guillotine ) اهڙي دري هوندي آهي، جيڪا عمودي رخ ۾ کلندي آهي. گليوٽين درين ۾ هڪ کان وڌيڪ سلائيڊ ٿيندڙ فريم هوندا آهن، ۽ اهي هيٺ کان مٿي يا مٿي کان هيٺ کلي سگهن ٿا.

اصطلاح

[سنواريو]

EN 12519 يورپي معيار آهي، جيڪو يورپي يونين جي ميمبر ملڪن ۾ درين بابت سرڪاري طور استعمال ٿيندڙ اصطلاحن جي وضاحت ڪري ٿو. اهم اصطلاح هيٺيان آهن:

ڪيسمينٽ دري، جالي وارن روشن حصن (lights) سان
  • لائيٽ (Light) يا لائيٽ (Lite)، دريءَ جي ٻاهرين حصن (ٽرانسم، دريءَ جو سِل ۽ پاسن وارن فريمن) جي وچ واري حصي کي چيو ويندو آهي، جيڪو عام طور شيشي جي هڪ پين سان ڀريل هوندو آهي. جيڪڏهن دريءَ ۾ ڪيترائي شيشي جا پين هجن، ته بار کڻندڙ صورت ۾ انهن کي مولين الڳ ڪندا آهن، ۽ جيڪڏهن بار کڻندڙ نه هجن ته منٽن انهن کي جدا ڪندا آهن.[31]
  • جاليءَ واري لائيٽ (Lattice light) هڪ مرڪب شيشي جو پين هوندو آهي، جيڪو شيشي جي ڪيترن ئي ننڍن ٽڪرن مان ٺهيل هوندو آهي، ۽ اهي جالي جي جوڙجڪ ۾ هڪٻئي سان ڳنڍيل هوندا آهن.
  • مقرر دري (فڪسڊ ونڊو) اهڙي دريءَ جي هڪ واحد اڪائي هوندي آهي، جنهن ۾ هڪ غير حرڪت ڪندڙ لائيٽ هوندي آهي. سنگل لائيٽ، ڊبل لائيٽ وغيره جا اصطلاح دريءَ ۾ موجود اهڙن شيشي جي پينن جي تعداد کي ظاهر ڪندا آهن.
  • سيش يونٽ (Sash unit) اهڙي دري هوندي آهي، جنهن ۾ گهٽ ۾ گهٽ هڪ سلائيڊ ٿيندڙ شيشي وارو حصو هوندو آهي، ۽ عام طور ٻه لائيٽون هونديون آهن (جنهن کي ڊبل لائيٽ چيو ويندو آهي).
  • متبادل دري (رپليسمينٽ ونڊو) آمريڪا ۾ اهڙي فريم واري دريءَ کي چيو ويندو آهي، جيڪا پراڻن سيشن کي ڪڍڻ کان پوءِ اندرئين پاسي کان اصل دريءَ جي فريم ۾ لڳائي ويندي آهي. يورپ ۾، هن اصطلاح مان عام طور مڪمل دري مراد هوندي آهي، جنهن ۾ نئون ٻاهريون فريم پڻ شامل هوندو آهي.
  • نئين تعمير واري دري (نيو ڪنسٽرڪشن ونڊو)، آمريڪا ۾، اهڙي دري هوندي آهي جنهن ۾ نيلنگ فن (nailing fin) لڳل هوندو آهي، جيڪو عمارت جي ٻاهرئين پاسي کان اڻ تيار ٿيل کليل جاءِ ۾ سائڊنگ ۽ اندروني ٽرم لڳائڻ کان اڳ نصب ڪيو ويندو آهي. نيلنگ فن دريءَ جي ٻاهرئين فريم تي هڪ نڪتل حصو هوندو آهي، جيڪو تعميراتي گليزنگ جي ساڳئي سطح تي هوندو آهي، تيار ڪيل کليل حصي تي چڙهيل هوندو آهي، ۽ تنهنڪري ان کي ميخن ذريعي پنهنجي جاءِ تي لڳائي سگهجي ٿو. برطانيا ۽ يورپ جي مکيه زمين ۾ نون گهرن جي تعمير دوران دريون عام طور ڊگهن اسڪروَن ذريعي سرن جي ڀت ۾ لڳايل ڦهلجندڙ پلاسٽڪ پلگن سان ٻڌيون وينديون آهن. دريءَ جي چئن ئي پاسن کان لڳ ڀڳ 13 ملي ميٽر تائين خالي جاءِ ڇڏي ويندي آهي، جيڪا ڦهلجندڙ پولي يوريٿين فوم سان ڀري ويندي آهي. اهڙي طريقي سان دري موسم جي اثرن کان محفوظ رهندي آهي، جڏهن ته گرمي سبب ٿيندڙ ڦهلاءَ جي به گنجائش برقرار رهندي آهي.
  • لنٽل دريءَ جي مٿئين حصي تي رکيل هڪ شعاع (بيم) هوندو آهي، جنهن کي ٽرانسم پڻ چيو ويندو آهي.
  • دريءَ جو سِل دريءَ جي فريم جو هيٺيون حصو هوندو آهي. دريءَ جا سِل ٻاهرئين پاسي ڍلوان هوندا آهن ته جيئن پاڻي عمارت جي اندر اچڻ بدران ٻاهر وهي وڃي.
  • ثانوي گليزنگ (سيڪنڊري گليزنگ) هڪ اضافي فريم هوندو آهي، جيڪو موجوده فريم جي اندرئين پاسي لڳايو ويندو آهي. اهو عام طور محفوظ يا تاريخي حيثيت رکندڙ عمارتن ۾ استعمال ڪيو ويندو آهي، جيئن عمارت جي ظاهري شڪل کي برقرار رکندي وڌيڪ حرارتي ۽ آواز جي موصليت حاصل ڪري سگهجي.
  • سينگاريل ڪاٺ جو ڪم (ڊيڪورہٽو مل ورڪ) مان مراد دريءَ جي چوڌاري لڳل سينگاريل مولڊنگ، ڪورنس ۽ لنٽل آهن.

