مواد ڏانھن هلو

جمھوريه آئرلينڊ جو نسبتي نشان

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
جمھوريه آئرلينڊ جو نسبتي نشان
نشان جو حقدار آئرلينڊ جي ريپبلڪ
اختيار ڪيو ويو1945 (درج ڪيو ويو: آئرلينڊ جي ھٿيارن لاء)[1] c.1541 (ذڪر ڪيو ويو:آئرلينڊ جي بادشاھت), c.1280 (ذڪر ڪيو ويو: آئرلينڊ جي بادشاھت )
چٽسالي ھٿيارازيور (تيز نيري رنگ) جي شيلڊ م سونھري ھارپ (سرندي) ۾ چاندي جون تندون
اڳوڻو شمارStyle used during the period of the Kingdom of Ireland Three gold crowns ordered vertically on a blue shield with a white border. A king sitting on a throne
استعمالھارپ (سرندي وانگر ساز) جي نشان کي استعمال ڪيو ويندو آهي: آئرلينڊ جي پارليامينٽ اريڪٽاس جي سمورن منظور ڪيل قانونن تي؛ آئرلينڊ جي صدر جي مھر تي؛ آئرش پاسپورٽ تي، کوڙ سرڪاري کاتن ۾ ؛ آئرش يورو سڪن تي. ان نشان جو استعمال يونائيٽيڊ ڪنگڊم م نادرن آئرلينڊ جي ڪجهه سرڪاري بيجن تي پڻ ٿئي ٿو .


جمھوريه آئرلينڊ جو نسبتي نشان(انگريزي: coat of arms of Ireland ) ھڪ قسم جو مخصوص تختي وارو نشان آھي جنھن ۾ ازيور (تيز نيري رنگ) جي تختي ۾ ھڪ سونھري ساز: ھارپ ( سرندي جھڙو) ٺھيل ھوندو آھي جنھن جون تندون چاندي جون ھونديون آھن[2] اھو ھڪ زماني کان وٺي آئرلينڊ جو نسبتي نشان آھي جيڪو آئرلينڊ جي بادشاهن جو نشان ھوندو ھو ۽ ان جو تاريخ م حوالو تيرھين صدي عيسويءَ کان ملي ٿو. اھو نسبتي نشان انگلينڊ جي بادشاھ ھينري اٺين پڻ ان وقت اختيار ڪيو جڏهن ھن آئرلينڊ جي لارڊ شپ جو مدو پورو ڪيو ھو ۽ 1541ع ۾ آئرلينڊ جي ٻيھر بادشاھت جو اعلان ڪرايو. 1603 م جڏهن انگلينڊ، ويلز ۽ اسڪاٽلينڊ جون بادشاھتن جو يونائيٽيڊ ڪنگڊم ۾ انضمام ٿيو تہ انھن سڀني جي نشانن کي يونائيٽيڊ ڪنگڊم جي شاھي نسبتي نشانن م شامل ڪيو ويو. 1922 م جڏهن آئرلينڊ يونائيٽيڊ ڪنگڊم کان ڌار ٿيو تہ ھارپ (سرندو) آئرش فري اسٽيٽ جي نشان ۾ شامل ڪيو ويو. 9 نومبر 1945 م آئرلينڊ جي موجوده نسبتي نشان کي رجسٽر ڪيو ويو.

وضاحت

[سنواريو]

جديد آئرش رياست طرفان استعمال ٿيندڙ هارپ جو خاڪو ٽرينٽي ڪاليج هارپ (جنهن کي برائن بورو هارپ پڻ چيو وڃي ٿو) تي ٻڌل آهي، جيڪو وچئين دور جي پڇاڙيءَ وارو هڪ گيلي هارپ آهي ۽ هن وقت ٽرينٽي ڪاليج ڊبلن ۾ محفوظ آهي.[note 1] ان جو جديد خاڪو انگريز مجسما ساز پرسي ميٽڪالف تيار ڪيو، جنهن اهو خاڪو آئرش حڪومت طرفان 1928ع ۾ جاري ٿيندڙ نئين سڪن جي ڊزائن لاءِ منعقد ڪيل مقابلي ۾ پيش ڪيو هو. ميٽڪالف جي ڊزائن بعد ۾ رياستي نشان طور هارپ جي سرڪاري شڪل جو بنياد بڻجي وئي.[حوالو گهربل]

هي جديد خاڪو اڳين تصويرن کان نمايان طور مختلف آهي. سترهين صديءَ دوران هارپ کي اڪثر هڪ عورت جي مٿي ۽ سيني سان ڏيکاريو ويندو هو، جيئن ٻيڙين جي اڳئين حصي تي لڳل مجسمي (figurehead) جي صورت هوندي آهي. سرڪاري خاڪي ۾ هارپ جون مڪمل ٽيهن تارون ڏيکارڻ ضروري نه آهن، پر انهن جو تعداد نون کان گهٽ نه هجڻ گهرجي.[3] هارپ جون تارون هميشه چانديءَ جي رنگ ۾ ۽ هارپ پاڻ سون جي رنگ ۾ ڏيکاريو ويندو آهي.

