مواد ڏانھن هلو

احمد آباد

ڳنڍڻا ڏيو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان


احمد آباد

آشاول، ڪرناوتي، امداواد
عظيم شهر
ايس جي شاهراهه جي پار آسماني منظر
احمد آباد جو فضائي منظر
عرفي نالو 
   ڀارت جو مانچسٽر
احمد آباد is located in گجرات
احمد آباد
احمد آباد
گجرات ۾ مقام
احمد آباد is located in
احمد آباد
احمد آباد
ڀارت ۾ مقام
احمد آباد is located in ايشيا
احمد آباد
احمد آباد
ايشيا ۾ مقام
احمد آباد is located in Earth
احمد آباد
احمد آباد
زمين تي مقام
Coordinates: 23°01′21″N 72°34′17″E / 23.02250°N 72.57139°E / 23.02250; 72.57139
ملڪ ڀارت
رياست گجرات
ضلعواحمد آباد
علائقومرڪزي گجرات
قيام1411ع ۾ احمد آباد طور[1]
بنياد رکندڙاحمد شاهه اول[2]
سڃاڻپاحمد شاهه اول
حڪومت
• طرزميونسپل ڪارپوريشن
• باڊياحمد آباد ميونسپل ڪارپوريشن
• ميئرهتيش بروٽ (بي جي پي)
• ڊپٽي ميئرانجو شاهه (بي جي پي)
ايراضي
• عظيم شهر505 km2 (195 sq mi)
• شھري
1,060.95 km2 (409.64 sq mi)
ايراضي درجوڀارت ۾ اٺون (گجرات ۾ پهريون)
آبادي
 (2011)
• ڪل5577940
• ڪثافتauto في چورس ڪلوميٽر
• شهري
9,272,670 (2026 اندازو)
• شهري ڪثافتauto
رهاڪو نالوامداوادي، احمد آبادي
ٻولي
وقتي علائقوUTC+5:30 (IST)
پوسٽل ڪوڊ
3800xx
ڊائلنگ ڪوڍ+9179xxxxxxxx
گاڏي رجسٽريشنGJ-01 (اولهه)
GJ-27 (اوڀر)
GJ-38 (ٻهراڙي)
HDI (2016)Increase 0.867 – تمام اعليٰ
جنسي تناسب1.11 ♂/♀
شرح خواندگي85.3%
مجموعي ملڪي پيداوار (PPP) (2022–23)$136.1 ارب
ويب سائيٽahmedabadcity.gov.in
يونيسڪو عالمي ثقافتي ورثو
يونيسڪو عالمي ثقافتي ورثوثقافتي: (ii), (v)
حوالو1551
داخلا2017 (41st سيشن)
ايراضي535.7 ha (2.068 sq mi)
بفر زون395 ha (1.53 sq mi)

احمد آباد (/ˈɑːmədəbæd[unsupported input]-bɑːd/)، جنهن کي امداواد پڻ لکيو وڃي ٿو (gu)، ڀارت جي رياست گجرات جو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي. اهو احمد آباد ضلعو جو انتظامي هيڊڪوارٽر ۽ گجرات هاءِ ڪورٽ جي نشست آهي. 2011ع جي آدمشماري موجب احمد آباد جي آبادي 5,570,585 هئي، جنهن جي بنياد تي اهو ڀارت جو پنجون سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي.[3] جڏهن ته ان جي شهري ميلاپ جي آبادي، جيڪا 2024ع ۾ اندازاً 8,854,444 هئي، ڀارت ۾ ستون سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهري ميلاپ آهي.[4]

احمد آباد سابرمتي ندي جي ڪناري ويجهو واقع آهي،[5] ۽ گجرات جي گاديءَ واري شهر گانڌي نگر کان 25 km (16 mi) پري آهي، جنهن کي احمد آباد جو جڙواں شهر پڻ چيو وڃي ٿو.[6]

