جنسي لاڙو
سانچو:Sexual orientation جنسي لاڙو (Sexual orientation) رومانوي ڪشش يا جنسي ڪشش (يا ٻنهي جي ميلاپ) جو هڪ پائيدار ذاتي نمونو آهي، جيڪو مخالف جنس يا صنف، ساڳي جنس يا صنف، يا ٻنهي جنسن يا هڪ کان وڌيڪ صنفن جي ماڻهن ڏانهن هوندو آهي.اهي نمونا عام طور تي مخالف جنس پرستي (Heterosexuality)، هم جنس پرستي (Homosexuality)، ۽ ٻه جنس پرستي (Bisexuality) جي زمري ۾ اچن ٿا،[1][2] جڏهن ته لاجنسيت (Asexuality) کي ڪڏهن ڪڏهن چوٿين زمري طور سڃاتو وڃي ٿو.[3][4]
اهي زمره جنسي سڃاڻپ ۽ اصطلاحن جي وڌيڪ باريڪ طبيعت جا پهلو آهن.[5] مثال طور، ماڻهو ٻيا ليبل پڻ استعمال ڪري سگهن ٿا، جهڙوڪ پين سيڪسيول (Pansexual) يا پولي سيڪسيول (Polysexual)،[6] يا ڪو به ليبل استعمال نه ڪندا آهن.[1] آمريڪن سائڪولوجيڪل ايسوسيئيشن موجب، جنسي لاڙو "انهن ڪشش جي بنياد تي ڪنهن شخص جي سڃاڻپ جي احساس، لاڳاپيل رويي، ۽ انهن ماڻهن جي ڪميونٽي جي رڪنيت ڏانهن پڻ اشارو ڪري ٿو جيڪي ساڳي ڪشش رکن ٿا".[1]
سائنسدان جنسي لاڙي جي سببن لاءِ حياتياتي نظرين کي ترجيح ڏين ٿا.[7][8] ان ڳالهه جا وڏا ثبوت موجود آهن ته جنسي لاڙي جا سبب سماجي نه پر حياتياتي آهن، خاص ڪري مردن ۾.[7][9] هڪ اهم مفروضو پيدائش کان اڳ جي ماحول (Prenatal environment)، خاص طور تي جنين جي دماغ تي هارمونز جي اثرن کي مڃي ٿو.[7][10] اهڙو ڪو به پختو ثبوت ناهي مليو جيڪو تجويز ڪري ته والدين جي پرورش يا ننڍپڻ جا تجربا جنسي لاڙي جي ترقيءَ ۾ ڪو ڪردار ادا ڪن ٿا.[7][11] مختلف ثقافتن ۾، اڪثر ماڻهو مخالف جنس پرست هوندا آهن، جڏهن ته هڪ اقليت هم جنس پرست يا ٻه جنس پرست لاڙو رکي ٿي.[7][9]
وصفون ۽ جنسي سڃاڻپ واري رويي کان فرق
[سنواريو]جنرل
[سنواريو]جنسي لاڙي جي روايتي وصف ۾ مخالف جنس پرستي، ٻه جنس پرستي، ۽ هم جنس پرستي شامل آهن. لاجنسيت (Asexuality) کي ڪجهه محققن پاران جنسي لاڙي جو چوٿون قسم سمجهيو وڃي ٿو، جنهن ۾ ماڻهو ٻين ڏانهن تمام گهٽ يا ڪا به جنسي ڪشش محسوس نه ڪندو آهي.[3][4]
سائنسي ۽ پيشه ورانه سمجهه اها آهي ته "اهي بنيادي ڪششون جيڪي بالغيءَ جي جنسي لاڙي جو بنياد بڻجن ٿيون، اهي عام طور تي ننڍپڻ جي وچئين دور ۽ شروعاتي نوجوانيءَ جي وچ ۾ ظاهر ٿينديون آهن".[1] جنسي لاڙو جنسي سڃاڻپ کان ان ڪري مختلف آهي جو ان ۾ ٻين سان تعلقات شامل آهن، جڏهن ته جنسي سڃاڻپ پنهنجي ذات (Self) جو هڪ تصور آهي.