ليبلنگ

[سنواريو]

آمريڪا جي نيشنل فينسٽريشن ريٽنگ ڪائونسل (NFRC) جي دريءَ واري ليبل ۾ هيٺيان اصطلاح شامل هوندا آهن:

  • حرارتي منتقلي (U-factor)، جنهن جي بهترين قيمت لڳ ڀڳ U-0.15 (يعني 0.8 W/m2/K) سمجهي ويندي آهي.
  • شمسي گرمي حاصل ڪرڻ جو عدد (SHGC)، جيڪو شيشي مان گذرندڙ شمسي گرمي (انفراريڊ) ۽ ان تي پوندڙ ڪل شمسي گرميءَ جي وچ ۾ تناسب کي ظاهر ڪري ٿو.
  • مرئي روشني جي منتقلي (VT)، جيڪا منتقل ٿيندڙ مرئي روشني ۽ پوندڙ مرئي روشني جي وچ ۾ تناسب کي ظاهر ڪري ٿي.
  • هوا جي رِس (AL)، جيڪا سيش ۽ فريم جي وچ واري وٿي مان في منٽ في لڪيرِي فوٽ گذرندڙ هوا جي مقدار (ڪيوبڪ فوٽ في منٽ) ۾ ماپي ويندي آهي.
  • تڪاثف جي مزاحمت (CR)، جيڪا 1 کان 100 تائين ماپي ويندي آهي (جيترو انگ وڌيڪ هوندو، اوتري ئي تڪاثف ٺهڻ جي مزاحمت وڌيڪ هوندي).[32]

يورپي هم آهنگ معيار hEN 14351–1، جيڪو دروازن ۽ درين سان لاڳاپيل آهي، 23 خاصيتن جي وضاحت ڪري ٿو (جن کي بنيادي ۽ غير بنيادي خاصيتن ۾ ورهايو ويو آهي). ان کان علاوه تياري هيٺ ٻه ٻيا يورپي معيار پڻ موجود آهن، جيڪي اندروني پيادل دروازن (prEN 14351–2)، دونهي ۽ باهه جي مزاحمت ڪندڙ دروازن، ۽ کولي سگهجندڙ درين (prEN 16034) بابت آهن.[33]

