مواد ڏانھن هلو

بوڊاپيسٽ

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
بوڊاپيسٽ
Budapest
راڄڌاني
هنگري جي راڄڌاني
Magyarország fővárosa
هنگري جي پارليامينٽ
بوڊا قلعو ۽ زنجير پل
هيرو اسڪوائر
ماٿيس چرچ سان گڏ ماهيگيرن جو قلعو
گيلرٽ باٿروم ۽ لبرٽي پل
Banner of بوڊاپيسٽBudapest
Banner
Coat of arms of Budapest
Coat of arms
بوڊاپيسٽBudapest is located in Hungary
بوڊاپيسٽBudapest
بوڊاپيسٽ
Budapest
ھنگري اندر جڳھ
بوڊاپيسٽBudapest is located in Europe
بوڊاپيسٽBudapest
بوڊاپيسٽ
Budapest
يورپ اندر جڳھ
Coordinates: 47°29′33″N 19°03′05″E / 47.49250°N 19.05139°E / 47.49250; 19.05139
ملڪ ھنگري
علائقومرڪزي هنگري
بوڊا، پيسٽ ۽ ابوڊا جو اتحاد17 نومبر 1873ع
بورو
23 ضلعا
  • 1. وارڪيروليٽ
  • 2. بوڊاپيسٽ II
  • 3. بوڊاپيسٽ III، ابوڊا۔بيڪاسميگيار
  • 4. اجپيسٽ
  • 5. بيلواروس۔ليپوٽواروس
  • 6. ٽيريزواروس
  • 7. ارزسيبيٽواروس
  • 8. جوزيفواروس
  • 9. فيرينڪواروس
  • 10. ڪوبانيا
  • 11. اجبوڊا
  • 12. هيگويڊيڪ
  • 13. بوڊاپيسٽ XIII
  • 14. زگلو
  • 15. راڪوسپالوٽا، پيسٽوجهيلي
  • 16. بوڊاپيسٽ XVI
  • 17. راڪوسمينٽي
  • 18. پيسٽزنٽلورنڪ
  • 19. ڪسپيسٽ
  • 20. پيسٽرزسيبٽ
  • 21. سيپلس
  • 22. بوڊافوڪ۔ٽيٽيني
  • 23. سوروڪسار
حڪومت
• طرزميئر- ڪائونسل
• باڊيبوڊاپيسٽ جي جنرل اسيمبلي
• ميئرگرجيلي ڪراسوني (Dialogue)
ايراضي
• راڄڌاني525.2 چورس ڪلوميٽر (202.8 چورس ميل)
• شھري
2,538 چورس ڪلوميٽر (980 چورس ميل)
آبادي
 (2022 جي مردم شماري)[3]
• ڪل1,685,342
• اندازو
(January 2023)[4]
1,671,004
• درجو1st (9th in EU)
• ڪثافت3182 في چورس ڪلوميٽر
• ميٽرو
2,999,794[4]
• ميٽرو ڪثافت434
رهاڪو نالاBudapester, budapesti (Hungarian)
GDP Nominal (2022)
وقتي علائقوUTC+1 (CET)
 • اونهارو (ر.ب.و)UTC+2 (CEST)
پوسٽل ڪوڊ
1011–1239
ڊائلنگ ڪوڍ1
آء ايس او 3166 ڪوڊHU-BU
NUTS codeHU101
HDI (2018)0.901[6] – very high · 1st
International AirportFerenc Liszt International Airport
ويب سائيٽBudapestInfo Official
Government Official
يونيسڪو عالمي ثقافتي ورثو
سرڪاري نالوBudapest, including the Banks of the Danube, the Buda Castle Quarter and Andrássy Avenue
يونيسڪو عالمي ثقافتي ورثوCultural: ii, iv
حوالو400
داخلا1987 (11th سيشن)
وڌاءُ2002
ايراضي473.3 ha

بوڊاپيسٽ (Budapest) هنگري جي راڄڌاني آهي. اهو ڊينيوب نديءَ جي ٻنهي ڪنارن تي پکڙيل آهي ۽ بنيادي طور تي ٻن شهرن جو ميلاپ آهي. نديءَ جي هڪ ڪناري تي "بوڊا" ۽ "قدیم بوڊا" آهي ۽ ٻئي ڪناري تي "پيسٽ" آهي. اڄ، "بوڊا" ۽ "پيسٽ" هڪ شهر بڻجي ويا آهن.