احمد آباد ڀارت جو هڪ اهم معاشي، صنعتي ۽ ثقافتي مرڪز بڻجي چڪو آهي. اهو ڀارت ۾ ڪپهه جو ٻيو وڏو پيدا ڪندڙ شهر آهي، جنهن سبب ڪانپور سان گڏ ان کي ”مانچسٽر آف انڊيا“ به سڏيو ويندو آهي. احمد آباد اسٽاڪ ايڪسچينج (2018ع ۾ بند ٿيڻ کان اڳ) ملڪ جي ٻي قديم ترين اسٽاڪ ايڪسچينج هئي. احمد آباد ۾ ڪرڪيٽ تمام مشهور راند آهي؛ موٽيرا ۾ واقع نريندر مودي اسٽيڊيم ۾ 132,000 تماشائي ويهي سگهن ٿا، جنهن ڪري اهو دنيا جو سڀ کان وڏو اسٽيڊيم آهي. اسٽيڊيم جي ويجهو واقع سردار ولب ڀائي پٽيل اسپورٽس انڪليو مڪمل ٿيڻ کان پوءِ ملڪ جي سڀ کان وڏن راندين جي مرڪزن مان هڪ هوندو.

ڀارت ۾ اقتصادي آزادڪاري جي اثرن شهر جي معيشت کي خدمتي شعبي جهڙوڪ واپار، مواصلات ۽ تعميراتي سرگرمين ڏانهن وڌيڪ متحرڪ ڪيو آهي.[7] احمد آباد جي وڌندڙ آبادي تعمير ۽ رهائش جي شعبي ۾ طلب وڌائي آهي، جنهن جي نتيجي ۾ اوچا عمارتون (اسڪاءِ اسڪريپر) تعمير ٿيون آهن.[8]

2010ع ۾ فوربس احمد آباد کي ڏهاڪي جي تيزيءَ سان ترقي ڪندڙ شهرن جي پنهنجي فهرست ۾ ٽئين نمبر تي رکيو.[9] 2012ع ۾ دي ٽائيمز آف انڊيا احمد آباد کي ڀارت ۾ رهڻ لاءِ بهترين شهر قرار ڏنو.[10]

2023ع ۾ احمد آباد ميٽرو جي مجموعي ملڪي پيداوار (GDP) جو اندازو 136.1 ارب آمريڪي ڊالر لڳايو ويو.[11][12] 2020ع ۾ Ease of Living Index موجب احمد آباد کي رهائش لاءِ ڀارت جو ٽيون بهترين شهر قرار ڏنو ويو.[13]

جولاءِ 2022ع ۾ ٽائيم رسالي احمد آباد کي 2022ع جي دنيا جي 50 بهترين جڳهن جي فهرست ۾ شامل ڪيو.[14]

احمد آباد کي ڀارت حڪومت جي اهم سمارٽ سٽيز مشن تحت ترقي لاءِ چونڊيل هڪ سئو ڀارتي شهرن مان هڪ طور چونڊيو ويو.[15] جولاءِ 2017ع ۾ احمد آباد جي تاريخي شهر، يعني پراڻي احمد آباد، کي يونيسڪو عالمي ورثو ماڳ قرار ڏنو ويو.[16]

تاريخ

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو احمد آباد جي تاريخ

نالي جو بڻ

[سنواريو]

پراڻي شهر جي ڪيترن پاڙن مان مليل آثارن ۽ فارسي مورخ البيروني جي لکڻين جي بنياد تي اندازو لڳايو وڃي ٿو ته شروعاتي ڀيل قبائلي آبادي آشاول جي نالي سان مشهور هئي.[17][18]

ميروتنگا موجب، ڪرنا، انهيلواڊا (موجوده پاٽن) جو چالوڪيه (سولنڪي) حڪمران، آشاول خلاف ڪامياب فوجي مهم هلائي ۽ ان جي ويجهو ڪرناوتي نالي شهر قائم ڪيو.[17] ڪرناوتي جو صحيح هنڌ قطعي طور معلوم نه آهي.[18] چوڏهين ۽ پندرهين صديءَ جا حوالا آشاول جو ذڪر ڪن ٿا، پر ڪرناوتي جو ذڪر نٿا ڪن.[18]