جوڙجڪ

[سنواريو]
موصل گليزنگ سان جديد پلاسٽڪ ۽ ڪاٺ جي دريءَ جي پروفائلن جا مثال
برطانيا ۾ لائيم ريجس جي 14هين صديءَ جي پاڻيءَ جي چڪي ۾ لڳايل جديد ڪاٺ جي فريم واري دري
پنج-چيمبر واري پلاسٽڪ دريءَ جو پروفائل

دريون گرمي جي منتقلي جو هڪ اهم ذريعو ٿي سگهن ٿيون.[34] انهيءَ ڪري موصل گليزنگ جون اڪايون (Insulated glazing units) ٻن يا وڌيڪ شيشي جي پينن تي مشتمل هونديون آهن، جيئن گرمي جي منتقلي کي گهٽائي سگهجي.

جاليون يا منٽن

[سنواريو]

اهي فريم جا اهي حصا هوندا آهن، جيڪي هڪ وڏي دريءَ کي ڪيترن ننڍن شيشي جي پينن ۾ ورهائيندا آهن. پراڻين درين ۾ شيشي جا وڏا پين تمام مهانگا هوندا هئا، تنهنڪري منٽن ننڍن شيشي جي پينن کي گڏ ڪري وڏي جاءِ ڀرڻ جي سهولت ڏيندا هئا.

جديد درين ۾ هلڪي رنگ وارا منٽن اڃا تائين هڪ ڪارائتو ڪم سرانجام ڏين ٿا، ڇاڪاڻ⁠تہ اهي دريءَ مان گذرندڙ روشنيءَ جو ڪجهه حصو موٽائي ڇڏين ٿا، جنهن جي نتيجي ۾ دري پاڻ به ڦهليل (Diffuse) روشنيءَ جو هڪ ذريعو بڻجي وڃي ٿي، صرف ڪمري جي اندر موجود شين يا مٿاڇرين کي روشن ڪرڻ بدران. دريءَ جي ويجهو موجود مٿاڇرين تي اڻ سڌي روشني وڌائڻ سان، منٽن دريءَ جي چوڌاري واري حصي کي وڌيڪ روشن بڻائين ٿا ۽ ڪمري جي اندر پاڇن جي تضاد کي گهٽائين ٿا.

فريم ۽ سيش جي جوڙجڪ

[سنواريو]

فريم ۽ سيش هيٺين مواد مان تيار ڪري سگهجن ٿا:

مواد حرارتي مزاحمت پائيداري سار سنڀال قيمت ٻيهر استعمال ٿيل مواد تبصرو
ڪاٺ تمام سٺي مختلف گهٽ اوسط وڌيڪ جيڪڏهن 1950ع کان اڳ ٺهيل ڪاٺ جي دريءَ جي صحيح سار سنڀال ڪئي وڃي ته اها 50–100 سال هلي سگهي ٿي.[35][36]
uPVC ("ونائل") تمام سٺي تمام سٺي[lower-roman 1] تمام گهٽ اوسط تمام گهٽ عام طور انهن جي عمر 25–50 سال هوندي آهي.[36]
ايلومينيم تمام سٺي[lower-roman 2] سٺي تمام گهٽ گهٽ عام طور >95٪ گهڻو ڪري حرارتي موصليت واري پروفائل ذريعي حرارتي رڪاوٽ مهيا ڪئي ويندي آهي.
مرڪب مواد تمام سٺي سٺي تمام گهٽ وڌيڪ وڌيڪ جديد عمارتن ۾ استعمال ٿيندو آهي.
اسٽيل وچولي انتهائي سٺي تمام گهٽ وڌيڪ >98٪ عام طور ڪنڊن تي ويلڊ ڪيو ويندو آهي.
فائبر گلاس تمام سٺي تمام سٺي[lower-roman 1] تمام گهٽ وڌيڪ وچولي

