مواد ڏانھن هلو

اپرنا سين

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
اپرنا سين
پيدائشاپرنا داس گپتا
(1945-10-25) 25 October 1945 (age 80)
ڪلڪتو، بنگال پريزيڊنسي، برطانوي هندستان
پيشو
  • اداڪارا
  • فلم هدايتڪار
  • اسڪرپٽ ليکڪا
سَرگَرمُ سالَ1961–هاڻوڪو
جيون ساٿي
ٻار ٻچاڪونڪونا سين شرما ۽ دونا سين

اپرنا سين (bn؛ پيدائشي نالو: داس گپتا) ڀارت جي هڪ فلم هدايتڪار، اسڪرپٽ ليکڪا ۽ اداڪارا آهي، جيڪا بنگالي سئنيما ۾ پنهنجي ڪم سبب مشهور آهي. هن اداڪارا ۽ فلمساز جي حيثيت سان ڪيترائي اعزاز حاصل ڪيا آهن، جن ۾ نَوَ قومي فلم ايوارڊ، ڇهه فلم فيئر ايوارڊ ايسٽ ۽ تيرهن بنگال فلم جرنلسٽس ايسوسيئيشن ايوارڊ شامل آهن.

فن جي شعبي ۾ سندس خدمتن جي اعتراف طور ڀارت جي حڪومت کيس پدم شري سان نوازيو، جيڪو ڀارت جو چوٿون اعليٰ ترين شهري اعزاز آهي.[1]

ابتدائي زندگي ۽ تعليم

[سنواريو]

اپرنا سين ڪولڪتا ۾ هڪ بنگالي خاندان ۾ پيدا ٿي. سندس خاندان جو اصل تعلق ڪاڪس بازار، چٽگانگ ضلعي (هاڻوڪي بنگلاديش) سان هو.[حوالو گهربل] سندس والد چيدانند داس گپتا هڪ نامور فلمي نقاد ۽ فلم هدايتڪار هو، جڏهن ته سندس والده سپريا داس گپتا لباسن جي جوڙجڪ ڪندڙ (ڪاسٽيوم ڊزائنر) هئي. هن 73 ورهين جي عمر ۾ چيدانند داس گپتا جي هدايتڪاريءَ ۾ ٺهيل فلم امودني (1994ع) لاءِ قومي فلم ايوارڊ براءِ بهترين لباسن جي جوڙجڪ حاصل ڪيو. اپرنا سين مشهور بنگالي شاعر جيبانانند داس جي ڀائٽي پڻ آهي.[2]

اپرنا سين پنهنجو ننڍپڻ هزاريباغ ۽ ڪولڪتا ۾ گذاريو. هن ابتدائي تعليم ماڊرن هاءِ اسڪول فار گرلس، بالي گنج، ڪولڪتا مان حاصل ڪئي.[3] ان کان پوءِ هن پريزيڊنسي ڪاليج، ڪولڪتا مان انگريزي ادب ۾ بي اي جي تعليم حاصل ڪرڻ شروع ڪئي، پر اها ڊگري مڪمل نه ڪري سگهي.

ڪيريئر

[سنواريو]

اداڪارا

[سنواريو]

اپرنا سين جي تفريحي دنيا ۾ شروعات پندرهن ورهين جي عمر ۾ ٿي، جڏهن مشهور فوٽوگرافر برائن بريڪ کيس پنهنجي 1960ع واري مشهور فوٽو سيريز مون سون لاءِ تصويربند ڪيو. ان سيريز جي هڪ تصوير رسالي لائيف جي سرورق تي پڻ شايع ٿي.[4]

هن 16 ورهين جي عمر ۾ ستيہ جت راءِ جي هدايتڪاريءَ هيٺ 1961ع ۾ رليز ٿيل فلم ٽين ڪنيا (ٽي ڌيئر) جي سماپتي واري حصي ۾ مرنمئي جو ڪردار ادا ڪري فلمي دنيا ۾ قدم رکيو. ستيہ جت راءِ سندس والد جو ويجهو دوست پڻ هو.[حوالو گهربل] ان کان پوءِ هوءَ ستيہ جت راءِ جي وڌيڪ فلمن، جهڙوڪ جنا ارنيا ۽ پيڪو سميت ڪل چار فلمن ۾ نظر آئي.