گجرات سلطنت جي احمد شاهه اول 1411ع ۾ پنهنجي گادي انهيلواڊا کان آشاول منتقل ڪئي؛ رواجي طور، شهر کي پوءِ سلطان جي نالي پٺيان احمد آباد سڏيو ويو.[19]

شروعاتي تاريخ

[سنواريو]

احمد آباد جي آس پاس وارو علائقو يارهين صديءَ کان آباد رهيو آهي، جڏهن اهو آشاول جي نالي سان مشهور هو.[20] ان وقت ڪرنا، چالوڪيه (سولنڪي) خاندان جو انهيلوارا (موجوده پاٽن) جو حڪمران، آشاول جي ڀيل راجا خلاف ڪامياب جنگ ڪئي،[21] ۽ سابرمتي جي ڪناري ڪرناوتي نالي هڪ شهر قائم ڪيو.[22] سولنڪي حڪمراني تيرهين صديءَ تائين جاري رهي، جڏهن گجرات ڍولڪا جي واگهيلا خاندان جي قبضي هيٺ آيو. ان کان پوءِ گجرات چوڏهين صديءَ ۾ دهلي سلطنت جي قبضي هيٺ آيو. بهرحال، پندرهين صديءَ جي شروعات تائين مقامي مسلمان گورنر ظفر خان مظفر، دهلي سلطنت کان آزادي قائم ڪئي ۽ پاڻ کي گجرات جو سلطان، مظفر شاهه اول، قرار ڏئي مظفري خاندان جو بنياد وڌو.[23][24][25]

1411ع ۾ هي علائقو سندس پوٽي، سلطان احمد شاهه، جي قبضي هيٺ آيو، جنهن سابرمتي نديءَ جي ڪنارن سان لڳل ٻيلي واري علائقي کي پنهنجي نئين گاديءَ جي هنڌ طور چونڊيو. هن ڪرناوتي جي ويجهو هڪ نئين قلعه بند شهر جو بنياد وڌو ۽ پنهنجي نالي پٺيان ان جو نالو احمد آباد رکيو.[26][27] ٻين روايتن موجب، هن شهر جو نالو علائقي جي چئن مسلمان بزرگن جي نالي تي رکيو، جن مان هر هڪ جو نالو احمد هو.[28]

احمد شاهه اول شهر جو بنياد 26 فيبروري 1411ع تي[29] (1:20 وڳي منجهند، خميس ڏينهن، ذوالقعده جي ٻئي ڏينهن، هجري سال 813[30]) مانيڪ برج وٽ رکيو. مانيڪ برج جو نالو پندرهين صديءَ جي افسانوي هندو بزرگ مانيڪناٿ جي نالي پٺيان رکيو ويو آهي، جنهن 1411ع ۾ ڀدرا قلعو ٺاهڻ ۾ احمد شاهه اول جي مدد لاءِ مداخلت ڪئي هئي.[26][31][32][33] احمد شاهه اول 4 مارچ 1411ع تي هن شهر کي نئين گاديءَ طور چونڊيو.[34] بزرگ مانيڪناٿ جي تيرهين پيڙهيءَ جا نسل، چندن ۽ راجيش ناٿ، هر سال احمد آباد جي قيام واري ڏينهن ۽ وجيادشمي جي تهوار تي مانيڪ برج تي پوجا ڪن ٿا ۽ جهنڊو چاڙهن ٿا.[26][32][35][36]