مرڪب مواد (Composites)، جن کي هائبرڊ دريون پڻ چيو ويندو آهي، 1998ع جي شروعات کان استعمال ٿيڻ لڳا. انهن ۾ ايلومينيم + PVC يا ڪاٺ جهڙن مختلف موادن کي گڏايو ويندو آهي، جيئن هڪ مواد جي جمالياتي خوبصورتي کي ٻئي مواد جي فني ۽ ڪارڪردگيءَ وارن فائدن سان گڏ حاصل ڪري سگهجي.

uPVC دريءَ جي فريمن سان موصل گليزنگ وارين درين جي هڪ عام تنصيب

PVC دريءَ جي فريمن جو هڪ خاص قسم، يعني uPVC دريءَ جا فريم، 20هين صديءَ جي آخر کان، خاص طور يورپ ۾، وڏي پيماني تي رائج ٿي ويا. 1998ع تائين اهڙين درين جا لڳ ڀڳ 83.5 ملين فريم نصب ٿي چڪا هئا،[37] ۽ 2012ع تائين انهن جو تعداد مسلسل وڌندو رهيو.[38]

گليزنگ ۽ ڀرڻ

[سنواريو]

گهٽ اخراجيت (Low-emissivity) واري ڪوٽنگ سان ڍڪيل شيشي جا پين تابڪاري (Radiation) ذريعي ٿيندڙ گرميءَ جي منتقلي کي گهٽائين ٿا. ڪوٽنگ ڪهڙي سطح تي لڳل آهي، ان تي مدار رکندي، اهي ٿڌن علائقن ۾ گرمي جي نقصان کي گهٽائڻ يا گرم علائقن ۾ گرمي جي اندر اچڻ کي روڪڻ ۾ مدد ڏين ٿا.

اعليٰ حرارتي مزاحمت ان صورت ۾ حاصل ڪري سگهجي ٿي، جڏهن موصل گليزنگ يونٽن مان هوا ڪڍي ڇڏجي يا انهن کي آرگون يا ڪرپٽون جهڙين گيسن سان ڀريو وڃي، ڇاڪاڻ⁠تہ انهن گيسن جي حرارتي چالڪائي گهٽ هوندي آهي، جنهن جي ڪري حرارتي چالڪائي ذريعي گرمي جي منتقلي گهٽجي ويندي آهي. اهڙين گليزنگ يونٽن جي ڪارڪردگي سٺين دريءَ جي سيلن ۽ احتياط سان تيار ڪيل فريمن تي دارومدار رکي ٿي، جيئن هوا اندر داخل نه ٿي سگهي ۽ موصليت جي ڪارڪردگي برقرار رهي.

جديد ٻٽي ۽ ٽِه-شيشي وارين درين ۾ عام طور هڪ يا وڌيڪ Low-E ڪوٽنگون شامل هونديون آهن، جيڪي دريءَ جي U-factor (يعني موصليت جي قدر يا گرمي جي نقصان جي شرح) کي گهٽائينديون آهن. عام طور نرم ڪوٽنگ (Soft-coat) واريون Low-E تہون سخت ڪوٽنگ (Hard-coat) وارين تہن جي ڀيٽ ۾ گهٽ شمسي گرمي حاصل ڪرڻ جو عدد (SHGC) مهيا ڪنديون آهن.

جديد دريون عام طور هر سيش ۾ شيشي جي هڪ وڏي چادر سان گليز ڪيون وينديون آهن، جڏهن ته ماضيءَ ۾ وڏيون شيشي جون چادرون موجود نه هجڻ سبب، دريون ڪيترن ئي ننڍن شيشي جي پينن مان ٺهنديون هيون، جيڪي گليزنگ بارن يا منٽن ذريعي هڪ ٻئي کان جدا ڪيا ويندا هئا. اڄڪلهه گليزنگ بار گهڻو ڪري صرف سينگار لاءِ استعمال ٿيندا آهن، ۽ وڏيون شيشي جون چادرون موجود هجڻ باوجود دريءَ کي ڪيترن ننڍن پينن ۾ ورهايل ڏيکاريندا آهن، عام طور اهڙي نموني ۾، جيڪو استعمال ٿيندڙ تعميراتي طرز مطابق هوندو آهي. گليزنگ بار اڪثر ڪاٺ جا هوندا آهن، پر ڪڏهن ڪڏهن وڌيڪ پيچيده نمونن لاءِ پنهنجي جاءِ تي سولڊر ڪيل سيهي جا گليزنگ بار پڻ استعمال ڪيا ويندا آهن.