هارپ کي نيري پسمنظر تي ڏيکاريو ويندو آهي، جنهن کي علمِ نشانيات (Heraldry) ۾ Azure چيو ويندو آهي. هي رنگ سڀ کان پهرين فرانسيسي علمِ نشانيات جي ماهرن آرموريل وائينبرگن ۾ اختيار ڪيو، جيڪو 1260ع کان 1285ع جي وچ ۾ تيار ٿيو هو، ۽ ان وقت کان وٺي آئرلينڊ جي علامتي رنگ طور نيرو استعمال ٿيندو رهيو آهي.[4] ڪڏهن ڪڏهن هن رنگ کي غلطيءَ سان سينٽ پيٽرڪ جو نيرو سان ڳنڍيو ويندو آهي، پر ٻنهي جو ڪو سڌو تعلق ناهي. هارپ جي نيري پسمنظر کي گورمفليٿ سان پڻ منسوب ڪيو ويو آهي، جيڪا گيلي ڏند ڪٿائن ۾ آئرلينڊ جي علامتي نسواني شخصيت آهي. آئرش ٻوليءَ ۾ گورمفليٿ ٻن لفظن گورم (نيرو) ۽ فليٿ (حاڪم يا خودمختيار) مان ٺهيل آهي. شروعاتي آئرش متنن ۾ اهو نالو ڏهين ۽ يارهين صديءَ جي ڪيترين راڻين لاءِ پڻ استعمال ٿيو آهي، جيڪي بادشاهي سياست سان ويجهڙائي رکنديون هيون. آئرلينڊ جي قومي لائبريري موجب، قديم آئرش ڏند ڪٿائن ۾ آئرلينڊ جي خودمختياري (Flaitheas Éireann) کي اڪثر نيري پوشاڪ پهريل عورت جي صورت ۾ پيش ڪيو ويندو هو.[3]

ڪڏهن ڪڏهن اها دعويٰ ڪئي ويندي آهي ته آئرلينڊ دنيا جو واحد ملڪ آهي، جنهن جي قومي علامت هڪ موسيقيءَ جو ساز آهي،[5] پر اها ڳالهه مڪمل طور درست نه آهي. مثال طور پاپوا نيو گني جي قومي علامت ڪنڊو ڊرم آهي، برونڊي جي بادشاهت جي اڳوڻي جهنڊي ۽ سرڪاري نشان ۾ پڻ ڊرم شامل هو، جڏهن ته ٽرينيڊاڊ ۽ ٽوباگو جي قومي نشان ۾ اسٽيل پين ڏيکاريل آهي.[6][7]

استعمال

[سنواريو]

اڄڪلهه هارپ جي تصوير آئرلينڊ جي جمهوريه جي سڪن، پاسپورٽن ۽ سرڪاري مهرن تي استعمال ڪئي وڃي ٿي. اها اتر آئرلينڊ جي ڪيترن ئي ادارن جي نشانين ۾ پڻ شامل آهي، جهڙوڪ اتر آئرلينڊ پوليس سروس. هارپ کي ڪيترين ئي آئرش ڪمپنين، جهڙوڪ گنيز ۽ رائنيئر، جي علامتن ۾ پڻ استعمال ڪيو ويو آهي. اهو انهن ملڪن جي قومي نشانن ۾ پڻ موجود آهي، جن جا آئرلينڊ يا برطانيه سان تاريخي لاڳاپا رهيا آهن، جهڙوڪ مونٽسيراٽ ۽ ڪينيڊا. 1984ع ۾ چيف هيرالڊ جي منظوري سان جديد هارپ جي سرڪاري نمونن کي آئرلينڊ جي حڪومت عالمي دانشورانه ملڪيت تنظيم (WIPO) وٽ پيرس ڪنوينشن براءِ صنعتي ملڪيت جي تحفظ جي آرٽيڪل 6ter تحت رياستي نشان طور رجسٽر ڪرايو.[3][8][9]

حڪومت صرف انهن تصويرن کي رجسٽر ڪرايو، جن ۾ هارپ کاٻي پاسي رخ رکي ٿي ۽ ان جو صوتي تختو ساڄي پاسي هوندو آهي. جيتوڻيڪ آئرلينڊ جو اٽارني جنرل جي آفيس جو خيال هو ته ساڄي رخ واريون تصويرون به رجسٽر ٿيڻ گهرجن، پر پيٽنٽ ماهرن صلاح ڏني ته اهڙي رجسٽريشن شايد گنيز شراب ساز ڪمپني جي ان علامت جي استعمال سان ٽڪراءُ پيدا ڪري، جيڪا اها 1870ع واري ڏهاڪي کان استعمال ڪري رهي آهي.[10]

صدارتي جهنڊو

[سنواريو]
آئرلينڊ جي صدر جو صدارتي جهنڊو

1945ع کان هارپ نه رڳو آئرلينڊ جو قومي نشان آهي، پر اهو عهدي تي موجود هر آئرلينڊ جي صدر جو پڻ سرڪاري نشان هوندو آهي.[حوالو گهربل] عام طور تي اهو نشان صدارتي جهنڊو جي صورت ۾ ڏيکاريو ويندو آهي. هي جهنڊو آراس ان اوختاران، جيڪو ڊبلن ۾ صدر جي سرڪاري رهائشگاهه آهي، ۽ ڊبلن محل تي صدر جي موجودگي دوران ڦڙڪايو ويندو آهي. اهو صدر جي استعمال هيٺ ايندڙ آئرلينڊ جي صدارتي رياستي گاڏي تي پڻ لڳايو ويندو آهي.