جديد تاريخ

[سنواريو]
1901ع ۾ احمد آباد جي بازار جو منظر

مرهٽا حڪمرانيءَ جي دور ۾ شهر پيشوا، پونا ۽ گائيڪواڊ، بڙودا جي وچ ۾ تڪرار جو مرڪز بڻجي ويو.[37] 1780ع ۾ پهرين اينگلو-مرهٽا جنگ دوران، جيمس هارٽلي جي ماتحت برطانوي فوج احمد آباد تي حملو ڪري ان تي قبضو ڪيو، پر جنگ جي پڄاڻيءَ تي شهر مرهٽن کي واپس ڪيو ويو. برطانوي ايسٽ انڊيا ڪمپني 1818ع ۾ ٽين اينگلو-مرهٽا جنگ دوران شهر تي قبضو ڪيو.[28] 1824ع ۾ فوجي ڇانوڻي قائم ڪئي وئي، ۽ 1858ع ۾ ميونسپل حڪومت قائم ڪئي وئي.[28] برطانوي راڄ دوران بمبئي پريزيڊنسي ۾ شامل ٿيڻ کان پوءِ، احمد آباد گجرات علائقي جي اهم ترين شهرن مان هڪ بڻجي ويو. 1864ع ۾ احمد آباد ۽ ممبئي (ان وقت بمبئي) جي وچ ۾ بمبئي، بڙودا ۽ مرڪزي ڀارت ريلوي (BB&CI) طرفان ريلوي رابطو قائم ڪيو ويو، جنهن شهر وسيلي اتر ۽ ڏکڻ ڀارت جي وچ ۾ آمدرفت ۽ واپار کي ممڪن بڻايو.[28] وقت سان گڏ، شهر وڌندڙ ڪپڙي جي صنعت جو مرڪز بڻجي ويو، جنهن سبب ان کي ”ڀارت جو مانچسٽر“ نالو مليو.[38]

احمد آباد ۽ ان جا ڀرپاسي وارا علائقا، لڳ ڀڳ 1914ع

ڀارتي آزاديءَ جي تحريڪ شهر ۾ پاڙون تڏهن پڪيون ڪيون، جڏهن مهاتما گانڌي ٻه آشرم قائم ڪيا: 1915ع ۾ پالدي ويجهو ڪوچرب آشرم ۽ 1917ع ۾ سابرمتي جي ڪناري ستياگرهه آشرم، جيڪو هاڻي سابرمتي آشرم آهي. اهي آشرم بعد ۾ قومپرست سرگرمين جا مرڪز بڻيا.[28][39] 1919ع ۾ رولٽ ايڪٽ خلاف وڏن احتجاجن دوران، ڪپڙي جي مزدورن پهرين عالمي جنگ کان پوءِ جنگي ضابطن کي وڌائڻ واري برطانوي ڪوشش خلاف احتجاج طور شهر ۾ 51 سرڪاري عمارتون ساڙي ڇڏيون. 1920ع واري ڏهاڪي ۾ ڪپڙي جي مزدورن ۽ استادن شهري حقن، بهتر پگهارن ۽ بهتر ڪم ڪندڙ حالتن جي مطالبي لاءِ هڙتالون ڪيون. 1930ع ۾ گانڌي پنهنجي آشرم مان ڊانڊي مارچ تي نڪري احمد آباد کان لوڻ ستياگرهه شروع ڪيو. 1930ع جي شروعات ۾ پرامن احتجاجن لاءِ وڏي انگ ۾ ماڻهن جي گهٽين تي نڪرڻ سبب شهر جي انتظاميه ۽ معاشي ادارا غير فعال ٿي ويا، ۽ 1942ع ۾ هندستان ڇڏيو تحريڪ دوران ٻيهر اهڙي صورتحال پيدا ٿي.

آزاديءَ کان پوءِ

[سنواريو]

1947ع ۾ آزادي ۽ ڀارت جي ورهاڱي کان پوءِ، شهر 1947ع ۾ هندن ۽ مسلمانن جي وچ ۾ ڀڙڪيل شديد فرقيواراڻي تشدد کان متاثر ٿيو. احمد آباد پاڪستان مان آيل هندو مهاجرن جي آبادڪاري جو مرڪز بڻيو،[40] جن شهر جي آبادي وڌائي ۽ ان جي آبادياتي بناوت ۽ معيشت کي بدلائي ڇڏيو.

