بدعت

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو

[1] بدعت تي القرآن اڪيڊمي

بِدعَتَ:bid‘ah :(عربي ٻولي: بدعة; انگريزي ٻولي: innovation) مذھبي معاملن ۾ نواڻ يا تبديلي[1][2] بِدعَتَ عربي ٻوليءَ جو لفظ آهي، جنهن جي اصطلاحي معنيٰ آهي ”ڪا اهڙي رسم يا طريقو، جنهن ۾ قرآن ۽ سنت جي پيرويءَ کان تجاوز ڪيو وڃي“. دين اسلام جي شريعت ۾ نئين رسم، جيڪا نبي سڳوري صلي الله عليه وسلم جي وقت ۾ نه ٿي هجي.[3] ڊاڪٽر طاهر القادري جو خيال آهي تہ لفظي ۽ اصطلاحي اختلافن باوجود اسلام جا سڀئي مڪتبہ فڪر ان امر تي متفق آهن تہ ڪنھن نئين امر جي حلت ۽ حرمت، جواز يا عدم جواز جي تعين لاءِ بدعت جي تقسيم اڻٽر آهي.ڇوتہ جيڪڏهن بدعت کي ڪنھن امتياز ۽ فرق کان سواءِ رڳو ھڪ ايڪو سمجھي نبي صه کان پوءِ ھر نئين ڪم کي ايجاد سمجھي حرام يا مردود قرار ڏجي ته دين جي تعليم ۽ اسلامي فقہ جو وڏو حصو ، اجتھاد جون سڀ صورتون، قياس سڀ ناجائز ٿي ويندا. [4] امام ابن تيميہ (728ھ) پنھنجي ڪتاب .’’منہاج السنۃ’’۾ چوي ٿو تہ عمر فاروق جو فرمان. نعمت البدعة هذهِ[5],[6] ۾ بدعت جي لغوي معني جي وضاحت ڪندي فرمايو تہ:

إنّما سمّاها بدعة لأن ما فعل ابتداء، بدعة لغة، وليس ذلک بدعة شرعية، فإنّ البدعة الشّرعية التی هی ضلالة ما فعل بغير دليل شرعی[7]
ان کي (باجماعت نماز تراويح کي) بدعت ان لاءِ چيو ويندو آهي جو اھو عمل ان کان پھريون ايئن نه ٿيو هو تنھن ڪري اھا بدعت لغوي آھي. اھا بدعت شرعي ناھي.بدعت شرعي اھڙي گمراھي آھي جيڪا دليل شرعي کانسواءِ عمل ۾ آندي وڃي.

— امام تيميہ[4]

بدعت حديث جي روشنيءَ ۾[سنواريو]

حضرت عائشه روايت ڪري ٿي تہ:

من أحدث فی أمرنا هذا ما ليس منه فهو ردّ.

ترجمو:جنهن به اسان جي دين ۾ ڪا اهڙي شيءِ پيدا ڪئي جيڪا هن ۾ نه هئي ته اهو انسان مردود آهي.
— مسلم[8], ابن ماجہ[9], المسند احمد[10]

بدعت جا قسم[سنواريو]

بدعت جا ٻه قسم آهن:

  1. بدعت حسنه
  2. بدعت سيئه

بدعت حسنه[سنواريو]

بدعت حسنه جي باري ۾ مشهور آهي ته حضرت عمر هڪ رات پنهجي گهر کان ٻاهر نڪتو ته ڏٺائين ته ڪجهه اصحابي رمضان جي رات ۾ الڳ الڳ نماز پڙهن پيا ته اوهان چيو اهي سڀ گڏجي نماز پڙهن ته ڪيڏو سٺو ٿيندو.

صحيح مسلم ۾ آهي ته:

جنهن اسلام ۾ ڪو سٺو طريقو ايجاد ڪيو ته ان انسان ۽ ان کان پوءِ ان تي عمل ڪرڻ واري کي پڻ ثواب ملندو.

— صحيح مسلم

بدعت سيئه[سنواريو]

اهري نئي شيءِ جيڪا اسلام جي خلاف هجي بدعت سيئه هوندي.

بدعت جا سبب[سنواريو]

بدعت جا سڀ کان وڏا سبب ھي ٿي سگهن ٿا:

  • ديني حڪمن کان لا علمي
  • پنهنجي خواهشن جي پيروي
  • ڪجهه انسانن جي راءِ کي تعصب ڏيڻ
  • ڪافرن سان مشابهت رکڻ

حوالا[سنواريو]

  1. A.C. Brown, Jonathan (2009). Hadith: Muhammad's Legacy in the Medieval and Modern World (Foundations of Islam). Oneworld Publications. p. 277. ISBN 978-1851686636. 
  2. Wehr, Hans (1994). Arabic-English Dictionary. Spoken Language Services, Inc.. pp. 57. 
  3. انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا، جلدي پھريون، سنڌي لئنگئيج اٿارٽي، حيدرآباد.
  4. 4.0 4.1 https://www.minhajbooks.com/urdu/btext/cid/4/bid/318/btid/1054/read/txt/%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%82%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%AF%D8%B9%D8%AA.html.  Missing or empty |title= (مدد)
  5. سانچو:مالک، المؤطا، 1 : 114، رقم، 250
  6. سانچو:ابن تيميه، منهاج السنة، 4 : 224
  7. سانچو:بخاری، الصحيح، کتاب صلاة التراويح، باب فضل من قام رمضان، 2 : 707، رقم : 1906
  8. مسلم، الصحيح، کتاب الأقضية، باب نقض الأحکام الباطلة، 3 : 1343، رقم : 1718
  9. ابن ماجه، السنن، المقدمة، باب تعظيم حديث رسول اﷲ صلی الله عليه وآله وسلم ، 1 : 7، رقم : 14
  10. أحمد بن حنبل، المسند، 6 : 270، رقم : 26372