ٻين ملڪن جي صدارتي يا شاهي جهنڊن وانگر، هي جهنڊو ڪڏهن به اڌ جهڪيل حالت ۾ نه ڦڙڪايو ويندو آهي. البت آئرلينڊ جو صدارتي جهنڊو ڪڏهن به قومي جهنڊي تي فوقيت حاصل نٿو ڪري، جڏهن ته مثال طور برطانيا جو شاهي جهنڊو برطانوي قومي جهنڊي تي فوقيت رکي ٿو.

تاريخ

[سنواريو]
1702ع جو برطانيا ۽ آئرلينڊ جو نقشو، جنهن ۾ آئرلينڊ، انگلينڊ، اسڪاٽلينڊ ۽ فرانس جا قومي نشان ڏيکاريل آهن. هارپ تي عورت جو مٿو ۽ سينا ڏيکاريل آهن.

ڇاڪاڻ⁠تہ هيرالڊري بنيادي طور جاگيرداري دور جو فن هو، تنهنڪري آئرلينڊ ۾ قومي نشانن جو رواج 1169ع ۾ آئرلينڊ تي نارمن حملي کان پوءِ شروع ٿيو، جڏهن⁠تہ انگلينڊ ۽ يورپ جي براعظم ۾ هي فن ان کان ڪيترائي ڏهاڪا اڳ ترقي ڪري چڪو هو. آئرلينڊ لاءِ پهرين هيرالڊ آف آرمز جو ذڪر 1392ع ۾ ملي ٿو. بعد ۾ انگريزي ڪاليج آف آرمز جي ماتحت آئرلينڊ ڪنگ آف آرمز جي جاءِ تي 1552ع ۾ آزاد السٽر ڪنگ آف آرمز ۽ اٿلون پرسووينٽ مقرر ڪيا ويا، جن کي سڄي آئرلينڊ جي هيرالڊري بابت اختيار حاصل هئا. 1943ع ۾ السٽر ڪنگ آف آرمز کي انگلينڊ جي نوروئي اينڊ السٽر ڪنگ آف آرمز سان ضم ڪيو ويو. ان کان پوءِ آئرلينڊ جو چيف هيرالڊ جو عهدو قائم ٿيو، جنهن 9 نومبر 1945ع تي آئرلينڊ جي قومي نشان کي سرڪاري طور رجسٽر ڪيو.[حوالو گهربل]

تنهن هوندي به، هارپ کي آئرلينڊ جي بادشاهه جي قومي نشان طور سڀ کان پراڻي وچئين دور جي نشانن جي فهرست مان هڪ ۾ به ڏسي سگهجي ٿو. فرانس ۾ تيار ڪيل وائينبرگن رول، جيڪو لڳ ڀڳ 1280ع جو آهي ۽ هاڻي دي هيگ، نيدرلينڊ ۾ محفوظ آهي، ان ۾ آئرلينڊ جي بادشاهه لاءِ نيري پسمنظر تي سون جي هارپ (Azure a harp Or) وارو نشان ڏنل آهي.[11][12]

هارپ، جيڪا روايتي طور حضرت دائود سان وابسته سمجهي ويندي آهي، وچئين دور جي هيرالڊري ۾ نهايت ناياب نشان هئي، ۽ اوائلي 19 هيرالڊڪ فهرستن مان رڳو ٻن ۾ هارپ وارو نشان ملي ٿو.[13] 12هين ۽ 13هين صديءَ دوران بادشاهن جان ۽ ايڊورڊ اول جي دور جي آئرش سڪن تي ٽڪنڊي شڪليون به ملن ٿيون. ڪجهه محققن موجب اهي سادي نموني جون هارپون هيون، جڏهن⁠تہ ٻين جي راءِ آهي تہ آئرش سڪن کي سڃاڻڻ لاءِ ٽڪنڊي نشان استعمال ٿيندا هئا، جن مان پوءِ هارپ جي علامت ترقي ڪئي.[14]

هارپ کي آئرلينڊ جي قومي نشان طور اختيار ڪرڻ جو خيال شايد وچئين دور جي ٽرسٽن واري داستاني سلسلي ۾ ذڪر ڪيل خيالي آئرش بادشاهه سان يا تيرهين صديءَ جي مشهور گيلڪ قصيدي Tabhroidh Chugam Cruit mo Riogh سان لاڳاپيل هجي، جيڪو ٿامونڊ جي بادشاهه ڊوننخاد اوبرائن لاءِ لکيو ويو هو.[15]

هارپ جي اصل بابت اختلافن جي باوجود، هينري اٺون 1541ع ۾ قائم ڪيل آئرلينڊ جي بادشاهت لاءِ ان کي سرڪاري قومي نشان طور اختيار ڪيو. السٽر ڪنگ آف آرمز جي آفيس ۾ محفوظ هڪ دستاويز، جيڪو هينري اٺين يا سندس پٽ ايڊورڊ ڇهين جي شروعاتي دور سان واسطو رکي ٿو، هارپ کي آئرلينڊ جي بادشاهت جو قومي نشان قرار ڏئي ٿو.[15]

1603ع ۾ تاجن جي اتحاد کان پوءِ هارپ کي انگلينڊ، اسڪاٽلينڊ ۽ آئرلينڊ جي گڏيل شاهي قومي نشان ۾ شامل ڪيو ويو. 1922ع ۾ آئرش آزاد رياست جي برطانيه کان الڳ ٿيڻ کان پوءِ، هارپ کي آزاد آئرش رياست جي قومي علامت طور برقرار رکيو ويو.

