سوانا
سوانا (Savanna) هڪ مخلوط ٻيلي-گھاس وارو ميدان (يعني گاهه وارو ۽ ٻيلي وارو ميدان) حياتي جو دائرو (biome) آهي ۽ ان جو ماحولياتي نظام وڻن جي ڪافي وسيع فاصلي تي هجڻ سان منسوب آهي جيئن ته ڇت (canopy) بند نه ٿئي. کليل ڇت بنيادي طور تي گاهه تي مشتمل هڪ اڻ ٽٽل جڙي ٻوٽي جي پرت کي سهارو ڏيڻ لاءِ ڪافي روشني کي زمين تائين پهچڻ جي اجازت ڏئي ٿي. اهو گهٽ ۾ گهٽ وڻن يا جھنگلن سان ڀريل آهي. ٻوٽن جي وڌندڙ ترتيب تي منحصر ڪري، ان کي گھاس وارو سوانا، جھنگلي سوانا، وڻ وارو سوانا، ٻيلي وارو سوانا ۽ آخرڪار هڪ کليل ٻيلو سڏيو ويندو آهي، منتقلي عام طور تي بتدريج ٿيندي آهي.[1] چار سوانا فارم موجود آهن؛ ٻيلن جي ميدان وارو سوانا: جتي وڻ ۽ ٻوٽا هڪ هلڪي ڇت ٺاهيندا آهن. وڻن وارو سوانا: ڇڙيل وڻن ۽ ٻوٽن وارو. جھاڙين وارو سوانا: ورهايل ٻوٽن ۽ گھاس وارو سوانا: جتي وڻ ۽ ٻوٽا گهڻو ڪري موجود نه آهن.
سوانا وڻن جي کثافت جي باوجود کليل ڇانو برقرار رکندا آهن. اڪثر اهو سمجهيو ويندو آهي ته سوانا ۾ وڏي پيماني تي فاصلي تي، ٽڙيل پکڙيل وڻ هوندا آهن. جڏهن ته، ڪيترن ئي سوانا ۾، وڻن جي کثافت وڌيڪ هوندي آهي ۽ وڻ ٻيلن جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ باقاعدي طور تي فاصلي تي هوندا آهن. ڏکڻ آمريڪي سوانا جي قسمن سيراڊو سينسو اسٽريڪٽو ۽ سيراڊو ڊينس ۾ عام طور تي ڏکڻ آمريڪي ٽراپيڪل ٻيلن جي برابر يا ان کان وڌيڪ وڻن جي کثافت هوندي آهي، سوانا ۾ في هيڪٽر 800 کان 3300 وڻ ۽ ڀرپاسي وارن ٻيلن ۾ 800-2000 في هيڪٽر جي کثافت هوندي آهي. ساڳئي طرح گني سوانا ۾ 129 ٽي في هيڪٽر جي کثافت هوندي آهي.
سوانا موسمي پاڻي جي دستيابي سان پڻ نمايان آهن، جنهن ۾ برسات جي اڪثريت هڪ موسم تائين محدود هوندي آهي. اهي ڪيترن ئي قسمن جي بايومز سان لاڳاپيل آهن ۽ اڪثر ڪري ٻيلن ۽ ريگستان يا گاهه جي ميدان جي وچ ۾ هڪ عبوري زون ۾ هوندا آهن، جيتوڻيڪ گهڻو ڪري ريگستان کان ٻيلن جي وچ ۾ منتقلي. سوانا زمين جي زميني علائقي جو تقريباً 20٪ ڍڪيندي آهي. اتر آمريڪا ۾ پريئري ۽ يوريشيا ۾ ميداني ميدانن جي برعڪس، جتي ٿڌو سيارو هوندو آهي، سوانا گهڻو ڪري گرم کان گرم موسم وارن علائقن ۾ واقع آهن، جهڙوڪ آفريڪا، آسٽريليا، ڏکڻ آمريڪا ۽ هندستان ۾.
ورهاڱو
[سنواريو]ماحوليات
[سنواريو]خطرا
[سنواريو]سوانا ماحولياتي علائقا
[سنواريو]پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ {{safesubst:#if:{{subst:ns:0}} | "Dictionnaire Larousse en ligne", Éditions Larousse, access-date=3 November 2012۔ متن " {{cite web|title=Dictionnaire Larousse en ligne|url=http://www.larousse.fr/dictionnaires/francais/savane/71222#70450%7Cagency=Éditions Larousse|website=larousse.fr}} " نظر انداز ڪيو ويو (مدد).