آمريڪن سائڪولوجيڪل ايسوسيئيشن موجب، جنسي لاڙو "جنس ۽ صنف جي ٻين اجزاء کان الڳ آهي، جنهن ۾ حياتياتي جنس (نر يا مادي هجڻ سان لاڳاپيل جسماني ۽ جينياتي خاصيتون)، صنفي سڃاڻپ (مرد يا عورت هجڻ جو نفسياتي احساس)، ۽ سماجي صنفي ڪردار (ثقافتي معيار جيڪي زنانہ ۽ مڙسانہ رويي جي وضاحت ڪن ٿا) شامل آهن".[1]
جنسي سڃاڻپ ۽ جنسي رويو جنسي لاڙي سان گهرو تعلق رکن ٿا، پر اهي مختلف آهن. جنسي سڃاڻپ مان مراد فرد جو پنهنجو تصور آهي، رويي مان مراد اهي جنسي فعل آهن جيڪي هو ڪري ٿو، ۽ لاڙي مان مراد "تصورات، لڳاءُ ۽ تمنائون" آهن.[12] فرد شايد پنهنجي رويي ۾ پنهنجي جنسي لاڙي جو اظهار ڪري يا نه ڪري.[1]
اصطلاح جنسي پسند (Sexual preference) گهڻو ڪري جنسي لاڙي سان ملي جلي ٿي، پر نفسياتي تحقيق ۾ انهن کي مختلف سمجهيو ويندو آهي. آمريڪن سائڪولوجيڪل ايسوسيئيشن موجب "پسند" مان مراد ڪنهن حد تائين ارادي چونڊ ٿي سگهي ٿي، جڏهن ته جنسي لاڙو ڪا چونڊ ناهي.[8]
اعداد و شمار
[سنواريو]مختلف سروي ۽ تحقيقات موجب، دنيا جي آباديءَ ۾ جنسي لاڙي جا تخمينا هيٺين طرح آهن:
- مخالف جنس پرست (Heterosexual): لڳ ڀڳ 90% کان 95%.
- هم جنس پرست (Homosexual): لڳ ڀڳ 1% کان 5%.
- ٻه جنس پرست (Bisexual): لڳ ڀڳ 2% کان 5%.
- لاجنسي (Asexual): لڳ ڀڳ 1%.
(نوٽ: اهي انگ اکر ثقافت ۽ سروي جي طريقيڪار موجب تبديل ٿي سگهن ٿا).
حوالا
[سنواريو]- 1 2 3 4 5 6 "Sexual Orientation & Homosexuality". American Psychological Association. 2020.
- ↑ "Sexual Orientation". American Psychiatric Association.
- 1 2 "Asexuality". Sex and Society. 2. Marshall Cavendish. 2009. pp. 82–83.
- 1 2 "Asexuality: What It Is and Why It Matters". The Journal of Sex Research 52. April 2015.
- ↑ حوالي جي چڪ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedAmPsycholAssn-definitions - ↑ Firestein, Beth A. (2007). Becoming Visible: Counseling Bisexuals Across the Lifespan. Columbia University Press. p. 9.
- 1 2 3 4 5 حوالي جي چڪ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedBailey - 1 2 Frankowski BL (June 2004). "Sexual orientation and adolescents". Pediatrics.
- 1 2 LeVay, Simon (2017). Gay, Straight, and the Reason Why: The Science of Sexual Orientation. Oxford University Press.
- ↑ حوالي جي چڪ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named:2 - ↑ "Submission to the Church of England's Listening Exercise on Human Sexuality". The Royal College of Psychiatrists.
{{cite web}}: Missing or empty|url=(مدد) - ↑ Reiter L. (1989). "Sexual orientation, sexual identity, and the question of choice". Clinical Social Work Journal.