ھپ ھاپ موسيقي
هپ-هاپ (Hip-hop)، جنهن کي ريپ موسيقي (Rap music) پڻ چيو ويندو آهي، مشهور موسيقيءَ جي هڪ صنف آهي جيڪا 1970ع واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ نيو يارڪ شهر جي افريقي-آمريڪي ۽ ڪيريبين مهاجرن جي برادرين ۾ پيدا ٿي. هن موسيقيءَ جي سڀ کان وڏي سڃاڻپ ريپنگ (Rapping) آهي.
تاريخي پس منظر
[سنواريو]هپ-هاپ جي شروعات نيو يارڪ جي علائقي برونڪس (The Bronx) جي گلي ڪوچن ۾ ٿيندڙ "بلاک پارٽين" مان ٿي. ڊي جيز (DJs) مشهور رڪارڊز جي اوزاري حصن (Instrumental breaks) کي ڊگهو ڪرڻ شروع ڪيو، جنهن تي بريڪ ڊانسرز ۽ ريپرز پنهنجو فن ڏيکاريندا هئا.
هپ-هاپ جو سونهري دور
[سنواريو]1980ع واري ڏهاڪي جي وچ کان 1990ع واري ڏهاڪي جي وچ تائين واري عرصي کي هپ-هاپ جو سونهري دور (Golden Age) چيو ويندو آهي. هن دور ۾:
- موسيقيءَ جي وڪري ۾ وڏو اضافو ٿيو.
- نوان انداز جهڙوڪ گينگسٽا ريپ (Gangsta rap)، جي-فنڪ (G-funk)، ۽ الٽرنيٽو هپ-هاپ پيدا ٿيا.
- آمريڪا جي مختلف علائقن (ايسٽ ڪوسٽ، ويسٽ ڪوسٽ ۽ سائوٿ) ۾ پنهنجا مخصوص هپ-هاپ اسٽائل مشهور ٿيا.
جديد دور ۽ مقبوليت
[سنواريو]2017ع ۾ هپ-هاپ آمريڪا ۾ سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ موسيقيءَ جي صنف بڻجي وئي.
- بلنگ ايرا (Bling Era): 1990ع جي آخر ۾ ڪلبن لاءِ تيار ڪيل موسيقي.
- انٽرنيٽ ۽ بلاگ ايرا: 2000ع جي آخر ۾ نوجوان فنڪارن انٽرنيٽ ذريعي شهرت حاصل ڪئي.
- ٽريپ ۽ سائونڊ ڪلائوڊ ريپ: 2010ع جي وچ واري عرصي ۾ ٽريپ ميوزڪ (Trap music) سڄي دنيا ۾ ڇانئجي وئي.
شماريات ۽ نسلي اثر
[سنواريو]هپ-هاپ جي مقبوليت جو اندازو هيٺين انگن اکرن مان لڳائي سگهجي ٿو:
- آمريڪا ۾ هپ-هاپ ٻڌندڙن ۾ **افريقي-آمريڪي** (اٽڪل 30-35%) ۽ **اڇا آمريڪي** (اٽڪل 25-30%) سڀ کان وڏا گروهه آهن.
- 2023 تائين، عالمي موسيقي جي اسٽريمنگ ۾ هپ-هاپ جو حصو تقريباً **25%** کان وڌيڪ رهيو آهي.