جوڙجڪ جا ٻيا تفصيل

[سنواريو]

گهڻين درين سان حرڪت ڪندڙ دريءَ جا پردا، جهڙوڪ بلائنڊ يا پردا، لڳل هوندا آهن، جيڪي روشني کي روڪڻ، اضافي حرارتي موصليت مهيا ڪرڻ يا رازداري برقرار رکڻ لاءِ استعمال ڪيا ويندا آهن.

دريون قدرتي روشني کي عمارت جي اندر اچڻ ڏين ٿيون، پر جيڪڏهن روشني تمام گهڻي هجي ته ان جا ناڪاري اثر به ٿي سگهن ٿا، جهڙوڪ چمڪ (گليئر) ۽ گرمي جو وڌي وڃڻ. ان کان علاوه، جيتوڻيڪ دريون استعمال ڪندڙ کي ٻاهر ڏسڻ جي سهولت ڏين ٿيون، پر ساڳئي وقت عمارت جي اندر موجود ماڻهن جي رازداري برقرار رکڻ جو به ڪو مناسب طريقو هجڻ ضروري آهي.[39] اهڙين حالتن ۾ دريءَ جا پردا ۽ ڍڪڻ وارا ٻيا انتظام انهن مسئلن جو هڪ عملي حل فراهم ڪندا آهن.

سج جو اثر

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو قدرتي روشني (تعمير)

سج جي ڪرڻن جو پوندڙ زاويون

[سنواريو]

روايتي طور دريون اهڙي نموني سان ٺهيل هونديون آهن، جو انهن جون سطحون عمارت جي عمودي ڀتين سان متوازي هونديون آهن. اهڙي جوڙجڪ سبب، سج جي ڪرڻن جي عام طور تي پوندڙ زاوين جي ڪري، سج جي روشني ۽ گرمي وڏي مقدار ۾ دريءَ مان اندر داخل ٿيندي آهي. غير فعال شمسي عمارت جي جوڙجڪ ۾، عام طور هڪ ڊگهو ڇڄ استعمال ڪيو ويندو آهي، جيئن درين مان اندر ايندڙ سج جي روشني ۽ گرميءَ جي مقدار تي ضابطو رکي سگهجي.

ان جو هڪ متبادل طريقو اهو آهي ته دريءَ جي لڳائڻ لاءِ اهڙو بهترين زاويون حساب ڪيو وڃي، جيڪو اونهاري ۾ سج مان ايندڙ گرميءَ جي بار کي گهٽ ۾ گهٽ ڪري، ۽ ان سان گڏ عمارت جي حقيقي ويڪرائي ڦاڪ (ليٽيٽيوڊ) کي به نظر ۾ رکيو وڃي. هي طريقو، مثال طور، ڊيڪن بلڊنگ ۾ برسبين، ڪيليفورنيا ۾ استعمال ڪيو ويو آهي، جتي گهڻيون دريون اهڙي زاويي تي لڳايون ويون آهن جو اهي اونهاري جي گرميءَ جو وڏو حصو موٽائي ڇڏين، ۽ اندروني حصي ۾ اونهاري دوران وڌيڪ حد کان وڌيڪ روشني (اوور-اليميونيشن) ۽ چمڪ (گليئر) کان بچاءُ ڪن. ان مقصد لاءِ دريون تقريباً 45 درجن جي زاويي تي ترڇيون لڳايون ويون آهن.

شمسي دري

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو فوٽووولٽائڪس

فوٽووولٽائڪ دريون نه رڳو صاف نظارو مهيا ڪن ٿيون ۽ ڪمرا روشن ڪن ٿيون، پر سج جي روشنيءَ کي عمارت لاءِ بجليءَ ۾ پڻ تبديل ڪن ٿيون.[40] گهڻو ڪري انهن ۾ نيم شفاف فوٽووولٽائڪ سيل استعمال ڪيا ويندا آهن.