اڳوڻا قومي نشان

[سنواريو]
نيڪولس هيليئرڊ پاران آئرلينڊ جي عظيم مهر لاءِ تيار ڪيل غير استعمال ٿيل خاڪو. ايلزبيٿ پهرئين جي ٻنهي پاسن تي هارپ (کاٻي) ۽ ٽي تاج (ساڄي) آئرلينڊ جي لڳاتار قومي نشانن طور ڏيکاريل آهن.[16]

1171ع کان 1541ع تائين موجود آئرلينڊ جي لارڊشپ جو پڻ پنهنجو قومي نشان هو. ايڊورڊ چوٿين جي لڳ ڀڳ 1467–1468ع واري جاچ موجب آئرلينڊ جو قومي نشان نيري پسمنظر تي عمودي ترتيب ۾ ٽي سونهري تاج ۽ انهن جي چوڌاري اڇي سرحد هو.[15][17][18]

انهن ٽن تاجن کي آئرلينڊ سان منسوب ڪرڻ جو سبب غالباً اهي نارمن ۽ گيلڪ آئرش سردار هئا، جن چوڏهين صديءَ جي شروعات ۾ ايڊورڊ اول جي اسڪاٽلينڊ خلاف جنگين ۾ حصو ورتو. اهي تاج اصل ۾ سينٽ ايڊمنڊ سان منسوب هئا، جيئن انگريزي سردار سينٽ جارج جي جهنڊي سان وابسته هئا.[15]

مڃيو وڃي ٿو تہ هينري اٺون جي پوپ سان لاڳاپا ٽٽڻ کان پوءِ آئرلينڊ جي قومي نشان طور ٽن تاجن کي ختم ڪيو ويو. نارمن دور کان پوءِ آئرلينڊ قانوني طور پوپ جي جاگير هئي، جنهن تي انگريزي بادشاهه جي بالادستي هئي. تنهنڪري ٽن تاجن کي هٽائڻ جو هڪ سبب اهو به سمجهيو وڃي ٿو تہ اهي پوپ جي ٽن تاجن واري تاج جي علامت هئا.[11][18]

تنهن هوندي به، ٽن تاجن جي ياد ڪجهه عرصي تائين هڪ ايلزبيٿي دور جي هارپ واري نموني ۾ باقي رهي، جنهن ۾ ٽي هارپون ڏيکاريل هيون، پر اهو نمونو عوام ۾ مقبول نه ٿي سگهيو ۽ هينري اٺين جي دور کان استعمال ٿيندڙ هڪڙي هارپ واري نشان کي تبديل نه ڪري سگهيو.[15]

هڪ ٻيو نشان، جيڪو ڪڏهن ڪڏهن آئرلينڊ سان منسوب ڪيو ويندو هو، ميٿ جي شاهي صوبي جو قومي نشان هو. ميٿ، جيڪو هاڻي لينسٽر صوبي جو حصو آهي، قديم زماني ۾ اعليٰ بادشاهن جو مرڪز هو. ان جي اصل نشان ۾ نيري پسمنظر تي تخت تي ويٺل بادشاهه ڏيکاريل هو، جڏهن⁠تہ آئرلينڊ لاءِ استعمال ٿيل هڪ متبادل صورت ۾ پسمنظر نيري بدران ڪارو رکيو ويو هو.[3]

آئرلينڊ جي بادشاهت جو قومي نشان
آئرلينڊ جي لارڊشپ جو قومي نشان
ميٿ جي شاهي صوبي جو قومي نشان

نشاني جا ٻيا جزا

[سنواريو]
آئرلينڊ جي بادشاهت جو مڪمل هيرالڊڪ نشان، جنهن ۾ گهٽ استعمال ٿيندڙ تاجي نشان پڻ شامل آهي.

هڪ تاجي نشان (Crest)، جيڪو تمام گهٽ استعمال ۾ آيو، غالباً جيمس پهرئين جي تخت نشيني جي موقعي تي تيار ڪيو ويو هو.[19] هيرالڊري ۾ ان جي وضاحت هن ريت ڪئي وئي آهي: سوني رنگ جو ٽن برجَن وارو قلعو، جنهن جي دروازي مان هڪ اڇو هرڻ ٽپو ڏيندي نڪري رهيو آهي، جنهن جا سينگ ۽ سُم پڻ سونهري آهن.[20] ان سان گڏ استعمال ٿيندڙ ٽورس (Torse) سونهري ۽ نيري رنگ جو هو.[20]

هي ٽورس ۽ تاجي نشان آئرلينڊ جي بادشاهت واري دور ۾ به تمام گهٽ استعمال ٿيا. اسڪاٽلينڊ جي برعڪس، آئرلينڊ کي برطانيه جي اندر الڳ مڪمل قومي نشان رکڻ جو حق حاصل نه هو. اڄڪلهه آئرلينڊ جي رياست به نه ٽورس ۽ نه ئي تاجي نشان استعمال ڪري ٿي.