1960ع تائين احمد آباد هڪ عظيم شهر بڻجي چڪو هو، جنهن جي آبادي ڏهه لک کان مٿي هئي، ۽ شهر جي وڏين شاهراهن جي ٻنهي پاسن تي ڪلاسيڪي ۽ نوآبادياتي يورپي طرز جون عمارتون بيٺل هيون.[41] 1 مئي 1960ع تي بمبئي رياست جي ورهاڱي کان پوءِ ان کي گجرات جي گاديءَ طور چونڊيو ويو.[42] هن دور ۾ شهر ۾ وڏي انگ ۾ تعليمي ۽ تحقيقي ادارا قائم ٿيا، جنهن سبب اهو اعليٰ تعليم، سائنس ۽ ٽيڪنالاجي جو مرڪز بڻيو.[43] ساڳئي دور ۾ ڳري ۽ ڪيميائي صنعتن جي قيام سان احمد آباد جو معاشي بنياد وڌيڪ متنوع ٿي ويو.

سابرمتي آشرم، جيڪو مهاتما گانڌي قائم ڪيو

1970ع واري ڏهاڪي جي آخر ۾ گادي نئين تعمير ڪيل شهر گانڌي نگر ڏانهن منتقل ٿي وئي. هن سان احمد آباد ۾ ترقيءَ جي کوٽ سان نشانزد ڊگهي زوال واري دور جي شروعات ٿي. 1974ع جي نَو نِرمان تحريڪ، جيڪا احمد آباد جي ايل. ڊي. ڪاليج آف انجنيئرنگ ۾ هاسٽل کاڌي جي فيسن ۾ 20 سيڪڙو واڌ خلاف احتجاج طور شروع ٿي، بعد ۾ چمن ڀائي پٽيل، ان وقت جي گجرات جي وزير اعليٰ، کي هٽائڻ واري تحريڪ ۾ تبديل ٿي وئي.[44] 1980ع واري ڏهاڪي ۾ ملڪ ۾ رزرويشن پاليسي متعارف ڪرائي وئي، جنهن سبب 1981ع ۽ 1985ع ۾ رزرويشن مخالف احتجاج ٿيا. انهن احتجاجن ۾ مختلف ذاتين سان تعلق رکندڙ ماڻهن وچ ۾ پرتشدد جهڙپون ٿيون.[45] شهر 2001ع گجرات زلزلو کان گهڻو متاثر ٿيو؛ 50 تائين گهڻ ماڙ عمارتون ڪري پيون، 752 ماڻهو مارجي ويا ۽ وڏو نقصان ٿيو.[46]

ايندڙ سال، ڀارت جي اولهندي رياست گجرات ۾ هندن ۽ مسلمانن جي وچ ۾ ٽن ڏينهن وارو تشدد، جنهن کي 2002ع گجرات فساد چيو وڃي ٿو، احمد آباد تائين پکڙجي ويو؛ اوڀر چمنپورا ۾ 28 فيبروري 2002ع تي گلبرگ سوسائٽي قتل عام ۾ 69 ماڻهو مارجي ويا.[47] شهر جي چوڌاري پناهگير ڪيمپون قائم ڪيون ويون، جن ۾ 50,000 مسلمانن سان گڏ ڪجهه ننڍيون هندو ڪيمپون پڻ شامل هيون.[48]

2008ع احمد آباد بم ڌماڪا، سترهن بم ڌماڪن جو سلسلو، ڪيترن ماڻهن جي موت ۽ زخمي ٿيڻ جو سبب بڻيو.[49] دهشتگرد تنظيم حرڪت الجهاد حملن جي ذميواري قبول ڪئي.[50] 2020ع ۾ شهر نئين تعمير ٿيل نريندر مودي اسٽيڊيم، دنيا جي سڀ کان وڏي اسٽيڊيم، ۾ نمستي ٽرمپ تقريب جي ميزباني ڪئي.