غير فعال شمسي دريون

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو غير فعال شمسي عمارت جي جوڙجڪ

غير فعال شمسي دريون (پيسو سولر ونڊوز) عمارت جي اندر روشني ۽ شمسي توانائي داخل ٿيڻ ڏين ٿيون، جڏهن ته هوا جي رساءَ ۽ گرميءَ جي نقصان کي گهٽ ۾ گهٽ رکڻ جي ڪوشش ڪن ٿيون. جيڪڏهن اهڙين درين کي سج، هوا ۽ آس پاس جي ماحول کي نظر ۾ رکندي صحيح هنڌ تي لڳايو وڃي، اونهاري ۽ وچولي موسمن ۾ وڌيڪ گرميءَ کي روڪڻ لاءِ مناسب پاڇو مهيا ڪيو وڃي، ۽ ڏينهن جو گرمي جذب ڪري رات جو آهستي آهستي خارج ڪرڻ لاءِ حرارتي ماس (ٿرمل ماس) فراهم ڪيو وڃي، ته اهڙي جوڙجڪ سان آرامده ماحول ۽ توانائيءَ جي ڪارڪردگي ۾ نمايان واڌارو اچي ٿو. مناسب شمسي روشني وارن علائقن ۾، جيڪڏهن اهڙيون دريون صحيح نموني سان ڊزائين ڪيون وڃن، ته اهي عمارت جي بنيادي گرمائش واري نظام طور پڻ ڪم ڪري سگهن ٿيون.

ڍڪڻ وارا انتظام

[سنواريو]

دريءَ جو ڍڪ (Window covering) اهڙو پردو يا اسڪرين هوندو آهي، جيڪو ڪيترائي مختلف ڪم سرانجام ڏيندو آهي. ڪجهه ڍڪ، جهڙوڪ پردا ۽ بلائنڊ، رهواسين کي رازداري مهيا ڪندا آهن. ڪجهه دريءَ جا ڍڪ سج مان ايندڙ گرمي ۽ چمڪ کي ڪنٽرول ڪندا آهن. اهڙن ڍڪن جا ٻه بنيادي قسم آهن: ٻاهرئين پاسي لڳندڙ پاڇيدار اوزار (ايڪسٽرنل شيڊنگ ڊوائيسز) ۽ اندرين پاسي لڳندڙ پاڇيدار اوزار (انٽرنل شيڊنگ ڊوائيسز).[41]

گهٽ اخراجيت (Low-E) واري دريءَ جي فلم پراڻين ۽ گهٽ موصل درين کي تبديل ڪرڻ کان سواءِ، انهن کي وڌيڪ توانائي-موثر درين ۾ تبديل ڪرڻ لاءِ هڪ گهٽ خرچ وارو متبادل آهي. گهڻ ماڙ عمارتن ۾ هوشيار شيشو (سمارٽ گلاس) به هڪ مناسب متبادل طور استعمال ڪري سگهجي ٿو.

