ثادق

ثادق
شھر ۽ گورنريٽ
Banner Seal
Coordinates:
ملڪ	سعودي عرب
صوبو	رياض صوبو
بنياد رکندڙ	بنو تميم
آبادي
• ڪثافت	auto في چورس ڪلوميٽر
وقتي علائقو	UTC+3 (AST)
• اونهارو (ر.ب.و)	UTC+3 (AST)

ثادق (عربي: ثادق) سعودي عرب جي نجد علائقي ۾ واقع هڪ ننڍڙو تاريخي شھر آهي. هن آباديءَ جي بنياد لڳ ڀڳ چار صديون اڳ وڌي وئي هئي. ثادق رياض کان اتر طرف لڳ ڀڳ 130 ڪلوميٽر جي مفاصلي تي واقع آهي.

ثادق

هن شهر جا رهاڪو گهڻو ڪري العبير، جيڪو رياض شهر جي اُتر ۾ لڳ ڀڳ 150 ڪلوميٽرن جي پنڌ تي آهي مان لڏي اچي هتي آباد ٿيا آهن. هن شهر جا مشهور خاندان الصاحي، الجابرا، السويلم، العيسي ۽ المانع آهن. ناصر الجابرا، شاهه عبدالعزيز جي دور ۾ ثادق شهر جو 30 سالن تائين گورنر رهيو.

نالي جو سبب

ابن منظور پنهنجي ڪتاب لسان العرب ۾ لکي ٿو: «ثَدَقَ مينهن، يعني ڪڪرن مان تيزيءَ سان نڪتو.» اهڙيءَ طرح واديِ ثادق مان مراد اهڙو واهه يا ماٿري آهي، جنهن ۾ پاڻي تيزيءَ سان وهي. ابن دريد پڻ جمهرة اللغة ۾ بيان ڪري ٿو ته ثادق نالي جو اشتقاق غالباً ثَدَقَ المطر مان ٿيو آهي، جنهن جي معنيٰ آهي ”مينهن جو تيزيءَ سان وسڻ يا وهڻ“.

جزيرة العرب جي محقق حمد الجاسر جو خيال آهي ته ثادق هڪ قديم آبادي آهي، ۽ اصل ۾ ثادق نالو واديءَ لاءِ استعمال ٿيندو هو. بعد ۾ جڏهن انهيءَ هنڌ تي شهر آباد ٿيو ته ساڳيو نالو آباديءَ کي ڏنو ويو. هن راءِ جي تائيد هڪ همعصر جاگرافيدان پڻ ڪري ٿو، جنهن موجب اهو هنڌ اتي واقع آهي جتي وادي عبيثران جو وهڪرو گڏ ٿي هڪ اهڙي مقام تي پهچي ٿو، جتان ٻوڏ جو پاڻي وڏي زور سان اڳتي وهي ٿو.

ثادق کي اُمُّ البَنادِق (يعني ”بندوقن جي ماءُ“) جي لقب سان پڻ سڃاتو ويندو آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ هن سعودي رياست جي قيام ۽ شيخ محمد بن عبد الوهاب جي اصلاحي دعوت جي حمايت ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو.

ثادق گورنري ۽ ان جي آسپاس وارن علائقن جو تفصيلي نقشو

ثادق جون ماتحت آباديون

ثادق محمل علائقي جو مرڪز آهي، ۽ انتظامي طور هيٺيون آباديون ان جي ماتحت آهن:

• رغبة
• البير
• الصفرات
• الحسي
• رويغب
• مشاش السهول
• رويضة السهول

جاگرافي

ثادق لڳ ڀڳ اتر کان ڏکڻ تائين 150 ڪلوميٽر ۽ اوڀر کان اولهه تائين لڳ ڀڳ 50 ڪلوميٽرن تائين پکڙيل آهي. هن گورنري جي اتر ۾ المجمع گورنري، ڏکڻ ۾ حريملاء گورنري، اوڀر ۾ الحضاف ۽ الملتھب، ۽ اولهه ۾ شقراء گورنري واقع آهن.