بوڊاپيسٽ (Budapest) هنگري جي گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي. اهو شهر جي حدن اندر آبادي جي لحاظ کان يورپي يونين جو نائين نمبر وڏو شهر آهي ۽ اهو ڊينيوب نديءَ تي سڀ کان وڏو شهر ھو؛ اڄ اهو ٻيو نمبر وڏو آهي. هن شهر جي آبادي اندازاً 17,52,286 آهي جيڪا 525 چورس ڪلوميٽرن جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي. بوڊاپيسٽ، جيڪو هڪ شهر ۽ ڪائونٽي ٻئي آهي، بوڊاپيسٽ ميٽروپوليٽن علائقي جو مرڪز آهي، جنهن جي ايراضي 7,626 چورس ڪلوميٽر ۽ آبادي 33,03,786 آهي. هي هڪ پرائيميٽ شهر آهي، جيڪو هنگري جي آبادي جو 33 سيڪڙو آهي.

بوڊاپيسٽ جي تاريخ تڏهن شروع ٿي جڏهن هڪ ابتدائي سيلٽڪ آبادي، لوئر پينونيا جي گاديءَ واري هنڌ، اڪونڪم (Aquiincum) جي رومن شهر ۾ تبديل ٿي. ھنگرين يا ھنن (Huns) ھن علائقي ۾ 9ھین صدي جي آخر ۾ آيا، پر سال 1242-1241ع ۾ منگولن پاران ھن علائقي کي لٽيو ويو. 15ھین صدي عيسويء تائين ٻيهر قائم ڪيل بوڊا ريناسنس انساني ثقافت جي مرڪزن مان هڪ بڻجي ويو. سال 1526ع ۾ موھاڪس جي جنگ لڳي، جنهن کانپوءِ 150 سالن جي عثماني حڪومت رهي. سال 1686ع ۾ بوڊين (Budain) جي ٻيهر فتح کان پوءِ هي علائقو خوشحاليءَ جي نئين دور ۾ داخل ٿيو، 17 نومبر، 1873ع تي بوڊا، پراڻي بوڊا ۽ پيسٽ جي هڪ ٿيڻ کان پوءِ هڪ عالمي شهر بڻجي ويو، جنهن جو نالو ”بوڊاپيسٽ" رکيو ويو. بوڊاپيسٽ آسٽرو-هنگري سلطنت، هڪ عظيم طاقت جيڪا، پهرين عالمي جنگ کانپوءِ، سال 1918ع ۾ ختم ٿي وئي، جو پڻ گڏيل راڄڌاني بڻجي ويو. هي شهر سال 1848ع جي هنگري انقلاب ۽ سال 1945ع ۾ بڊاپسٽ جي جنگ، سال 1956ع جي هنگري انقلاب جي طور تي، جو مرڪزي نقطو هو.

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "The Municipality of Budapest (official)". 11 September 2014. 11 September 2014 تي حاصل ڪيل.
  2. ↑ "Területi statisztikai évkönyv, 2022" [Regional Statistical Yearbook, 2022 → Central Hungary: Budapest (525 km2) and Pest (6,392 km2)]. www.ksh.hu. Hungarian Central Statistical Office (KSH). 2023. ص. 4. 6 March 2024 تي حاصل ڪيل.
  3. ↑ "2022 Hungarian census". www.ksh.hu. Hungarian Central Statistical Office (KSH). 7 December 2023. 6 March 2024 تي حاصل ڪيل.
  4. 1 2 "22.1.2.1. Resident population by sex, county and region, 1 January (annual series)". www.ksh.hu. Hungarian Central Statistical Office (KSH). 31 August 2023. 6 March 2024 تي حاصل ڪيل.
  5. ↑ Multiple sources:
  6. ↑ "Sub-national HDI - Subnational HDI - Global Data Lab". globaldatalab.org.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=بوڊاپيسٽ&oldid=396057" تان ورتل