تصويرن جو مجموعو

[سنواريو]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. 1 2 3 4 "Window". Britannica. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 2, 2015 تي محفوظ ڪيل. May 19, 2012 تي حاصل ڪيل.
  2. 1 2 3 "Window". The Free Dictionary By Farlex. 19 May 2012 تي حاصل ڪيل.
  3. ↑ "New Oxford American Dictionary". 2010. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان June 2, 2013 تي محفوظ ڪيل. January 16, 2015 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ "Hvaðan kemur orðið gluggi? Af hverju notum við ekki vindauga samanber window?". Vísindavefurinn (آئيس لينڊڪ ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 14, 2019 تي محفوظ ڪيل. 2018-09-17 تي حاصل ڪيل.
  5. ↑ Carrier, Richard (2017). The Scientist in the Early Roman Empire. Durham, North Carolina: Pitchstone Publishing. ص. 218. ISBN 978-1-63431-106-9.
  6. ↑ Kevin Shillington (2013). Encyclopedia of African History 3-Volume Set. Routledge. ص. 564. ISBN 978-1-135-45670-2.
  7. ↑ Fage, J. D. (1957). "Ancient Ghana: A Review Of The Evidence". Transactions of the Historical Society of Ghana 3 (2): 3–24.
  8. ↑ Langley, Andrew (2011). Medieval Life. Eyewitness. Dorling Kindersley. ص. 16. ISBN 978-1-4053-4545-3.
  9. ↑ "Float Glass". July 6, 2007.
  10. ↑ سانچو:Cite CE1913
  11. ↑ سانچو:Cite CE1913
  12. ↑ Smith, Peter (1985). "21 Rural Building in Wales". ۾ Thirsk, Joan (مرتب). The Agrarian History of England and Wales. جلد 5: 1640-1750 2: Agrarian change. Cambridge: Cambridge University Press. ص. 781. ISBN 9780521257756. 18 January 2023 تي حاصل ڪيل.
  13. ↑ "Windows, glass, glazing - a brief history". NBS (انگريزي ۾). 2026-03-17 تي حاصل ڪيل.
  14. ↑ Rybczynski, Witold (13 May 2008) [2007]. "Ranchers, Picture Windows and Morning Rooms". Last Harvest: From Cornfield to New Town: Real Estate Development from George Washington to the Builders of the Twenty-First Century, and Why We Live in Houses Anyway. New York: Simon and Schuster. ص. 207. ISBN 9780743235976. 18 January 2023 تي حاصل ڪيل. The casual, spread-out ranch house [...] by 1950 accounted for nine out of ten new houses. [...] Its one extravagance was a large window facing the street - the picture window. As far as I have been able to determine, picture windows made their first appearance in Levittown, Pennsylvania.
  15. ↑ Kent, Michael; Schiavon, Stefano (2022). "Predicting Window View Preferences Using the Environmental Information Criteria". LEUKOS 19 (2): 190–209. doi:10.1080/15502724.2022.2077753. https://escholarship.org/content/qt7rv6936v/qt7rv6936v.pdf?t=rgtbft. Retrieved 2022-11-09.
  16. ↑ Curl, James Stevens (2006). Oxford Dictionary of Architecture and Landscape Architecture, 2nd ed., OUP, Oxford and New York, p. 214. ISBN 978-0-19-860678-9.
  17. ↑ Harris, Cyril M. (1998). American Architecture: An Illustrated Encyclopedia. New York: W. W. Norton.
  18. ↑ NKBA (National Kitchen and Bath Association) (2013-10-29). Kitchen & Bath Residential Construction and Systems (انگريزي ۾). John Wiley & Sons. ISBN 978-1-118-71104-0.
  19. ↑ Nielson, Karla J. (Sep 15, 1989). Window Treatments. John Wiley & Sons. ص. 45. ISBN 0-471-28946-9.
  20. ↑ Allen, Edward; Thallon, Rob (2011). Fundamentals of Residential Construction (3rd ڇاپو). Hoboken, NJ: Wiley. ص. 654. ISBN 978-0-470-54083-1.
  21. ↑ "Tilt-and-Turn Windows Gain Popularity". June 11, 2021. اصل نسخو مان January 25, 2023 تي محفوظ ڪيل. January 25, 2023 تي حاصل ڪيل.
  22. ↑ Curl, James Stevens. "Flanking window". A Dictionary of Architecture and Landscape Architecture. 2nd ed. Oxford England: Oxford University Press, 2006. 285. Print.