• الخناصر: (خ ۽ ن تي زبر) هٿ جي آڱرين جي ڳنڍن جهڙيون نمايان ننڍيون ٽڪريون، جيڪي روضة الخفس تي مٿاهين هنڌ تي واقع آهن. انهن جي ڀرسان اهو رستو گذري ٿو، جيڪو رويغب، جيڪو محمل علائقي جي ڳوٺن مان هڪ آهي، ڏانهن وڃي ٿو.

• خزہ: (خ تي زبر) هڪ نمايان، هموار چوٽيءَ وارو ڪاري رنگ جو جبل، جيڪو مجزل جبل جي ڏکڻئين ڇيڙي وٽ، عتڪ جي ڏکڻ ۾ واقع آهي. ابن عويدي لکي ٿو:

يوم أبو ناصر وحنا هل البأس الشديد

والصعب يمشي لنا طوع بليا رسنها

ترجمو:
ابو ناصر واري ڏينهن اسين سخت بهادري وارا ماڻهو هئاسين،
۽ ڏکئي کان ڏکيو ڪم به اسان جي اڳيان بنا ڪنهن رسيءَ جي آسانيءَ سان جهڪي ايندو هو.

ثادق جا نمايان ماڳ

ثادق جي اهم تاريخي ۽ قدرتي ماڳن ۾ وادي عبيثران، مقصورہ، طويلعه العلي، قاره بن عمار، جبل غرابه، بيت الجماعه التراثي، برج مشرف، نفود الساحبه، درب عتيڪ ۾ واقع ثادق جا قديم محل، ۽ بويطنات جي اترين ۽ ڏاکڻي وادي شامل آهن. شهر ۾ ڪيترائي سرڪاري ادارا پڻ قائم آهن.

ثادق ۾ رياض علائقي جون ڪيتريون مشهور سرسبز چراگاھون پڻ واقع آهن، جيڪي بهار جي موسم ۽ برساتن دوران قدرتي سائي چادر سان ڍڪجي وڃن ٿيون. انهن ۾ نوره، خفس شمالي چراگاھ، مزيرعه، عتيڪ ۽ حبيل شامل آهن.

ثادق جي ماتحت انتظامي مرڪزن ۾ هيٺيان شامل آهن:

• دبيجه
• رغبه
• رويضه سهول
• مشاش سهول
• خاتله
• بير
• رويغب
• صفرات
• بويرده
• حسي.

ان کان علاوه، هيٺيان آبادياتي علائقا پڻ ثادق سان لاڳاپيل آهن:

• ابا الخرفان
• أم سليم
• البدائع
• فيحاء العتش
• الفيضة

ثادق جا گورنر

• فهد بن احمد البهلال – ثادق جو پهريون گورنر.
• سعد بن سحيم.
• فيحان بن لبده.
• سويد بن علي السويد – 1420هه ۾ گورنر مقرر ٿيو.
• محمد بن عبد الرحمن الوطبان – 1 ربيع الاول 1432هه کان گورنر رهيو.
• سلمان بن عبد الله العجمي.

ثادق جون مشهور شخصيتون

• ساري بن يحيى بن سويلم العوسجي البدراني الدوسري ثادق ۽ محمل علائقي جو امير هو. هن امام محمد بن عبد الوهاب جي اصلاحي دعوت جو زمانو ڏٺو، ان جي بيعت ڪئي ۽ ثادق ۽ محمل جي ماڻهن سان گڏ سندس حمايت ڪئي. 1170هه ۾ امام عبد العزيز بن محمد بن سعود عارضي طور دخيل بن عبد الله بن سويلم البدراني الدوسري کي 1172هه تائين امير مقرر ڪيو، جنهن کان پوءِ ساري بن يحيى ٻيهر امارت سنڀالي. سندس وفات کان پوءِ سندس پٽ يحيى بن ساري سندس جانشين ٿيو.