1965ع ۾، پنهنجي پهرين فلم کان چار سال پوءِ، اپرنا سين مرنال سين جي فلم آڪاش ڪُسم ۾ مونيڪا جو ڪردار ادا ڪيو. هوءَ بنگالي فلمي صنعت جي نمايان اداڪارائن مان هڪ رهي آهي ۽ بسنت بلاپ (1973ع) ۽ ميم صاحب (1972ع) جهڙين مشهور فلمن ۾ مرڪزي ڪردار ادا ڪيا. هن هندي فلمن، جهڙوڪ ايمان ڌرم (1977ع)، هڪ ڏينهن اوچتو (1989ع) ۽ گهاٽ (2000ع) ۾ پڻ ڪم ڪيو.

2009ع ۾ اپرنا سين شرميلا ٽيگور ۽ راهول بوس سان گڏ انيرڌ راءِ چوڌري جي بنگالي فلم انتاهين ۾ اداڪاري ڪئي. هن فلم کي چار قومي فلم ايوارڊ مليا.[5] 2019ع ۾ هوءَ بوهمان ۽ باسو پريبار سميت ڪيترين اهم بنگالي فلمن ۾ نظر آئي.

فلم هدايتڪار

[سنواريو]

اپرنا سين 1981ع ۾ فلم 36 چوئرنگهي لين ذريعي ليکڪا ۽ فلم هدايتڪار طور پنهنجي ڪيريئر جي شروعات ڪئي. جينيفر ڪينڊل جي مرڪزي ڪردار واري هن فلم کي ششي ڪپور پروڊيوس ڪيو هو. فلم کي نقادن وٽ وڏي پذيرائي ملي ۽ اپرنا سين کي بهترين هدايتڪاري لاءِ قومي فلم ايوارڊ پڻ حاصل ٿيو.

2009ع ۾ هن پنهنجي ايندڙ بنگالي فلم ايتي مرنالني جو اعلان ڪيو، جنهن ۾ پاڻ، ڪونڪونا سين شرما، رجت ڪپور، ڪوشڪ سين ۽ پريانشو چئٽرجي اهم ڪردارن ۾ هئا. فلم جي اسڪرپٽ رنجن گهوش سان گڏ لکي وئي، جيڪو پهريون ڀيرو اپرنا سين سان گڏ ڪم ڪري رهيو هو. هن فلم جو اسڪرپٽ وسلنگ ووڊس انٽرنيشنل فلمي اداري جي اسڪرين رائيٽنگ نصاب جو حصو پڻ رهيو، ۽ اها ڀارتي فلمي اداري مان تيار ٿيل اسڪرپٽ تي ٺهندڙ پهرين فلم مڃي وڃي ٿي.[6][7][غير بنيادي ذريعو جي ضرورت آهي] فلم 29 جولاءِ 2011ع تي رليز ٿي.

2013ع ۾ سندس فلم گوئنار باڪشو (زيورن جو دٻو) رليز ٿي، جنهن ۾ ٽن نسلن جي عورتن ۽ زيورن جي هڪ دٻي سان سندن لاڳاپي کي پيش ڪيو ويو. فلم باڪس آفيس تي ڪامياب رهي ۽ نقادن کان پڻ ساراهه ماڻي.[8] ان کان پوءِ 2015ع ۾ سندس فلم آرشي نگر رليز ٿي، جيڪا روميو ۽ جوليئٽ جي ڪهاڻيءَ تان ترتيب ڏنل هئي.[9]

2017ع ۾ سندس انگريزي ٻوليءَ جي فلم سوناٽا رليز ٿي، جنهن جي ليکڪا ۽ هدايتڪار پڻ هوءَ پاڻ هئي. هيءَ فلم مهيش ايلڪنچوار جي ساڳئي نالي واري ڊرامي تان ترتيب ڏنل هئي ۽ ان ۾ اپرنا سين، شبانه اعظمي ۽ لليٽ دبي ٽن وچولي عمر جي غير شادي شده عورتن جا ڪردار ادا ڪيا، جن جي زندگين کي فلم ۾ پيش ڪيو ويو.[10]