تاريخي طور هارپ جي مٿان گهڻو ڪري هڪ تاج پڻ ڏيکاريو ويندو هو. اهڙي صورت ۾ اهو هيرالڊڪ بيج طور استعمال ٿيندو هو، جيڪو ڪنهن شخص، اداري يا حڪومت سان وابستگي يا ملڪيت ظاهر ڪرڻ لاءِ هوندو آهي. ايلزبيٿ پهرئين 1586ع ۾ پنهنجي ٻي عظيم شاهي مهر تي هن بيج کي استعمال ڪيو. هي علامت ان کان اڳ آئرلينڊ جي لارڊشپ جي ٽيوڊر خاندان واري دور جي سڪن تي به موجود هئي ۽ پوءِ آئرلينڊ جي بادشاهت جي سڪن تي پڻ استعمال ٿيندي رهي.

برطانيه جي قيام کان پوءِ هي بيج رائل آئرش ڪانسٽيبلري ۽ بعد ۾ رائل السٽر ڪانسٽيبلري جي ٽوپي جي نشان طور اختيار ڪيو ويو. اڄ به اهو برطانوي فوج جي رائل آئرش ريجيمينٽ جي ٽوپي جي نشان تي ڏسي سگهجي ٿو. آئرلينڊ جي جمهوريه ۾ عام طور تاج کان سواءِ هارپ کي سرڪاري بيج طور استعمال ڪيو ويندو آهي، جڏهن⁠تہ تاج سان گڏ هارپ اڃا به ڪجهه هنڌن تي ڏسڻ ۾ اچي ٿي، جهڙوڪ ٽرنٽي ڪاليج ڊبلن جي ڪجهه راندين وارين ٽيمن جي رنگين ٽائين تي.[حوالو گهربل]

حامي نشان ۽ شعار

[سنواريو]
ڊبلن جي ڪسٽم هائوس تي آئرلينڊ جي بادشاهت جو قومي نشان، جنهن سان برطانيا جي قومي نشان جا حامي جانور ۽ مٿان شاهي تاج ڏيکاريل آهي.

آئرلينڊ جي قومي نشان لاءِ سرڪاري طور ڪو به حامي نشان (Supporters) مقرر ٿيل نه آهي. بهرحال، تاريخي دور ۾ ان سان گڏ مختلف جانور ڏيکاريا ويندا رهيا آهن. ٽيوڊر خاندان جي آخري دور ۾ قومي نشان سان گڏ هڪ وايلز جو اژدها ۽ هڪ شينهن ڏيکاريو ويندو هو، جيڪي ترتيبوار وايلز ۽ انگلينڊ جي نمائندگي ڪندا هئا، ڇاڪاڻ⁠تہ ٽيوڊر حڪمران انگلينڊ جا بادشاهه پر نسل جي لحاظ کان ويلشي هئا.

بعد ۾ تاجن جي اتحاد کان پوءِ قومي نشان سان گڏ شينهن ۽ يوني ڪارن ڏيکاريا ويندا هئا، جيڪي انگلينڊ ۽ اسڪاٽلينڊ جي نمائندگي ڪندا هئا. ٻين تصويرن ۾ ٻه هرڻ، يا هڪ هرڻ ۽ هڪ شينهن پڻ شامل ڪيا ويا، جيڪي آئرلينڊ سان نسبت رکندا هئا. بهرحال، انهن مان ڪو به عنصر ڪڏهن به آئرلينڊ جي سرڪاري هيرالڊڪ وضاحت جو حصو نه رهيو، بلڪه اهي رڳو فنڪاراڻي اظهار جا مثال هئا.[حوالو گهربل]

آئرلينڊ سان لاڳاپيل ڪيترائي شعار پڻ هارپ سان گڏ استعمال ٿيندا رهيا آهن، جن ۾ آئرش حب الوطني جو نعرو ايرن گو براگ (آئرلينڊ هميشه لاءِ)، لاطيني شعار Quis separabit? (اسان کي ڪير جدا ڪندو؟)، جيڪو سينٽ پيٽرڪ جي معزز ترين حڪم جو شعار هو، ۽ It is new strung and shall be heard، جيڪو يونائيٽيڊ آئرشمين سوسائٽي جو شعار هو، شامل آهن. تنهن هوندي به، آئرلينڊ لاءِ ڪڏهن به ڪو سرڪاري هيرالڊڪ شعار مقرر نه ڪيو ويو، ۽ نه ئي قومي نشان سان مستقل طور ڪو شعار ڳنڍيل رهيو آهي.[حوالو گهربل]

نشان

[سنواريو]
آئرلينڊ جي بادشاهت جو مڪمل هيرالڊڪ نشان، جنهن ۾ گهٽ استعمال ٿيندڙ هيرالڊڪ چوٽي پڻ شامل آهي.

هارپ سان لاڳاپيل هيرالڊڪ چوٽي (Crest)، جيڪا تمام گهٽ استعمال ڪئي ويندي هئي، غالباً جيمز پهرئين جي تخت نشيني جي موقعي تي تيار ڪئي وئي هئي.[21] هيرالڊري ۾ ان جي وضاحت هن ريت ڪئي وئي آهي: سونهري رنگ جو ٽن برجَن وارو قلعو، جنهن جي دروازي مان هڪ اڇو هرڻ ٽپو ڏيندي نڪرندو آهي، جنهن جا سڱ ۽ کُر به سونهري هوندا آهن.[20] ان سان گڏ استعمال ٿيندڙ ٽورس (Torse) پڻ سونهري ۽ نيري رنگن جو هوندو هو.[20]

هي ٽورس ۽ چوٽي آئرلينڊ جي بادشاهت واري دور ۾ به تمام گهٽ استعمال ٿيندا هئا. اسڪاٽلينڊ جي ابتڙ، آئرلينڊ کي برطانيه جي اندر الڳ مڪمل قومي نشان استعمال ڪرڻ جو حق حاصل نه هو. اڄڪلهه آئرلينڊ جي رياست نه ٽورس ۽ نه ئي هيرالڊڪ چوٽي استعمال ڪري ٿي.