  23. ↑ Sarviel, Ed (1993). Construction Estimating Reference Data (انگريزي ۾). Craftsman Book Company. ISBN 978-0-934041-84-3.
  24. ↑ "Picture window". The Free Dictionary. Farlex. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 10, 2012 تي محفوظ ڪيل. May 19, 2012 تي حاصل ڪيل.
  25. ↑ "U.S. Dept. of Transportation: Safety information for bus/motorcoach passengers" (PDF). اصل نسخو (PDF) مان September 23, 2008 تي محفوظ ڪيل. February 11, 2012 تي حاصل ڪيل.
  26. ↑ "Stained glass". The Free Dictionary. Farlex. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 19, 2012 تي محفوظ ڪيل. May 19, 2012 تي حاصل ڪيل.
  27. ↑ "French door". Merriam-Webster.com Dictionary. Merriam-Webster. 16 April 2026 تي حاصل ڪيل.
  28. ↑ "French doors". Collins English Dictionary. HarperCollins. 16 April 2026 تي حاصل ڪيل.
  29. ↑ "French window". Merriam-Webster.com Dictionary. Merriam-Webster. 16 April 2026 تي حاصل ڪيل.
  30. ↑ "French windows". Collins English Dictionary. HarperCollins. 16 April 2026 تي حاصل ڪيل.
  31. ↑ Brett, Peter (2004). Carpentry and Joinery (2, illustrated ڇاپو). Nelson Thornes. ص. 255. ISBN 978-0-7487-8502-5.
  32. ↑ Windows and Heat Loss آرڪائيو ڪيا ويا August 27, 2010, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., NFRC Heat Loss Fact Sheet
  33. ↑ "CPR guideline" (PDF). اصل نسخو (PDF) مان November 6, 2013 تي محفوظ ڪيل. February 13, 2013 تي حاصل ڪيل.
  34. ↑ Carmody, J., Selkowitz, S., Lee, E. S., Arasteh, D., & Willmert, T. (2004). Window Systems for High-Performance Buildings. New York, NY: W. W. Norton & Company, Inc.
  35. ↑ "Saving Windows, Saving Money: Evaluating the Energy Performance of Window Retrofit and Replacement". Resource Library – National Trust for Historic Preservation. National Trust for Historic Preservation. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 3, 2020 تي محفوظ ڪيل. March 31, 2020 تي حاصل ڪيل.
  36. 1 2 Peterson Wasielewski, Shannon. "Windows: Energy Efficiency Facts and Myths" (PDF). Washington Department of Archaeology and Historic Preservation. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان October 27, 2020 تي محفوظ ڪيل. March 31, 2020 تي حاصل ڪيل.
  37. ↑ Pritchard, Geoffrey (1999). Novel and Traditional Fillers for Plastics: Technology and Market Developments. iSmithers Rapra Publishing. ص. 95. ISBN 978-1-85957-183-5.
  38. ↑ "Global Vinyl Windows Market to Reach 163 Million Units by 2017, According to a New Report by Global Industry Analysts, Inc". PRWeb. April 18, 2012. February 11, 2012 تي حاصل ڪيل.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (ڳنڍڻو)
  39. ↑ Howell, Sandra C. (1976). Designing for the Elderly; Windows. Massachusetts Institute of Technology. Department of Architecture. Design Evaluation Project.
  40. ↑ "MIT opens new 'window' on solar energy". Web.mit.edu. July 10, 2008. February 11, 2012 تي حاصل ڪيل.
  41. ↑ Beckett, H. E., & Godfrey, J. A. (1974). Windows: Performance, design and installation. New York, NY: Van Nostrand Reinhold Company.
  1. 1 2 PVC ۽ فائبر گلاس جا فريم تيز رفتار موسمي آزمائشن ۾ سٺي ڪارڪردگي ڏيکارين ٿا. ڇاڪاڻ⁠تہ PVC ٻين موادن جيترو مضبوط نه هوندو آهي، تنهنڪري ان جي ساختي مضبوطي وڌائڻ لاءِ ڪجهه PVC فريمن کي ڌاتو يا مرڪب مواد سان مضبوط ڪيو ويندو آهي.
  2. ↑ جديد ايلومينيم دريءَ جا فريم عام طور شيشي جي فائبر سان مضبوط ڪيل پوليامائيڊ مان ٺهيل حرارتي رڪاوٽ (thermal break) ذريعي الڳ ڪيا ويندا آهن. 34 mm حرارتي موصليت واري پروفائل سان ڌاتو جي دريءَ لاءِ Uf=1.3 W/m2K تائين حاصل ڪري سگهجي ٿو. ان سان حرارتي مزاحمت تمام گهڻي وڌي ٿي، جڏهن ته تقريباً سموري ساختي مضبوطي برقرار رهي ٿي.


سانچو:Room

"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=دري&oldid=400921" تان ورتل