• يحيى بن ساري بن سويلم البدراني الدوسري پنهنجي والد کان پوءِ ثادق جو امير ٿيو ۽ سندس امارت ڊگهي عرصي تائين جاري رهي. هن امام ترڪي بن عبد الله، جيڪو ٻي سعودي رياست جو باني هو، جي دور تائين حڪومت ڪئي. ابن لعبون پنهنجي تاريخ ۾ لکي ٿو ته 1239هه ۾ امام ترڪي بن عبد الله ثادق پهتو، جتي يحيى بن ساري امير هو، ۽ هن سدير جي ماڻهن کي حڪم ڏنو ته ثادق ۾ گڏ ٿين. پوءِ ثادق کي مرڪز بڻائي ٻين علائقن جي اتحاد ۽ فتح لاءِ مهم شروع ڪئي. يحيى بن ساري، علي بن سويد البدراني الدوسري ۽ محمل ۽ سدير جي ماڻهن امام ترڪي جي شروعاتي مهمن ۾ اهم مدد فراهم ڪئي.

• عبد العزيز بن ناصر بن عبد العزيز بن عيسى البدراني الدوسري 1344هه ۾ جده جو گهيرو دوران محمل ۽ الشعيب جي بيرق جو امير هو. هن معركة الرغامة ۾ پڻ حصو ورتو ۽ جده جي گهيري دوران شهيد ٿيو.

• ناصر بن حمد بن ناصر الجرباء البدراني الدوسري، امير حمد بن ناصر الجرباء جو پٽ، ڪيترين ئي فوجي مهمن ۾ شرڪت ڪئي. هو شوال 1347هه ۾ جنگ السبلة دوران محمل جي بيرق جو امير هو، جتي سخت زخمي ٿيو. اها سندس آخري فوجي مهم ثابت ٿي، ۽ 1402هه ۾ ثادق ۾ وفات ڪيائين.

• صالح الجبالي پنهنجي بهادري ۽ غيرمعمولي نشانيبازي سبب مشهور هو. هن بادشاهه عبد العزيز سان گڏ ڪيترين ئي فوجي مهمن ۾ شرڪت ڪئي، ۽ الجبالي خاندان محمل ۽ الشعيب جي بيرق کڻڻ لاءِ مشهور هو.

• محمد بن عبد العزيز الجرباء البدراني الدوسري ملڪ جي اتحاد وارين جنگين ۾ بادشاهه عبد العزيز سان گڏ نمايان ڪردار ادا ڪيو. 1353هه ۾ يمن جي جنگ دوران پنهنجي قبيلي جي فوج جو امير هو. سندس وفات ثادق ۾ ٿي.

• عيسى بن علي بن عبد الله العيسى العلي البدراني الدوسري، ثادق جي امير علي بن عبد الله جو پٽ، محمل ۽ الشعيب جي بيرق جو امير هو. هن سعودي اتحاد جي اڪثر جنگين ۾ شرڪت ڪئي، جن ۾ جراب جي جنگ (1333هه)، عسير جي فتح (1338هه)، حائل جو الحاق (1339هه)، 1351هه واري ادارسه بغاوت، ۽ معركة الدبدبة ۽ أم رضمة (1347هه) شامل آهن.

• شيخ محمد بن عبد العزيز آل الشيخ العوسجي البدراني الدوسري پهرين سعودي رياست جي دور ۾ ثادق، الشعيب، محمل ۽ عمان جو قاضي هو. هو پنهنجي زماني جي مشهور عالمن مان شمار ٿيندو هو. سندس پٽ شيخ عبد العزيز پڻ علمي شخصيت هو، ۽ هن خاندان ۾ علمي روايت چوڏهين هجري صدي جي وچ تائين جاري رهي. هن خاندان مان شيخ حمد بن عبد العزيز بن محمد آل الشيخ العوسجي پڻ ٻي سعودي رياست جي دور جو هڪ مشهور عالم هو، جيڪو خاص طور حنبلي فقہ ۾ پنهنجي گهري علم سبب مشهور هو، ۽ سندس فتوائن کي وڏي اهميت حاصل هئي.