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "History". ahmedabad.nic.in.
  2. ↑ "Historic City of Ahmadabad". whc.unesco.org.
  3. ↑ "India Cities by Population 2025". worldpopulationreview.com (انگريزي ۾). اصل نسخو مان 3 June 2022 تي محفوظ ڪيل. 2025-05-23 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ "Ahmedabad Population 2024". World Population Review. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 22 July 2020 تي محفوظ ڪيل. 22 July 2020 تي حاصل ڪيل.
  5. ↑ "India: States and Major Agglomerations – Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information". citypopulation.de. 29 September 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 17 December 2014 تي محفوظ ڪيل.
  6. ↑ "Ahmadabad & Gandhinagar a tale of twin cities". One India One People. 1 December 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 15 May 2023 تي محفوظ ڪيل. 15 May 2023 تي حاصل ڪيل.
  7. ↑ Jawaharlal Nehru National Urban Renewal Mission (2006). "Profile of the City Ahmadabad" (PDF). Ahmadabad Municipal Corporation, Ahmadabad, Urban Development Authority and CEPT University, Ahmadabad. Ahmadabad Municipal Corporation. اصل نسخو (PDF) مان 19 August 2008 تي محفوظ ڪيل. 22 July 2008 تي حاصل ڪيل.
  8. ↑ "Ahmadabad joins ITES hot spots". The Times of India. 16 August 2002. اصل نسخو مان 3 January 2009 تي محفوظ ڪيل. 30 July 2006 تي حاصل ڪيل.
  9. ↑ Kotkin, Joel. "In pictures—The Next Decade's fastest growing cities". فوربس. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 آڪٽوبر 2010 تي محفوظ ڪيل. 10 جُولاءِ 2010 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ "Ahmedabad best city to live in, Pune close second". The Times of India. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 12 December 2011 تي محفوظ ڪيل. 11 December 2011 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "auto".
  12. ↑ Tiwari, Anuj (22 October 2021). "Richest Cities Of India". انڊيا ٽائيمز. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 8 October 2022 تي محفوظ ڪيل. 22 October 2021 تي حاصل ڪيل. The Manchester of East, Ahmedabad, is among the richest cities of India. The city ranks eighth on the list with an estimated GDP of $68 billion.
  13. ↑ "Ahmedabad rated as third best city to live in, moves up by 20 spots in a year". www.timesnownews.com. 5 March 2021. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 24 June 2021 تي محفوظ ڪيل. 20 June 2021 تي حاصل ڪيل.
  14. ↑ "Ahmedabad, India: World's Greatest Places 2022". ٽائيم. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 12 July 2022 تي محفوظ ڪيل. 13 July 2022 تي حاصل ڪيل.
  15. ↑ "Government releases list of 20 smart cities". The Times of India. 28 جنوري 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2 فيبروري 2016 تي محفوظ ڪيل. 6 فيبروري 2016 تي حاصل ڪيل.
  16. ↑ "600-year-old smart city gets World Heritage tag". دي ٽائيمز آف انڊيا. 9 July 2017. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 10 July 2017 تي محفوظ ڪيل. 9 July 2017 تي حاصل ڪيل.
  17. 1 2 Michell & Shah 1988, p. 17.
  18. 1 2 3 Bobbio 2015, p. 164.
  19. ↑ Michell & Shah 1988, p. 18.
  20. ↑ Turner, Jane (1996). The Dictionary of Art. جلد 1. Grove. ص. 471. ISBN 978-1-884446-00-9.