تاريخي طور هارپ کي گهڻو ڪري شاهي تاج سان گڏ ڏيکاريو ويندو هو. اهڙي صورت ۾ اهو هيرالڊڪ بيج طور استعمال ٿيندو هو، جيڪو ڪنهن حڪمران، اداري يا ملڪ سان وابستگي يا ملڪيت جي علامت هوندو آهي. ايلزبيٿ پهرئين 1586ع ۾ پنهنجي ٻي شاهي مهر تي اهو بيج استعمال ڪيو. ٽيوڊر دور ۾ آئرلينڊ جي لارڊشپ جي سڪن تي پڻ تاج سان گڏ هارپ جو نقش استعمال ٿيندو هو، جيڪو پوءِ آئرلينڊ جي بادشاهت جي سڪن تي به جاري رهيو.

برطانيه جي قيام کان پوءِ اهو نشان رائل آئرش ڪانسٽيبلري ۽ بعد ۾ رائل السٽر ڪانسٽيبلري جي ٽوپين جي بيجن تي استعمال ٿيو. اڄ به برطانوي فوج جي رائل آئرش رجيمينٽ جي ٽوپيءَ واري بيج تي اهو موجود آهي. جديد آئرلينڊ ۾ عام طور بغير تاج واري هارپ سرڪاري بيج طور استعمال ڪئي ويندي آهي، جڏهن⁠تہ تاج سان گڏ هارپ اڃا به ڪجهه ادارن، جهڙوڪ ٽرنٽي ڪاليج ڊبلن جي راندين جي ٽيمن جي رنگين ٽائين تي ڏسي سگهجي ٿي.[حوالو گهربل]

سهارو ڏيندڙ علامتون ۽ نعرو

[سنواريو]
ڊبلن جي ڪسٽم هائوس تي آئرلينڊ جي بادشاهت جو قومي نشان، جنهن جي ٻنهي پاسن تي برطانيا جو قومي نشان مان ورتل سهارو ڏيندڙ علامتون ۽ مٿان شاهي تاج ڏيکاريل آهي.

آئرلينڊ جي قومي نشان سان سرڪاري طور ڪا به سهارو ڏيندڙ علامت (سپورٽر) لاڳاپيل نه آهي. بهرحال، تاريخي دورن ۾ ڪجهه تصويرن ۾ هارپ جي ٻنهي پاسن تي مختلف جانور ڏيکاريا ويا آهن. مثال طور، ٽيوڊر دور جي آخر ۾ هارپ سان گڏ هڪ واژ ۽ هڪ شينهن ڏيکاريا ويندا هئا، جيڪي ترتيبوار ويلز ۽ انگلينڊ جي نمائندگي ڪندا هئا. ٽيوڊر حڪمران انگلينڊ جا بادشاهه هئا، پر سندن نسل ويلزي هو.

بعد ۾ تاجن جي اتحاد کان پوءِ، هارپ سان گڏ هڪ شينهن ۽ هڪ يونيڪورن ڏيکاريو ويو، جيڪي انگلينڊ ۽ اسڪاٽلينڊ جي علامتون هيون. ڪجهه ٻين تصويرن ۾ ٻه هرڻ يا هڪ هرڻ ۽ هڪ شينهن به آئرلينڊ جي نمائندگي لاءِ استعمال ڪيا ويا. بهرحال، اهي سڀئي رڳو فنڪاراڻي تشريحون هيون ۽ ڪڏهن به آئرلينڊ جي سرڪاري هيرالڊڪ وضاحت جو حصو نه رهيون.[حوالو گهربل]

آئرلينڊ سان لاڳاپيل ڪيترائي نعرا پڻ هارپ سان گڏ استعمال ٿيندا رهيا آهن، جن ۾ حب الوطنيءَ وارو آئرش نعرو ايرن گو برا (آئرلينڊ هميشه قائم رهي)، لاطيني نعرو ڪوئس سيپاريبٽ؟ (اسان کي ڪير جدا ڪندو؟)، جيڪو سينٽ پيٽرڪ جي معزز ترين آرڊر جو نعرو هو، ۽ It is new strung and shall be heard، جيڪو يونائيٽيڊ آئرشمين سوسائٽي جو نعرو هو، شامل آهن. تنهن هوندي به، آئرلينڊ جي قومي نشان لاءِ ڪڏهن به ڪو سرڪاري هيرالڊڪ نعرو منظور نه ڪيو ويو، ۽ نه ئي اهو قومي نشان سان مستقل طور استعمال ڪيو ويو آهي.[حوالو گهربل]

آئرلينڊ جي چئن صوبن جا هٿيارن جا نشان ۽ جهنڊو

[سنواريو]