2021ع ۾ اپرنا سين پنهنجي ٽين هندي فلم دي ريپسٽ جي هدايتڪاري ڪئي، جنهن ۾ سندس ڌيءَ ڪونڪونا سين شرما ۽ ارجن رامپال مرڪزي ڪردارن ۾ هئا. فرسٽ پوسٽ کي ڏنل هڪ انٽرويو ۾ هن چيو ته فلم هڪ اهڙو اثرائتو ڊرامو آهي، جيڪو اهو سوال اٿاري ٿو ته جنسي ڏاڍائيندڙ پيدا ٿيڻ ۾ سماج جو ڪيترو ڪردار هوندو آهي.[11] هن فلم کي آڪٽوبر 2021ع ۾ ٿيل 26هين بوسان بين الاقوامي فلمي ميلي ۾ ڪِم جي سيوڪ ايوارڊ لاءِ نامزد ڪيو ويو.[12] اپرنا سين جي فلمسازيءَ جو انداز خاص طور تپن سنها کان متاثر رهيو آهي.

اعزاز ۽ ايوارڊ

[سنواريو]
اپرنا سين 2002ع لاءِ قومي فلم ايوارڊ براءِ بهترين هدايتڪار جو ايوارڊ ان وقت جي ڀارتي صدر اي. پي. جي. عبدالڪلام کان وصول ڪندي.

اعزازي خدمتون

[سنواريو]

اپرنا سين دنيا جي ڪيترن ئي بين الاقوامي فلمي ميلن ۾ ججن جي حيثيت سان خدمتون سرانجام ڏنيون آهن. 1989ع ۾ هوءَ 16هين ماسڪو بين الاقوامي فلمي ميلي جي ججن جي پينل جي ميمبر رهي.[14] 2008ع ۾ کيس ايشيا پئسفڪ اسڪرين ايوارڊ جي بين الاقوامي ججن جي بورڊ ۾ چونڊيو ويو، جڏهن ته 2013ع ۾ هن ٻئي لداخ بين الاقوامي فلمي ميلي جي ججن جي سربراهي ڪئي.[15]

1986ع کان 2005ع تائين اپرنا سين بنگالي عورتن جي مشهور پندرنهن روزه رسالي سنندا جي ايڊيٽر رهي، جيڪو آنند بازار پتريڪا گروپ پاران شايع ٿيندو هو ۽ اولهه بنگال توڙي بنگلاديش ۾ وڏي مقبوليت حاصل هئي. نومبر 2005ع کان ڊسمبر 2006ع تائين هوءَ بنگالي 24 ڪلاڪ انفارميشن ۽ تفريحي ٽيليويزن چينل ڪولڪتا ٽي وي سان تخليقي هدايتڪار (ڪريئيٽو ڊائريڪٽر) طور لاڳاپيل رهي. 2011ع ۾ هن سارڌا گروپ پاران جاري ڪيل رسالي پرما جي ايڊيٽر جي ذميواري سنڀالي.[16] پر سارڌا گروپ مالي اسڪينڊل کان پوءِ پرما کي ڏکيائين کي منهن ڏيڻو پيو ۽ آخرڪار 14 اپريل 2013ع تي بند ٿي ويو. ان کان پوءِ اپرنا سين ۽ سندس اداري جي ٽيم پرتھما ايخون نالي هڪ نئون رسالو جاري ڪيو، جيڪو گهڻي عرصي تائين جاري نه رهي سگهيو.[17]

1987ع ۾ ان وقت جي ڀارتي صدر گياني زيل سنگهه اپرنا سين کي ڀارتي سئنيما ۾ سندس نمايان خدمتن جي اعتراف طور پدم شري سان نوازيو. ان کان پوءِ به کيس ڪيترائي لائيف ٽائيم اچيومينٽ ۽ ٻيا اعزاز حاصل ٿيا آهن.[18]

فلمون

[سنواريو]