  21. ↑ Michell, George; Snehal Shah; John Burton-Page; Mehta, Dinesh (28 July 2006). Ahmadabad. Marg Publications. ص. 17–19. ISBN 81-85026-03-3.
  22. ↑ Gopal, Madan (1990). K.S. Gautam (مرتب). India Through the Ages. Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India. ص. 173.
  23. ↑ Wink, André (1990). Indo-Islamic Society: 14th - 15th Centuries. Brill. ص. 143. ISBN 978-90-04-13561-1. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 29 July 2024 تي محفوظ ڪيل. 14 August 2021 تي حاصل ڪيل. Zafar Khan Muzaffar, the first independent ruler of Gujarat was not a foreign muslim but a Khatri convert, of a low subdivision called Tank, originally from Southern Punjab.
  24. ↑ Kapadia, Aparna (2018). In Praise of Kings: Rajputs, Sultans and Poets in Fifteenth-century Gujarat. Cambridge: Cambridge University Press. ص. 120. ISBN 978-1-107-15331-8. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 3 June 2021 تي محفوظ ڪيل. 11 July 2021 تي حاصل ڪيل. Gujarati historian Sikandar does narrate the story of Muzaffar Shah's ancestors having once been Hindu "Tanks", a branch of Khatris who trace their dynasty from the solar god.
  25. ↑ Sen, Sailendra (2013). A Textbook of Medieval Indian History. Primus Books. ص. 114–115. ISBN 978-93-80607-34-4.
  26. 1 2 3 More, Anuj (18 October 2010). "Baba Maneknath's kin keep alive 600-yr old tradition". دي انڊين ايڪسپريس. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 6 September 2023 تي محفوظ ڪيل. 21 February 2013 تي حاصل ڪيل.
  27. ↑ هي ابهمي ڪجهه حد تائين زار پيٽر اعظم پاران پنهنجي نئين گاديءَ جو نالو ”سينٽ پيٽرسبرگ“ رکڻ واري واقعي سان مشابهت رکي ٿي، جيڪو رسمي طور سينٽ پيٽر ڏانهن منسوب هو، پر حقيقت ۾ پنهنجي نالي ڏانهن پڻ اشارو هو.
  28. 1 2 3 4 5 "History of Ahmedabad". Ahmedabad Municipal Corporation, egovamc.com. اصل نسخو مان 23 February 2016 تي محفوظ ڪيل. 14 May 2012 تي حاصل ڪيل.
  29. ↑ Pandya, Yatin (14 نومبر 2010). "In Ahmedabad, history is still alive as tradition". dna. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 4 آگسٽ 2016 تي محفوظ ڪيل. 26 فيبروري 2016 تي حاصل ڪيل.
  30. ↑ "History". احمد آباد ميونسپل ڪارپوريشن. اصل نسخو مان 23 February 2016 تي محفوظ ڪيل. 27 February 2016 تي حاصل ڪيل. Jilkad is anglicized name of the month Dhu al-Qi'dah, Hijri year not mentioned but derived from date converter
  31. ↑ Desai, Anjali H., مرتب (2007). India Guide Gujarat. India Guide Publications. ص. 93–94. ISBN 978-0-9789517-0-2. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2 May 2021 تي محفوظ ڪيل. 10 April 2021 تي حاصل ڪيل.
  32. 1 2 "Flags changed at city's foundation by Manek Nath baba's descendants". The Times of India. TNN. 7 October 2011. 21 February 2013 تي حاصل ڪيل.
  33. ↑ Ruturaj Jadav and Mehul Jani (26 February 2010). "Multi-layered expansion". احمد آباد مرر. AM. اصل نسخو مان 7 December 2009 تي محفوظ ڪيل. 21 February 2013 تي حاصل ڪيل.
  34. ↑ "02/26/2015: Divya Bhaskar e-Paper, ahmedabad, e-Paper, ahmedabad e Paper, e Newspaper ahmedabad, ahmedabad e Paper, ahmedabad ePaper". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 21 June 2015 تي محفوظ ڪيل.