آئرلينڊ جي روايتي چئن صوبن جا هٿيارن جا نشان عام طور چوٿائي ورهاست (ڪوارٽرنگ) جي صورت ۾ گڏ ڪري آئرلينڊ جي گڏيل هٿيارن جي نشان طور ڏيکاريا ويندا آهن. هن ورهاست ۾ عام ترتيب مطابق پهريون لينسٽر، ٻيو ڪوناٽ، ٽيون السٽر ۽ چوٿون منسٽر رکيو ويندو آهي. اهڙي ترتيب سان ٺهيل هٿيارن جا نشان اڪثر هيرالڊڪ جهنڊي (Banner of Arms) جي صورت ۾ استعمال ٿيندا آهن. اهي ٻين ڪيترن ئي هٿيارن جي نشانن ۽ سرڪاري علامتن ۾ پڻ شامل آهن. مثال طور، جينالاجيڪل آفيس، جنهن جي سربراهي آئرلينڊ جو چيف هيرالڊ ڪندو آهي، جي هٿيارن جي نشان ۾ هي چارئي صوبا چوٿائي ورهاست ۾ ڏيکاريل آهن، جن جي مٿان چيف گيولز آهي، جنهن تي ٻن چانديءَ جي طومارن جي وچ ۾ سونهري ٽيودر پورٽڪلس (Portcullis) ڏيکاريل آهي.[15]

لينسٽر جا هٿيارن جا نشان (Vert, a Harp Or, stringed Argent) بابت خيال ڪيو وڃي ٿو ته اهي شايد آئرلينڊ جي اصل هٿيارن جي نشان مان صرف رنگ (ٽنڪچر) جي تبديلي سان وجود ۾ آيا. اهڙيءَ طرح منسٽر جا هٿيارن جا نشان (Azure, three antique crowns Or) بابت پڻ سمجهيو وڃي ٿو ته اهي يا ته اڳوڻي لارڊشپ آف آئرلينڊ جي هٿيارن جي نشان تان ورتل آهن يا وري 1386ع ۾ رابرٽ ڊي ويري، ڊيوڪ آف آئرلينڊ لاءِ قائم ڪيل مختصر عرصي واري ڊيوڪ آف آئرلينڊ جي نشان مان اخذ ڪيا ويا. انهن ۾ ڏيکاريل تاج عام طور ”قديم“ يا ”مشرقي“ تاج طور سڃاتا وڃن ٿا، جيڪي سونهري دائري ۽ اٺ تيز ٽڪنڊي شعاعن تي مشتمل هوندا آهن، جن مان عام طور پنج نظر اچن ٿا.[22]

السٽر جا هٿيارن جا نشان ڊي برگ خاندان، يعني السٽر جي ارلن جي هٿيارن جي نشان ۽ السٽر جي ڳاڙهي هٿ واري مهر، جيڪا او نيل خاندان سان لاڳاپيل آهي، جي گڏيل صورت آهن. اهي ٻئي خاندان ۽ سندن علامتون السٽر سان ايتري ويجهڙائي سان لاڳاپيل آهن جو هڪ ٻئي کان الڳ نٿيون سمجهيون وڃن. انهن جي گڏيل هيرالڊڪ وضاحت هن ريت آهي: Or, on a Cross Gules, an inescutcheon Argent, charged with a dexter hand erect aupaumee and couped at the wrist Gules.[15]

آخر ۾، ڪوناٽ جا هٿيارن جا نشان هيرالڊڪ اصطلاحن ۾ Party Per Pale Argent and Azure, in the first an eagle dimidiated and displayed Sable in the second issuant from the partition an arm embowed and vested, the hand holding a sword erect, all Argent طور بيان ڪيا وڃن ٿا. عام طور اهو سمجهيو وڃي ٿو ته اهي جرمنيءَ جي شهر ريگنزبرگ ۾ واقع وچئين دور جي شاوٽن ڪلوسٽر (گيلڪ خانقاهه) جي هٿيارن جي نشان مان ورتا ويا. ريگنزبرگ جي هن خانقاهه جا هٿيارن جا نشان، جيڪي گهٽ ۾ گهٽ چوڏهين صديءَ کان موجود آهن، مقدس رومي سلطنت جي شهنشاهه جي هٿيارن جي نشان (جنهن خانقاهه کي سرپرستي فراهم ڪئي هئي) کي اڌ ورهاست جي صورت ۾ هڪ اهڙي علامت سان گڏ ڏيکارين ٿا، جيڪا شايد اوبرائن خاندان جي ڪرسٽ سان لاڳاپيل هجي (ڇاڪاڻ⁠تہ يارهين صديءَ جو هڪ اوبرائن هن خانقاهه جو ”باني“ طور درج ٿيل آهي). اهو پڻ خيال ڪيو وڃي ٿو ته اهي هٿيارن جا نشان رواڊري اوئا ڪونخوبر، ڪوناٽ جو بادشاهه ۽ نارمن حملي کان اڳ آئرلينڊ جي آخري اعليٰ بادشاهه کي، سندس سرپرستي جي اعتراف طور، خانقاهه طرفان عطا ڪيا ويا هئا. لڳ ڀڳ 1575ع ۾ ايٿلون جي پرسويونٽ ايڊورڊ فليچر انهن کي آئرلينڊ جا ”قديم هٿيارن جا نشان“ قرار ڏنو، ۽ سترهين صديءَ ۾ رنگن ۾ معمولي تبديلي سان اهي ڪوناٽ جا سرڪاري هٿيارن جا نشان بڻجي ويا.[15]