بطور اداڪارا

[سنواريو]
سال فلم ڪردار نوٽ
1955 ميجو بؤ (Mejo Bou)
1961 ٽين ڪنيا مرنمئي "Samapti" حصو
1965 آڪاش ڪُسُم مونيڪا
بڪسا بدل (Baksa Badal) مينو
1968 هانگسا-مٿن (Hangsa-Mithun)
1969 وشواس
دي گرو غزاله
اپريچيتا سنيتا
1970 پدم گلاب (Padmagolap)
آرنيئر دين راتري هري جي اڳوڻي محبوبه
ڪلنڪتا نايڪ (Kalankita Nayak)
بامبي ٽاڪي مالا
1971 کنجي بيرائي (Khunjey Berai)
ايکوني
ايکاني پنجر
جي جينتي جينتي
1972 نايڪار ڀوميڪائي (Nayikar Bhumikay)
جيبن سائيڪاتي
ميم صاحب (Memsaheb)
1973 علي بابا مرجينا
شيش پرشٺاءِ ديکون (Shesh Pristhay Dekhun)
ايپار اوپار (Epaar Opaar)
بليت ڦيرات (Bilet Pherat)
نڪل سونا (Nakal Sona)
سونار خانچا
ڪاياهينر ڪاهني مليڪا
بسنت بلاپ انورادها
راتير راجني گنڌا (Rater Rajanigandha)
1974 سجاتا (Sujata)
جادو بنشا
اساتي (Asati)
الور ٺڪانا (Alor Thikana)
ساگينا سيڪريٽري وشاکا ديوي
1975 ڪاجل لتا (Kajallata)
ڇٽير ڦاندي (Chhutir Phande)
راڳ انوراڳ (Raag Anurag)
نشي مرگايا (Nishimrigaya)
1976 جنا آرنيا سومناٿ جي اڳوڻي محبوبه
اساماي (Asamay)
جاني من (Janeman)
ندهيرام سردار (Nidhiram Sardar)
1977 ايمان ڌرم شياملي
اجسرا ڌنياباد (Ajasra Dhanyabad)
ڪوٽوال صاحب
پراڪسي
1978 هلابلو اوور جارجي اينڊ بونيز پڪچرز (Hullabaloo Over Georgie and Bonnie's Pictures) بوني
1979 نوڪا ڊُبي (Naukadubi) ڪمالا
1981 بندي بالاڪا (Bandi Balaka)
1982 بجوئني (Bijoyini)
امرتا ڪمڀير سندھاني
1983 بشابرڪشا (Bishabriksha) سوريامکي
ابھينوي نئي
ارپتا (Arpita)
اندرا (Indira) اندرا
1984 پرما شيلا
پيڪو (Pikoo)
موهانار ديڪي (Mohanar Dike)
1985 نيلڪنٺا (Neelkantha)
1986 شيام صاحب (Shyam Saheb)
1987 ديبيڪا (Debika)
ايڪانتا آپن (Ekanta Apan)
جار جي پريو (Jar Jey Priyo)
1989 ڪاري ديئي ڪنلام (Kari Diye Kinlam)
1990 ايڪ ڏينهن اچانڪ پروفيسر جي شاگردياڻي
سنڪرانتي (Sankranti)
1991 مهاپرٿبي ننهن
1992 شويت پاٿرر ٿالا (Shwet Patharer Thala) بندنا
اننيا
1994 امودني مسلمان عورت
1996 اڻيشي اپريل سروجني
ابھشپتا پريم (Abhishapta Prem)
2000 پروميتار ايڪ ڏينهن سناڪا
2002 تتلي اُرملا
2009 انتاهين پروميتا
2011 ايتي مرنالني پوڙهي مرنالني مترا (مِلي)
2014 چتشڪوني ترينا سين
2018 ايڪ جي ڇلو راجا انوپما باسو
2019 باسو پوريبار منديرا باسو
بوهمان مادھوري
2024 پرما: اپرنا سين سان هڪ سفر پنهنجي حيثيت ۾ (اپرنا سين)
2025 اي رات تومار آمار جيئتا

