اوٻاسي

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Jump to navigation ڳولا ڏانهن هلو
اوٻاسي
Joseph Ducreux (French) - Self-Portrait, Yawning - Google Art Project.jpg
جيوت ڪرنگهيدار
حياتياتي سرشتو تنتي سرشتو
صحت ڪو به اثر نه يا فائديمند
عمل خودبخود
طريقيڪار ڄاڙي جو کُلي وڃڻ، اکيون بند، وات مان ساهه کڻڻ
مقرر وقت 8 سيڪنڊ


وڊيو ۾ پيٽ اندر ٻار اوٻاسي ڏيندي ڏيکاريل [1]

اوٻاسي:اٻاسي: اچرڀڻ : ياننگ: Yawning: گهڻي ٿڪ سبب، يا ننڊ اچڻ کان اڳ فطري طرح وات ڦاڙي وڏو ساھ کڻڻ جو عمل، جنهن مان سستيءَ، اوجاڳي ۽ ننڊ جي ضرورت جو احساس ٿئي. جيئن چوندا آهن ته ”اوٻاسيون آيون، ننڊ نياپو موڪليو“. ٻيءَ هڪ راءِ موجب اوٻاسيءَ کي سستيءَ جي علامت سمجهيو وڃي ٿو، ليڪن دراصل انسان جو بدن چاهي ٿو ته -ان- جي سڀني مشڪن ۽ رڳن کي ساهي ملي ۽ ڏٺو ويو آهي ته اوٻاسيءَ کان پوءِ جسم وري چست ٿي وڃي ٿو.[2]اوٻاسي ھڪ غيراختياري يا اضطرابي عمل (involuntary reflex) جو نالو آهي جنھن ۾ وات صفا پٽجي ويندو آهي ۽ ڦڦڙ تمام گھڻي ھوا آهستگيءَ سان اندر کڻي وري ساڳي طريقي سان ان کي ٻاهر ڪڍندا آهن.ان عمل دوران ڪن جا پردا ڇڪجي ويندا آهن ۽ اکيون زور سان بند ٿي وينديون آهن ۽ انھن مان پاڻي به نڪري ايندو آهي.[3]اوٻاسي نمايان طور تي تمام گھڻي ٿڪاوٽ Fatigue جو ۽ ھيجان stimulation جي ڪمي جو سبب ھوندي آھي. اھا پيٽ اندر ٻارن کي به ايندي آهي . سماجي طور تي اھا بوريت جو اھڃاڻ سمجھي ويندي آهي. اوٻاسي اڪثر ننڊ کان اڳ يا پوء ايندي آهي تنھن ڪري ان جو سبب سستي سمجھيو ويندو آھي. [3]درحقيقت ننڊ جي ڪمي ۽ بوريت ان جا سبب ناھن پر اھا تمام گھڻي ٿڪاوٽ(Fatigue) جي ڪري ايندي آهي.اوٻاڏي دوران دل جي ڌڙڪن جو وڌڻ ظاھر ڪري ٿو تہ اھا سستي نه پر چستي پيدا ڪري ٿي.[4]

بيماري[سنواريو]

اوٻاسي جي اچڻ سان صحت جو ڪو نقصان نہ ٿيندو آهي پر لاڳيتو ڪثرت سان اوٻاسي جي اچڻ جو سبب جسم اندر ڪابہ ڪمي بيشي ٿي سگھي ٿي. ھڪ مغزي تنت (nerve) جنھن کي وئيگس (vagus) چوندا آھن جا نڙي ۽ پيٽ کي مغز سان ملائيندي آهي، اھا جڏھن رت جي نسن تي اثرانداز ٿيندي آھي تہ ڪثرت سان اوٻاسيون اينديون آهن.ان عمل کي ويسووئيگل ري-ايڪشن (Vasovagal reaction) چوندا آهن.اھو رد عمل ننڊ يا دماغي حالت جي ڪمي بيشي ڪري ٿيندو آھي. ان کان علاوه اھا حالت دل جي دوري يا دل جي شريان aorta جي ڪنھن نقص جو سبب به ٿي سگھي ٿي.[3]

جانورن ۾ اوٻاسي[سنواريو]

سڀني ڪرنگھي وارن جانورن مڇين ۽ پکين سميت اوٻاسي ڏيندا آهن.[3] انسانن سميت ڪجھ جانورن ۾ اھو عمل ڦھلجندڙ contagious ھوندو آھي جن ۾ چمپنيزي باندرن، ڪتن ۽ بگھڙن ۾ اوٻاسي جو عمل ڦھلجندڙ ھوندو آھي .يعني اگر انھن ڪوئي اوٻاسي ڏيندو ته ان کي ڏسندڙ ٻئي کي بہ اوٻاسي اچي ويندي آھي.[3]

گئلري ۾ جانور اوٻاسي ڏيندي ڏيکاريل[سنواريو]

حوالا[سنواريو]