آئرلينڊ جي چئن صوبن جا هٿيارن جا نشان
آئرلينڊ جي چئن روايتي صوبن جا هٿيارن جا نشان، جيڪي چوٿائي ورهاست ۾ گڏ ڪري آئرلينڊ جا مشهور گڏيل هٿيارن جا نشان ٺاهيا ويا آهن.
1651ع جا آئرلينڊ جي صوبن جا هٿيارن جا نشان
1651ع ۾ استعمال ٿيندڙ آئرلينڊ جي صوبن جا هٿيارن جا نشان.[23] وچ ۾ ميدي جا هٿيارن جا نشان ڏيکاريل آهن، جڏهن ته ٽئين چوٿين حصي ۾ هيو ڊي ليسي، پهريون ارل آف السٽر جا هٿيارن جا نشان السٽر جي نمائندگي لاءِ شامل ڪيا ويا آهن.

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. Genealogical Office (9 November 1945). "Grant of Arms (Registration): Arms of Ireland". Catalogue. National Library of Ireland. G.O. MS 111G; folio 20. اصل نسخو مان 18 May 2013 تي محفوظ ڪيل. {{cite web}}: Unknown parameter |nopp= ignored (|no-pp= suggested) (مدد)
  2. "Heraldry in Ireland, 1943-2018". The National Library of Ireland.
  3. 1 2 3 4 Carragin, Eoin (18 April 2007). "Heraldry in Ireland". آئرلينڊ جي قومي لائبريري. ص. 3. اصل نسخو (PDF) مان 27 September 2011 تي محفوظ ڪيل. 17 March 2008 تي حاصل ڪيل.
  4. Crotty, John (16 February 2026). The Irish Tricolour - The truth behind the symbols and struggles that defined a nation. United Kingdom: The History Press. ص. 41–46. ISBN 978-1837051632.{{cite book}}: CS1 maint: date and year (ڳنڍڻو)
  5. "Protection and use of State emblems". enterprise.gov.ie.
  6. "40 Miles". Run For The Water.
  7. "Papua New Guinea Arms". www.hubert-herald.nl.
  8. "Glossary". Irish Patents Office. ص. Article 6ter. 31 May 2013 تي حاصل ڪيل.
  9. "C.4304-551". WIPO Circular (4304). 15 February 1985. https://6ter.wipo.int/pdf/en/e4304.pdf. Retrieved 22 May 2025.
  10. Humphreys, Joe (28 December 2013). "State feared Guinness objections over plan to make harp logo a trademark". دي آئرش ٽائيمز. ص. 1. 29 December 2013 تي حاصل ڪيل.
  11. 1 2 Michael C. O'Laughlin, 2001, The Irish Book of Arms, Irish Genealogical Association, p 15
  12. Hartemink, Ralf (1996). "Civic Heraldry of Ireland, National arms of Ireland". Heraldry of the World. ngw.nl. اصل نسخو مان 9 June 2011 تي محفوظ ڪيل. 13 July 2011 تي حاصل ڪيل.
  13. Velde, François. "Heraldry in Ireland". Heraldica.
  14. William Henry Grattan Flood, 1905, The Story of the Harp; James Simon, 1810, Simon's Essay on Irish Coins
  15. 1 2 3 4 5 6 7 8 Kennedy, John (Autumn 1991), "The Arms of Ireland: Medieval and Modern", Coat of Arms (155)
  16. "Nicholas Hilliard, Queen Elizabeth I: Design for the Obverse of the Great Seal of Ireland, AD 1584 or earlier". Images. British Museum. 8 December 2024 تي حاصل ڪيل.
  17. W. G. Perrin and Herbert S. Vaughan, 1922
  18. 1 2 Chambers's Encyclopædia, 1868, p. 627
  19. Questions and Answers, Notes and Queries, 1855, p. 350
  20. 1 2 3 4 Fox-Davies, A.C., 1915, The Book of Public Arms, London
  21. Questions and Answers, Notes and Queries, 1855, p. 350
  22. Boutell, Charles; Fox-Davies, A. C. (1914), The Handbook to English Heraldry (Illustrated 11th ڇاپو), Teddington, United Kingdom: The Echo Library, ص. 160, ISBN 978-1-4068-2770-5 {{citation}}: ISBN / Date incompatibility (مدد)
  23. "17th Century Pictorial Map of Galway City". اصل نسخو مان 1 November 2018 تي محفوظ ڪيل. 13 November 2018 تي حاصل ڪيل.
  1. ٽرينٽي ڪاليج هارپ کي اڳي 11هين صديءَ جي اعليٰ بادشاهه برائن بورو سان منسوب ڪيو ويندو هو، پر بعد ۾ تحقيق مان معلوم ٿيو ته هي هارپ 14هين يا 15هين صديءَ جو آهي، تنهنڪري اهو حقيقت ۾ برائن بورو جو نه هو. هي هارپ ٽرينٽي ڪاليج ڊبلن جي لائبريري جي لانگ روم ۾ مستقل نمائش لاءِ رکيل آهي.
حوالي جي چڪ: "note" نالي جي حوالن جي لاءِ ٽيگ <ref> آهن، پر لاڳاپيل ٽيگ <references group="note"/> نہ مليو