  35. ↑ Ajay, Lakshmi (27 February 2015). "Ahmedabad city turns 604". The Indian Express. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2 May 2021 تي محفوظ ڪيل. 29 May 2018 تي حاصل ڪيل.
  36. ↑ "Manek Burj's sorry state fails to move AMC". DNA. 19 April 2012. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 7 January 2015 تي محفوظ ڪيل. 7 January 2015 تي حاصل ڪيل.
  37. ↑ Kalia, Ravi (2004). "The Politics of Site". Gandhinagar: Building National Identity in Postcolonial India. Univ of South Carolina Press. ص. 30–59. ISBN 1-57003-544-X. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 29 July 2024 تي محفوظ ڪيل. 26 July 2008 تي حاصل ڪيل.
  38. ↑ Iain Borden; Murray Fraser; Barbara Penner (11 August 2014). Forty Ways to Think About Architecture: Architectural History and Theory Today. John Wiley & Sons. ص. 252. ISBN 978-1-118-82261-6. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 17 October 2015 تي محفوظ ڪيل.
  39. ↑ A. Srivathsan (23 June 2006). "Manchester of India". دي هندو. Chennai, India. اصل نسخو مان 12 October 2007 تي محفوظ ڪيل. 30 July 2006 تي حاصل ڪيل.
  40. ↑ Gilly, Thomas Albert; Gilinskiy, Yakov (8 December 2009). The Ethics of Terrorism: Innovative Approaches from an International Perspective (17 Lectures). Charles C Thomas Publisher. ص. 23. ISBN 978-0-398-07867-6. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 12 June 2013 تي محفوظ ڪيل. 26 June 2012 تي حاصل ڪيل.
  41. ↑ Govind Sadashiv Ghurye (1962). Cities and Civilization. Popular Prakashan. ص. 96.
  42. ↑ Acyuta Yājñika; Suchitra Sheth (2005). The Shaping of Modern Gujarat: Plurality, Hindutva, and Beyond. Penguin Books India. ص. 168. ISBN 978-0-14-400038-8. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 17 October 2015 تي محفوظ ڪيل.
  43. ↑ Political Science. FK Publications. 1978. ص. 1–. ISBN 978-81-89611-86-6. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 16 June 2013 تي محفوظ ڪيل. 24 February 2012 تي حاصل ڪيل.
  44. ↑ Shah, Ghanshyam (20 December 2007). "60 revolutions—Nav nirman movement". India Today. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 24 December 2008 تي محفوظ ڪيل. 3 July 2008 تي حاصل ڪيل.
  45. ↑ Yagnik, Achyut (May 2002). "The pathology of Gujarat". New Delhi: Seminar Publications. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 22 March 2006 تي محفوظ ڪيل. 10 May 2006 تي حاصل ڪيل.
  46. ↑ Sinha, Anil. "Lessons learned from the Gujarat earthquake". WHO Regional Office for south-east Asia. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 19 June 2006 تي محفوظ ڪيل. 13 May 2006 تي حاصل ڪيل.
  47. ↑ "Safehouse of Horrors". Tehelka. 3 November 2007. اصل نسخو مان 29 April 2009 تي محفوظ ڪيل. 15 May 2010 تي حاصل ڪيل.
  48. ↑ "CNN.com - Desolate life in India's refugee camps - May 15, 2002". CNN. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 23 March 2023 تي محفوظ ڪيل. 28 June 2022 تي حاصل ڪيل.
  49. ↑ "17 bomb blasts rock Ahmedabad, 15 dead". CNN-IBN. 26 July 2008. اصل نسخو مان 28 June 2008 تي محفوظ ڪيل. 26 July 2008 تي حاصل ڪيل.
  50. ↑ "India blasts toll up to 37". سي اين اين. 27 July 2008. اصل نسخو مان 2 August 2008 تي محفوظ ڪيل. 27 July 2008 تي حاصل ڪيل.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=احمد_آباد&oldid=389764" تان ورتل