ڪتابيات

[سنواريو]
  • پرما ۽ ٻيا حاشيي وارا: اپرنا سين جي سئنيما (Parama and Other Outsiders: The Cinema of Aparna Sen)، ليکڪ: شوما اي. چيٽرجي. پروميتا پبليڪيشنز، 2002ع. ISBN 81-87867-03-5.
  • اپرنا سين ڪئميرا سنڀالي ٿي (Aparna Sen Calls the Shots) (ڀارتي سئنيما ۾ عورتون)، ليکڪ: راجاشري داس گپتا. زبان، 2009ع.
  1. "Aparna Sen — A River Plunging into its Own Depths". Journal of Indian Cinema (برطانوي انگريزي ۾). 25 October 2020. اصل نسخو مان 4 August 2021 تي محفوظ ڪيل. 26 October 2020 تي حاصل ڪيل.
  2. "Aparna Sen Gets Candid At DIFF". The Daily Star (انگريزي ۾). 17 January 2018. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 16 January 2018 تي محفوظ ڪيل. 16 January 2018 تي حاصل ڪيل.
  3. "Modern hits a new high Modern fetes alumni quartet – Ex-governor lauds school's young spirit at event celebrating 60". telegraphindia.com. 2022-10-26 تي حاصل ڪيل.
  4. "Monsoon girl". Te Papa. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 October 2015 تي محفوظ ڪيل. 14 January 2018 تي حاصل ڪيل.
  5. "Bollywood wins big at National Film Awards". Reuters India. 23 January 2010. اصل نسخو مان 26 January 2010 تي محفوظ ڪيل. 2 February 2010 تي حاصل ڪيل.
  6. "There's no luck without hard work". Daily News and Analysis. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2 June 2010 تي محفوظ ڪيل. 31 May 2010 تي حاصل ڪيل.
  7. "Iti Mrinalini". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 12 October 2020 تي محفوظ ڪيل. 11 December 2009 تي حاصل ڪيل Facebook وسيلي.
  8. Dutt, Anjan (20 April 2013). "GOYNAR BAKSHO DECODED 1". The Telegraph. اصل نسخو مان 17 January 2018 تي محفوظ ڪيل. 3 May 2017 تي حاصل ڪيل.
  9. "Aparna Sen's latest film 'Arshinagar' is a Bengali adaptation of 'Romeo and Juliet' featuring Dev". CNN-IBN. 1 December 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 4 December 2015 تي محفوظ ڪيل. 2 December 2015 تي حاصل ڪيل.
  10. Rosario, Kennith (21 April 2017). "'Sonata' review: A play pretending to be a film". The Hindu. India. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 8 June 2018 تي محفوظ ڪيل. 30 August 2018 تي حاصل ڪيل.
  11. "Konkona Sensharma, Arjun Rampal to lead Aparna Sen directorial The Rapist; filming will begin in March". Firstpost. 12 February 2021. 6 September 2021 تي حاصل ڪيل.
  12. Dasgupta, Priyanka (6 September 2021). "Aparna Sen's 'The Rapist' to compete for Busan's Kim Jiseok award". The Times of India. 6 September 2021 تي حاصل ڪيل.
  13. "Here's the complete list of winners for IFFM Awards 2022". Firstpost (انگريزي ۾). 16 August 2022. 16 August 2022 تي حاصل ڪيل.
  14. "16th Moscow International Film Festival (1989)". MIFF. اصل نسخو مان 16 March 2013 تي محفوظ ڪيل. 24 February 2013 تي حاصل ڪيل.
  15. "Aparna Sen to head Ladakh international film festival jury". The Times of India. 13 June 2013. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 12 October 2020 تي محفوظ ڪيل. 7 May 2017 تي حاصل ڪيل.
  16. "Paroma, the fortnightly magazine of Saradha launched by CM". Events at Saradha Realty. اصل نسخو مان 4 April 2016 تي محفوظ ڪيل. 1 May 2017 تي حاصل ڪيل.
  17. Sengupta, Reshmi (21 August 2014). "Why I did not quit". The Telegraph. اصل نسخو مان 16 April 2018 تي محفوظ ڪيل. 3 May 2017 تي حاصل ڪيل.
  18. "25 years of Aparna Sen's sensibility". Hindustan Times (انگريزي ۾). 5 January 2006. 28 April 2021 تي حاصل ڪيل.